Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl

Ryczałt i formy opodatkowania działalności

Wybór formy opodatkowania działalności gospodarczej i terminy oświadczeń, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - stawki, limit przychodów i wyłączenia, karta podatkowa jako prawo nabyte, ryczałt od przychodów z najmu, opodatkowanie osób duchownych, skutki utraty prawa do formy zryczałtowanej.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 41 pytań.

Kazus: Ksiądz Jan, wikariusz w parafii liczącej 2500 mieszkańców, w dniu 1 marca 2026 r. rozpoczął pełnienie funkcji o charakterze duszpasterskim. W terminie 14 dni od objęcia funkcji zawiadomił właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rozpoczęciu pełnienia funkcji. Jednocześnie w zawiadomieniu złożył oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych, począwszy od dnia rozpoczęcia wykonywania funkcji. Jakie są skutki podatkowe tego zrzeczenia się?

  1. a) Ksiądz Jan będzie opodatkowany na ogólnych zasadach za rok 2026, pod warunkiem prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprawna
  2. b) Ksiądz Jan przejdzie na ogólne zasady dopiero od dnia złożenia zawiadomienia, a za wcześniejszy okres zapłaci ryczałt
  3. c) Ksiądz Jan zapłaci ryczałt od przychodów osób duchownych do końca 2026 r., a ogólne zasady zastosuje dopiero od następnego roku podatkowego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 51 ust. 1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, osoby duchowne mogą zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu za dany rok podatkowy, składając oświadczenie w zawiadomieniu o rozpoczęciu pełnienia funkcji, jeżeli zrzekają się począwszy od dnia rozpoczęcia wykonywania funkcji. W takim przypadku osoba duchowna opłaca za ten rok podatek dochodowy na ogólnych zasadach, prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów. Wariant zakładający przejście na ogólne zasady dopiero od dnia złożenia zawiadomienia jest błędny, gdyż zrzeczenie się działa od dnia rozpoczęcia pełnienia funkcji, a nie od dnia złożenia zawiadomienia. Wariant przewidujący ryczałt do końca 2026 r. jest błędny, ponieważ skutecznie złożone zrzeczenie dotyczy tego roku podatkowego, począwszy od dnia rozpoczęcia wykonywania funkcji.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 51 ust. 1 i 2

Pułapka: Należy pamiętać, że zrzeczenie się ryczałtu przez osobę duchowną rozpoczynającą funkcje w trakcie roku może działać od dnia rozpoczęcia funkcji, a nie od początku roku podatkowego.

Która z poniższych cech charakteryzuje opodatkowanie w formie karty podatkowej?

  1. a) Karta podatkowa jest obecnie formą wygaszaną, dostępną tylko dla kontynuujących; po rezygnacji albo utracie prawa nie można do niej wrócić, a podatek ustala naczelnik urzędu skarbowego decyzją. poprawna
  2. b) Karta podatkowa jest formą wybieraną co roku przez każdego przedsiębiorcę; podatnik składa oświadczenie do 20 stycznia i sam oblicza podatek według faktycznie osiągniętego dochodu.
  3. c) Karta podatkowa jest przyznawana na ustawowy okres 5 lat od rozpoczęcia działalności; po jego upływie podatnik musi przejść na skalę podatkową albo ryczałt od przychodów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Od 1 stycznia 2022 r. karta podatkowa jest formą wygaszaną, mającą charakter prawa nabytego: zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy podlegają jej wyłącznie podatnicy, którzy kontynuują stosowanie tej formy po 31 grudnia 2021 r., nie zrezygnowali z niej i nie utracili do niej prawa po tym dniu. Utrata prawa albo rezygnacja są nieodwracalne, bo dawny przepis pozwalający na złożenie wniosku o kartę został uchylony. Wysokość podatku ustala naczelnik urzędu skarbowego w drodze decyzji. Wariant o corocznym wyborze karty w drodze oświadczenia i samodzielnym ustalaniu podatku według dochodu oraz wariant o pięcioletnim okresie korzystania nie mają oparcia w ustawie.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 25 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Łatwo pomylić kartę podatkową z ryczałtem ewidencjonowanym, który wymaga corocznego oświadczenia o wyborze.

Która z poniższych czynności nie stanowi przeszkody do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 2026 r.?

  1. a) Wykonywanie w ramach działalności gospodarczej usług na rzecz byłego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym w roku poprzedzającym rozpoczęcie działalności w ramach stosunku pracy.
  2. b) Prowadzenie apteki.
  3. c) Osiąganie w 2025 r. przychodów z działalności gospodarczej w wysokości 1 800 000 zł. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Limit przychodów uprawniający do ryczałtu w 2026 r. wynosi równowartość 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł, więc przychód 1 800 000 zł osiągnięty w 2025 r. nie jest żadną przeszkodą. Prowadzenie apteki wyłącza ryczałt na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a. Świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym u niego w ramach stosunku pracy, powoduje utratę prawa do ryczałtu na podstawie art. 8 ust. 2, poczynając od dnia uzyskania takiego przychodu.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 4 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 8 ust. 2

Pułapka: Należy odróżnić limit przychodów (2 000 000 euro) od wyłączeń przedmiotowych; sam fakt osiągania przychodów w wysokości poniżej limitu nie wystarczy, jeśli działalność jest wyłączona z ryczałtu.

Która z poniższych okoliczności stanowi utratę warunków do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w trakcie roku podatkowego?

  1. a) Przekroczenie w trakcie roku równowartości 2 000 000 euro przychodów, choć limit ryczałtu ustala się według przychodów z roku poprzedniego.
  2. b) Uzyskanie przychodu z usług dla byłego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym u niego w ramach stosunku pracy w poprzednim roku. poprawna
  3. c) Niezłożenie oświadczenia o wyborze ryczałtu na następny rok, które może mieć znaczenie dopiero dla rozliczeń kolejnego roku podatkowego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Utratę prawa do ryczałtu w trakcie roku powoduje między innymi uzyskanie przychodu ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów albo ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadającego czynnościom wykonywanym u niego w ramach stosunku pracy w roku poprzedzającym rok podatkowy lub w roku podatkowym; od dnia uzyskania takiego przychodu do końca roku podatnik opłaca podatek na ogólnych zasadach (art. 8 ust. 2 ustawy). Limit przychodów z art. 6 ust. 4 pkt 1 bada się według roku poprzedzającego, więc jego przekroczenie w trakcie roku nie odbiera prawa do ryczałtu w tym roku. Niezłożenie oświadczenia na kolejny rok nie jest utratą warunków w roku bieżącym. Odrębną podstawą utraty warunków jest art. 22 ust. 3, ale dotyczy on niespełnienia warunków z art. 20 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym, czyli sprzedaży przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych, a nie usług na rzecz pracodawcy.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 2

Pułapka: Należy odróżnić utratę warunków w trakcie roku od sytuacji, gdy podatnik nie dokona wyboru formy na kolejny rok - to drugie nie jest utratą warunków, lecz brakiem wyboru.

Która z poniższych sytuacji powoduje utratę prawa do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym?

