Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl

Podatek od towarów i usług

Czynności opodatkowane, podatnik, miejsce świadczenia, obowiązek podatkowy, podstawa opodatkowania, stawki i zwolnienia, odliczenie podatku naliczonego i jego ograniczenia, transakcje wewnątrzwspólnotowe, import i eksport, mechanizm podzielonej płatności, faktury i Krajowy System e-Faktur, ulga na złe długi, kasy rejestrujące, JPK.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 65 pytań.

Faktura wystawiona przez podatnika została ujęta w Krajowym Systemie e-Faktur. Jakie znaczenie dla tej faktury ma nadany jej numer identyfikujący?

  1. a) Numer ten nadaje sam podatnik według wzoru określonego w przepisach i wpisuje go w treści faktury przed jej przesłaniem do KSeF.
  2. b) Numer ten pochodzi z puli przydzielonej podatnikowi wcześniej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej do oznaczania faktur.
  3. c) Z dniem przydzielenia tego numeru fakturę ustrukturyzowaną uznaje się za otrzymaną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 106na ust. 3 ustawy wiąże z przydzieleniem numeru identyfikującego konkretny skutek prawny: w tym dniu fakturę ustrukturyzowaną uznaje się za otrzymaną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Samo wystawienie faktury następuje wcześniej, w dniu jej przesłania do systemu (art. 106na ust. 1). Numer nadaje system, a nie podatnik, i nie pochodzi z puli przydzielonej wcześniej podatnikowi przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106na ust. 1 i 3

Pułapka: Mylenie numeru z KSeF z numeracją faktur prowadzoną przez podatnika.

Kiedy dłużnik jest obowiązany dokonać korekty odliczonego podatku naliczonego z tytułu nieuregulowanej należności?

  1. a) W rozliczeniu za okres upływu 90. dnia od dnia wystawienia faktury, chyba że należność uregulowano przed upływem tego terminu.
  2. b) W rozliczeniu za okres upływu terminu płatności, jeżeli należności nie uregulowano w ciągu 90 dni od upływu tego terminu.
  3. c) W rozliczeniu za okres upływu 90. dnia od terminu płatności, chyba że należność uregulowano najpóźniej ostatniego dnia tego okresu. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Z art. 89b ust. 1 ustawy wynika, że korekta jest dokonywana w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności. Zgodnie z ust. 1a korekty nie stosuje się, jeżeli dłużnik uregulował należność najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego. Pozostałe warianty błędnie określają moment, licząc od terminu płatności lub wystawienia faktury.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1 i 1a

Pułapka: Kluczowe jest rozróżnienie terminu płatności i terminu 90 dni - korekta następuje po upływie 90 dni od terminu płatności, nie od wystawienia faktury.

Kiedy podatnik ma obowiązek zastosować mechanizm podzielonej płatności (MPP) przy płatnościach za faktury?

  1. a) Gdy należność ogółem z faktury przekracza 15 000 zł i dotyczy pozycji z załącznika nr 15 ustawy o VAT. poprawna
  2. b) Gdy należność ogółem z faktury przekracza 10 000 zł, bez względu na rodzaj towaru lub usługi.
  3. c) Gdy fakturę wystawił czynny podatnik VAT, niezależnie od kwoty należności ogółem i rodzaju świadczenia.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności dotyczy płatności za faktury, w których kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł i które dotyczą towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Nie jest on obowiązkowy dla wszystkich płatności, ani nie zależy wyłącznie od statusu sprzedawcy jako podatnika VAT czynnego. Nie stosuje się też progu 10 000 zł. Warunek kwoty 15 000 zł dotyczy należności ogółem z faktury, a nie wartości poszczególnych pozycji. Mechanizm nie ma zastosowania do płatności na rzecz podatników zwolnionych z VAT, ani do faktur dokumentujących czynności niepodlegające opodatkowaniu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 108a ust. 1a

Pułapka: Łatwo pomylić obowiązkowy MPP z dobrowolnym MPP, który może być stosowany do każdej faktury.

Kiedy podatnik ma prawo zwiększyć kwotę podatku naliczonego po dokonaniu korekty z art. 89b ustawy?

  1. a) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności, o kwotę podatku wynikającą z faktury pierwotnej.
  2. b) W rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana, o kwotę podatku przypadającą na uregulowaną część należności. poprawna
  3. c) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia uregulowania należności, o kwotę podatku przypadającą na całą należność.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 89b ust. 4 ustawy stanowi, że po uregulowaniu należności podatnik może zwiększyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano, o kwotę podatku, o której mowa w ust. 1, czyli przypadającą na uregulowaną część. Pozostałe warianty wskazują niewłaściwy moment lub zakres kwoty.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 4

Pułapka: Zwiększenie następuje dopiero po zapłacie, w okresie rozliczeniowym, w którym uregulowano należność - nie wcześniej i nie później.

Kiedy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów?

  1. a) W rozliczeniu za okres otrzymania faktury dokumentującej nabycie, niezależnie od okresu powstania obowiązku podatkowego.
  2. b) W rozliczeniu za okres zapłaty za towary, niezależnie od tego, kiedy powstał obowiązek podatkowy z tytułu WNT.
  3. c) W rozliczeniu za okres powstania obowiązku podatkowego, jeżeli podatnik wykaże podatek należny z tego WNT w deklaracji za właściwy okres. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, pod warunkiem że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tego nabycia w deklaracji, w której jest obowiązany go rozliczyć. Wymóg otrzymania faktury w terminie trzech miesięcy został uchylony, a zapłata za towar nigdy nie warunkowała odliczenia przy tej transakcji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 2 lit. b

Pułapka: Pomylenie kolejności warunków - decydujący jest moment powstania obowiązku podatkowego, a nie moment otrzymania faktury.

