Podatek od spadków i darowizn oraz PCC

Podatek od spadków i darowizn: przedmiot, grupy podatkowe, kwoty wolne, zwolnienie dla najbliższej rodziny i termin zgłoszenia, skale i obowiązek notariusza. Podatek od czynności cywilnoprawnych: katalog czynności, wyłączenia i zwolnienia, stawki, moment powstania obowiązku, deklaracja PCC-3.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 67 pytań.

Notariusz sporządził akt notarialny umowy darowizny nieruchomości na rzecz osoby zaliczonej do I grupy podatkowej. Obdarowany nie zgłosił nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

a) Notariusz nie pobierze podatku, bo przy akcie notarialnym zgłoszenie z art. 4a nie jest warunkiem zwolnienia. poprawna
b) Notariusz nie pobierze podatku, bo przy darowiźnie obowiązek rozliczenia zawsze obciąża wyłącznie obdarowanego, a notariusz nie występuje jako płatnik.
c) Notariusz jako płatnik pobierze podatek, bo brak zgłoszenia w terminie 6 miesięcy wyłącza zwolnienie z art. 4a także przy akcie notarialnym.

Dlaczego tak: Obowiązek zgłoszenia nabycia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Darowizna nieruchomości na rzecz osoby z I grupy podatkowej dokonana u notariusza korzysta więc ze zwolnienia z art. 4a niezależnie od zgłoszenia, a notariusz, choć jest płatnikiem podatku od darowizny, nie ma czego pobrać. Twierdzenie, że notariusz nie jest płatnikiem przy darowiźnie, jest sprzeczne z art. 18 ust. 1 pkt 1. Błędne jest także założenie, że sam brak zgłoszenia w terminie 6 miesięcy wyłącza zwolnienie, gdy nabycie nastąpiło w formie aktu notarialnego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 4a ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Błędne przekonanie, że notariusz zawsze pobiera podatek od darowizny - w przypadku I grupy notariusz nie pobiera podatku, a zwolnienie zależy od zgłoszenia.

Notariusz sporządził akt notarialny umowy sprzedaży nieruchomości. Kto jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej umowy i w jakim terminie powinien wpłacić podatek?

a) Sprzedawca nieruchomości, który jako płatnik miałby pobrać podatek przy sporządzeniu aktu i wpłacić go do właściwego organu w terminie 14 dni od zawarcia umowy.
b) Nabywca nieruchomości, który samodzielnie składa deklarację PCC-3 i wpłaca podatek w terminie 14 dni od podpisania aktu, a notariusz nie wykonuje obowiązków płatnika.
c) Notariusz, który jako płatnik pobiera podatek przy sporządzeniu aktu i wpłaca go do organu podatkowego do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu pobrania podatku. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego. Płatnicy są obowiązani wpłacić pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, oraz przekazać deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego podatku (art. 10 ust. 3a pkt 2). Nabywca nieruchomości jest podatnikiem, ale obowiązek zapłaty realizuje przez płatnika, którym jest notariusz. Sprzedawca nie jest podatnikiem PCC w umowie sprzedaży, obowiązek podatkowy ciąży na kupującym.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 10 ust. 2 i ust. 3a pkt 2

Pułapka: Często myli się rolę podatnika i płatnika - podatnikiem jest nabywca, ale płatnikiem jest notariusz, który ma obowiązek poboru i wpłaty w terminie 7 dni.

Osoba fizyczna nabyła w drodze darowizny od brata (II grupa podatkowa) lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni 80 m2. Nabywca nie posiada innego lokalu mieszkalnego i spełnia warunki do zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Kiedy nabywca powinien zgłosić nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, aby skorzystać ze zwolnienia?

a) W terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, pod warunkiem że nabywca spełnia wszystkie przesłanki do zwolnienia i zgłosi nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. poprawna
b) W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, składając zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem że termin ten dotyczy obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
c) W terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, dokonując korekty zeznania podatkowego w przypadku nabycia rzeczy lub praw, które nie zostały wykazane w pierwotnym zeznaniu.

Dlaczego tak: Zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn przysługuje, jeżeli nabywca zgłosi nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgłoszenie to jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia. Termin miesiąca dotyczy złożenia zeznania podatkowego, a termin 14 dni - korekty zeznania w przypadku nabycia rzeczy lub praw niewykazanych w zeznaniu. Zatem tylko termin 6 miesięcy jest właściwy dla zgłoszenia w celu skorzystania ze zwolnienia.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 4a ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie terminu na zgłoszenie nabycia (6 miesięcy) z terminem na złożenie zeznania (1 miesiąc).