  1. a) Podatnik świadczy usługi na rzecz obecnego pracodawcy, lecz inne niż wykonywane w roku podatkowym w ramach stosunku pracy.
  2. b) Podatnik świadczy usługi na rzecz podmiotu powiązanego z byłym pracodawcą, a nie na rzecz byłego ani obecnego pracodawcy.
  3. c) Podatnik świadczy usługi na rzecz byłego pracodawcy, odpowiadające czynnościom wykonywanym w roku poprzedzającym rok podatkowy. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym przewiduje utratę prawa do ryczałtu, gdy podatnik uzyska przychody ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów albo ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, jeżeli czynności te odpowiadają czynnościom wykonywanym w roku poprzedzającym rok podatkowy lub wykonywanym w roku podatkowym w ramach stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy. Samo świadczenie usług na rzecz obecnego pracodawcy nie wystarcza, jeżeli zakres czynności nie odpowiada czynnościom pracowniczym. Nie wystarcza także świadczenie usług na rzecz podmiotu powiązanego z byłym pracodawcą, jeżeli nie jest to były ani obecny pracodawca podatnika i nie chodzi o czynności wykonywane w ramach stosunku pracy. Przesłanki ustawowe spełnia wyłącznie świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy o zakresie odpowiadającym czynnościom wykonywanym poprzednio w ramach stosunku pracy.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 2

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na wymóg, aby czynności odpowiadały czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy - samo świadczenie usług na rzecz pracodawcy nie wystarczy.

Które z poniższych przychodów podlegają opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?

  1. a) Wyłącznie przychody z działalności usługowej, bez przychodów z handlu, produkcji, aptek i obrotu wartościami dewizowymi.
  2. b) Przychody z działalności gospodarczej, z wyjątkiem przychodów z prowadzenia aptek oraz kupna i sprzedaży wartości dewizowych. poprawna
  3. c) Wszystkie przychody z działalności gospodarczej, także z prowadzenia aptek oraz kupna i sprzedaży wartości dewizowych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, opodatkowania ryczałtem nie stosuje się m.in. do podatników osiągających przychody z tytułu prowadzenia aptek oraz z tytułu działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych. Zatem przychody z działalności gospodarczej podlegają ryczałtowi z wyjątkami wskazanymi w ustawie. Wariant mówiący o wszystkich przychodach bez wyjątków jest błędny, a wariant ograniczający ryczałt wyłącznie do usług jest niezgodny z ustawą, która obejmuje także przychody z handlu i produkcji.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać, że katalog wyłączeń z ryczałtu jest szerszy i obejmuje również np. podatników opłacających kartę podatkową.

Który z wymienionych podatników nie może skorzystać z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?

  1. a) Podatnik prowadzący działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. poprawna
  2. b) Podatnik osiągający przychody z działalności usługowej w zakresie wynajmu pokoi gościnnych.
  3. c) Podatnik osiągający przychody z tytułu umowy najmu prywatnego, o której mowa w art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym wyłącza z opodatkowania ryczałtem podatników osiągających przychody z działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. Najem prywatny oraz wynajem pokoi gościnnych nie są objęte wyłączeniem, więc podatnicy osiągający takie przychody mogą korzystać z ryczałtu, o ile spełniają pozostałe warunki.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. f

Pułapka: Wyłączenie dotyczy handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, a nie wszystkich usług związanych z motoryzacją.

Osoba duchowna, która opłaca ryczałt od przychodów osób duchownych, otrzymała decyzję ustalającą wysokość ryczałtu na 2026 r. W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji złożyła pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu. Jakie są skutki tego zrzeczenia?

  1. a) Osoba duchowna jest obowiązana do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów i opłacania podatku dochodowego na ogólnych zasadach począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożyła oświadczenie.
  2. b) Osoba duchowna jest obowiązana do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów i opłacania podatku dochodowego na ogólnych zasadach od początku roku podatkowego, czyli od 1 stycznia 2026 r. poprawna
  3. c) Zrzeczenie się jest bezskuteczne, ponieważ ustawa przewiduje możliwość zrzeczenia się wyłącznie do dnia 20 stycznia roku podatkowego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym osoby duchowne mogą zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu za dany rok podatkowy do dnia 20 stycznia roku podatkowego lub do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia pełnienia funkcji, a także w terminie 14 dni po otrzymaniu decyzji ustalającej wysokość ryczałtu (art. 51 ust. 3). Zrzeczenie się w tym terminie powoduje, że osoba duchowna opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy, prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów. Wariant mówiący o skutku od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu oświadczenia jest błędny, gdyż zrzeczenie dotyczy całego roku podatkowego. Wariant uznający zrzeczenie za bezskuteczne jest błędny, ponieważ ustawa przewiduje taką możliwość również po doręczeniu decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 51 ust. 1 i 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie skutków zrzeczenia się ryczałtu przez osoby duchowne z zasadami właściwymi dla podatników prowadzących działalność gospodarczą, gdzie zmiana formy opodatkowania następuje od miesiąca następującego.

Osoba duchowna, która rozpoczęła pełnienie funkcji o charakterze duszpasterskim w dniu 1 marca 2026 r., jest obowiązana zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rozpoczęciu pełnienia tej funkcji. Jaki jest termin na dokonanie tego zawiadomienia?

  1. a) W terminie 7 dni od dnia objęcia funkcji, czyli do 8 marca 2026 r.
  2. b) W terminie 30 dni od dnia objęcia funkcji, czyli do 31 marca 2026 r.
  3. c) W terminie 14 dni od dnia objęcia funkcji, czyli do 15 marca 2026 r. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o rozpoczęciu pełnienia funkcji o charakterze duszpasterskim wynika z art. 42 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, który wyznacza termin 14 dni od dnia objęcia funkcji. Pozostałe terminy, tj. 7 dni i 30 dni, nie znajdują oparcia w przepisach ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 42 ust. 2

Pułapka: Pomylenie terminu zawiadomienia z terminami właściwymi dla innych czynności, np. z terminem 14 dni na zrzeczenie się ryczałtu po otrzymaniu decyzji ustalającej.

Osoba duchowna, która w ciągu roku podatkowego rozpoczyna pełnienie funkcji o charakterze duszpasterskim, chcąc zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów osób duchownych, powinna złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się tej formy opodatkowania:

  1. a) najpóźniej w dniu poprzedzającym rozpoczęcie pełnienia funkcji duszpasterskiej poprawna
  2. b) do 20 stycznia roku podatkowego, również przy objęciu funkcji w późniejszym terminie
  3. c) w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji ustalającej wysokość ryczałtu za ten rok
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, osoby duchowne mogą zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu za dany rok podatkowy do dnia 20 stycznia roku podatkowego albo, jeżeli rozpoczynają pełnienie funkcji o charakterze duszpasterskim w ciągu roku podatkowego, do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia pełnienia tej funkcji. Wariant z terminem do 20 stycznia dotyczy osób już pełniących funkcje, a nie osób rozpoczynających je w ciągu roku. Termin 14 dni od doręczenia decyzji ustalającej wysokość ryczałtu dotyczy odrębnej sytuacji z art. 51 ust. 3, a nie podstawowego terminu dla osoby rozpoczynającej pełnienie funkcji w ciągu roku.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 51 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić termin na zrzeczenie się ryczałtu przed rozpoczęciem funkcji z terminem ogólnym (20 stycznia) lub z terminem 14 dni od decyzji.