Kiedy co do zasady powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej?

  1. a) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca po miesiącu dostawy. poprawna
  2. b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia od wydania towaru.
  3. c) Z chwilą wydania towaru nabywcy, niezależnie od terminu wystawienia faktury przez podatnika.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy. Nie jest to zasada ogólna z art. 19a ust. 1, lecz przepis szczególny. Otrzymanie zapłaty przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy nie rodzi obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie momentu powstania obowiązku podatkowego z terminem wystawienia faktury, które są różne w przypadku odwróconego obciążenia.

Która z poniższych czynności nie jest uznawana za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na terytorium kraju, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o VAT?

  1. a) Przemieszczenie towarów w celu czasowego używania w kraju dłużej niż 24 miesiące.
  2. b) Przemieszczenie towarów do wynajętego magazynu w kraju w celu późniejszej odsprzedaży.
  3. c) Przemieszczenie towarów w ramach wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 12 ust. 1 ustawy o VAT zawiera zamknięty katalog przemieszczeń, których nie uznaje się za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Zgodnie z pkt 2 tego przepisu wyłączone jest przemieszczenie w ramach wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. Przemieszczenie w celu czasowego używania jest wyłączone tylko do 24 miesięcy (pkt 8), więc dłuższy okres wyłączenia nie daje. Przemieszczenie własnych towarów do magazynu w celu ich późniejszej odsprzedaży w kraju nie mieści się w żadnym punkcie katalogu i stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 8

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na warunki towarzyszące poszczególnym wyłączeniom, np. limit czasowy 24 miesięcy.

Która z poniższych czynności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

  1. a) Sprzedaż działki budowlanej przez osobę fizyczną występującą jako podatnik VAT, dokonywana w ramach zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej.
  2. b) Jednorazowa sprzedaż działki niezabudowanej przez osobę fizyczną niewystępującą jako podatnik VAT, dokonana poza działalnością zorganizowaną i ciągłą. poprawna
  3. c) Zamiana nieruchomości dokonana przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, uznawana dla celów VAT za odpłatną dostawę towarów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają dostawy towarów dokonywane przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. Sprzedaż działki przez osobę fizyczną niewystępującą jako podatnik VAT, jeśli ma charakter jednorazowy i nie jest dokonywana w sposób ciągły ani zorganizowany, nie stanowi działalności gospodarczej i nie podlega VAT. Sprzedaż działki budowlanej w ramach działalności gospodarczej oraz zamiana nieruchomości przez podatnika w ramach tej działalności podlegają opodatkowaniu, ponieważ mieszczą się w zakresie odpłatnej dostawy towarów.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 i 2

Pułapka: Częstym błędem jest uznawanie każdej sprzedaży nieruchomości za czynność opodatkowaną, podczas gdy istotny jest status podatnika i charakter czynności.

Która z poniższych czynności nie powoduje powstania obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty?

  1. a) dostawa towarów w trybie egzekucji, obejmująca sprzedaż zajętych ruchomości
  2. b) świadczenie usług telekomunikacyjnych rozliczanych w okresach rozliczeniowych poprawna
  3. c) wydanie towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty powstaje między innymi przy wydaniu towarów przez komitenta komisantowi (art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. a) oraz przy dostawie towarów dokonywanej w trybie egzekucji (art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. c). Usługi telekomunikacyjne, także gdy są rozliczane w okresach rozliczeniowych i obejmują np. połączenia głosowe, transmisję danych lub dostęp do internetu, zostały natomiast wymienione w art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b, dla którego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, a gdy faktury nie wystawiono lub wystawiono ją z opóźnieniem - z chwilą upływu terminu płatności (art. 19a ust. 7). Otrzymanie zapłaty nie wyznacza tu momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 1 i pkt 4 lit. b

Pułapka: Należy odróżnić czynności, dla których ustawa wprost przewiduje powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zapłaty, od pozostałych czynności opodatkowanych.

Która z poniższych czynności nie stanowi obowiązku podatnika w zakresie wystawienia faktury?

  1. a) Wystawienie faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość poza procedurą szczególną OSS.
  2. b) Wystawienie faktury dokumentującej sprzedaż zwolnioną z art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, gdy nabywca nie zażądał jej w terminie z art. 106b ust. 3. poprawna
  3. c) Wystawienie faktury na żądanie nabywcy w przypadkach objętych art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106b ust. 2 podatnik nie jest obowiązany wystawić faktury dokumentującej sprzedaż zwolnioną na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 albo przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3; obowiązek powstaje dopiero na żądanie nabywcy zgłoszone w terminie z art. 106b ust. 3. Wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość poza procedurą szczególną jest objęta obowiązkiem fakturowania na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 2, a wystawienie faktury na żądanie nabywcy w przypadkach nieobjętych ust. 1 nakazuje art. 106b ust. 3 pkt 1.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106b ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 pkt 1

Pułapka: Trzeba odróżnić obowiązek wystawienia faktury dla sprzedaży zwolnionej (co do zasady brak obowiązku) od obowiązku wystawienia faktury na żądanie nabywcy.

Która z poniższych czynności nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?

  1. a) Przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie
  2. b) Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na rzecz innego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą poprawna
  3. c) Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepisów ustawy o VAT w ogóle nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, więc czynność ta nie jest dostawą towarów w rozumieniu ustawy. Przeniesienie własności z nakazu organu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie jest dostawą na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1. Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, gdy przysługiwało prawo do odliczenia, ustawa zrównuje z dostawą towarów w art. 7 ust. 2.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 6 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2

Pułapka: Trzeba odróżnić czynności uznawane za dostawę towarów (art. 7 ust. 1) od czynności zrównanych z dostawą (art. 7 ust. 2), a także pamiętać, że komis nie jest dostawą na etapie wydania towaru komisantowi.