Osoba fizyczna zaliczona do I grupy podatkowej nabyła w drodze dziedziczenia lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 95 m2. Nabywca nie jest właścicielem innego lokalu mieszkalnego. Która z poniższych kwot nie zostanie wliczona do podstawy opodatkowania?

a) Czysta wartość lokalu do wysokości odpowiadającej 95 m2 powierzchni użytkowej poprawna
b) Czysta wartość lokalu do wysokości odpowiadającej 110 m2 powierzchni użytkowej
c) Czysta wartość lokalu w całości, bez względu na jego powierzchnię

Dlaczego tak: Z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej. Skoro powierzchnia lokalu wynosi 95 m2, to cała wartość lokalu (odpowiadająca 95 m2) korzysta z ulgi. Wariant mówiący o wliczeniu wartości do wysokości 110 m2 jest błędny, bo limit ten jest górną granicą, a nie kwotą, którą zawsze się odlicza. Wariant mówiący o wliczeniu wartości lokalu w całości bez względu na powierzchnię jest błędny, gdyż ulga przysługuje tylko do limitu 110 m2, a nadwyżka ponad tę powierzchnię podlega opodatkowaniu.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 16 ust. 1

Pułapka: Nietrudno uznać, że skoro limit wynosi 110 m2, to odlicza się zawsze 110 m2, nawet gdy lokal jest mniejszy. Ulga działa jednak tylko do faktycznej powierzchni nabytego lokalu.

Osoba fizyczna zaliczona do II grupy podatkowej nabyła w drodze darowizny od jednego zbywcy, w styczniu 2026 r., środki pieniężne w kwocie 30 000 zł. W okresie 5 lat poprzedzających to nabycie oraz w tym samym roku nie otrzymała od tego zbywcy żadnych innych darowizn. Czy od tego nabycia powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?

a) Nie, obowiązek podatkowy nie powstanie, ponieważ darowizna środków pieniężnych od osoby zaliczonej do II grupy podatkowej jest zwolniona z podatku, jeżeli jej wartość nie przekracza 30 000 zł.
b) Tak, obowiązek podatkowy powstanie, ponieważ wartość darowizny przekracza kwotę wolną dla II grupy podatkowej, która wynosi 27 090 zł. poprawna
c) Tak, obowiązek podatkowy powstanie, ale tylko od nadwyżki ponad kwotę 30 000 zł, ponieważ kwota wolna dla II grupy podatkowej wynosi 30 000 zł.

Dlaczego tak: Opodatkowaniu podlega nabycie od jednego zbywcy własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną właściwą dla danej grupy podatkowej. Dla II grupy podatkowej kwota wolna wynosi 27 090 zł. W kazusie darowizna wynosi 30 000 zł, a więc przekracza tę kwotę, zatem powstanie obowiązek podatkowy. Podatek oblicza się od nadwyżki ponad kwotę wolną, a nie od całej wartości, jednak samo przekroczenie powoduje powstanie obowiązku podatkowego. pozostałe warianty są błędne, ponieważ drugi błędnie zakłada zwolnienie dla II grupy, a trzeci błędnie podaje kwotę wolną jako 30 000 zł.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 9 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Najczęstsza pomyłka to pomylenie kwoty wolnej dla II grupy (27 090 zł) z kwotą dla I grupy (36 120 zł) lub przyjęcie, że darowizna środków pieniężnych jest zawsze zwolniona.

Osoba fizyczna otrzymała w 2026 r. w drodze darowizny od siostry swojej matki środki pieniężne w wysokości 100 000 zł. Darowizna została zgłoszona właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy. Która z poniższych wartości jest kwotą wolną od podatku dla tego nabycia?

a) 5733 zł
b) 10 278 zł
c) 27 090 zł poprawna

Dlaczego tak: Siostra matki jest rodzeństwem rodzica, więc nabywca należy wobec niej do II grupy podatkowej, dla której kwota wolna wynosi 27 090 zł. Zwolnienie z art. 4a nie obejmuje tej relacji, dlatego samo zgłoszenie nabycia nie usuwa opodatkowania. Kwota 5733 zł dotyczy III grupy, a 10 278 zł to górna granica pierwszego przedziału skali podatkowej, a nie kwota wolna.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 3 pkt 2

Pułapka: Pomylenie kwoty wolnej z progiem skali podatkowej lub użycie nieaktualnej kwoty wolnej.