Osoba duchowna opłaca ryczałt od przychodów osób duchownych. W 2026 r. uzyskała przychody z tytułu pełnienia funkcji proboszcza oraz dodatkowo z tytułu odprawiania rekolekcji w innej parafii. Czy osoba ta jest obowiązana do złożenia zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu z tego źródła przychodu?

  1. a) Tak, ponieważ przychody z rekolekcji należy wykazać w zeznaniu po przekroczeniu kwoty wolnej; ryczałt obejmuje wyłącznie podstawową posługę proboszcza.
  2. b) Nie, ponieważ zwolnienie ze składania zeznania dotyczy dochodu ze źródła objętego ryczałtem, także gdy duchowny uzyskuje przychody z dodatkowych posług. poprawna
  3. c) Tak, ponieważ dodatkowe posługi religijne poza własną parafią wyłączają zwolnienie ze składania zeznania i wymagają wykazania wszystkich uzyskanych dochodów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 50 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wprost stanowi, że osoby duchowne opłacające ryczałt są zwolnione od obowiązku składania zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu ze źródła przychodu objętego ryczałtem. Zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i nie jest uzależnione od rodzaju pełnionych funkcji czy wysokości przychodów. Obejmuje także sytuację uzyskania przychodów z dodatkowych posług religijnych, takich jak odprawianie rekolekcji w innej parafii, jeżeli są one objęte tym ryczałtem. Warianty nakazujące złożenie zeznania w związku z dodatkowymi przychodami, miejscem ich uzyskania albo przekroczeniem kwoty wolnej są błędne, gdyż ustawa nie przewiduje takich wyjątków.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 50

Pułapka: Błędne jest utożsamianie zwolnienia ze składania zeznań z limitem przychodów lub rodzajem działalności duszpasterskiej - zwolnienie jest bezwarunkowe.

Osoba duchowna pełniąca funkcję proboszcza parafii, w której liczba wyznawców stanowi mniejszość w ogólnej liczbie mieszkańców, wystąpiła do naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o obniżenie stawki ryczałtu od przychodów osób duchownych. Do wniosku dołączyła oświadczenie o liczbie wyznawców. Czy naczelnik urzędu skarbowego jest obowiązany obniżyć stawkę ryczałtu?

  1. a) Nie, ponieważ ustawa nie przewiduje obniżenia stawki ryczałtu z powodu tego, że liczba wyznawców na danym terenie jest mniejsza od liczby pozostałych mieszkańców.
  2. b) Tak, jeżeli liczba wyznawców stanowi mniejszość w ogólnej liczbie mieszkańców; obniżenie następuje na wniosek osoby duchownej w drodze decyzji naczelnika urzędu skarbowego. poprawna
  3. c) Tak, ale stawka ulega obniżeniu automatycznie po złożeniu oświadczenia o liczbie wyznawców, bez wydawania decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 46 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym stanowi, że właściwy naczelnik urzędu skarbowego, na wniosek osoby duchownej, odpowiednio obniża stawki ryczałtu określone w załącznikach nr 5 i 6, jeżeli liczba wyznawców na danym terenie stanowi mniejszość w ogólnej liczbie mieszkańców. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie o liczbie wyznawców, a obniżenie stawki następuje w drodze decyzji, do której stosuje się odpowiednio przepis ust. 1. Wariant mówiący o automatycznym obniżeniu bez decyzji jest błędny, gdyż ustawa wymaga wydania decyzji. Wariant negujący możliwość obniżenia stawki jest sprzeczny z treścią art. 46 ust. 2.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 46 ust. 2

Pułapka: Błędne jest przekonanie, że obniżenie stawki następuje z mocy prawa - konieczny jest wniosek osoby duchownej i wydanie decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego.

Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej wynajmuje lokal mieszkalny na cele mieszkaniowe. Przychód z najmu opodatkowany jest ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%. W maju 2026 r. wynajmujący otrzymał czynsz za okres od maja do grudnia 2026 r. w łącznej wysokości 40 000 zł. Jaką kwotę przychodu należy wykazać w ewidencji przychodów za maj 2026 r.?

  1. a) 5 000 zł, ponieważ czynsz otrzymany z góry należy podzielić proporcjonalnie na osiem miesięcy najmu.
  2. b) 40 000 zł, ale tylko wtedy, gdy wynajmujący wystawi fakturę VAT dokumentującą otrzymany czynsz.
  3. c) 40 000 zł, ponieważ należy wykazać całą kwotę otrzymaną w maju, niezależnie od okresu najmu. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W ryczałcie przychód z najmu prywatnego powstaje w dniu otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy i wartości pieniężnych, co wynika wprost z art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym; przepis ten odsyła do art. 11 ust. 2-2b ustawy o podatku dochodowym tylko w zakresie wyceny świadczeń w naturze. Otrzymanie czynszu z góry za kilka miesięcy powoduje obowiązek wykazania całej otrzymanej kwoty w miesiącu jej otrzymania, bez rozbijania na okresy, których dotyczy. Wariant proporcjonalnego rozliczenia jest błędny, gdyż ustawa nie przewiduje takiej metody dla przychodów z najmu prywatnego. Wariant uzależniający rozpoznanie przychodu od wystawienia faktury jest również błędny, gdyż wystawienie faktury nie wpływa na moment powstania przychodu.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 1a

Pułapka: Błędne jest przekonanie, że przychód należy rozliczać proporcjonalnie do okresu, którego dotyczy zapłata - w ryczałcie decyduje data otrzymania pieniędzy.

Pani Anna prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług kosmetycznych. W 2025 r. jej przychody z tej działalności wyniosły 180 000 zł. Od 1 stycznia 2026 r. zamierza przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Czy może skorzystać z tej formy opodatkowania?

  1. a) Nie, ponieważ usługi kosmetyczne są wyłączone z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
  2. b) Tak, ale tylko wtedy, gdy w 2025 r. nie osiągała przychodów z działalności wykonywanej na rzecz byłego pracodawcy.
  3. c) Tak, ponieważ limit przychodów dla ryczałtu w 2026 r. wynosi 2 000 000 euro, a jej przychody są niższe. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ryczałt mogą opłacać podatnicy, u których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro (art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a). Kwotę przelicza się według kursu NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego, bez zaokrąglania, co na 2026 r. daje 8 517 200 zł. Przychód 180 000 zł mieści się w limicie, a usługi kosmetyczne nie zostały wymienione wśród wyłączeń z art. 8 ust. 1. Warunek dotyczący byłego pracodawcy z art. 8 ust. 2 odnosi się do utraty prawa w trakcie roku, a nie do samego wyboru formy opodatkowania.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2

Pułapka: Często mylnie podnosi się limit 250 000 euro, który dotyczy innych form, oraz nie odróżnia się wyłączeń przedmiotowych od warunków wyboru ryczałtu.

Podatnik, który w 2025 r. opłacał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, zamierza w 2026 r. kontynuować opodatkowanie w tej formie. Kiedy i w jaki sposób powinien dokonać wyboru ryczałtu na 2026 r.?