Która z poniższych dostaw towarów wywożonych poza terytorium Unii Europejskiej podlega opodatkowaniu stawką 0%?

  1. a) Dostawa potwierdzona jedynie prywatnym oświadczeniem nadawcy albo przewoźnika.
  2. b) Dostawa potwierdzona dokumentem z systemu teleinformatycznego obsługi zgłoszeń wywozowych. poprawna
  3. c) Dostawa potwierdzona przez organizację branżową upoważnioną przez przewoźnika.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Stawkę 0% w eksporcie towarów stosuje się pod warunkiem, że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji za dany okres otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Ustawa wskazuje przykładowo dokument z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez organ celny wydruk tego dokumentu, a także papierowe zgłoszenie wywozowe potwierdzone przez organ celny. Oświadczenie nadawcy lub przewoźnika ani potwierdzenie przez organizację branżową, nawet wskazaną przez przewoźnika, nie są dokumentami uprawniającymi do zastosowania stawki 0%.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 6 i 6a

Pułapka: Pomylenie organu potwierdzającego wywóz towarów - tylko urząd celny jest właściwy.

Które z poniższych transakcji stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?

  1. a) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
  2. b) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy, lub przez osobę prawną niebędącą podatnikiem, pod warunkiem że nabywca działa w charakterze podatnika. poprawna
  3. c) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy, lub przez osobę prawną niebędącą podatnikiem, pod warunkiem że nabywca nie działa w charakterze podatnika.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów ma miejsce, gdy nabywcą jest podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, a nabywca działa w charakterze podatnika. Nabycie przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie stanowi WNT, chyba że spełnione są szczególne warunki.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 9 ust. 1 i 2

Pułapka: Pominięcie warunku działania w charakterze podatnika.

Który z wymienionych towarów podlega zwolnieniu od podatku przy imporcie na podstawie art. 68 ustawy o VAT?

  1. a) Materiały drukowane reklamowe z nazwą przedsiębiorstwa, jeżeli są przywożone w serii przesyłek kierowanych do tego samego odbiorcy.
  2. b) Katalogi reklamowe z widoczną nazwą przedsiębiorstwa, jeżeli przesyłka zawiera jeden dokument, a przy wielu kopiach waży brutto nie więcej niż 1 kg. poprawna
  3. c) Towary przeznaczone do badań, analiz lub prób, zużywane lub niszczone w trakcie czynności, gdy badania nie stanowią promocji handlowej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zwolnienie z art. 68 obejmuje import materiałów drukowanych o charakterze reklamowym, spełniających łącznie warunki: widoczna nazwa przedsiębiorstwa, jeden dokument lub jeden egzemplarz, w przypadku wielu kopii ciężar brutto do 1 kg oraz przesyłka niebędąca w serii przesyłek. Wariant dotyczący towarów do badań opisuje zwolnienie z art. 71, a nie z art. 68. Wariant z przesyłką z serii przesyłek narusza warunek z art. 68 pkt 4, więc jest błędny.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 68

Pułapka: Łatwo pomylić zwolnienia z art. 68 i art. 71 - pierwsze dotyczy materiałów reklamowych, drugie towarów do badań.

Organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli między nabywcą a dokonującym dostawy towarów istnieją powiązania, a wynagrodzenie jest niższe od wartości rynkowej, pod warunkiem że:

  1. a) dokonujący dostawy towarów ma pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
  2. b) nabywca towarów ma pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
  3. c) nabywca towarów nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis przewiduje możliwość określenia podstawy opodatkowania według wartości rynkowej, gdy wynagrodzenie jest niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Warunek ten wynika z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy. Warianty mówiące o pełnym prawie do odliczenia są więc sprzeczne z przesłanką zastosowania tej regulacji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 32 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Trzeba zwrócić uwagę na to, która strona transakcji nie ma pełnego prawa do odliczenia - w tym przypadku chodzi o nabywcę.

Podatnik (czynny podatnik VAT) dokonał w dniu 10 stycznia 2026 r. dostawy towarów na rzecz kontrahenta krajowego. Faktura została wystawiona 10 stycznia 2026 r. z terminem płatności 30 dni. Kontrahent nie zapłacił. Kiedy upływa termin, po którym dłużnik (nabywca) jest obowiązany do korekty odliczonego podatku naliczonego z tytułu tej faktury?

  1. a) Po 90 dniach od wystawienia faktury, czyli 10 kwietnia 2026 r.
  2. b) Po 90 dniach od wymagalności długu, czyli 9 maja 2026 r.
  3. c) Po 90 dniach od upływu terminu płatności, czyli 10 maja 2026 r. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Korekta odliczonego podatku naliczonego po stronie dłużnika następuje w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze. Termin płatności upływa 9 lutego 2026 r. (10 stycznia plus 30 dni), a 90. dzień od tej daty przypada 10 maja 2026 r. Liczenie terminu od dnia wystawienia faktury jest błędne, a data 9 maja 2026 r. wynika z pomyłki o jeden dzień.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1

Pułapka: Błędne liczenie terminu od daty wystawienia faktury zamiast od dnia upływu terminu płatności.

Podatnik dokonuje dostawy towarów, dla której obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. W dniu 2 czerwca 2026 r. wystawił fakturę, ale w dniu 3 czerwca 2026 r. stwierdził, że faktura zawiera błąd i wystawił fakturę korygującą. Kiedy powstał obowiązek podatkowy dla tej dostawy?

