Międzynarodowe i unijne prawo podatkowe

Rezydencja i podwójne opodatkowanie, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i metody unikania, zakład, certyfikat rezydencji, podatek u źródła i mechanizm zwrotu, Konwencja MLI, dyrektywy Unii dotyczące spółek, odsetek i należności licencyjnych, ATAD, exit tax, ceny transferowe w wymiarze międzynarodowym.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 49 pytań.

Kiedy certyfikat rezydencji podatnika, który uzyskuje w Polsce przychody z tytułu odsetek, powinien być uznany za wystarczający do zastosowania preferencyjnej stawki podatku u źródła?

a) Certyfikat rezydencji jest wystarczający, jeżeli wydał go właściwy organ państwa rezydencji podatnika i obejmuje on okres uzyskania przychodu. poprawna
b) Certyfikat rezydencji jest wystarczający, jeżeli wydano go w roku poprzedzającym uzyskanie przychodu i potwierdził go polski urząd skarbowy.
c) Certyfikat rezydencji jest wystarczający, jeżeli wydano go najpóźniej 30 dni przed wypłatą przychodu i opatrzono podpisem oraz pieczęcią urzędu.

Dlaczego tak: Certyfikat rezydencji potwierdza miejsce rezydencji podatkowej dla celów podatkowych. Aby zastosować preferencyjne stawki lub zwolnienia wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, certyfikat musi być aktualny, to znaczy obejmować okres, w którym przychód jest uzyskiwany. Pozostałe odpowiedzi wprowadzają dodatkowe wymogi nieznane przepisom, takie jak potwierdzenie przez polski urząd skarbowy, termin 30 dni przed wypłatą przychodu czy wymóg podpisu i pieczęci, które nie są wymagane do uznania certyfikatu za wystarczający.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1 oraz ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 29 ust. 2

Pułapka: Należy pamiętać, że certyfikat rezydencji nie ma określonego terminu ważności - istotny jest okres, którego dotyczy.

Konwencja MLI (Multilateral Instrument) ma na celu implementację środków traktatowych (BEPS). Które z poniższych stwierdzeń dotyczących Konwencji MLI jest prawdziwe?

a) Konwencja MLI automatycznie zastępuje postanowienia wszystkich umów podatkowych państw-stron, niezależnie od notyfikacji i zastrzeżeń.
b) Konwencja MLI jest niewiążącą deklaracją BEPS, więc nie wpływa samodzielnie na umowy podatkowe państw-stron.
c) Konwencja MLI modyfikuje daną umowę tylko w zakresie wynikającym ze wskazań w notyfikacjach państw-stron oraz zgłoszonych zastrzeżeń. poprawna

Dlaczego tak: Konwencja MLI (Konwencja wielostronna implementująca środki traktatowe BEPS) jest wiążącą umową międzynarodową i służy modyfikowaniu istniejących umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Nie zmienia jednak automatycznie wszystkich umów zawartych przez państwa-strony. Jej zastosowanie do konkretnej umowy zależy od tego, czy właściwe państwa wskażą tę umowę w notyfikacjach oraz od tego, jakie zastrzeżenia i wybory przewidziane w MLI zgłoszą. Dlatego błędne są twierdzenia, że MLI automatycznie zastępuje postanowienia wszystkich umów albo że jest jedynie niewiążącą deklaracją polityczną.

Podstawa prawna: Konwencja wielostronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku (Dz.U. 2018 poz. 1369), art. 2 ust. 1 lit. a oraz art. 28

Pułapka: Uznanie, że Konwencja MLI ma automatyczne zastosowanie do wszystkich umów, podczas gdy wymagana jest notyfikacja.

Które z poniższych postanowień Konwencji MLI ma na celu przeciwdziałanie nadużyciom umów o unikaniu podwójnego opodatkowania?

a) Zasada wzajemności (reciprocity principle), czyli ogólna reguła relacji między państwami, a nie odrębny mechanizm MLI przeciw nadużyciom.
b) Klauzula ograniczenia korzyści (LOB - limitation on benefits), czyli postanowienie MLI przewidujące kryteria dostępu do preferencji z umów podatkowych. poprawna
c) Zasada dobrej wiary (good faith principle), czyli ogólna reguła wykonywania zobowiązań, a nie odrębny mechanizm MLI przeciw nadużyciom.

Dlaczego tak: Konwencja MLI wprowadza mechanizmy przeciwko nadużyciom umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jednym z nich jest klauzula ograniczenia korzyści (LOB - limitation on benefits), która ma uniemożliwiać korzystanie z preferencji traktatowych przez osoby nieuprawnione. Zasada dobrej wiary i zasada wzajemności są ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego, ale nie są specyficznymi postanowieniami MLI dotyczącymi przeciwdziałania nadużyciom.

Pułapka: Należy odróżnić klauzulę LOB od innych mechanizmów, takich jak klauzula rzeczywistej działalności gospodarczej.

Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Niemczech uzyskuje w Polsce przychody z tytułu należności licencyjnych (know-how) od polskiej spółki. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, zryczałtowany podatek od tych przychodów wynosi:

a) 20% przychodu poprawna
b) 19% przychodu
c) 10% przychodu

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody z należności za udostępnienie know-how uzyskane na terytorium Polski przez osoby, o których mowa w art. 3 ust. 2a, czyli osoby nieposiadające miejsca zamieszkania w Polsce, podlegają zryczałtowanemu podatkowi w wysokości 20% przychodu. Stawka 10% dotyczy wyłącznie opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej oraz przychodów zagranicznych przedsiębiorstw żeglugi powietrznej (art. 29 ust. 1 pkt 3 i 4), a stawka 19% w tym przepisie w ogóle nie występuje.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 29 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie stawki 20% z innymi stawkami ryczałtowymi, np. 10% dla żeglugi lub 19% dla świadczeń bankowych.

Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce prowadzi działalność gospodarczą w Niemczech poprzez położony tam zakład. Zgodnie z polsko-niemiecką umową o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody tego zakładu mogą być opodatkowane w Niemczech. W Polsce dochody te są zwolnione z podatku, ale uwzględnia się je przy obliczaniu stopy procentowej dla dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce. Którą metodę unikania podwójnego opodatkowania zastosowano w tej sytuacji?

a) Metodę wyłączenia bez progresji, bez wpływu na stopę
b) Metodę proporcjonalnego zaliczenia podatku
c) Metodę wyłączenia z progresją, z wpływem na stopę poprawna

Dlaczego tak: Metoda wyłączenia z progresją polega na tym, że dochody zagraniczne są zwolnione z podatku w państwie rezydencji, ale są uwzględniane przy ustalaniu stopy procentowej mającej zastosowanie do dochodów krajowych. Metoda proporcjonalnego zaliczenia zakłada odliczenie od podatku krajowego podatku zapłaconego za granicą. Metoda wyłączenia bez progresji nie uwzględnia dochodów zagranicznych przy obliczaniu stopy, co nie odpowiada opisanej sytuacji.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 27 ust. 8; Modelowa konwencja OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, art. 23A

Pułapka: Łatwo pomylić metodę wyłączenia z progresją z metodą wyłączenia bez progresji - różnica dotyczy uwzględnienia dochodów zagranicznych przy ustalaniu stopy procentowej.

Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce uzyskuje dochody z pracy najemnej wykonywanej na terytorium Francji. Zgodnie z polsko-francuską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody te mogą być opodatkowane we Francji. W Polsce dochody te są zwolnione z podatku, ale stosuje się metodę wyłączenia z progresją. Co oznacza zastosowanie tej metody dla rozliczenia podatkowego tej osoby w Polsce?

a) Dochody z Francji są w Polsce zwolnione, ale uwzględnia się je przy ustalaniu stopy procentowej dla dochodów opodatkowanych w Polsce. poprawna
b) Dochody z Francji podlegają opodatkowaniu w Polsce, a podatek zapłacony we Francji odlicza się od podatku polskiego w ramach metody zaliczenia.
c) Dochody z Francji nie są wykazywane dla celów progresji w Polsce i nie wpływają na stopę podatku stosowaną do dochodów krajowych.