  1. a) Nie składa nowego oświadczenia; wcześniejszy wybór ryczałtu obejmuje także 2026 r., o ile podatnik nie złoży rezygnacji. poprawna
  2. b) Składa ponowne oświadczenie do 20 stycznia 2026 r.; w razie braku pisma traci ryczałt i rozlicza się na zasadach ogólnych.
  3. c) Składa ponowne oświadczenie do 31 stycznia 2026 r.; po bezskutecznym upływie terminu traci ryczałt i przechodzi na zasady ogólne.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 1b ustawy dokonany wcześniej wybór opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dotyczy również lat następnych. Kontynuacja ryczałtu w 2026 r. nie wymaga więc złożenia nowego oświadczenia. Podatnik pozostaje przy tej formie opodatkowania, chyba że w kolejnym roku, w terminie z art. 9 ust. 1, złoży oświadczenie o rezygnacji z ryczałtu albo oświadczenie o wyborze opodatkowania według art. 30c ustawy o podatku dochodowym. Terminy 20 i 31 stycznia nie mają tu zastosowania: pierwszy dotyczy karty podatkowej zgodnie z art. 29 ust. 1, a drugi nie występuje w ustawie jako termin ponowienia wyboru ryczałtu.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1 i 1b

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu na złożenie oświadczenia dla nowych podatników z zasadą kontynuacji dla podatników już opodatkowanych ryczałtem.

Podatnik, który wybrał opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w kolejnym roku podatkowym chce powrócić do opodatkowania na zasadach ogólnych według skali podatkowej. W jakim terminie powinien złożyć oświadczenie o rezygnacji z ryczałtu?

  1. a) Do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w roku podatkowym. poprawna
  2. b) Do 20 lutego roku podatkowego, niezależnie od daty pierwszego przychodu.
  3. c) Do 31 grudnia roku poprzedniego, przed powrotem do skali podatkowej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 9 ust. 1b ustawy stanowi, że wybór ryczałtu dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik w terminie określonym w ust. 1 złoży oświadczenie o rezygnacji z tej formy opodatkowania. Termin z ust. 1 upływa 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód w roku podatkowym, albo z końcem roku podatkowego, jeżeli pierwszy przychód osiągnął w grudniu. Termin 20 lutego nie wynika ani z tej ustawy, ani z art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym, a termin do 31 grudnia roku poprzedzającego w ogóle nie występuje.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1 i 1b

Pułapka: Należy odróżnić termin wyboru ryczałtu (20. dnia miesiąca po osiągnięciu pierwszego przychodu) od terminu rezygnacji z ryczałtu (do 20. lutego roku podatkowego).

Podatnik od 2018 r. opłacał podatek w formie karty podatkowej. W 2022 r. złożył naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o rezygnacji z tej formy opodatkowania. Czy w 2026 r. podatnik może ponownie skorzystać z karty podatkowej?

  1. a) Nie, ponieważ rezygnacja z karty podatkowej po 31 grudnia 2021 r. powoduje trwałą utratę prawa do tej formy opodatkowania, co wynika z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. poprawna
  2. b) Tak, ale tylko jeśli złoży wniosek do naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego, w którym chce ponownie korzystać z karty podatkowej, i spełni pozostałe warunki określone w ustawie.
  3. c) Tak, jeśli spełnia wszystkie warunki określone w art. 25 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w tym dotyczące kontynuacji opodatkowania w tej formie po dniu 31 grudnia 2021 r.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, opodatkowanie w formie karty podatkowej przysługuje podatnikom, którzy kontynuują stosowanie tej formy po dniu 31 grudnia 2021 r. oraz nie zrezygnowali z niej po tym dniu i nie utracili do niej prawa. Rezygnacja złożona po 31 grudnia 2021 r. wyklucza możliwość ponownego zastosowania karty podatkowej. Wariant mówiący o możliwości ponownego skorzystania po spełnieniu warunków jest błędny, gdyż rezygnacja ma skutek trwały. Wariant uzależniający możliwość od złożenia wniosku przed rokiem podatkowym jest błędny, gdyż nawet złożenie wniosku nie przywróci prawa do karty po rezygnacji.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 25 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Łatwo założyć, że rezygnacja jest odwracalna, podczas gdy od 2022 r. jest to decyzja nieodwracalna.

Podatnik od 2020 r. opłaca podatek w formie karty podatkowej. W 2026 r. rozważa przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Która z poniższych sytuacji jest zgodna z przepisami?

  1. a) Podatnik może zrezygnować z karty podatkowej i wybrać ryczałt, składając oświadczenie do 20 stycznia roku podatkowego. poprawna
  2. b) Podatnik może zrezygnować z karty podatkowej tylko wtedy, gdy zaprzestanie działalności i ponownie ją podejmie.
  3. c) Podatnik nie może zrezygnować z karty podatkowej, ponieważ karta podatkowa jest formą obowiązkową dla podatników, którzy ją stosują.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Karta podatkowa jest formą dobrowolną: podatnik może z niej zrezygnować i wybrać inną formę opodatkowania. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosi likwidacji działalności, nie złoży oświadczenia o wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych albo opodatkowania według art. 30c ustawy o podatku dochodowym ani nie zawiadomi o rezygnacji z karty, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w tej formie. Złożenie takiego oświadczenia do 20 stycznia jest więc drogą przejścia z karty na ryczałt. Trzeba jednak pamiętać, że rezygnacja z karty po 31 grudnia 2021 r. jest nieodwracalna (art. 25 ust. 1 pkt 1). Wariant o obowiązkowości karty i wariant wiążący rezygnację z zaprzestaniem działalności nie mają oparcia w ustawie.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 29 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Można błędnie uznać, że karta podatkowa ma charakter przymusowy, podczas gdy jest to forma wybierana dobrowolnie i można z niej zrezygnować.

Podatnik opłacający podatek dochodowy w formie karty podatkowej, który po dniu 31 grudnia 2021 r. nie zrezygnował z tej formy opodatkowania i nie utracił do niej prawa, prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych. W 2026 r. podatnik ten zamierza rozpocząć dodatkowo działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w elektrowni wiatrowej o mocy oddawanej do 5000 kilowatów. Czy podatnik może nadal korzystać z opodatkowania w formie karty podatkowej?

  1. a) Tak, jeżeli przychody z wytwarzania energii będą opodatkowane na ogólnych zasadach, przy mocy elektrowni do 5000 kW. poprawna
  2. b) Tak, ale tylko po zgłoszeniu naczelnikowi urzędu skarbowego rozpoczęcia tej działalności w terminie 14 dni.
  3. c) Nie, ponieważ podjęcie dodatkowej działalności gospodarczej wyłącza dalsze opodatkowanie kartą podatkową.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Karta podatkowa, jako forma opodatkowania, ma charakter prawa nabytego dla podatników, którzy kontynuują jej stosowanie po dniu 31 grudnia 2021 r. i nie zrezygnowali z niej ani nie utracili do niej prawa. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym w art. 25 ust. 2 wprost stanowi, że nie wyłącza opodatkowania w formie karty podatkowej prowadzenie przez podatnika działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach wodnych i wiatrowych o mocy oddawanej do 5000 kilowatów oraz wytwarzanie biogazu, jeżeli przychody z tej działalności podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach. Wariant mówiący o obowiązku zgłoszenia dodatkowej działalności jest błędny, gdyż ustawa nie nakłada takiego obowiązku dla zachowania prawa do karty. Wariant wskazujący na utratę prawa z powodu prowadzenia dodatkowej działalności jest niezgodny z art. 25 ust. 2, który wprost dopuszcza taką sytuację.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 25 ust. 1 i 2

Pułapka: Najczęstszym błędem jest uznanie, że każda dodatkowa działalność pozbawia prawa do karty podatkowej, podczas gdy ustawa przewiduje wyjątek dla wytwarzania energii elektrycznej i biogazu.