  1. a) Z chwilą upływu terminu wystawienia faktury.
  2. b) Z chwilą wystawienia faktury korygującej.
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury pierwotnej. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli dla danej dostawy obowiązek podatkowy jest związany z wystawieniem faktury (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b oraz pkt 4 lit. a), decyduje data faktury pierwotnej, czyli 2 czerwca 2026 r. Faktura korygująca zmienia wyłącznie dane faktury pierwotnej i nie przesuwa momentu powstania obowiązku podatkowego. Upływ terminu wystawienia faktury ma znaczenie tylko wtedy, gdy podatnik faktury nie wystawił albo wystawił ją z opóźnieniem (art. 19a ust. 7), co tu nie nastąpiło.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b i pkt 4 w zw. z ust. 7

Pułapka: Należy pamiętać, że faktura korygująca nie ma wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, chyba że korekta dotyczy samego powstania obowiązku, co jest wyjątkiem.

Podatnik dokonuje dostawy towarów, dla której podstawa opodatkowania obejmuje otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę towarów. Które z poniższych świadczeń nie jest wliczane do podstawy opodatkowania?

  1. a) Dopłata otrzymana od kontrahenta w związku z realizacją zamówienia, która zwiększa cenę jednostkową towaru.
  2. b) Subwencja otrzymana z budżetu państwa, która jest przyznawana na pokrycie kosztów działalności, bez związku z ceną konkretnych dostaw. poprawna
  3. c) Dotacja otrzymana od podmiotu trzeciego, która ma bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów, ale jest wypłacana na rzecz nabywcy, a nie sprzedawcy.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Do podstawy opodatkowania wlicza się dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów lub usług. Subwencja na pokrycie kosztów działalności, niezwiązana z ceną konkretnych dostaw, nie jest wliczana do podstawy opodatkowania. Dotacja wypłacana nabywcy, a nie sprzedawcy, nie zwiększa podstawy opodatkowania u sprzedawcy, ale nie dlatego, że jest wyłączona, tylko dlatego, że nie jest otrzymywana przez sprzedawcę. Dopłata od kontrahenta zwiększająca cenę jednostkową ma bezpośredni wpływ na cenę i wchodzi do podstawy opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 1

Pułapka: Uznanie, że każda dotacja, niezależnie od charakteru, zwiększa podstawę opodatkowania.

Podatnik dokonuje sprzedaży towarów na rzecz podmiotu zagranicznego, a następnie uznaje tę wierzytelność za nieściągalną. Zgodnie z przepisami o uldze na złe długi, wierzyciel może skorygować podatek należny, pod warunkiem że wierzytelność nie została uregulowana w terminie. Jaki jest minimalny okres od dnia upływu terminu płatności, po którym wierzyciel może dokonać korekty?

  1. a) 90 dni poprawna
  2. b) 30 dni
  3. c) 150 dni
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, wierzyciel może skorygować podstawę opodatkowania i podatek należny, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Pozostałe terminy (150 dni, 30 dni) nie są właściwe dla tej instytucji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89a ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić 90-dniowy termin dla wierzyciela od 14-dniowego terminu dla dłużnika na korektę po zawiadomieniu.

Polski podatnik rozpoznaje wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów od kontrahenta z Niemiec. Od jakiego warunku ustawa uzależnia dziś prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia?

  1. a) Od otrzymania faktury wystawionej przez niemieckiego dostawcę w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy.
  2. b) Od uwzględnienia kwoty podatku należnego z tytułu tego nabycia w deklaracji podatkowej, w której podatnik jest obowiązany ten podatek rozliczyć. poprawna
  3. c) Od uregulowania należności wobec niemieckiego dostawcy przed upływem terminu do złożenia deklaracji za okres powstania obowiązku podatkowego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów podatkiem naliczonym jest kwota podatku należnego (art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c), a prawo do odliczenia powstaje w rozliczeniu za okres powstania obowiązku podatkowego pod jednym warunkiem: podatnik uwzględni kwotę podatku należnego w deklaracji, w której jest obowiązany ten podatek rozliczyć. Warunek otrzymania faktury w terminie trzech miesięcy został uchylony, a zapłata za towar nigdy nie była przesłanką odliczenia w tej transakcji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c oraz ust. 10 i ust. 10b pkt 2 lit. b

Pułapka: Uznanie, że do odliczenia potrzebna jest faktura od polskiego dostawcy.

Który z poniższych warunków zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wynika wprost z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT?

  1. a) Otrzymanie zapłaty za towar przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy.
  2. b) Dokonanie dostawy na rzecz nabywcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, niezależnie od posiadanego przez niego numeru identyfikacyjnego.
  3. c) Dokonanie dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, podany podatnikowi. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wymaga, aby dostawa została dokonana na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy i podany podatnikowi. Sama siedziba nabywcy w innym państwie członkowskim nie wystarcza. Otrzymanie zapłaty nie jest warunkiem stawki 0% - ustawa wymaga natomiast posiadania dowodów wywozu i dostarczenia towarów oraz rejestracji dostawcy jako podatnika VAT UE.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Często mylone są warunki materialne stawki 0% z warunkami dokumentacyjnymi - oba muszą być spełnione.

Podatnik wywozi towary z Polski do innego państwa członkowskiego na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która nie jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Czy wywóz ten może zostać rozliczony jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów ze stawką 0%?

  1. a) Nie, bo nabywca nie mieści się w kategoriach z art. 13 ust. 2 ustawy, więc sam wywóz do innego państwa UE nie stanowi WDT. poprawna
  2. b) Tak, jeżeli towary opuściły Polskę i podatnik ma dokumenty przewozowe, w tym potwierdzenie dostarczenia ich tej osobie w innym państwie UE.
  3. c) Tak, jeżeli dostawca jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE i ujmie transakcję w informacji podsumowującej za właściwy okres.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Stawka 0% z art. 41 ust. 3 dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a ta występuje tylko wtedy, gdy nabywca należy do kategorii z art. 13 ust. 2: jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, osobą prawną niebędącą takim podatnikiem, lecz zidentyfikowaną na te potrzeby, albo nabywcą wyrobów akcyzowych czy nowych środków transportu. Osoba fizyczna nieprowadząca działalności i niezidentyfikowana na potrzeby tych transakcji nie spełnia żadnego z tych warunków, więc wywóz rozlicza się według zasad wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. Ani dokumenty przewozowe, ani rejestracja dostawcy jako podatnika VAT UE, ani ujęcie transakcji w informacji podsumowującej nie zastąpią wymaganego statusu nabywcy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 3

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na definicję podatnika podatku od wartości dodanej - nie każdy posiadacz numeru VAT-UE jest podatnikiem.