Osoba zaliczona do II grupy podatkowej otrzymała w drodze darowizny od swojej ciotki (siostry matki) w dniu 15 maja 2026 r. środki pieniężne w wysokości 40 000 zł. Darowizna nie została zgłoszona do urzędu skarbowego w terminie. Jaką stawką zostanie opodatkowana ta darowizna, jeżeli podatnik powoła się na jej dokonanie przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, a podatek nie został zapłacony?

a) Stawką 7%, jako stawką z zasad ogólnych dla II grupy podatkowej, od nadwyżki ponad kwotę wolną 27 090 zł, ponieważ darczyńca jest ciotką podatnika.
b) Stawką 20%, gdyż podatnik powołał się przed organem na darowiznę, od której należny podatek nie został zapłacony, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy. poprawna
c) Stawką 12%, jako stawką dla III grupy podatkowej, ponieważ ciotka jako siostra matki miałaby nie być zaliczana do rodzeństwa rodziców podatnika.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony. W kazusie podatnik nie zgłosił darowizny w terminie, a następnie powołał się na nią w toku czynności sprawdzających, więc zastosowanie znajdzie szczególna stawka 20%. Wariant a jest błędny, bo pomija szczególną stawkę z art. 15 ust. 4 i odwołuje się do zasad ogólnych. Wariant c jest błędny, bo ciotka, czyli siostra matki, należy do II grupy podatkowej jako rodzeństwo rodziców, a nie do III grupy.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 15 ust. 4

Pułapka: Pomija się, że niezgłoszenie darowizny i późniejsze powołanie się na nią przed organem podatkowym skutkuje sankcyjną stawką 20%.

Osoba zaliczona do III grupy podatkowej otrzymała w 2026 r. od jednego zbywcy dwie darowizny: pierwszą w marcu o wartości 3 000 zł, drugą w październiku o wartości 4 000 zł. Żadna z tych darowizn nie została zgłoszona do urzędu skarbowego. Czy powstanie obowiązek podatkowy, a jeśli tak, to od jakiej kwoty?

a) Obowiązek podatkowy powstanie przy drugiej darowiźnie; do jej wartości dolicza się pierwszą darowiznę od tego samego zbywcy, więc uwzględnia się łącznie 7 000 zł. poprawna
b) Obowiązek podatkowy powstanie przy każdej darowiźnie osobno; każdą z nich należy odrębnie porównać z limitem i osobno ustalić podstawę opodatkowania.
c) Obowiązek podatkowy nie powstanie; każda darowizna z osobna mieści się w kwocie wolnej 5 733 zł, a wcześniejszych nabyć nie dolicza się do limitu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, jeżeli nabycie od tego samego zbywcy następuje więcej niż raz, do czystej wartości rzeczy ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy nabytych w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. W kazusie obie darowizny mieszczą się w tym okresie, więc przy drugiej darowiźnie należy doliczyć wartość pierwszej, co daje łączną wartość 7 000 zł, przekraczającą kwotę wolną dla III grupy podatkowej, czyli 5 733 zł. Obowiązek podatkowy powstaje przy drugiej darowiźnie, a opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad kwotę wolną, obliczona z uwzględnieniem łącznej wartości nabyć. Wariant b jest błędny, bo pomija mechanizm sumowania nabyć od tego samego zbywcy. Wariant c jest błędny, bo ocenia każdą darowiznę osobno i wyłącza doliczenie wcześniejszego nabycia.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 9 ust. 1 pkt 3 i art. 9 ust. 2

Pułapka: Pomija się obowiązek sumowania darowizn od tego samego zbywcy w okresie 5 lat, co prowadzi do błędnego wniosku o braku opodatkowania.

Pan Jan, zaliczony do I grupy podatkowej, otrzymał w 2026 r. od swojego ojca darowiznę środków pieniężnych w kwocie 40 000 zł. W ciągu 5 lat poprzedzających tę darowiznę otrzymał od ojca inne darowizny o łącznej wartości 15 000 zł, które nie zostały zgłoszone do urzędu skarbowego, ale korzystały ze zwolnienia. Czy Pan Jan jest zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn?

a) Tak, ponieważ łączna wartość darowizn otrzymanych od ojca w okresie 5 lat i w roku bieżącym wynosi 55 000 zł, co przekracza kwotę wolną dla I grupy podatkowej, a zwolnienie z art. 4a nie ma zastosowania, gdyż wcześniejsze darowizny nie zostały zgłoszone.
b) Tak, ale tylko od nadwyżki ponad kwotę 36 120 zł, czyli od 18 880 zł, przy zastosowaniu skali podatkowej dla I grupy, bez względu na termin zgłoszenia.
c) Nie, jeżeli zgłosi nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego i udokumentuje otrzymanie środków dowodem przekazania na swój rachunek. poprawna