Podatnik opłacający podatek dochodowy w formie karty podatkowej utracił warunki do opodatkowania w tej formie. Zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jeżeli podatnik nie spełnia warunków do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jest obowiązany:

  1. a) zaprowadzić właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach od dnia utraty warunków poprawna
  2. b) zaprowadzić ewidencję przychodów i płacić ryczałt od pierwszego dnia następnego miesiąca
  3. c) opłacać kartę podatkową do końca roku, a zasady ogólne stosować dopiero od następnego roku
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnik, który utracił warunki do opodatkowania w formie karty podatkowej, jest obowiązany, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki określone w rozdziale 2, albo właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach. W sytuacji opisanej w pytaniu podatnik nie spełnia warunków do ryczałtu, dlatego powinien przejść na ogólne zasady od dnia utraty warunków. Wariant dotyczący ryczałtu jest błędny, ponieważ zakłada tę formę mimo braku warunków oraz przesuwa moment zmiany na następny miesiąc. Wariant zakładający kontynuację karty podatkowej do końca roku jest sprzeczny z przepisem, który nakazuje zmianę formy od dnia utraty warunków.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 39 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie momentu przejścia na inną formę opodatkowania - przy utracie warunków do karty podatkowej zmiana następuje od dnia utraty, nie od początku miesiąca czy roku.

Podatnik opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych uzyskał w trakcie roku podatkowego przychód ze świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy w ramach stosunku pracy. Kiedy podatnik traci prawo do opodatkowania w formie ryczałtu i od jakiego momentu ma obowiązek opłacać podatek na ogólnych zasadach?

  1. a) Traci prawo do ryczałtu z dniem uzyskania przychodu, a podatek na ogólnych zasadach opłaca od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego. poprawna
  2. b) Traci prawo do ryczałtu od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskał przychód, a podatek na ogólnych zasadach opłaca od tego dnia.
  3. c) Traci prawo do ryczałtu od początku roku podatkowego, a podatek na ogólnych zasadach opłaca za cały rok podatkowy.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Z art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wynika, że podatnik, który uzyska przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadających czynnościom wykonywanym w roku poprzedzającym lub w roku podatkowym w ramach stosunku pracy, traci w roku podatkowym prawo do ryczałtu. Utracie prawa towarzyszy obowiązek opłacania podatku na ogólnych zasadach od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego. Błędne są warianty zakładające utratę od początku miesiąca lub od początku roku, gdyż przepis wiąże skutek z dniem uzyskania przychodu, a nie z początkiem okresu rozliczeniowego.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 2

Pułapka: Najczęściej mylony jest moment utraty prawa do ryczałtu - nie jest to początek miesiąca ani rok podatkowy, lecz dzień uzyskania przychodu.

Podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w trakcie roku podatkowego utracił warunki do tej formy opodatkowania. Jakie są skutki tej utraty?

  1. a) Podatnik jest obowiązany zaprowadzić właściwe księgi od dnia, w którym nastąpiła utrata warunków, i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach od całości dochodów osiągniętych w roku podatkowym.
  2. b) Podatnik jest obowiązany zaprowadzić właściwe księgi od dnia, w którym nastąpiła utrata warunków, i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach od dochodów osiągniętych po utracie warunków. poprawna
  3. c) Podatnik zachowuje prawo do ryczałtu do końca roku podatkowego, ale musi złożyć korektę zeznania i dopłacić podatek według skali.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w razie utraty warunków do opodatkowania ryczałtem podatnik jest obowiązany, poczynając od dnia utraty tych warunków, zaprowadzić właściwe księgi i opłacać podatek na ogólnych zasadach. Art. 22 ust. 2 precyzuje, że podstawą opodatkowania jest dochód osiągnięty po utracie warunków. Zatem podatek na ogólnych zasadach dotyczy tylko okresu po utracie, a nie całego roku. Wariant, który mówi o opodatkowaniu całości dochodów, jest błędny, podobnie jak wariant zakładający zachowanie ryczałtu do końca roku.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 22 ust. 1 i 2

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że utrata ryczałtu powoduje opodatkowanie całorocznych dochodów na zasadach ogólnych, podczas gdy ustawa rozdziela okresy opodatkowania.

Podatnik osiąga przychody z najmu prywatnego. W 2026 r. jego przychody z tego tytułu wyniosły łącznie 150 000 zł. Jaką stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zostaną opodatkowane te przychody?

  1. a) Przychody do kwoty 100 000 zł stawką 8,5%, a nadwyżka ponad tę kwotę stawką 12,5%. poprawna
  2. b) Całość przychodów stawką 12,5%, ponieważ przekroczyły one limit 100 000 zł.
  3. c) Całość przychodów stawką 8,5%, ponieważ limit 100 000 zł dotyczy tylko dochodów, a nie przychodów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ryczałt od przychodów z najmu prywatnego wynosi 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% od nadwyżki ponad tę kwotę. Limit 100 000 zł odnosi się do przychodów, a nie dochodów, i ma charakter progresywny - stawka 12,5% dotyczy tylko nadwyżki. Warianty zakładające opodatkowanie całości jedną stawką są błędne, ponieważ ustawa przewiduje dwie stawki w zależności od wysokości przychodu.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a

Pułapka: Często mylnie stosuje się stawkę 12,5% do całości przychodu po przekroczeniu progu, zamiast tylko do nadwyżki, lub odnosi limit do dochodu zamiast do przychodu.

Podatnik osiąga przychody z tytułu umowy najmu okazjonalnego lokalu mieszkalnego, którego jest właścicielem. Najem nie jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej. Czy przychody te mogą być opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?

  1. a) Tak, ale tylko po zmianie kwalifikacji: lokal trzeba wprowadzić do majątku firmowego.
  2. b) Nie, najem okazjonalny poza działalnością rozlicza się wyłącznie według skali.
  3. c) Tak, obowiązkowo: najem prywatny jest objęty ryczałtem z mocy ustawy, bez oświadczenia o wyborze. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Najem okazjonalny lokalu mieszkalnego poza działalnością gospodarczą jest najmem prywatnym ze źródła z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym. Zgodnie z art. 9a ust. 6 tej ustawy dochody z tego źródła są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z mocy samej ustawy, więc od 2023 r. nie ma tu ani wyboru, ani obowiązku składania oświadczenia. Nie trzeba też zaliczać lokalu do majątku firmowego ani rozliczać umowy w działalności gospodarczej. Stawki wynikają z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a i wynoszą 8,5% do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% od nadwyżki. Ustawa nie ogranicza też czasu trwania umowy najmu na potrzeby opodatkowania ryczałtem.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 1a i art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a

Pułapka: Niektórzy błędnie uważają, że najem okazjonalny wyłącza ryczałt, a w rzeczywistości podlega on tym samym zasadom co zwykły najem prywatny.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych uzyskuje również przychody z najmu prywatnego (niezwiązanego z działalnością). Czy przychody z tego najmu wlicza się do limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu?