Podatnik otrzymuje fakturę z wykazanym podatkiem VAT i dokonuje zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Kwota podatku zostaje przelana na rachunek VAT. Co może zrobić podatnik z kwotą znajdującą się na rachunku VAT?

  1. a) Może użyć środków tylko na cele wskazane w przepisach, np. na zapłatę VAT do urzędu skarbowego albo VAT z faktur dostawców. poprawna
  2. b) Może przenieść środki na rachunek rozliczeniowy tylko po zgodzie naczelnika przy każdej wypłacie z rachunku VAT.
  3. c) Może traktować rachunek VAT jak zwykły rachunek firmowy i przeznaczać środki na dowolne cele gospodarcze.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Rachunek VAT jest rachunkiem o ograniczonej dyspozycyjności: zgromadzone na nim środki podatnik może przeznaczyć wyłącznie na cele wskazane w przepisach, w szczególności na zapłatę podatku do urzędu skarbowego oraz kwot podatku z faktur otrzymanych od dostawców. Przeniesienie środków na rachunek rozliczeniowy jest możliwe, ale wymaga postanowienia naczelnika urzędu skarbowego wydanego na wniosek podatnika; nie jest to jednak warunek każdej wypłaty z rachunku VAT, bo płatności w mechanizmie podzielonej płatności następują bez takiej zgody. Swobodne finansowanie z rachunku VAT dowolnych celów gospodarczych jest wykluczone.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 108a ust. 2 i art. 108b ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że rachunek VAT jest zwykłym rachunkiem bankowym, z którego można dowolnie wypłacać środki.

Podatnik świadczy usługi budowlane na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług?

  1. a) Z chwilą wykonania usługi, według zasady ogólnej dla sprzedaży na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. poprawna
  2. b) Z chwilą wystawienia faktury, na podstawie szczególnej zasady przewidzianej dla usług budowlanych.
  3. c) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, jako szczególna zasada kasowa dla usług budowlanych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Szczególny moment powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych, czyli chwila wystawienia faktury, dotyczy wyłącznie przypadków, w których faktura jest obowiązkowa na podstawie art. 106b ust. 1, a więc sprzedaży na rzecz innego podatnika. Przy świadczeniu usług budowlanych na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej obowiązek podatkowy powstaje według zasady ogólnej, czyli z chwilą wykonania usługi. Ustawa nie przewiduje tu ani zasady kasowej, ani terminu 30 dni.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1 w zw. z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Zastosowanie ogólnej zasady z art. 19a ust. 1 zamiast szczególnego przepisu dla usług budowlanych.

Podatnik świadczy usługi ciągłe, dla których w umowie ustalono miesięczne okresy rozliczeniowe trwające od 16. dnia miesiąca do 15. dnia miesiąca następnego. Okres obejmujący drugą połowę marca i pierwszą połowę kwietnia 2026 r. upłynął 15 kwietnia 2026 r. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy dla tej usługi?

  1. a) Z chwilą otrzymania zapłaty za ten okres, ponieważ przy usługach ciągłych decydujący ma być termin wpływu należności, a nie data zakończenia umownego okresu rozliczeniowego.
  2. b) Z chwilą upływu okresu rozliczeniowego, do którego odnoszą się rozliczenia, czyli 15 kwietnia 2026 r.; przy takim modelu rozliczeń usługę uznaje się za wykonaną z końcem tego okresu. poprawna
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury za ten okres, najpóźniej 15 kwietnia 2026 r., ponieważ przy usługach ciągłych to data faktury ma wyznaczać moment wykonania usługi i rozpoznania podatku.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, i wtedy powstaje obowiązek podatkowy. W opisanym stanie faktycznym jest to 15 kwietnia 2026 r. Wystawienie faktury nie przesuwa tego momentu. Gdyby przed upływem okresu podatnik otrzymał całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstałby w tej części z chwilą jej otrzymania na podstawie art. 19a ust. 8, ale w opisanym stanie faktycznym zapłata nie wpłynęła wcześniej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3 w zw. z art. 19a ust. 8

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku dotyczącym otrzymania zapłaty przed upływem okresu rozliczeniowego, gdyż wtedy obowiązek powstaje wcześniej, ale w stanie faktycznym nie wystąpił.

Podatnik świadczy usługi elektroniczne na rzecz osoby fizycznej z Norwegii (państwo trzecie). Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług?

  1. a) W Norwegii, ponieważ nabywca ma miejsce zamieszkania w Norwegii. poprawna
  2. b) W Polsce, ponieważ usługodawca ma siedzibę w Polsce.
  3. c) W Norwegii, ale tylko wtedy, gdy podatnik zarejestruje się w procedurze OSS.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Miejscem świadczenia usług elektronicznych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Nabywca mieszka w Norwegii, więc miejscem świadczenia jest Norwegia i usługa nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Siedziba usługodawcy nie ma tu znaczenia, a rejestracja w procedurze OSS nie wpływa na ustalenie miejsca świadczenia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28k ust. 1

Pułapka: Pomylenie zasad dla usług elektronicznych świadczonych na rzecz osób z państw trzecich z zasadami dla usług świadczonych na rzecz podatników.