Dlaczego tak: Metoda wyłączenia z progresją oznacza, że dochody zagraniczne są zwolnione z podatku w państwie rezydencji, ale są brane pod uwagę przy obliczaniu stopy procentowej mającej zastosowanie do dochodów opodatkowanych w tym państwie. Przy obliczaniu podatku od dochodów krajowych uwzględnia się więc dochody zagraniczne tylko w celu ustalenia właściwej stawki podatkowej. Metoda proporcjonalnego zaliczenia polega na odliczeniu podatku zagranicznego od podatku krajowego, co nie jest opisywane. Metoda wyłączenia bez progresji nie uwzględnia dochodów zagranicznych przy ustalaniu stopy, co jest sprzeczne z treścią pytania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 27 ust. 8; Modelowa konwencja OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, art. 23A

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie metody wyłączenia z progresją z metodą proporcjonalnego zaliczenia - w metodzie wyłączenia dochód zagraniczny jest zwolniony, a nie odliczany od podatku.

Polska spółka wypłaca osobie fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Stanach Zjednoczonych przychody z tytułu praw autorskich (należności licencyjne). Zgodnie z polsko-amerykańską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania stawka podatku u źródła w Polsce została ograniczona do 10%. Aby polski płatnik mógł zastosować obniżoną stawkę, podatnik powinien dostarczyć płatnikowi:

a) certyfikat rezydencji podatkowej wydany przez właściwy organ podatkowy Stanów Zjednoczonych, potwierdzający miejsce zamieszkania podatnika w USA dla celów podatkowych. poprawna
b) zaświadczenie o amerykańskiej rezydencji podatkowej wydane przez polski urząd skarbowy, stwierdzające, że podatnik podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
c) oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Dlaczego tak: Zastosowanie stawki podatku wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca zamieszkania podatnika certyfikatem rezydencji uzyskanym od niego przez płatnika (art. 29 ust. 2 ustawy o PIT). Certyfikat wydaje właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika, a więc w tym wypadku organ podatkowy Stanów Zjednoczonych. Zaświadczenie wydane przez polski urząd skarbowy dotyczyłoby rezydencji w Polsce i niczego tu nie potwierdza, a oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej nie odnosi się do rezydencji podatkowej.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 29 ust. 2 oraz art. 5a pkt 21

Pułapka: Certyfikat rezydencji musi być wydany przez organ państwa rezydencji podatkowej, a nie przez organ polski.

Polska spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych dokonuje transakcji kontrolowanej z podmiotem powiązanym mającym siedzibę w Szwajcarii. Wartość transakcji usługowej wynosi 600 000 zł. Spółka nie sporządziła lokalnej dokumentacji cen transferowych. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

a) Spółka nie miała obowiązku dokumentacji, bo próg dla transakcji usługowej wynosi 2 000 000 zł, a wartość transakcji to 600 000 zł. poprawna
b) Spółka miała obowiązek dokumentacji, bo Szwajcaria jest krajem szkodliwej konkurencji podatkowej, więc próg wynosi 500 000 zł.
c) Spółka miała obowiązek dokumentacji, bo transakcje z podmiotami spoza UE podlegają jej zawsze, niezależnie od wartości.

Dlaczego tak: Szwajcaria nie znajduje się na liście krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 11j ust. 2 ustawy o CIT - została z niej usunięta po podpisaniu z Polską umowy o automatycznej wymianie informacji podatkowych. Zastosowanie ma zatem standardowy próg dokumentacyjny dla transakcji usługowych w wysokości 2 000 000 zł (art. 11k ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT), a wartość transakcji (600 000 zł) go nie przekracza, więc obowiązek dokumentacyjny nie powstaje. Obniżony próg 500 000 zł (art. 11k ust. 2a) dotyczy wyłącznie podmiotów z rzeczywistych rajów podatkowych. Sama okoliczność, że kontrahent ma siedzibę poza UE, nie tworzy obowiązku dokumentacyjnego niezależnie od wartości transakcji.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 11k ust. 2 pkt 3 oraz art. 11j ust. 2

Pułapka: Zastosowanie standardowych progów zamiast obniżonych dla krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.

Polska spółka kapitałowa posiada 30% udziałów w spółce z siedzibą w Czechach. Spółka czeska wypłaca dywidendę na rzecz spółki polskiej. Zgodnie z dyrektywą Rady 2011/96/UE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie do spółek macierzystych i spółek zależnych różnych państw członkowskich, jakie warunki musi spełnić spółka polska, aby dywidenda była zwolniona z podatku u źródła w Czechach?

a) Spółka polska musi posiadać co najmniej 10% udziałów w spółce czeskiej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat oraz być spółką wymienioną w załączniku do dyrektywy, a także być rezydentem podatkowym Polski. poprawna
b) Spółka polska musi posiadać co najmniej 25% udziałów w spółce czeskiej przez nieprzerwany okres co najmniej 1 roku oraz być spółką wymienioną w załączniku do dyrektywy, a także być rezydentem podatkowym Polski.
c) Spółka polska musi posiadać co najmniej 50% udziałów w spółce czeskiej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat oraz być spółką wymienioną w załączniku do dyrektywy, a także być rezydentem podatkowym Polski.

Dlaczego tak: Dyrektywa 2011/96/UE wymaga, aby spółka macierzysta posiadała co najmniej 10% udziałów w spółce zależnej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. Ponadto spółka musi być wymieniona w załączniku do dyrektywy i być rezydentem podatkowym państwa członkowskiego. Wariant drugi i trzeci błędnie zawyżają progi udziałowe lub skracają okres posiadania.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie do spółek macierzystych i spółek zależnych różnych państw członkowskich, art. 3 ust. 1 lit. a

Pułapka: Należy pamiętać, że dyrektywa 2011/96/UE została zmieniona dyrektywą 2015/121/UE, która podniosła minimalny próg udziałowy do 10%, a okres posiadania może być skrócony przez państwa członkowskie.

Polska spółka wypłaca dywidendę na rzecz spółki-matki z siedzibą w innym państwie UE. Aby zastosować zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 2011/96/UE (dyrektywa parent-subsidiary), spółka-matka musi posiadać bezpośrednio co najmniej:

a) 25% udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, przy czym warunek ten musi być spełniony w dniu wypłaty dywidendy
b) 5% udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, przy czym warunek ten musi być spełniony w dniu wypłaty dywidendy
c) 10% udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, przy czym warunek ten musi być spełniony w dniu wypłaty dywidendy poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z dyrektywą Rady 2011/96/UE zwolnienie z podatku u źródła od dywidend wypłacanych spółce-matce ma zastosowanie, gdy spółka-matka posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów w kapitale spółki-córki przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat (art. 3 ust. 2 lit. b dyrektywy). Polska implementacja (art. 22 ust. 4 ustawy o CIT) przewiduje ten sam próg i okres, przy czym zwolnienie stosuje się także, gdy dwuletni okres upływa dopiero po dniu wypłaty dywidendy.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2011/96/UE, art. 3 ust. 2 lit. b; Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 22 ust. 4

Pułapka: Pomylenie warunków dyrektywy z warunkami polskiej ustawy, która wymaga 10% i 2 lat.

Polska spółka wypłaca dywidendę na rzecz spółki z siedzibą w Luksemburgu. Spółka luksemburska nie przedstawiła certyfikatu rezydencji do dnia wypłaty. Jakie skutki podatkowe wystąpią u płatnika?

a) Płatnik nie ma obowiązku poboru podatku, jeśli spółka luksemburska złoży oświadczenie o rezydencji.
b) Płatnik pobiera podatek według stawki umownej, jeśli spółka luksemburska przedstawi zaświadczenie o rezydencji.
c) Płatnik pobiera podatek według stawki ustawowej, a spółka może później wystąpić o zwrot nadpłaconego podatku. poprawna

Dlaczego tak: Płatnik pobiera zryczałtowany podatek w dniu dokonania wypłaty, a zastosowanie stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest możliwe wyłącznie pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika certyfikatem rezydencji. Brak certyfikatu w dniu wypłaty oznacza obowiązek poboru podatku według stawki ustawowej. Spółka może następnie, po uzyskaniu certyfikatu, wystąpić o zwrot pobranego podatku. Ani oświadczenie o rezydencji, ani zaświadczenie z rejestru nie zastępują certyfikatu rezydencji.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1 i art. 28b

Pułapka: Ważne jest, że certyfikat rezydencji jest wymagany najpóźniej w dniu poprzedzającym wypłatę, a jego późniejsze uzyskanie uprawnia do zwrotu, ale nie zwalnia płatnika z obowiązku poboru podatku.