  1. a) Tak, ale tylko w przypadku, gdy najem jest opodatkowany ryczałtem
  2. b) Nie, limit dotyczy wyłącznie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej poprawna
  3. c) Tak, ponieważ limit dotyczy łącznych przychodów z działalności gospodarczej i najmu prywatnego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Limit przychodów uprawniający do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych dotyczy wyłącznie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Przychody z najmu prywatnego są odrębnym źródłem przychodów i nie są wliczane do tego limitu, nawet jeśli najem jest opodatkowany ryczałtem.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 1a

Pułapka: W praktyce często błędnie sumuje się przychody z różnych źródeł, podczas gdy limit dotyczy wyłącznie działalności gospodarczej.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa) zamierza od 2027 r. przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W którym terminie powinien złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu, aby forma ta obowiązywała od 1 stycznia 2027 r.?

  1. a) Do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w 2027 r.; przy przychodzie w styczniu - do 20 lutego 2027 r. poprawna
  2. b) Do 20 stycznia 2027 r.; jako stały termin dla podatników kontynuujących działalność, bez względu na miesiąc pierwszego przychodu.
  3. c) Do 31 grudnia 2026 r.; jako termin uprzedniego zgłoszenia zmiany formy opodatkowania przed rozpoczęciem roku 2027.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy oświadczenie o wyborze ryczałtu składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód z działalności w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu. Podatnik kontynuujący działalność osiągnie pierwszy przychód 2027 r. najpewniej w styczniu, więc termin upłynie 20 lutego 2027 r. Sztywny termin 20 stycznia obowiązywał przed 2019 r. i dziś dotyczy wyłącznie karty podatkowej (art. 29 ust. 1), a termin do końca roku poprzedzającego w ustawie nie występuje.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1

Pułapka: Wybór ryczałtu na dany rok nie musi być dokonany przed rozpoczęciem roku; decydujące jest osiągnięcie pierwszego przychodu w tym roku.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej otrzymał decyzję ustalającą wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej na dany rok podatkowy. W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji podatnik zrzekł się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej. Zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnik ten jest obowiązany:

  1. a) zaprowadzić właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu, bez możliwości wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, nawet jeżeli spełnia warunki określone w rozdziale 2
  2. b) od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu zaprowadzić ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki określone w rozdziale 2, albo właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach poprawna
  3. c) do końca miesiąca, w którym zrzekł się, opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej, a od następnego miesiąca przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki określone w rozdziale 2, albo na ogólne zasady
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnik, który zrzekł się karty podatkowej, jest obowiązany od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu zaprowadzić ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki określone w rozdziale 2, albo właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Wariant zakładający opłacanie karty podatkowej do końca miesiąca jest błędny, ponieważ zrzeczenie się powoduje, że od pierwszego dnia następnego miesiąca nie można już opłacać karty. Wariant ograniczający wybór wyłącznie do ogólnych zasad jest błędny, gdyż podatnik ma możliwość wyboru ryczałtu, jeśli spełnia warunki.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 32 ust. 2

Pułapka: Warto zwrócić uwagę, że zrzeczenie się karty podatkowej nie oznacza automatycznego przejścia na ogólne zasady - podatnik może wybrać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeśli spełnia warunki.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą w 2025 r. osiągnął przychody w wysokości 180 000 zł. W dniu 10 stycznia 2026 r. złożył naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jakie skutki podatkowe wywoła to oświadczenie?

  1. a) Podatnik będzie opłacał ryczałt dopiero od 1 marca 2026 r., ponieważ oświadczenie z 10 stycznia miałoby działać dopiero od następnego okresu.
  2. b) Oświadczenie jest bezskuteczne, ponieważ wybór ryczałtu na 2026 r. miałby być dopuszczalny wyłącznie w ustawowym terminie 20 lutego.
  3. c) Podatnik będzie opłacał ryczałt za cały 2026 r., ponieważ oświadczenie z 10 stycznia zostało złożone przed upływem właściwego terminu. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Termin z art. 9 ust. 1 ustawy upływa 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód w roku podatkowym, a art. 9 ust. 1a wprost dopuszcza złożenie oświadczenia przed upływem tego terminu. Oświadczenie złożone 10 stycznia 2026 r. jest więc skuteczne i ryczałt obejmuje cały rok 2026. Ustawa nie zna konstrukcji, w której oświadczenie wywołuje skutek dopiero od kolejnego miesiąca, ani sztywnego terminu 20 lutego.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1 i 1a

Pułapka: Pomylenie terminu dla podatników kontynuujących działalność (20 stycznia) z terminem dla rozpoczynających działalność (dzień poprzedzający rozpoczęcie).

Podatnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, w trakcie roku podatkowego utracił warunki do tego opodatkowania. Od jakiego momentu podatnik jest obowiązany zaprowadzić księgi i opłacać podatek na zasadach ogólnych?

  1. a) Od pierwszego dnia roku podatkowego następującego po roku, w którym wystąpiło przekroczenie limitu
  2. b) Od dnia, w którym nastąpiła utrata warunków, chyba że jest zwolniony z obowiązku prowadzenia ksiąg poprawna
  3. c) Od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata warunków
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym stanowi, że w razie utraty warunków do opodatkowania ryczałtem podatnik jest obowiązany, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić właściwe księgi (chyba że jest zwolniony) i opłacać podatek na zasadach ogólnych. Wskazanie pierwszego dnia miesiąca następnego lub początku następnego roku nie znajduje oparcia w przepisach i błędnie przesuwa moment przejścia na zasady ogólne.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 22 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić moment utraty warunków z zasadami właściwymi dla rezygnacji z ryczałtu, gdzie zmiana formy następuje od początku roku podatkowego.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą i w 2025 roku osiągnął przychody w wysokości 1 800 000 zł. W 2026 roku zamierza skorzystać z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Czy może to zrobić, biorąc pod uwagę limit przychodów?

  1. a) Tak, ponieważ limit przychodów dla ryczałtu w 2026 roku wynosi 2 000 000 euro, a przychody podatnika w przeliczeniu na złote są niższe, co pozwala mu na skorzystanie z tej formy opodatkowania. poprawna
  2. b) Tak, ponieważ limit przychodów dla ryczałtu w 2026 roku wynosi 2 000 000 zł, a przychody podatnika w 2025 roku wyniosły 1 800 000 zł, czyli nie przekroczyły limitu, co pozwala mu na wybór ryczałtu na rok 2026.
  3. c) Nie, ponieważ limit przychodów dla ryczałtu w 2026 roku wynosi 1 800 000 zł, a podatnik osiągnął przychody w wysokości równej limitowi, co wyklucza możliwość skorzystania z ryczałtu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy wyraża limit w euro: przychody roku poprzedzającego nie mogą przekroczyć 2 000 000 euro. Kwotę przelicza się według kursu średniego NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego (art. 4 ust. 2), co na 2026 r. daje 8 517 200 zł. Przychód 1 800 000 zł osiągnięty w 2025 r. mieści się więc w limicie z dużym zapasem. Warianty przyjmujące limit 2 000 000 zł albo 1 800 000 zł podają kwoty, których ustawa nie zna.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2

Pułapka: Należy pamiętać, że limit przychodów dla ryczałtu jest wyrażony w złotych i wynosi 2 000 000 zł, a nie w euro.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W trakcie roku podatkowego rozpoczął również wynajmowanie prywatnego mieszkania. Która stawka ryczałtu będzie miała zastosowanie do przychodów z najmu prywatnego?