Podatnik świadczy usługi polegające na prowadzeniu zajęć językowych. Czy usługi te korzystają ze zwolnienia z VAT?

  1. a) Tak, usługi nauczania języków obcych mogą korzystać ze zwolnienia niezależnie od formy prawnej usługodawcy i jego statusu w systemie oświaty. poprawna
  2. b) Nie, nauczyciele języków obcych działający poza systemem oświaty muszą opodatkować takie zajęcia, nawet jeśli mają kwalifikacje do nauczania.
  3. c) Tak, ale tylko wtedy, gdy zajęcia prowadzi podmiot mający status jednostki objętej systemem oświaty w rozumieniu właściwych przepisów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa zwalnia od podatku usługi nauczania języków obcych oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z nimi związane, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26, 27 i 29. Zwolnienie to nie jest uzależnione od formy prawnej usługodawcy ani od tego, czy jest on jednostką objętą systemem oświaty. Istotne jest, że chodzi o usługi nauczania języków obcych objęte odrębną podstawą zwolnienia. Twierdzenie, że zwolnienie przysługuje wyłącznie jednostkom objętym systemem oświaty, pomija tę odrębną podstawę, a odmowa zwolnienia nauczycielom języków obcych jest wprost sprzeczna z przepisem.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 43 ust. 1 pkt 28

Pułapka: Uznanie, że każda usługa nauczania języków jest zwolniona, bez sprawdzenia statusu podmiotu.

Podatnik w dniu 5 maja 2026 r. otrzymał zaliczkę na poczet dostawy towarów, która ma nastąpić w lipcu 2026 r. Dostawa będzie opodatkowana stawką 23%. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu otrzymanej zaliczki?

  1. a) Z chwilą wystawienia faktury zaliczkowej, która powinna być wystawiona w terminie 15 dni od otrzymania zaliczki.
  2. b) Z chwilą otrzymania zaliczki, tj. 5 maja 2026 r., w części odpowiadającej otrzymanej kwocie. poprawna
  3. c) Z chwilą wydania towaru, tj. w lipcu 2026 r., niezależnie od otrzymania zaliczki.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru otrzymano całość lub część zapłaty, w tym zaliczkę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Zaliczka wpłynęła 5 maja 2026 r., więc w tej części obowiązek podatkowy powstał tego dnia. Wystawienie faktury zaliczkowej nie kreuje obowiązku podatkowego, a wydanie towaru w lipcu wyznacza moment powstania obowiązku tylko dla pozostałej części należności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 8

Pułapka: Częstą pomyłką jest uznanie, że obowiązek podatkowy z zaliczki powstaje dopiero z chwilą wystawienia faktury, podczas gdy decydujące jest otrzymanie zapłaty.

Podatnik w styczniu 2026 r. udzielił kontrahentowi opustu (bonifikaty) za wszystkie dostawy towarów dokonane w IV kwartale 2025 r. Wystawił fakturę korygującą zbiorczą obejmującą ten opust. Która z poniższych informacji jest prawdziwa w świetle ustawy o VAT?

  1. a) Faktura korygująca zbiorcza może pominąć nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, gdy opust obejmuje wszystkie dostawy i usługi na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, lecz musi wskazać ten okres. poprawna
  2. b) Faktura korygująca zbiorcza musi zawierać nazwę (rodzaj) towaru lub usługi także wtedy, gdy opust obejmuje wszystkie dostawy i usługi na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie.
  3. c) Faktura korygująca zbiorcza musi zostać wystawiona do 15. dnia miesiąca po udzieleniu opustu, nawet gdy obejmuje wszystkie dostawy i usługi z danego okresu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106j ust. 3 ustawy o VAT, gdy podatnik udziela opustu lub obniżki ceny w odniesieniu do wszystkich dostaw i usług na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, faktura korygująca zawiera dodatkowo wskazanie okresu, do którego odnosi się opust lub obniżka, i może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą. Wymaganie nazwy towaru lub usługi w takiej fakturze jest więc sprzeczne z przepisem. Ustawa nie wiąże też wystawienia zbiorczej faktury korygującej z terminem 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu udzielenia opustu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106j ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku dotyczącym zbiorczych faktur korygujących - mogą one nie zawierać nazw towarów, ale muszą wskazywać okres.

Podatnik wystawił fakturę korygującą do faktury ustrukturyzowanej. W jaki sposób powinien wystawić tę fakturę korygującą?

  1. a) Wyłącznie w postaci faktury ustrukturyzowanej w KSeF. poprawna
  2. b) W postaci ustrukturyzowanej albo papierowej.
  3. c) W postaci ustrukturyzowanej albo innej elektronicznej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106j ust. 4 ustawy o VAT fakturę korygującą do faktury ustrukturyzowanej wystawia się w postaci faktury ustrukturyzowanej. Oznacza to, że podatnik nie ma wyboru co do formy - musi użyć KSeF. Warianty dopuszczające inną formę są sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106j ust. 4

Pułapka: Przepis jest jednoznaczny, ale łatwo pomyśleć, że skoro faktury można wystawiać w różnych formach, to korekta też - jednak dla faktur ustrukturyzowanych ustawodawca wprowadził obowiązek korekty w tej samej formie.

Podatnik wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT, ale nie ujął jej w ewidencji sprzedaży i nie złożył deklaracji. Który z obowiązków dotyczących wystawiania faktur jest w tej sytuacji naruszony?