Polska spółka wypłaca na rzecz spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych należności za usługi doradcze. Spółka amerykańska nie posiada w Polsce zakładu. Płatnik zamierza zastosować stawkę podatku u źródła wynikającą z umowy polsko-amerykańskiej. Jakie dokumenty płatnik musi posiadać, aby zastosować preferencyjną stawkę?

a) Certyfikat rezydencji spółki amerykańskiej i oświadczenie, że jest właścicielem należności oraz nie ma w Polsce stałej placówki.
b) Certyfikat rezydencji spółki amerykańskiej i oświadczenie, że jest rzeczywistym właścicielem należności oraz nie działa w Polsce przez zakład. poprawna
c) Certyfikat rezydencji spółki amerykańskiej i oświadczenie, że jest podmiotem powiązanym oraz nie ma w Polsce oddziału.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT zastosowanie stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wymaga udokumentowania siedziby podatnika certyfikatem rezydencji, a płatnik jest przy tym obowiązany do dochowania należytej staranności. W jej ramach płatnik weryfikuje, czy odbiorca jest rzeczywistym właścicielem należności w rozumieniu art. 4a pkt 29 ustawy o CIT i czy nie działa w Polsce przez zakład, któremu należność byłaby przypisana; w praktyce potwierdza to oświadczeniem odbiorcy. Oświadczenie o byciu właścicielem należności lub o braku stałej placówki nie odpowiada tym przesłankom, a oświadczenie o powiązaniu z płatnikiem i braku oddziału jest dla nich bez znaczenia.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1 w zw. z art. 4a pkt 29

Pułapka: Często pomijany jest wymóg oświadczenia o rzeczywistym beneficjencie, który jest niezbędny obok certyfikatu rezydencji.

Polska spółka wypłaca odsetki od pożyczki spółce z siedzibą w Luksemburgu. Który z poniższych warunków musi być spełniony, aby odsetki były zwolnione z podatku u źródła na podstawie dyrektywy Rady 2003/49/WE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania odsetek oraz należności licencyjnych między spółkami stowarzyszonymi różnych państw członkowskich?

a) Spółka polska musi posiadać bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w spółce luksemburskiej nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata, bez uwzględniania posiadania w kierunku odwrotnym ani przez trzecią spółkę.
b) Wystarczy, że jedna spółka posiada bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w drugiej nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata albo że obie są tak powiązane przez trzecią spółkę. poprawna
c) Spółka luksemburska musi posiadać bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w spółce polskiej nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata, bez uwzględniania posiadania w kierunku odwrotnym ani przez trzecią spółkę.

Dlaczego tak: Dyrektywa 2003/49/WE wymaga, aby spółki były ze sobą stowarzyszone. Oznacza to bezpośrednie posiadanie przez jedną spółkę co najmniej 25% udziałów w drugiej spółce przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. Możliwa jest także sytuacja, w której obie spółki są stowarzyszone przez trzecią spółkę posiadającą wymagany udział. Błędne jest ograniczanie warunku wyłącznie do jednego kierunku posiadania udziałów i pomijanie alternatywy powiązania przez trzecią spółkę.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2003/49/WE, art. 1 i art. 3 (definicja spółki stowarzyszonej)

Pułapka: Warunek 25% udziałów bywa mylony z warunkiem 10% z dyrektywy parent-subsidiary.

Polska spółka wypłaca zagranicznemu podmiotowi należności licencyjne. Aby zastosować obniżoną stawkę podatku u źródła wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik musi dysponować certyfikatem rezydencji. Kiedy certyfikat rezydencji powinien być złożony, aby płatnik mógł zastosować preferencyjną stawkę?

a) Certyfikat powinien być złożony najpóźniej do dnia wypłaty należności. poprawna
b) Certyfikat powinien być złożony przed dokonaniem wypłaty należności.
c) Certyfikat powinien być złożony najpóźniej w dniu poprzedzającym dokonanie wypłaty.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, płatnik może zastosować stawkę podatku wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jeżeli posiada certyfikat rezydencji podatnika. Przepis nie wymaga, aby certyfikat był złożony przed wypłatą, wystarczy, że płatnik dysponuje nim najpóźniej w dniu wypłaty. Warianty mówiące o złożeniu przed wypłatą lub w dniu poprzedzającym są błędne, gdyż nakładają surowszy wymóg niż wynika z przepisu.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1

Pułapka: Uznanie, że certyfikat musi być złożony przed dniem wypłaty, podczas gdy wystarczy, aby był w posiadaniu płatnika w dniu wypłaty.

Polska spółka z o.o. (podatnik CIT) dokonuje transakcji kontrolowanej z podmiotem powiązanym mającym siedzibę w rajach podatkowych (kraj stosujący szkodliwą konkurencję podatkową). Transakcja ma charakter usługowy, a jej wartość w roku podatkowym wynosi 800 000 zł. Czy spółka ma obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, jeśli wartość transakcji przekracza próg dokumentacyjny dla transakcji usługowych?

a) Nie, ponieważ dla każdej transakcji usługowej należy stosować próg 2 000 000 zł, a wartość 800 000 zł pozostaje poniżej tej kwoty.
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy spółka wykaże stratę podatkową za rok transakcji, bo bez straty obowiązek dokumentacyjny nie powstaje.
c) Tak, ponieważ przy usługach z podmiotem z raju podatkowego stosuje się próg 500 000 zł, który kwota 800 000 zł przekracza. poprawna

Dlaczego tak: Dla transakcji kontrolowanych z podmiotami mającymi siedzibę w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową ustawodawca obniżył progi dokumentacyjne. W przypadku transakcji innych niż finansowe, w tym usługowych, próg wynosi 500 000 zł. Wartość transakcji 800 000 zł przekracza ten próg, zatem obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji powstaje. Próg 2 000 000 zł ma zastosowanie do transakcji usługowych z podmiotami z innych jurysdykcji. Warunek dotyczący straty podatkowej jest jednym z warunków zwolnienia z obowiązku dokumentacyjnego dla transakcji krajowych, ale nie ma tu zastosowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 11k ust. 2a pkt 2

Pułapka: Zastosowanie ogólnego progu 2 000 000 zł zamiast obniżonego progu dla transakcji z rajami podatkowymi.

Polska spółka z o.o. (podatnik CIT) zawiera transakcję kontrolowaną z podmiotem powiązanym mającym siedzibę w Niemczech. Transakcja ma charakter usługowy, a jej wartość w roku podatkowym wynosi 1 500 000 zł. Czy spółka ma obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych?

a) Nie, bo dla usług z podmiotem z Niemiec obowiązuje próg 2 000 000 zł, a transakcja 1 500 000 zł go nie przekracza. poprawna
b) Tak, bo dla usług z podmiotem z Niemiec należałoby zastosować próg 500 000 zł, przekroczony przy 1 500 000 zł.
c) Tak, bo zagraniczna siedziba podmiotu powiązanego miałaby wyłączać progi kwotowe, niezależnie od wartości transakcji.