Dlaczego tak: Nabycie przez zstępnego od wstępnego jest zwolnione od podatku, jeżeli nabywca zgłosi je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Ponieważ wartość środków pieniężnych doliczona do wartości majątku nabytego od ojca w roku ostatniego nabycia i w 5 latach poprzedzających wynosi 55 000 zł i przekracza 36 120 zł, konieczne jest dodatkowo udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek nabywcy lub przekazem pocztowym. Niezgłoszenie wcześniejszych darowizn objętych zwolnieniem nie odbiera prawa do zwolnienia przy kolejnym nabyciu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2

Pułapka: Należy pamiętać, że zwolnienie z art. 4a wymaga zgłoszenia, a w przypadku środków pieniężnych - udokumentowania ich otrzymania, gdy łączna wartość przekracza kwotę wolną.

Pan Jan, zaliczony do I grupy podatkowej, otrzymał w drodze darowizny od swojego ojca (zbywcy) w marcu 2026 r. środki pieniężne w wysokości 50 000 zł. W lipcu 2026 r. ojciec przekazał mu kolejną darowiznę w postaci samochodu o wartości 30 000 zł. Jaka będzie podstawa opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn z tytułu drugiej darowizny?

a) 80 000 zł, ponieważ przy kolejnym nabyciu od tego samego zbywcy dolicza się wcześniejsze nabycia z tego roku oraz z 5 lat poprzedzających rok ostatniej darowizny poprawna
b) 50 000 zł, ponieważ do podstawy wlicza się wyłącznie wcześniejsze darowizny pieniężne od tego zbywcy, a nabycie samochodu rozlicza się osobno według jego rodzaju
c) 30 000 zł, ponieważ podstawę drugiej darowizny ustala się tylko według czystej wartości samochodu, bez doliczania wcześniejszych środków pieniężnych od tego samego zbywcy

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli nabycie od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. W tym przypadku do wartości samochodu otrzymanego w lipcu 2026 r. dolicza się środki pieniężne otrzymane w marcu 2026 r., co daje łącznie 80 000 zł. Od podatku obliczonego od łącznej wartości potrąca się podatek przypadający od poprzednio opodatkowanych nabyć, ale nie zmienia to zasady ustalenia podstawy przez sumowanie nabyć. Nieprawidłowe jest twierdzenie, że każdą darowiznę opodatkowuje się całkowicie odrębnie. Błędne jest także ograniczenie podstawy wyłącznie do wcześniejszej darowizny pieniężnej albo wyłącznie do wartości samochodu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 9 ust. 2

Pułapka: Łatwo przeoczyć obowiązek doliczenia darowizn z poprzednich lat i uznać, że każda darowizna jest opodatkowana osobno.

Pan Jan, zaliczony do II grupy podatkowej, otrzymał w drodze darowizny od siostry (osoby zaliczonej do I grupy) w dniu 10 stycznia 2026 r. środki pieniężne w wysokości 30 000 zł. Wartość ta przekracza kwotę wolną dla II grupy. Pan Jan nie zgłosił nabycia w terminie 6 miesięcy, ale w trakcie kontroli podatkowej w lipcu 2027 r. powołał się na fakt dokonania darowizny. Jaka stawka podatku od spadków i darowizn będzie miała zastosowanie do tej darowizny?

a) Stawka 20% zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku kontroli podatkowej, a podatek nie został zapłacony. poprawna
b) Stawka 7% zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ jest to nabycie w drodze darowizny od osoby z I grupy, a stawka ta ma zastosowanie do nabywców z II grupy, gdyż darowizna została dokonana na rzecz osoby zaliczonej do II grupy podatkowej.
c) Stawka 12% zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ jest to nabycie od osoby zaliczonej do I grupy, a stawka 12% obowiązuje dla II grupy, gdyż nabywca należy do II grupy podatkowej, a darowizna przekracza kwotę wolną od podatku.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania darowizny, a należny podatek nie został zapłacony, stosuje się stawkę 20%. W kazusie pan Jan nie zgłosił darowizny w terminie, a powołał się na nią w trakcie kontroli podatkowej, zatem stawka 20% znajduje zastosowanie. Stawka 7% dotyczy nabycia w drodze zasiedzenia, a nie darowizny. Stawka 12% byłaby właściwa dla nabywców z II grupy przy normalnym opodatkowaniu, ale w tej sytuacji zastosowanie ma szczególna stawka 20%.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 15 ust. 4

Pułapka: Pomylenie stawki 20% z normalną stawką dla II grupy (12%) lub z 7% dla zasiedzenia.