  1. a) Obowiązek przesłania faktury do KSeF i oznaczenia jej jako objętej mechanizmem podzielonej płatności
  2. b) Obowiązek ujęcia wystawionej faktury w ewidencji sprzedaży i złożenia deklaracji podatkowej poprawna
  3. c) Obowiązek oznaczenia faktury jako objętej mechanizmem podzielonej płatności i przesłania jej do KSeF
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Podatnik, który wystawił fakturę, ma obowiązek ująć ją w ewidencji sprzedaży oraz złożyć deklarację podatkową. Naruszenie tego obowiązku jest niezależne od innych obowiązków, takich jak oznaczanie faktury w mechanizmie podzielonej płatności czy przesyłanie do Krajowego Systemu e-Faktur, które dotyczą innych aspektów wystawiania faktur. Pozostałe warianty dotyczą sytuacji, w których faktura jest wystawiona, ale nie spełnia dodatkowych wymogów formalnych lub technicznych, co nie jest przedmiotem pytania.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 99, art. 106b

Pułapka: Skupienie się na e-Fakturze zamiast na podstawowym obowiązku ewidencyjnym.

Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym jest:

  1. a) wartość celna towarów powiększona o należne cło i podatek akcyzowy poprawna
  2. b) wartość rynkowa powiększona o należne cło i akcyzę
  3. c) wartość celna towarów powiększona o akcyzę, bez należnego cła
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa stanowi wprost, że dla towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym podstawą opodatkowania importu jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Wariant pomijający cło jest niepełny, ponieważ cło stanowi element podstawy opodatkowania, a wariant odwołujący się do wartości rynkowej jest błędny, gdyż dla importu ustawa nakazuje stosować wartość celną, a nie wartość rynkową.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 30b ust. 1

Pułapka: Częstą pomyłką jest pominięcie cła lub podatku akcyzowego w podstawie opodatkowania importu.

Polska firma (podatnik VAT czynny) świadczy usługi doradcze na rzecz niemieckiej spółki (podatnika VAT), która nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności. Usługi są świadczone zdalnie, a ich efekty są wykorzystywane w Niemczech. Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług i kto jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT?

  1. a) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Polsce, bo usługodawca ma tu siedzibę, mimo że usługobiorca nie ma w Polsce stałego miejsca działalności.
  2. b) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Niemczech, gdzie usługobiorca ma siedzibę, a VAT rozlicza niemiecka spółka na zasadzie odwrotnego obciążenia. poprawna
  3. c) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Niemczech, lecz VAT rozlicza polska firma jako usługodawca świadczący usługi dla podatnika z UE.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla usług świadczonych na rzecz podatnika miejscem świadczenia jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Skoro niemiecka spółka ma siedzibę w Niemczech, to miejsce świadczenia jest w Niemczech. W konsekwencji obowiązek rozliczenia podatku VAT spoczywa na usługobiorcy, czyli na niemieckiej spółce, na zasadzie odwrotnego obciążenia. Siedziba usługodawcy w Polsce nie ma znaczenia, gdy usługi są świadczone na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego. Nawet jeśli usługobiorca nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce, nie zmienia to miejsca świadczenia, które zależy od jego siedziby.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28b ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 4

Pułapka: Należy pamiętać, że przy usługach na rzecz podatników decyduje siedziba usługobiorcy, a nie usługodawcy, a rozliczenie następuje przez odwrotne obciążenie.

Polska spółka dokonuje importu towarów z Chin. Towary są objęte procedurą składowania celnego w momencie wprowadzenia na terytorium Unii Europejskiej. Gdzie znajduje się miejsce importu tych towarów?

  1. a) Na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdowały się w momencie wprowadzenia na terytorium UE.
  2. b) Na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary przestaną podlegać procedurze składowania celnego. poprawna
  3. c) Na terytorium państwa członkowskiego, do którego towary zostaną ostatecznie dopuszczone do obrotu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o VAT, miejscem importu towarów jest terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia na terytorium UE. Jednak w przypadku objęcia towarów procedurą składowania celnego, miejsce importu przesuwa się na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary przestaną podlegać tej procedurze (art. 26a ust. 2 pkt 3). Wskazanie pierwszego miejsca byłoby błędne, gdyż przepis szczególny modyfikuje zasadę ogólną. Miejsce dopuszczenia do obrotu nie jest przesądzające, gdyż chodzi o moment zakończenia procedury.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 26a ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Pułapka: Pomylenie zasady ogólnej z wyjątkami dotyczącymi procedur celnych zawieszających.

Polska spółka dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz niemieckiego kontrahenta. Jakie warunki muszą być spełnione, aby dostawa ta mogła być opodatkowana stawką 0% jako WDT?

  1. a) Nabywca musi być podatnikiem VAT UE zidentyfikowanym do transakcji wewnątrzwspólnotowych, a dostawca musi mieć dokumenty potwierdzające wywóz z Polski i dostarczenie towarów do nabywcy w innym państwie UE. poprawna
  2. b) Nabywca musi być podmiotem niezarejestrowanym do transakcji wewnątrzwspólnotowych, a dostawca może zastosować stawkę 0%, jeżeli wykaże sprzedaż tylko w polskiej deklaracji VAT, bez weryfikacji numeru VAT UE nabywcy.
  3. c) Nabywca musi posługiwać się polskim numerem NIP dla tej transakcji, a dostawca może zastosować stawkę 0% na podstawie samej informacji VAT-UE, bez dokumentów potwierdzających dostarczenie towarów do innego państwa UE.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Dla zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów konieczne jest, aby nabywca był podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w innym państwie członkowskim oraz aby podatnik posiadał dowody, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy w innym państwie członkowskim. Sam wywóz towarów nie jest wystarczający, gdyż wymagane jest również spełnienie warunków dotyczących nabywcy. Posiadanie polskiego NIP przez nabywcę jest nieistotne i nie uprawnia do zastosowania stawki 0%. Złożenie informacji VAT-UE nie zastępuje dowodów wywozu i dostarczenia towarów. Dokumentami potwierdzającymi dostawę mogą być w szczególności dokumenty przewozowe, specyfikacje towarów lub potwierdzenie odbioru przez nabywcę.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1

Pułapka: Pominięcie warunku dotyczącego statusu nabywcy i posiadania dokumentacji potwierdzającej wywóz towarów.