Dlaczego tak: Dla transakcji usługowych z podmiotami powiązanymi z krajów niestosujących szkodliwej konkurencji podatkowej, w tym z Niemiec, próg dokumentacyjny wynosi 2 000 000 zł, zgodnie z art. 11k ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT. Obniżony próg 500 000 zł z art. 11k ust. 2a dotyczy wyłącznie transakcji z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, a Niemcy do takich krajów nie należą. Nie istnieje też zasada, że każda transakcja kontrolowana z podmiotem zagranicznym podlega dokumentacji niezależnie od wartości. Wartość transakcji 1 500 000 zł nie przekracza progu 2 000 000 zł, więc obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych nie powstaje.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 11k ust. 2 pkt 3

Pułapka: Zastosowanie ogólnego progu 2 000 000 zł zamiast obniżonego progu dla transakcji z podmiotami z UE.

Polska spółka z o.o. wypłaca na rzecz spółki francuskiej (powiązanej) należność za użytkowanie znaku towarowego. Spółka francuska nie posiada zakładu w Polsce. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, jaka stawka podatku u źródła ma zastosowanie do tej należności, jeśli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie ogranicza opodatkowania u źródła?

a) 10% przychodu
b) 0% - należność nie podlega opodatkowaniu u źródła
c) 20% przychodu poprawna

Dlaczego tak: Należności za użytkowanie znaku towarowego stanowią należności licencyjne, które są objęte ryczałtem w wysokości 20% przychodu na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Stawka 10% dotyczy m.in. przychodów z działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, a także niektórych przychodów z tytułu żeglugi. Zwolnienie z opodatkowania u źródła mogłoby wynikać z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, ale w stanie faktycznym przyjęto, że umowa nie ogranicza opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 1

Pułapka: Pomylenie stawki 20% z niższą stawką przewidzianą dla innych kategorii przychodów, np. z tytułu opłat za usługi widowiskowe.

Polska spółka z o.o. wypłaca niemieckiej spółce powiązanej należność za użytkowanie znaku towarowego. Zgodnie z polsko-niemiecką umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, należności licencyjne mogą być opodatkowane w państwie źródła, ale podatek ten nie może przekroczyć 5% kwoty brutto należności. Stawka podatku u źródła w Polsce dla należności licencyjnych wypłacanych podmiotom mającym siedzibę w Niemczech wynosi:

a) 10% należności brutto
b) 5% kwoty brutto należności poprawna
c) 20% należności licencyjnych

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatek u źródła od należności licencyjnych wynosi 20%, ale w przypadku podmiotów mających siedzibę w państwie, z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, stosuje się stawkę wynikającą z tej umowy. W polsko-niemieckiej umowie stawka ta wynosi 5% kwoty brutto należności. Pozostałe stawki nie znajdują tu zastosowania: 10% dotyczy innych rodzajów przychodów, a 20% to stawka podstawowa bez uwzględnienia umowy.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 1

Pułapka: Pomylenie stawki podstawowej 20% ze stawką umowną 5%.

Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (podatnik CIT) dokonuje transakcji kontrolowanej z podmiotem powiązanym. Która z poniższych metod weryfikacji cen transferowych jest zgodnie z Wytycznymi OECD w sprawie cen transferowych metodą preferowaną, gdy dostępne są wiarygodne dane porównawcze?

a) Metoda koszt plus (cost plus method), polegająca na porównaniu narzutu na koszty w transakcji kontrolowanej z narzutem stosowanym w porównywalnych transakcjach między podmiotami niezależnymi, po uwzględnieniu istotnych różnic wpływających na poziom narzutu.
b) Metoda ceny odprzedaży (resale price method), polegająca na porównaniu marży brutto realizowanej przy odprzedaży w transakcji kontrolowanej z marżą uzyskiwaną w porównywalnych transakcjach między podmiotami niezależnymi, po uwzględnieniu istotnych różnic wpływających na poziom marży.
c) Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej (comparable uncontrolled price method), polegająca na porównaniu ceny transakcji kontrolowanej z ceną w porównywalnych transakcjach między podmiotami niepowiązanymi, po uwzględnieniu istotnych różnic wpływających na cenę. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z Wytycznymi OECD w sprawie cen transferowych metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej (CUP) jest metodą preferowaną wszędzie tam, gdzie można ją zastosować co najmniej równie wiarygodnie jak metody pozostałe. Polega ona na porównaniu ceny transakcji kontrolowanej z ceną transakcji porównywalnych zawieranych przez podmioty niepowiązane, po uwzględnieniu istotnych różnic w warunkach transakcji, takich jak wielkość transakcji, warunki płatności, pełnione funkcje, ponoszone ryzyka i angażowane aktywa. Metoda ceny odprzedaży i metoda koszt plus są równorzędnymi metodami tradycyjnymi, ale ustępują metodzie CUP, gdy dane porównawcze są dostępne. Polska ustawa nie ustanawia sztywnej hierarchii metod i nakazuje wybór metody najbardziej odpowiedniej w danych okolicznościach.

Podstawa prawna: Wytyczne OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych; ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 11d ust. 1 i 3

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że metoda koszt plus lub ceny odprzedaży jest preferowana w pierwszej kolejności, podczas gdy to metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej ma pierwszeństwo w Wytycznych OECD.

Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wypłaca na rzecz niemieckiej spółki będącej jej jedynym wspólnikiem należność za usługi doradcze. Usługi te świadczone są przez niemiecką spółkę na rzecz polskiej spółki, a niemiecka spółka nie posiada na terytorium Polski zakładu. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, jaka stawka podatku u źródła ma zastosowanie do tej należności, przy założeniu, że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie ogranicza opodatkowania u źródła?

a) 20% przychodu poprawna
b) 0% - należność nie podlega opodatkowaniu u źródła
c) 10% przychodu

Dlaczego tak: Należności za usługi doradcze mieszczą się w kategorii świadczeń o charakterze niematerialnym wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których przewidziano ryczałt w wysokości 20% przychodu. Stawka 10% dotyczy m.in. przychodów z tytułu działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, a także niektórych przychodów z tytułu żeglugi. Zwolnienie z opodatkowania u źródła mogłoby wynikać z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, ale w stanie faktycznym przyjęto, że umowa nie ogranicza opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 1

Pułapka: Pomylenie stawki 20% z niższą stawką przewidzianą dla innych kategorii przychodów, np. z tytułu opłat za usługi widowiskowe.

Polski podatnik (spółka z o.o.) wypłaca należności licencyjne na rzecz podmiotu powiązanego z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje stawkę podatku u źródła w wysokości 10%, a ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych stawkę 20%. Płatnik nie posiada certyfikatu rezydencji w dniu dokonania wypłaty. Jaką stawkę powinien zastosować płatnik?

a) Stawkę 20% z ustawy o CIT, gdy w dniu wypłaty płatnik nie ma certyfikatu rezydencji podatnika. poprawna
b) Stawkę 0%, jeśli zamiast certyfikatu podatnik przedłoży aktualne zaświadczenie z amerykańskiego rejestru.
c) Stawkę 10% z umowy polsko-amerykańskiej, jeśli podatnik złoży do dnia wypłaty własne oświadczenie o rezydencji w USA.

Dlaczego tak: Zastosowanie stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe wyłącznie pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika certyfikatem rezydencji uzyskanym od podatnika (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT). Płatnik pobiera podatek w dniu dokonania wypłaty, więc jeżeli w tym dniu nie dysponuje certyfikatem, stosuje stawkę ustawową. Dla należności licencyjnych stawka ustawowa wynosi 20% przychodu (art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT). Oświadczenie podatnika o rezydencji ani zaświadczenie z rejestru nie zastępują certyfikatu rezydencji.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Błędne jest przekonanie, że oświadczenie podatnika może zastąpić certyfikat rezydencji w momencie wypłaty.

Spółka niemiecka (rezydent Niemiec) uzyskuje z Polski przychody z tytułu odsetek od pożyczki udzielonej polskiej spółce. Płatnik (polska spółka) zamierza zastosować zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy Rady 2003/49/WE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich. Kiedy płatnik może zastosować to zwolnienie?

a) Zwolnienie może być zastosowane, gdy odbiorca jest niemieckim rezydentem w formie spółki z załącznika do dyrektywy, nie otrzymuje odsetek przez zakład w Polsce, a płatnik ma certyfikat rezydencji i wymagane oświadczenie odbiorcy. poprawna
b) Zwolnienie może być zastosowane dopiero po otrzymaniu interpretacji indywidualnej wydanej dla tej wypłaty odsetek, nawet jeśli płatnik posiada certyfikat rezydencji odbiorcy i jego oświadczenie o spełnieniu warunków zwolnienia.
c) Zwolnienie może być zastosowane, gdy odbiorca ma rezydencję w dowolnym państwie UE i złoży oświadczenie o statusie rzeczywistego beneficjenta, bez weryfikacji formy prawnej spółki ani załącznika do dyrektywy.