  1. a) Stawka 12,5% od całości przychodów z najmu prywatnego, ponieważ limit 100 000 zł nie działa przy działalności na ryczałcie.
  2. b) Stawka 8,5% do 100 000 zł przychodów z najmu i 12,5% od nadwyżki, z progiem liczonym odrębnie od działalności. poprawna
  3. c) Stawka 8,5% od całości przychodów z najmu; próg 100 000 zł odnosi się tylko do działalności gospodarczej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Najem prywatny i pozarolnicza działalność gospodarcza to odrębne źródła przychodów, więc przychodów z najmu nie dolicza się do przychodów z działalności. Do przychodów z najmu prywatnego stosuje się własny próg z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a: 8,5% do kwoty 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki ponad tę kwotę. Prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem nie powoduje opodatkowania całego najmu prywatnego stawką 12,5%. Nie jest też prawidłowe twierdzenie, że najem prywatny zawsze podlega jednolitej stawce 8,5% niezależnie od wysokości przychodów.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest sumowanie przychodów z najmu prywatnego z przychodami z działalności gospodarczej dla celów limitu 100 000 zł, co jest nieprawidłowe.

Podatnik rozpoczyna pozarolniczą działalność gospodarczą w grudniu 2025 r. Kiedy jest obowiązany złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?

  1. a) W terminie 14 dni od dnia wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w formie pisemnej lub elektronicznej.
  2. b) Do końca roku podatkowego, czyli do 31 grudnia 2025 r., ponieważ pierwszy przychód z działalności zostanie osiągnięty w grudniu. poprawna
  3. c) Do 20 stycznia roku następującego po roku podatkowym, w którym rozpoczęto działalność, w formie pisemnej lub elektronicznej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy oświadczenie o wyborze ryczałtu składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód z działalności w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu. Podatnik rozpoczynający działalność w grudniu 2025 r. ma więc czas do 31 grudnia 2025 r. Dawny termin przypadający przed dniem rozpoczęcia działalności obowiązywał do 2018 r., a termin 14 dni od wpisu do CEIDG nie występuje w ustawie.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1

Pułapka: Najczęściej mylony jest termin dla podatników kontynuujących działalność (do 20 stycznia) z terminem dla rozpoczynających działalność.

Podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w 2026 r. chce skorzystać z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Kiedy najpóźniej powinien złożyć oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania?

  1. a) Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu, a przy przychodzie w grudniu - do końca roku podatkowego. poprawna
  2. b) W terminie 14 dni od wpisu działalności do CEIDG, także wtedy, gdy pierwszy przychód z działalności zostanie osiągnięty później.
  3. c) Do 20 stycznia 2026 r., bez względu na datę rozpoczęcia działalności oraz miesiąc uzyskania pierwszego przychodu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 9 ust. 1 ustawy wiąże termin złożenia oświadczenia z miesiącem osiągnięcia pierwszego przychodu, a nie z dniem rozpoczęcia działalności ani wpisem do CEIDG: oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca następującego po tym miesiącu, a przy pierwszym przychodzie osiągniętym w grudniu - do końca roku podatkowego. Oświadczenie składa się naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 9 ust. 1a podatnik może złożyć je również wcześniej. Sztywny termin 20 stycznia dotyczy dziś wyłącznie karty podatkowej (art. 29 ust. 1), a termin 14 dni od rejestracji w CEIDG nie występuje w ustawie.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1 i 1a

Pułapka: Należy pamiętać, że dla nowych podatników kluczowy jest moment uzyskania pierwszego przychodu, a nie data rejestracji działalności.

Podatnik w 2025 r. osiągnął przychody z działalności gospodarczej w wysokości 300 000 zł. W 2026 r. jego przychody wyniosły 220 000 zł. Czy podatnik może w 2026 r. opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

  1. a) Nie, ponieważ 300 000 zł z 2025 r. przekracza limit wyłączający ryczałt w 2026 r.
  2. b) Tak, ponieważ w 2026 r. liczy się limit 250 000 zł odnoszony do przychodu z tego roku.
  3. c) Tak, ponieważ decydują przychody z 2025 r., a 300 000 zł mieści się w limicie 2 000 000 euro. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Warunkiem opłacania ryczałtu w danym roku jest nieprzekroczenie w roku poprzedzającym równowartości 2 000 000 euro przychodów z działalności prowadzonej samodzielnie, czyli 8 517 200 zł przy przeliczeniu na 2026 r. W 2025 r. podatnik osiągnął 300 000 zł, a więc znacznie poniżej limitu, i może w 2026 r. opłacać ryczałt. Przekroczenie limitu w jednym roku nie odbiera prawa do ryczałtu na stałe, lecz wyłącza tę formę tylko w roku bezpośrednio następnym. Kwota 250 000 zł nie występuje w ustawie w żadnym kontekście limitu przychodów, a przychody uzyskane w 2026 r. nie są podstawą oceny prawa do ryczałtu za ten sam rok.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2

Pułapka: Pomylenie limitu 250 000 zł (dla wybranych usług) z limitem 2 000 000 euro (ogólnego dla ryczałtu).

Podatnik w 2025 r. osiągnął przychody z tytułu prowadzenia apteki. Czy może w 2026 r. opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z tego tytułu?

  1. a) Nie, ponieważ przychody z prowadzenia aptek są wyłączone z ryczałtu. poprawna
  2. b) Tak, ale tylko jeśli prowadzi aptekę w formie spółki cywilnej.
  3. c) Tak, jeśli jego przychody w 2025 r. nie przekroczyły 2 000 000 euro.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym w art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a wyłącza z ryczałtu podatników osiągających przychody z prowadzenia aptek. Wyłączenie to ma charakter bezwzględny i nie zależy od wysokości przychodów. Wariant mówiący o możliwości opłacania ryczałtu po spełnieniu limitu jest błędny, gdyż limit nie ma zastosowania do działalności wyłączonych. Wariant uzależniający możliwość od formy prowadzenia działalności jest również błędny, ponieważ wyłączenie obejmuje wszystkie formy prowadzenia aptek.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. a

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że limit przychodów jest jedynym ograniczeniem, a pomijanie wyłączeń przedmiotowych.

Podatnik w 2025 r. prowadził działalność gospodarczą i opłacał podatek dochodowy na ogólnych zasadach. W 2026 r. zamierza przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jakie warunki musi spełnić, aby skorzystać z tej formy opodatkowania?