Pan Marek zawarł w dniu 10 marca 2026 r. umowę pożyczki pieniędzy w wysokości 50 000 zł. Zgodnie z umową pożyczkodawca wypłaci środki w trzech ratach: 20 000 zł w dniu 15 marca, 20 000 zł w dniu 15 kwietnia i 10 000 zł w dniu 15 maja. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych?

a) Z chwilą zawarcia umowy, czyli 10 marca 2026 r.; oznaczałoby to zastosowanie zasady ogólnej z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych do całej pożyczki.
b) Z chwilą wypłaty ostatniej raty, czyli 15 maja 2026 r.; oznaczałoby to jednorazowe powstanie obowiązku podatkowego od całej pożyczki dopiero po przekazaniu wszystkich środków.
c) Z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, czyli 15 marca, 15 kwietnia i 15 maja 2026 r.; wynika to z art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, jeżeli umowa pożyczki określa, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje przy każdej wypłacie środków. Zasada ogólna z art. 3 ust. 1 pkt 1, czyli powstanie obowiązku z chwilą dokonania czynności, nie ma zastosowania, gdy spełnione są przesłanki z pkt 1a. Obowiązek nie powstaje także dopiero przy ostatniej racie.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 3 ust. 1 pkt 1a

Pułapka: Częstym błędem jest przyjęcie, że obowiązek powstaje zawsze z chwilą zawarcia umowy, a nie z chwilą wypłat, gdy umowa przewiduje raty i nieznaną sumę.

Podatnik podatku od czynności cywilnoprawnych zawarł umowę pożyczki, od której podatek wyniósł 500 zł. W jakim terminie powinien złożyć deklarację PCC-3 i wpłacić podatek?

a) W terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.
b) W terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. poprawna
c) W terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Dlaczego tak: Podatnik podatku od czynności cywilnoprawnych jest obowiązany, bez wezwania, złożyć deklarację w sprawie podatku (PCC-3) oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Termin 7 dni dotyczy płatników (np. notariuszy) w podatku od spadków i darowizn, a termin miesiąca - złożenia zeznania w podatku od spadków i darowizn. Zatem właściwy jest termin 14 dni.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 10 ust. 1

Pułapka: Pomylenie terminu na złożenie deklaracji PCC-3 z terminami właściwymi dla innych podatków.

Podatnik podatku od spadków i darowizn nabył w drodze darowizny od osoby zaliczanej do I grupy podatkowej środki pieniężne. W jakim terminie powinien złożyć zeznanie podatkowe (SD-3), jeżeli nabycie nastąpiło 10 marca 2026 r. i nie było zwolnione od podatku?

a) Do 30 kwietnia 2026 r.
b) Do 10 kwietnia 2026 r. poprawna
c) Do 10 maja 2026 r.

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstaje z chwilą zawarcia umowy darowizny, czyli 10 marca 2026 r. Zeznanie podatkowe należy złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Termin kończy się zatem 10 kwietnia 2026 r. Odpowiedzi wskazujące na koniec miesiąca lub późniejszy termin są błędne, ponieważ termin liczony jest od dnia zdarzenia, a nie od końca miesiąca.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 17a ust. 1

Pułapka: Błędne przyjęcie, że termin miesiąca liczy się od końca miesiąca kalendarzowego.

Spółka z o.o. zawarła ze swoim wspólnikiem umowę pożyczki. Wspólnik udzielił spółce pożyczki w kwocie 100 000 zł. Która z poniższych wartości jest prawidłową podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych dla tej czynności?

a) Wartość rynkowa pożyczki ustalona na dzień zawarcia umowy
b) Kwota pożyczki, tj. 100 000 zł poprawna
c) Kwota pożyczki pomniejszona o odsetki

Dlaczego tak: Przy umowie pożyczki podstawę opodatkowania stanowi kwota lub wartość pożyczki. W przypadku pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika, podstawa opodatkowania obejmuje kwotę pożyczki, a nie wartość rynkową czy kwotę pomniejszoną o odsetki. Odsetki nie zmniejszają podstawy opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 6 ust. 1 pkt 7 i art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b

Pułapka: Uznanie, że podstawą jest wartość rynkowa pożyczki lub że odsetki obniżają podstawę opodatkowania.