Dlaczego tak: Dyrektywa 2003/49/WE przewiduje zwolnienie z podatku u źródła odsetek i należności licencyjnych, ale tylko w odniesieniu do spółek spełniających określone warunki. Odbiorca musi być jedną z form spółek wymienionych w załączniku do dyrektywy, w przypadku spółki niemieckiej chodzi o formę objętą tym załącznikiem, musi być rezydentem państwa członkowskiego i nie może działać przez zakład w państwie źródła. W polskim prawie warunki te implementowane są w art. 21 ust. 3 i art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, które wymagają posiadania certyfikatu rezydencji oraz złożenia wymaganego oświadczenia, w tym co do spełnienia warunków preferencji. Wariant zakładający, że forma prawna nie ma znaczenia, jest błędny, gdyż dyrektywa wprost odwołuje się do załącznika z listą spółek. Wariant wymagający interpretacji indywidualnej jest błędny, gdyż zwolnienie stosuje się na podstawie spełnienia ustawowych warunków, certyfikatu i oświadczenia, bez konieczności uzyskiwania interpretacji dla każdej wypłaty.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 3 i art. 22 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Często pomija się wymóg, aby spółka była formą prawną wskazaną w załączniku do dyrektywy.

Spółka polska (powiązana) zawiera transakcję usługową o wartości 3 000 000 zł z podmiotem powiązanym mającym siedzibę w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Czy spółka polska będzie zobowiązana do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych za rok podatkowy?

a) Nie, ponieważ wartość transakcji nie przekracza 10 000 000 zł, a dla transakcji usługowych z podmiotami z rajów podatkowych próg dokumentacyjny wynosi 500 000 zł, jednak transakcja ta nie podlega obowiązkowi dokumentacyjnemu ze względu na charakter usługi.
b) Nie, ponieważ transakcje usługowe są zwolnione z obowiązku dokumentacyjnego, a wartość transakcji 3 000 000 zł nie przekracza progu 10 000 000 zł, który jest standardowym progiem dla transakcji innych niż finansowe, jednak w przypadku rajów podatkowych próg ten jest obniżony do 500 000 zł, ale usługi nie są objęte tym obowiązkiem.
c) Tak, ponieważ wartość transakcji przekracza obniżony próg 500 000 zł, który zgodnie z art. 11k ust. 2a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązuje dla transakcji innych niż finansowe zawieranych z podmiotami z rajów podatkowych, co powoduje obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 11k ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dla transakcji kontrolowanych z podmiotem mającym siedzibę lub zarząd w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową progi dokumentacyjne są obniżone: 2 500 000 zł dla transakcji finansowej i 500 000 zł dla transakcji innej niż finansowa. Transakcja usługowa jest transakcją inną niż finansowa, więc próg wynosi 500 000 zł, a wartość 3 000 000 zł go przekracza, co rodzi obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji. Wariant odwołujący się do progu 10 000 000 zł dotyczy transakcji towarowych i finansowych z podmiotami spoza rajów podatkowych, a ustawa nie przewiduje zwolnienia transakcji usługowych z obowiązku dokumentacyjnego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 11k ust. 2a pkt 2

Pułapka: Zastosowanie standardowego progu 10 000 000 zł zamiast obniżonego 500 000 zł dla transakcji z rajami podatkowymi.

Spółka z o.o. z siedzibą w Polsce wypłaca dywidendę na rzecz wspólnika będącego osobą fizyczną, mającego miejsce zamieszkania w Niemczech. W celu zastosowania preferencyjnej stawki podatku u źródła wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, wspólnik powinien złożyć płatnikowi certyfikat rezydencji. Jaki okres powinien obejmować ten certyfikat?

a) Certyfikat powinien obejmować okres wypłaty dywidendy; wystarczający miałby być okres od złożenia go płatnikowi do końca roku podatkowego.
b) Certyfikat powinien obejmować okres wypłaty dywidendy; wystarczający miałby być okres od dnia wypłaty do dnia złożenia go płatnikowi.
c) Certyfikat powinien obejmować okres wypłaty dywidendy; wystarczy okres od początku roku podatkowego do dnia wypłaty. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, płatnik stosuje preferencyjną stawkę podatku u źródła pod warunkiem otrzymania certyfikatu rezydencji podatnika, który ma obejmować okres, w którym wypłacana jest należność. W praktyce oznacza to, że certyfikat musi potwierdzać rezydencję w roku podatkowym, w którym następuje wypłata, a więc obejmować okres od początku roku do dnia wypłaty. Wariant mówiący o okresie od dnia wypłaty do dnia złożenia certyfikatu jest błędny, ponieważ nie potwierdza rezydencji za okres od początku roku podatkowego do dnia wypłaty. Wariant mówiący o okresie od dnia złożenia do końca roku jest błędny, ponieważ również nie potwierdza wymaganego okresu od początku roku podatkowego do dnia wypłaty.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1

Pułapka: Pomylenie okresu, który ma obejmować certyfikat, z okresem jego ważności.

Spółka z siedzibą w Holandii otrzymuje od polskiej spółki należności licencyjne. Polski płatnik pobrał podatek u źródła według stawki wynikającej z umowy polsko-holenderskiej, jednak po analizie okazało się, że spółka holenderska nie jest rzeczywistym beneficjentem należności (nastąpiło obejście umowy). Jakie skutki podatkowe wystąpią w takiej sytuacji?

a) Płatnik nie ponosi odpowiedzialności, gdyż działał w dobrej wierze na podstawie certyfikatu rezydencji i oświadczenia spółki holenderskiej, a spółka ta jest zobowiązana do uiszczenia różnicy podatku we własnym zakresie.
b) Podatek u źródła nie zostanie pobrany w ogóle, a spółka holenderska będzie zobowiązana do zapłaty podatku w Polsce na zasadach ogólnych, natomiast płatnik zostanie zwolniony z obowiązku poboru.
c) Płatnik odpowiada za podatek pobrany w zaniżonej wysokości i zapłaci zaległość wraz z odsetkami za zwłokę, chyba że podatek nie został pobrany z winy podatnika, na którego wówczas przechodzi odpowiedzialność. poprawna

Dlaczego tak: Jeżeli płatnik zastosował preferencyjną stawkę z umowy, a warunki jej zastosowania nie były spełnione (odbiorca nie był rzeczywistym właścicielem należności), to pobrał podatek w wysokości niższej od należnej. Płatnik, który nie wykonał obowiązków z art. 8 Ordynacji podatkowej, odpowiada za podatek niepobrany całym swoim majątkiem, a organ wydaje decyzję o jego odpowiedzialności podatkowej; od zaległości naliczane są odsetki za zwłokę. Odpowiedzialności tej nie wyłącza samo działanie w dobrej wierze, bo płatnik ma obowiązek dochowania należytej staranności przy weryfikacji warunków preferencji. Wyjątkiem jest sytuacja, w której podatek nie został pobrany z winy podatnika - wtedy organ orzeka o odpowiedzialności podatnika, a nie płatnika.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1; ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 30 § 1, 3-5

Pułapka: Najczęściej błędnie zakłada się, że dobra wiara płatnika zwalnia go z odpowiedzialności za zaniżenie podatku.