  1. a) Musi złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu w terminie z art. 9 ust. 1 oraz mieć za 2025 r. przychody nie wyższe niż równowartość 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. poprawna
  2. b) Musi uzyskać decyzję naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem 2026 r. i zmieścić się w limicie 1 200 000 euro przychodu za 2025 r.
  3. c) Nie musi składać oświadczenia, jeśli prowadzi ewidencję przychodów i za 2025 r. nie przekroczył limitu 250 000 zł.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podatnik zmieniający formę opodatkowania na ryczałt składa oświadczenie w terminie z art. 9 ust. 1 ustawy, czyli do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód w danym roku, albo do końca roku, jeżeli pierwszy przychód osiągnął w grudniu. Musi także spełniać warunek z art. 6 ust. 4 pkt 1: przychody roku poprzedzającego nie mogą przekroczyć równowartości 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł na 2026 r. Wybór ryczałtu nie wymaga zgody ani decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie limitu 1 200 000 euro ani kwoty 250 000 zł, a wcześniejsze niestosowanie ryczałtu nie jest takim warunkiem.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1 i art. 6 ust. 4 pkt 1

Pułapka: Pomylenie limitu 250 000 zł (dla wybranych usług) z ogólnym limitem 2 000 000 euro.

Podatnik w 2026 roku uzyskuje przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, do której ma zastosowanie stawka ryczałtu 8,5%. W styczniu 2026 r. osiągnął przychód 10 000 zł, a w lutym 2026 r. - 20 000 zł. Jaką kwotę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych powinien wpłacić za luty 2026 r., zakładając, że nie ma prawa do odliczeń i nie opłacał składki zdrowotnej?

  1. a) 1 870 zł
  2. b) 2 550 zł
  3. c) 1 700 zł poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ryczałt za dany miesiąc oblicza się od przychodów osiągniętych w tym miesiącu, przy stawce właściwej dla rodzaju działalności. Przychody z poprzednich miesięcy nie są ponownie doliczane, ponieważ ryczałt rozlicza się miesięcznie. Przy przychodzie lutowym 20 000 zł i stawce 8,5 % podatek wynosi 1 700 zł i wpłaca się go do 20 marca. Kwota 2 550 zł odpowiada 8,5 % sumy przychodów za styczeń i luty, a 1 870 zł nie wynika z żadnego prawidłowego rachunku.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 12 ust. 1 pkt 5 i art. 21 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić miesięczną wpłatę z narastającym rozliczeniem rocznym.

Podatnik w dniu 15 stycznia 2026 r. złożył naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o rezygnacji z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jakie są skutki tego oświadczenia?

  1. a) Podatnik nie jest opodatkowany ryczałtem już w 2026 r. i dochody z działalności gospodarczej rozlicza za ten rok na zasadach ogólnych. poprawna
  2. b) Podatnik traci prawo do opodatkowania ryczałtem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożył oświadczenie.
  3. c) Podatnik traci prawo do opodatkowania ryczałtem dopiero od pierwszego dnia roku podatkowego następującego po roku, w którym złożył oświadczenie.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 ust. 1b ustawy wcześniejszy wybór ryczałtu dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik w terminie określonym w art. 9 ust. 1 złoży oświadczenie o rezygnacji z tej formy opodatkowania. Oświadczenie złożone 15 stycznia 2026 r. mieści się w tym terminie i dotyczy roku 2026, więc od początku tego roku podatnik rozlicza się na zasadach ogólnych. Ustawa nie zna ani skutku od pierwszego dnia kolejnego miesiąca, ani odsunięcia rezygnacji na rok następny.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 9 ust. 1, 1a i 1b

Pułapka: Rezygnacja z ryczałtu jest możliwa tylko do 20 stycznia i działa na przyszłość, a nie wstecz.

Podatnik wynajmuje lokal mieszkalny, który nie jest składnikiem majątku związanym z działalnością gospodarczą. Wybrał opodatkowanie przychodów z tego najmu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W którym momencie powstaje przychód z tytułu tej umowy najmu, jeżeli wynajmujący przeniósł na osobę trzecią wierzytelności z tytułu opłat wynikających z tej umowy, a umowa między stronami nie wygasła?

  1. a) Przychód powstaje dopiero w dniu rozliczenia cesji, gdy osoba trzecia przekaże wynajmującemu kwoty pobrane od najemcy.
  2. b) Przychód powstaje w dniu zapłaty dokonanej przez najemcę na rzecz osoby trzeciej, bo opłaty te są przychodem wynajmującego. poprawna
  3. c) Przychód powstaje w dniu wymagalności czynszu lub innych opłat z umowy najmu, także gdy najemca zapłaci je osobie trzeciej później.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 6 ust. 1ba ustawy stanowi, że jeżeli wynajmujący przeniósł na osobę trzecią wierzytelności z tytułu opłat wynikających z umowy najmu, a umowa między stronami nie wygasa, to opłaty ponoszone przez najemcę na rzecz osoby trzeciej stanowią przychód wynajmującego w dniu zapłaty. Jest to przepis szczególny wobec zasady z art. 6 ust. 1a, więc przychód powstaje mimo tego, że wynajmujący tych kwot nie otrzymuje bezpośrednio. Błędny jest wariant odsuwający przychód do dnia rozliczenia się osoby trzeciej z wynajmującym oraz wariant wiążący przychód z wymagalnością opłat, a nie z dniem faktycznej zapłaty przez najemcę.

Podstawa prawna: Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 6 ust. 1ba

Pułapka: Łatwo pomylić ogólną zasadę powstania przychodu z najmu z regulacją szczególną dotyczącą przeniesienia wierzytelności, która przesuwa moment powstania przychodu na dzień zapłaty dokonanej na rzecz osoby trzeciej.

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą osiągnął w 2025 r. przychody z tytułu świadczenia usług fryzjerskich w wysokości 180 000 zł. W 2026 r. jego przychody z tego tytułu wzrosły do 230 000 zł. Czy w 2026 r. przedsiębiorca może opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%?

  1. a) Tak, ponieważ limit prawa do ryczałtu ocenia się według przychodów z 2025 r., a usługi fryzjerskie podlegają stawce 8,5%. poprawna
  2. b) Nie, ponieważ dla usług fryzjerskich obowiązuje roczny limit 200 000 zł, po którego przekroczeniu traci się prawo do stawki 8,5%.
  3. c) Tak, ale tylko do 100 000 zł przychodu stosuje się stawkę 8,5%, a nadwyżkę z usług fryzjerskich obejmuje stawka 12,5%.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo do ryczałtu w 2026 r. zależy od przychodów roku poprzedniego: 180 000 zł osiągnięte w 2025 r. mieści się w limicie równowartości 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. Usługi fryzjerskie są działalnością usługową opodatkowaną stawką 8,5% na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a i stawka ta obowiązuje bez względu na wysokość przychodu. Próg 100 000 zł ze stawką 12,5% od nadwyżki dotyczy wyłącznie przychodów wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 4, czyli m.in. najmu prywatnego i usług zakwaterowania. Kwota 200 000 zł nie jest limitem prawa do ryczałtu ani limitem stosowania stawki 8,5% dla usług fryzjerskich.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2025 poz. 843), art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a i art. 6 ust. 4 pkt 1

Pułapka: Łatwo pomylić limit przychodów (250 000 zł) z progiem, po przekroczeniu którego zmienia się stawka na 12,5% (100 000 zł).