W 2026 r. osoba zaliczona do I grupy podatkowej otrzymała od swojego ojca darowiznę w postaci lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość o powierzchni 80 m2. Obdarowany nie posiada innego lokalu mieszkalnego i spełnia warunki do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. Jaka jest podstawa opodatkowania po uwzględnieniu ulgi?

a) Podstawa opodatkowania wynosi wartość rynkową lokalu pomniejszoną o kwotę wolną dla I grupy podatkowej, czyli o 36 120 zł.
b) Podstawa opodatkowania wynosi wartość rynkową lokalu, ponieważ ulga mieszkaniowa nie dotyczy darowizn od osób zaliczanych do I grupy podatkowej.
c) Podstawa opodatkowania wynosi 0 zł, ponieważ cała wartość lokalu jest objęta ulgą mieszkaniową, gdyż powierzchnia nie przekracza 110 m2. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, w przypadku nabycia w drodze darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, do podstawy opodatkowania nie wlicza się ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej. Warunkiem jest m.in. nieposiadanie innego lokalu mieszkalnego. W kazusie lokal ma 80 m2, więc cała wartość jest zwolniona z opodatkowania, a podstawa wynosi 0 zł. pozostałe warianty są błędne, bo drugi błędnie wyklucza ulgę dla I grupy, a trzeci błędnie miesza ulgę mieszkaniową z kwotą wolną.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Pułapka: Łatwo pomylić ulgę mieszkaniową z kwotą wolną; ulga mieszkaniowa dotyczy wartości do 110 m2, a nie kwoty wolnej.

W 2026 roku osoba fizyczna nabyła w drodze spadku po ojcu lokal mieszkalny o wartości 400 000 zł. Nabywca nie zgłosił nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Od jakiej kwoty zostanie obliczony podatek od spadków i darowizn, jeżeli nabywca jest jedynym spadkobiercą?

a) Od 400 000 zł pomniejszonych o kwotę wolną dla I grupy podatkowej, która wynosi 36 120 zł, czyli od 363 880 zł. poprawna
b) Od pełnych 400 000 zł, ponieważ brak zgłoszenia nabycia pozbawia nabywcę także prawa do kwoty wolnej.
c) Podatek w ogóle nie wystąpi, ponieważ nabycie w drodze spadku przez osobę z I grupy podatkowej jest zwolnione bez względu na zgłoszenie.

Dlaczego tak: Zwolnienie dla najbliższej rodziny wymaga zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Brak zgłoszenia oznacza opodatkowanie na zasadach określonych dla I grupy podatkowej, ale kwota wolna 36 120 zł nadal przysługuje, bo podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad tę kwotę.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1

Pułapka: Częste mylenie zwolnienia z kwotą wolną - zwolnienie dla najbliższej rodziny wymaga zgłoszenia, a kwota wolna przysługuje niezależnie od zgłoszenia.

W 2026 r. osoba fizyczna nabyła w drodze darowizny od brata swojej matki środki pieniężne w kwocie 40 000 zł. Nabywca nie zgłosił nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Od jakiej kwoty zostanie obliczony podatek od spadków i darowizn?

a) Od 40 000 zł, jako pełnej wartości darowizny, bez pomniejszenia o kwotę wolną dla II grupy podatkowej.
b) Od 12 910 zł, jako nadwyżki ponad kwotę wolną dla II grupy podatkowej wynoszącą 27 090 zł. poprawna
c) Od 30 363 zł, jako nadwyżki ponad kwotę wolną dla II grupy podatkowej wynoszącą 9637 zł.

Dlaczego tak: Brat matki należy do II grupy podatkowej, dla której kwota wolna wynosi 27 090 zł. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną, czyli od 12 910 zł. Zwolnienie z art. 4a nie obejmuje tej relacji, ale brak zgłoszenia nie odbiera prawa do kwoty wolnej. Kwota 9637 zł to nieaktualna wartość sprzed podwyższenia kwot wolnych.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1

Pułapka: Pomylenie kwoty wolnej dla II grupy z kwotą wolną dla I grupy oraz błędne założenie, że brak zgłoszenia wpływa na zastosowanie kwoty wolnej.

W 2026 roku pan Jan (osoba zaliczona do III grupy podatkowej) nabył w drodze darowizny od obcej osoby spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 150 000 zł. Obowiązek podatkowy powstał 10 marca 2026 r. Jaką stawką podatku od spadków i darowizn zostanie opodatkowane to nabycie, jeżeli pan Jan nie zgłosił darowizny do opodatkowania, a fakt jej dokonania wyszedł na jaw w toku kontroli celno-skarbowej?

a) Stawką 20% poprawna
b) Stawką 12%
c) Stawką 7%

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie w drodze darowizny podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek nie został zapłacony. W tym przypadku pan Jan nie zgłosił darowizny, a fakt jej dokonania ujawniono w kontroli - stawka 20% ma zastosowanie. Stawka 12% to stawka podstawowa dla III grupy przy wartości poniżej 10 278 zł, a 7% to stawka dla zasiedzenia.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 15 ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że stawka 20% ma zastosowanie tylko w przypadku powołania się na darowiznę przed organem, a nie w każdym przypadku niezgłoszenia.