Spółka z siedzibą w Luksemburgu (powiązana kapitałowo z polską spółką) otrzymuje od polskiej spółki dywidendę. Polski płatnik chce zastosować zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 2011/96/UE (dyrektywa o spółkach-matkach i spółkach-córkach). Kiedy płatnik ma prawo do zastosowania tego zwolnienia?

a) Jeżeli obie spółki posiadają wzajemnie po 10% udziałów, a polska spółka jest spółką-matką w rozumieniu dyrektywy, bez wymogu minimalnego okresu posiadania udziałów.
b) Jeżeli spółka luksemburska posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów w kapitale polskiej spółki przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, przy czym warunek ten musi być spełniony w dniu wypłaty dywidendy. poprawna
c) Jeżeli polska spółka posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów w kapitale spółki luksemburskiej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, a spółka luksemburska jest spółką wymienioną w załączniku do dyrektywy i nie korzysta z wyłączenia z opodatkowania.

Dlaczego tak: Zgodnie z dyrektywą 2011/96/UE, zwolnienie z podatku u źródła dotyczy wypłat dywidend przez spółkę-córkę na rzecz spółki-matki. Warunkiem jest, aby spółka-matka posiadała bezpośrednio co najmniej 10% udziałów w spółce-córce przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. W kazusie spółka luksemburska jest spółką-matką (otrzymuje dywidendę), a polska spółka jest spółką-córką (wypłaca dywidendę). Błędny jest wariant wskazujący, że polska spółka ma posiadać udziały w spółce luksemburskiej - to odwraca relację. Błędny jest również wariant zakładający wzajemne posiadanie udziałów i brak minimalnego okresu - dyrektywa wymaga jednostronnego posiadania i okresu 2 lat.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. - art. 2 i art. 5

Pułapka: Najczęściej mylone są rolę spółki-matki i spółki-córki - warunek dotyczy posiadania udziałów przez spółkę otrzymującą dywidendę.

Spółka z siedzibą w Polsce otrzymuje odsetki od spółki powiązanej z siedzibą w Niemczech. Spółka niemiecka wypłaca odsetki na rzecz spółki polskiej. Zgodnie z dyrektywą Rady 2003/49/WE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich, jakie jest podstawowe założenie dotyczące opodatkowania tych odsetek w państwie źródła (Niemczech)?

a) Odsetki są zwolnione od opodatkowania w państwie źródła, pod warunkiem że spółka je otrzymująca jest spółką powiązaną i ma siedzibę w państwie członkowskim. poprawna
b) Odsetki podlegają podatkowi u źródła w Niemczech według stawki z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, do 5% kwoty brutto.
c) Odsetki podlegają podatkowi u źródła w Niemczech według stawki z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, do 10% kwoty brutto.

Dlaczego tak: Dyrektywa 2003/49/WE ustanawia zasadę, że odsetki i należności licencyjne wypłacane między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich są zwolnione od opodatkowania w państwie źródła, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek: odbiorca musi mieć formę spółki wymienioną w załączniku do dyrektywy, podlegać opodatkowaniu w państwie członkowskim, być spółką stowarzyszoną z wypłacającym oraz być rzeczywistym właścicielem należności. Warianty wskazujące stawki 5% i 10% są błędne, ponieważ dyrektywa przewiduje pełne zwolnienie, a nie ograniczenie stawki podatku u źródła.

Podstawa prawna: Dyrektywa 2003/49/WE, art. 1 ust. 1

Pułapka: Często myli się dyrektywę z postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które mogą przewidywać stawki 5% lub 10%.

Spółka z siedzibą w Polsce (podatnik CIT) uzyskuje odsetki od pożyczki udzielonej spółce z siedzibą w Norwegii. Zgodnie z polsko-norweską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, Polska może opodatkować te odsetki u źródła. Aby polska spółka mogła skorzystać w Norwegii z metody zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, powinna uzyskać od polskiego organu podatkowego:

a) zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, potwierdzające brak zaległości wobec polskiego budżetu, wydawane przez naczelnika urzędu skarbowego
b) interpretację indywidualną, potwierdzającą sposób opodatkowania odsetek w Polsce, wydawaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
c) certyfikat rezydencji podatkowej, potwierdzający jej miejsce siedziby dla celów podatkowych w Polsce, wydawany przez właściwy organ podatkowy poprawna

Dlaczego tak: Certyfikat rezydencji podatkowej jest dokumentem wydawanym przez właściwy organ podatkowy państwa rezydencji, potwierdzającym, że podatnik podlega w tym państwie nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jest on niezbędny do zastosowania przez państwo źródła odpowiednich postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym do obniżonego opodatkowania u źródła. Zaświadczenie o niezaleganiu dotyczy innych celów, a interpretacja indywidualna nie jest dokumentem potwierdzającym rezydencję. W praktyce certyfikat rezydencji jest wymagany przez płatnika lub organ podatkowy państwa źródła, aby zastosować preferencyjne stawki lub zwolnienia wynikające z umowy.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1

Pułapka: Uznanie, że certyfikat rezydencji jest wymagany do celów krajowych, a nie międzynarodowych.

Spółka z siedzibą w Polsce (spółka wypłacająca) wypłaca odsetki na rzecz spółki z siedzibą w Luksemburgu, która jest spółką powiązaną w rozumieniu dyrektywy 2003/49/WE. Spółka luksemburska jest rzeczywistym beneficjentem odsetek. Czy wypłata odsetek może korzystać ze zwolnienia z podatku u źródła w Polsce, jeżeli spółka luksemburska posiada 20% udziałów w kapitale spółki polskiej?

a) Tak, ponieważ próg powiązania wynosi 25% udziałów lub praw głosu, a spółka posiada 20% udziałów, więc nie jest spółką powiązaną, ale może skorzystać ze zwolnienia na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
b) Tak, jeżeli spółka luksemburska posiada co najmniej 10% udziałów, co jest minimalnym progiem przewidzianym dla spółek powiązanych w dyrektywie.
c) Nie, ponieważ spółka luksemburska nie posiada wymaganego progu 25% udziałów lub praw głosu, a zatem nie jest spółką powiązaną w rozumieniu dyrektywy, co wyklucza zwolnienie. poprawna

Dlaczego tak: Dyrektywa 2003/49/WE definiuje spółkę powiązaną jako spółkę, która posiada bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w kapitale lub praw głosu w drugiej spółce. W kazusie spółka luksemburska posiada 20% udziałów, więc nie spełnia progu 25% i nie jest spółką powiązaną, co wyklucza zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy. Odpowiedź mówiąca o możliwości skorzystania ze zwolnienia na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest błędna, gdyż pytanie dotyczy dyrektywy, a nie umowy, a umowa może co najwyżej obniżyć stawkę podatku, ale nie zwolnić całkowicie. Odpowiedź mówiąca o progu 10% jest błędna, gdyż dyrektywa wymaga 25%.

Podstawa prawna: Dyrektywa 2003/49/WE, art. 3 lit. b

Pułapka: Często myli się próg 25% z progiem 10% z dyrektywy 2011/96/UE dotyczącej dywidend.

Spółka z siedzibą w Polsce uzyskuje przychody z tytułu świadczeń doradczych od spółki z siedzibą w Norwegii. Zgodnie z polsko-norweską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, przychody te mogą być opodatkowane w Norwegii. W Polsce, w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdzie metoda:

a) proporcjonalnego odliczenia - od podatku od łącznych dochodów odlicza się podatek zapłacony w Norwegii, do limitu części podatku przypadającej na te przychody. poprawna
b) wyłączenia z progresją - przychody byłyby zwolnione w Polsce, lecz wpływałyby na stawkę podatku dla pozostałych dochodów.
c) wyłączenia bez progresji - przychody byłyby zwolnione w Polsce i pomijane przy opodatkowaniu pozostałych dochodów.

Dlaczego tak: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zna progresji, a dochody zagraniczne polskiego podatnika łączy się z krajowymi. Zgodnie z art. 20 ust. 1 od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi zapłaconemu w obcym państwie, przy czym odliczenie nie może przekroczyć tej części podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany za granicą. Jest to metoda proporcjonalnego odliczenia. Zwolnienie dochodu zagranicznego (wyłączenie) wymagałoby wyraźnego postanowienia umowy międzynarodowej, do którego odsyła art. 17 ust. 1 pkt 3, a wariant „wyłączenia z progresją” opisuje mechanizm właściwy podatkowi od osób fizycznych.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 20 ust. 1

Pułapka: Należy rozróżnić przypadki, gdy dochód zagraniczny jest zwolniony w Polsce (wtedy stosuje się metodę wyłączenia) od przypadków, gdy dochód jest tylko opodatkowany za granicą, ale nie jest zwolniony w Polsce (wtedy stosuje się metodę odliczenia proporcjonalnego).

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca dywidendę na rzecz spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Aby zastosować zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 2011/96/UE, polska spółka wypłacająca dywidendę musi posiadać dokument potwierdzający miejsce siedziby spółki otrzymującej dywidendę. Jaki dokument jest wymagany dla celów zastosowania zwolnienia?

a) Oświadczenie spółki otrzymującej dywidendę o siedzibie w państwie członkowskim UE
b) Zaświadczenie z rejestru przedsiębiorców państwa siedziby, potwierdzające wpis i adres spółki
c) Certyfikat rezydencji wydany przez właściwy organ podatkowy państwa siedziby, potwierdzający rezydencję podatkową dla celów podatku dochodowego poprawna

Dlaczego tak: Certyfikat rezydencji jest dokumentem urzędowym potwierdzającym rezydencję podatkową podmiotu w danym państwie dla celów podatku dochodowego. W przypadku stosowania zwolnienia z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 2011/96/UE wymagany jest taki certyfikat. Zaświadczenie o wpisie do rejestru przedsiębiorców potwierdza status rejestrowy, formę prawną lub adres ujawniony w rejestrze, ale nie potwierdza rezydencji podatkowej. Oświadczenie spółki, nawet podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji, nie jest urzędowym certyfikatem rezydencji i nie zastępuje dokumentu wydanego przez właściwy organ podatkowy.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 22 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Częstą pomyłką jest uznanie, że wystarczy zaświadczenie o rejestracji spółki - jednak dla celów podatkowych kluczowa jest rezydencja podatkowa potwierdzona certyfikatem rezydencji.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca dywidendę na rzecz spółki z siedzibą w Niemczech. Spółka niemiecka posiada 30% udziałów w polskiej spółce. Który warunek umożliwia polskiej spółce zastosowanie zwolnienia z podatku u źródła?

a) Spółka niemiecka posiada w polskiej spółce co najmniej 50% udziałów przez nieprzerwany rok, przy czym taki udział może być także pośredni.
b) Spółka niemiecka posiada w polskiej spółce bezpośrednio co najmniej 10% udziałów, nieprzerwanie przez dwa lata, i spełnia pozostałe wymogi ustawy. poprawna
c) Spółka niemiecka posiada w polskiej spółce bezpośrednio co najmniej 25% udziałów przez nieprzerwany rok, bez wymogu dwuletniego posiadania przy dywidendzie.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie z podatku u źródła dywidend przysługuje, jeśli spółka otrzymująca dywidendę posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów w spółce wypłacającej przez nieprzerwany okres dwóch lat oraz spełnia pozostałe warunki ustawowe, w tym warunki dotyczące statusu odbiorcy dywidendy. Warianty z progiem 25% lub 50%, z krótszym okresem posiadania albo z posiadaniem pośrednim jako wystarczającym są błędne, ponieważ ustawowy próg wynosi 10%, wymagane jest posiadanie bezpośrednie, a okres posiadania wynosi dwa lata.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 22 ust. 4

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie progu 10% z progiem 25% z definicji podmiotów powiązanych w cenach transferowych.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca dywidendę spółce-matce mającej siedzibę w Niemczech. Spółka-matka posiada 25% udziałów w polskiej spółce przez okres 2 lat. Zgodnie z dyrektywą Rady 2011/96/UE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do spółek macierzystych i spółek zależnych różnych państw członkowskich (dyrektywa parent-subsidiary), jakie skutki podatkowe w zakresie podatku u źródła powinny wystąpić?

a) Polska spółka powinna pobrać podatek u źródła według stawki 5%, ponieważ dyrektywa przewiduje obniżoną stawkę dla udziałów poniżej progu 10%.
b) Polska spółka powinna pobrać podatek u źródła według stawki 19%, z ewentualnym obniżeniem na podstawie umowy podatkowej, ponieważ dyrektywa nie obejmuje tej wypłaty.
c) Polska spółka nie powinna pobierać podatku u źródła od dywidendy, jeżeli spełnione są warunki zwolnienia przewidziane w dyrektywie parent-subsidiary. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z dyrektywą parent-subsidiary, wypłata dywidendy przez spółkę zależną do spółki macierzystej z innego państwa członkowskiego jest zwolniona z podatku u źródła, jeżeli spółka macierzysta spełnia warunki dyrektywy, w szczególności posiada co najmniej 10% udziałów w spółce zależnej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat, chyba że dane państwo członkowskie przewiduje krótszy okres. W kazusie spółka-matka posiada 25% udziałów przez 2 lata, więc spełnia wskazane warunki, a dywidenda nie podlega opodatkowaniu u źródła. Stawka 5% nie wynika z dyrektywy, a opodatkowanie według stawki 19% byłoby sprzeczne z jej mechanizmem zwolnienia.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2011/96/UE, art. 5 (zwolnienie z podatku u źródła)

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie warunków dyrektywy z warunkami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które często przewidują stawki 5% lub 10%.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca należności licencyjne na rzecz spółki z siedzibą w państwie trzecim (spoza UE/EOG). Zgodnie z polską ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, wypłata tych należności podlega opodatkowaniu podatkiem u źródła. Jaka stawka podatku u źródła ma zastosowanie do tych należności, jeżeli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z tym państwem nie przewiduje obniżonej stawki?

a) 15%
b) 20% poprawna
c) 10%

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychody z należności licencyjnych osiągane na terytorium Polski przez podatników niemających tu siedziby ani zarządu są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem w wysokości 20% przychodu. Stawka 10% zastrzeżona jest w art. 21 ust. 1 pkt 3 i 4 dla opłat za wywóz ładunków i pasażerów przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej oraz dla przychodów zagranicznych przedsiębiorstw żeglugi powietrznej, a stawka 15% nie występuje w tym przepisie w ogóle. Gdy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje niższej stawki, stosuje się stawkę ustawową.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 1

Pułapka: Częstą pomyłką jest stosowanie stawki 10% lub 15% zamiast 20% - stawka 10% dotyczy innych przychodów, a 15% ma zastosowanie w szczególnych przypadkach przewidzianych w umowach lub MLI.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca należności licencyjne z tytułu użytkowania znaku towarowego spółce z siedzibą w Holandii. Spółka holenderska posiada 30% udziałów w spółce polskiej od 3 lat. Czy na podstawie dyrektywy 2003/49/WE Polska może pobrać podatek u źródła od tych należności licencyjnych?

a) Nie, Polska musi zwolnić należności z podatku u źródła, bo 30% udziałów posiadane przez 3 lata spełnia próg 25% i okres 2 lat. poprawna
b) Tak, Polska może pobrać podatek u źródła, bo dyrektywa 2003/49/WE nie obejmuje należności za używanie znaku towarowego.
c) Tak, Polska może pobrać podatek u źródła, bo zwolnienie wymaga posiadania co najmniej 50% udziałów w spółce wypłacającej.