W dniu 10 marca 2026 r. Anna zawarła umowę sprzedaży nieruchomości. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych i od kiedy należy liczyć termin do złożenia deklaracji PCC-3?

a) Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podpisania umowy, a deklarację PCC-3 należy złożyć w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. poprawna
b) Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przeniesienia własności nieruchomości w księdze wieczystej, a deklarację PCC-3 należy złożyć w terminie 14 dni od tego dnia.
c) Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy, a deklarację PCC-3 należy złożyć w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a więc z chwilą zawarcia umowy sprzedaży. Podatnik jest obowiązany złożyć deklarację PCC-3 i obliczyć podatek w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego (art. 10 ust. 1 ustawy). Przeniesienie własności w księdze wieczystej nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego, gdyż czynność cywilnoprawna jest dokonywana w momencie zawarcia umowy. Termin 7 dni dotyczy płatników, a nie podatników składających deklarację.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 10 ust. 1

Pułapka: Termin 14 dni na złożenie PCC-3 jest często mylony z terminem 7 dni, który obowiązuje płatników, np. notariuszy.

W dniu 15 marca 2026 r. zawarto umowę sprzedaży rzeczy ruchomej. Zgodnie z umową, przeniesienie własności rzeczy nastąpiło w dniu jej zawarcia. Kiedy powstał obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych?

a) Z chwilą wydania rzeczy nabywcy, jeżeli nastąpiło później niż zawarcie umowy
b) Z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, tj. 15 marca 2026 r. poprawna
c) Z chwilą zapłaty ceny przez nabywcę

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Dla umowy sprzedaży czynnością tą jest zawarcie umowy, niezależnie od terminu wydania rzeczy czy zapłaty ceny. Moment wydania rzeczy lub zapłaty może mieć znaczenie dla innych podatków, ale nie dla PCC.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 3 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Łączenie momentu powstania obowiązku podatkowego z wykonaniem umowy, a nie z jej zawarciem.

W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki?

a) Z chwilą upływu terminu zwrotu pożyczki
b) Z chwilą wydania przedmiotu pożyczki
c) Z chwilą zawarcia umowy pożyczki poprawna

Dlaczego tak: Z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Dla umowy pożyczki czynnością tą jest jej zawarcie, niezależnie od tego, kiedy przedmiot pożyczki zostanie wydany. Wariant dotyczący wydania przedmiotu pożyczki jest błędny, gdyż nie jest to moment dokonania czynności. Wariant dotyczący upływu terminu zwrotu pożyczki jest również błędny, gdyż obowiązek podatkowy powstaje wcześniej, a termin zwrotu nie ma wpływu na jego powstanie.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 3 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest wiązanie powstania obowiązku podatkowego z wykonaniem umowy, podczas gdy decyduje chwila dokonania czynności cywilnoprawnej.

W wyniku umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego, notariusz jako płatnik pobiera podatek od spadków i darowizn. Kiedy notariusz jest zobowiązany do pobrania podatku?

a) Z chwilą wpłaty podatku przez podatnika na rachunek notariusza
b) Z chwilą złożenia deklaracji podatkowej przez notariusza
c) Z chwilą sporządzenia aktu notarialnego poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, płatnicy, w tym notariusze, są obowiązani pobrać należny podatek z chwilą sporządzenia aktu notarialnego. Obowiązek poboru powstaje więc w momencie dokonania czynności, a nie w chwili faktycznego otrzymania środków od podatnika czy złożenia deklaracji. Wpłata podatku przez podatnika na rachunek notariusza może nastąpić później, ale notariusz powinien pobrać podatek przy sporządzaniu aktu.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 18 ust. 2 pkt 2

Pułapka: Często myli się moment poboru podatku z momentem wpłaty przez notariusza na rachunek urzędu skarbowego, który jest określony w art. 18 ust. 2 pkt 3.

Wnioskodawca, osoba fizyczna, zawarł w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży nieruchomości. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej umowy?

a) Z chwilą uprawomocnienia się aktu notarialnego, rozumianego jako upływ terminu do jego zaskarżenia albo zakończenie ewentualnej kontroli.
b) Z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. poprawna
c) Z chwilą ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej, czyli po złożeniu wniosku i dokonaniu wpisu przez sąd.