Dlaczego tak: Na podstawie dyrektywy 2003/49/WE państwo źródła, jakim jest Polska, jest zobowiązane do zwolnienia z podatku u źródła należności licencyjnych wypłacanych spółce stowarzyszonej z innego państwa członkowskiego, jeżeli spółka ta posiada bezpośrednio co najmniej 25% udziałów w spółce wypłacającej przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. W kazusie spółka holenderska posiada 30% udziałów przez 3 lata, co spełnia warunki, zatem należności licencyjne powinny być zwolnione z podatku u źródła. Warianty mówiące o możliwości poboru podatku są błędne, gdyż warunki dyrektywy są spełnione.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2003/49/WE, art. 1 ust. 1 i art. 3 lit. b (spółka stowarzyszona); ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 3 pkt 3 i ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że dyrektywa 2003/49/WE obejmuje zarówno odsetki, jak i należności licencyjne, a próg udziału to 25%, nie 50%.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca odsetki od pożyczki spółce z siedzibą w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (raj podatkowy). Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, odsetki te podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła w wysokości:

a) 25%
b) 20% poprawna
c) 19%

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatek u źródła od odsetek wynosi 20% przychodu, chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi inaczej (co w relacjach z rajami podatkowymi zwykle nie ma miejsca, bo Polska takich umów z nimi nie zawiera). Stawka 19% (art. 22 ust. 1) dotyczy dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, a stawka 25% nie występuje w tym kontekście.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 21 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie stawki 20% z 19% dla dywidend lub z 25% dla niektórych płatności.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca odsetki od pożyczki na rzecz spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Płatnik dysponuje certyfikatem rezydencji spółki amerykańskiej, który nie zawiera okresu ważności. Przez jaki czas płatnik może uwzględniać taki certyfikat przy poborze podatku?

a) Przez kolejnych dwanaście miesięcy od dnia wydania certyfikatu, o ile w tym czasie nie zmieniła się siedziba podatnika. poprawna
b) Przez kolejnych trzydzieści sześć miesięcy od dnia wydania certyfikatu, o ile płatnik posiada go w dokumentacji podatkowej.
c) Przez kolejnych dwadzieścia cztery miesiące od dnia wydania certyfikatu, także w razie zmiany siedziby podatnika.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26 ust. 1i ustawy o CIT, jeżeli miejsce siedziby podatnika udokumentowano certyfikatem rezydencji niezawierającym okresu ważności, płatnik uwzględnia ten certyfikat przy poborze podatku przez okres kolejnych dwunastu miesięcy od dnia jego wydania. Jeżeli w tym czasie siedziba podatnika ulegnie zmianie, podatnik ma obowiązek niezwłocznie udokumentować ją nowym certyfikatem (art. 26 ust. 1j), a zaniedbanie tego obowiązku przenosi na niego odpowiedzialność za niepobranie podatku przez płatnika (art. 26 ust. 1k). Okresy 24 i 36 miesięcy nie występują w ustawie.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1i-1k

Pułapka: Częstą pomyłką jest uznanie, że certyfikat rezydencji jest ważny przez dłuższy okres, np. 24 miesiące, podczas gdy ustawodawca przewidział 12 miesięcy.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca odsetki od pożyczki na rzecz spółki powiązanej z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Która z poniższych okoliczności powoduje, że zwolnienie z podatku u źródła na podstawie Dyrektywy Rady 2003/49/WE (dyrektywa w sprawie wspólnego systemu opodatkowania odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich) nie ma zastosowania?

a) Spółka powiązana jest rezydentem państwa członkowskiego, ale odsetki są wypłacane za pośrednictwem spółki z państwa trzeciego, która jest ich rzeczywistym beneficjentem, co oznacza, że nie są spełnione warunki dotyczące rzeczywistego beneficjenta, gdyż odsetki trafiają do podmiotu spoza UE, co wyłącza możliwość skorzystania ze zwolnienia. poprawna
b) Spółka powiązana posiada w Polsce zakład, a pożyczka jest faktycznie związana z działalnością tego zakładu, co oznacza, że odsetki są przypisane do zakładu i podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, jednak dyrektywa nie reguluje opodatkowania dochodów zakładu, lecz odsetek wypłacanych między spółkami, więc nie wyłącza to jej stosowania.
c) Spółka powiązana podlega w państwie członkowskim opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ale korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z tytułu otrzymywanych odsetek, co nie wyłącza stosowania dyrektywy, gdyż zwolnienie to dotyczy podatku dochodowego w państwie rezydencji, a nie podatku u źródła.

Dlaczego tak: Zwolnienie z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 2003/49/WE przysługuje tylko wtedy, gdy spółka z innego państwa członkowskiego jest rzeczywistym właścicielem odsetek. Jeżeli spółka unijna jest jedynie pośrednikiem, a rzeczywistym właścicielem odsetek jest podmiot z państwa trzeciego, przesłanka ta nie jest spełniona i zwolnienie nie ma zastosowania. Zwolnienie przedmiotowe, z którego odbiorca korzysta w swoim państwie rezydencji w odniesieniu do samych odsetek, nie jest tożsame ze zwolnieniem od opodatkowania całości dochodów i nie przekreśla prawa do preferencji u źródła. Powiązanie odsetek z zakładem odbiorcy położonym w Polsce przenosi natomiast ich opodatkowanie na zasady właściwe dla dochodów zakładu, ale nie jest przesłanką wyłączającą dyrektywę.

Podstawa prawna: Dyrektywa Rady 2003/49/WE, art. 1 ust. 1 i art. 2

Pułapka: Należy odróżnić sytuację, gdy odsetki są związane z zakładem, od sytuacji, gdy rzeczywistym beneficjentem jest podmiot z państwa trzeciego.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca odsetki spółce z siedzibą w państwie trzecim (spoza UE/EOG), z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Płatnik nie posiada certyfikatu rezydencji odbiorcy. Jaka będzie konsekwencja dla płatnika?

a) Płatnik powinien pobrać podatek u źródła według stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a następnie wystąpić o zwrot nadpłaty do urzędu skarbowego.
b) Płatnik nie ma obowiązku poboru podatku u źródła, jeżeli odbiorca oświadczy, że jest rezydentem podatkowym państwa, z którym Polska zawarła umowę.
c) Płatnik powinien pobrać podatek u źródła według stawki krajowej, chyba że najpóźniej w dniu dokonania wypłaty uzyska certyfikat rezydencji odbiorcy. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, płatnik może zastosować preferencyjną stawkę podatku u źródła tylko wtedy, gdy posiada certyfikat rezydencji. Brak certyfikatu oznacza, że płatnik musi pobrać podatek według stawki krajowej, a podatnik może później wystąpić o zwrot nadpłaty. Wariant mówiący o braku obowiązku poboru na podstawie oświadczenia jest błędny, gdyż oświadczenie nie zastępuje certyfikatu. Wariant mówiący o poborze według stawki umownej i wystąpieniu o zwrot przez płatnika jest błędny, gdyż płatnik nie może samodzielnie zdecydować o zastosowaniu stawki umownej bez certyfikatu.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 26 ust. 1

Pułapka: Pomylenie roli płatnika i podatnika w mechanizmie zwrotu podatku u źródła.

Spółka z siedzibą w Polsce wypłaca zagranicznemu podmiotowi należności za usługi doradcze. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody nierezydenta z tytułu świadczeń doradczych podlegają opodatkowaniu ryczałtem w wysokości 20% przychodu. Które z poniższych stanowisk jest prawidłowe w zakresie stosowania tego przepisu?

a) Przepis obejmuje osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania w Polsce, uzyskujące przychody z usług doradczych na terytorium Polski; płatnik pobiera 20% ryczałtu z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. poprawna
b) Przepis obejmuje osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce, uzyskujące przychody z usług doradczych poza terytorium Polski; płatnik pobiera 20% ryczałtu bez stosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
c) Przepis obejmuje wszystkich zagranicznych podatników, także osoby prawne, uzyskujących przychody z usług doradczych na terytorium Polski; płatnik stosuje wobec nich zasady przewidziane w ustawie o PIT.

Dlaczego tak: Art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy osób fizycznych, o których mowa w art. 3 ust. 2a, czyli nierezydentów uzyskujących przychody na terytorium Polski. Podatek jest pobierany w formie 20% ryczałtu przez płatnika, ale zgodnie z art. 29 ust. 2 przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, co może skutkować brakiem opodatkowania w Polsce. Błędne jest odnoszenie przepisu do polskich rezydentów uzyskujących przychody za granicą i wyłączanie znaczenia umów międzynarodowych, jak również rozciąganie go na osoby prawne - art. 29 ustawy o PIT dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592), art. 29 ust. 1 pkt 5 i ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie zakresu podmiotowego art. 29 ustawy o PIT z zakresem art. 21 ustawy o CIT, który dotyczy osób prawnych.