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Dla umowy sprzedaży nieruchomości jest to moment zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i właśnie wtedy powstaje obowiązek podatkowy. Wpis do księgi wieczystej nie ma znaczenia dla powstania tego obowiązku, podobnie jak rzekome uprawomocnienie się aktu notarialnego. Pozostałe odpowiedzi wskazują na zdarzenia późniejsze albo nieadekwatne do powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 3 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie momentu powstania obowiązku podatkowego z chwilą przeniesienia własności w księdze wieczystej.

Wskaż, który z poniższych przypadków podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

a) Umowa sprzedaży obligacji skarbowych poza obrotem zorganizowanym, objęta ustawowym zwolnieniem z PCC.
b) Umowa sprzedaży udziałów w spółce z o.o. poza obrotem zorganizowanym, nieobjęta wyłączeniem ani zwolnieniem. poprawna
c) Umowa sprzedaży akcji spółki akcyjnej w obrocie zorganizowanym, objęta ustawowym zwolnieniem z PCC.

Dlaczego tak: Umowa sprzedaży praw majątkowych, w tym udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych według stawki 1%, jeżeli nie jest objęta wyłączeniem ani zwolnieniem. Ustawa zwalnia natomiast sprzedaż bonów i obligacji skarbowych oraz sprzedaż instrumentów finansowych dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 9 pkt 7 i 9

Pułapka: Nieuwzględnienie wyłączeń przedmiotowych dotyczących akcji i obligacji skarbu państwa.

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych, która z poniższych czynności NIE podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

a) Ustanowienie odpłatnej służebności gruntowej na nieruchomości, wskazane w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i) ustawy jako czynność objęta PCC.
b) Umowa pożyczki pieniędzy zawarta między osobami fizycznymi, gdy pożyczkodawca jest zwolniony z VAT, wskazana w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy jako wyłączona z PCC. poprawna
c) Umowa zamiany nieruchomości zawarta między stronami, wskazana w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy jako czynność objęta PCC.

Dlaczego tak: Umowa pożyczki pieniędzy, gdy przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona z podatku od towarów i usług, jest wyłączona z opodatkowania PCC na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Umowa zamiany nieruchomości podlega PCC zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy. Ustanowienie odpłatnej służebności gruntowej również podlega PCC na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i) tej ustawy.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2026 poz. 191), art. 1 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 4 lit. b)

Pułapka: Trzeba pamiętać o wyłączeniu z PCC czynności opodatkowanych VAT lub gdy strona jest zwolniona z VAT, ale z wyjątkami dotyczącymi m.in. sprzedaży nieruchomości.

Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia zwolnienie dla najbliższej rodziny (art. 4a) ma zastosowanie, jeżeli nabywca zgłosi nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie:

a) 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, przy czym termin ten biegnie od dnia, w którym orzeczenie to stało się prawomocne, co ma miejsce po upływie terminu do złożenia apelacji lub po jej rozpoznaniu, a dla stron postępowania sądowego jest to moment, od którego mogą one skutecznie powoływać się na treść orzeczenia w stosunkach prawnych, w tym dla celów podatkowych. poprawna
b) 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, który w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku, co następuje na podstawie oświadczenia spadkobiercy lub z mocy prawa, a dla osób, które nie złożyły oświadczenia, przyjmuje się, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza, co rodzi obowiązek podatkowy w dacie uprawomocnienia się orzeczenia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
c) 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, przy czym rejestracja ta następuje na podstawie wniosku spadkobiercy lub notariusza, który sporządził akt, i ma miejsce w rejestrze spadków prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną, a termin ten biegnie od dnia dokonania wpisu, co jest szczególnym rozwiązaniem przewidzianym dla przypadków, gdy dziedziczenie jest potwierdzane tym dokumentem.

Dlaczego tak: Przy nabyciu w drodze dziedziczenia termin 6 miesięcy na zgłoszenie liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie jest akt poświadczenia dziedziczenia albo europejskie poświadczenie spadkowe, termin biegnie odpowiednio od dnia zarejestrowania tego aktu albo wydania poświadczenia, ale nie jest to zasada podstawowa. Odesłanie do dnia przyjęcia spadku jest nieaktualne, bo obowiązek podatkowy powstaje dziś z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2026 poz. 478), art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a

Pułapka: Łatwo pomylić termin dla dziedziczenia (od uprawomocnienia orzeczenia) z terminem dla innych nabyć (od powstania obowiązku podatkowego) oraz z terminem dla aktu poświadczenia dziedziczenia.