Polska spółka (podatnik VAT czynny) świadczy usługi magazynowania towarów na rzecz kontrahenta z siedzibą w Czechach (podatnika VAT). Towary są składowane w magazynie w Poznaniu. Jakie jest miejsce świadczenia tych usług?

  1. a) Czechy, ponieważ przy usługach na rzecz podatnika stosuje się zasadę ogólną z art. 28b.
  2. b) Polska, ponieważ usługi są związane z nieruchomością, czyli magazynem w Poznaniu. poprawna
  3. c) Polska, ponieważ decyduje miejsce faktycznego wykonywania usługi magazynowania.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Usługi magazynowania są usługami związanymi z nieruchomościami, ponieważ dotyczą konkretnego magazynu. Zgodnie z zasadą szczególną, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Skoro magazyn znajduje się w Poznaniu, to miejsce świadczenia jest w Polsce. Zasada ogólna dla usług na rzecz podatników, czyli siedziba usługobiorcy, nie ma zastosowania, gdy usługa jest związana z nieruchomością. Faktyczne wykonywanie usług nie jest decydujące dla miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28e

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku od zasady ogólnej dla usług związanych z nieruchomościami, gdzie decyduje położenie nieruchomości, a nie siedziba usługobiorcy.

Polski podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od kontrahenta z Niemiec. Towary są wysyłane z Niemiec do Polski. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów?

  1. a) Z chwilą otrzymania faktury przez polskiego nabywcę od niemieckiego kontrahenta, nie później niż 15. dnia następnego miesiąca po dokonaniu nabycia.
  2. b) Z chwilą wystawienia faktury przez niemieckiego kontrahenta, nie później niż 15. dnia następnego miesiąca po dokonaniu nabycia. poprawna
  3. c) Z chwilą wydania towarów przewoźnikowi w Niemczech przez kontrahenta, niezależnie od późniejszej daty wystawienia faktury.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru. Decyduje więc data wystawienia faktury przez dostawcę, a nie data jej otrzymania przez nabywcę. Moment wydania towarów przewoźnikowi nie wyznacza obowiązku podatkowego w WNT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 5

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na szczególny moment powstania obowiązku podatkowego dla WNT, który nie jest tożsamy z ogólną zasadą dotyczącą dostaw krajowych.

Przedsiębiorca (czynny podatnik VAT) w dniu 10 stycznia 2026 r. otrzymał od kontrahenta zaliczkę na poczet dostawy towaru, która ma nastąpić w lutym 2026 r. Zaliczka została udokumentowana fakturą zaliczkową. W lutym 2026 r. dostawa została zrealizowana. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towaru?

  1. a) Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wydania towaru w lutym, w pozostałej części nieobjętej zaliczką. poprawna
  2. b) Obowiązek podatkowy powstanie w całości z chwilą otrzymania zaliczki w styczniu.
  3. c) Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury końcowej, która powinna być wystawiona po wydaniu towaru.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Otrzymanie części zapłaty przed dokonaniem dostawy powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części z chwilą jej otrzymania, czyli w styczniu 2026 r. Pozostała część podstawy opodatkowania, nieobjęta zaliczką, podlega zasadzie ogólnej, więc obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy w lutym 2026 r. Wystawienie faktury zaliczkowej ani faktury końcowej nie kreuje obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 8 w zw. z art. 19a ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że otrzymanie zaliczki przesuwa cały obowiązek podatkowy na moment zaliczki, podczas gdy dotyczy to tylko otrzymanej kwoty.

Przedsiębiorca dokonuje eksportu towarów. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu eksportu towarów, jeżeli wywóz towarów z terytorium kraju następuje przed otrzymaniem zapłaty?

  1. a) Z chwilą dokonania dostawy towarów, czyli według zasady ogólnej, niezależnie od terminu zapłaty. poprawna
  2. b) Z chwilą dokonania odprawy celnej, nie później niż 7. dnia od dnia wywozu towarów.
  3. c) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wywozu towarów.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa nie przewiduje szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla eksportu towarów, więc stosuje się zasadę ogólną: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów. Data odprawy celnej i data wystawienia faktury wyznaczają jedynie obowiązki dokumentacyjne oraz warunki zastosowania stawki 0%, a nie moment powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1

Pułapka: Pomylenie eksportu z wewnątrzwspólnotową dostawą lub dostawą krajową, gdzie obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towarów.

Przedsiębiorca importuje towary, które są objęte procedurą uszlachetniania czynnego. Zgodnie z art. 324 rozporządzenia 2015/2447, dla tych towarów ma zastosowanie szczególna podstawa opodatkowania. Jaka jest podstawa opodatkowania z tytułu importu tych towarów?

  1. a) Wartość celna powiększona o należne cło.
  2. b) Wartość celna, a jeżeli towary są opodatkowane podatkiem akcyzowym - wartość celna powiększona o podatek akcyzowy. poprawna
  3. c) Różnica między wartością celną produktów przetworzonych a wartością towarów wywiezionych czasowo, powiększona o należne cło.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: W przypadku towarów objętych procedurą uszlachetniania czynnego, do których ma zastosowanie art. 324 rozporządzenia 2015/2447, podstawa opodatkowania jest szczególna: jest to wartość celna, a jeśli towary są opodatkowane akcyzą, wartość celna powiększona o podatek akcyzowy (art. 30b ust. 3a ustawy o VAT). Wariant z wartością celną powiększoną o cło odpowiada zasadzie ogólnej z art. 30b ust. 1, ale nie uwzględnia szczególnego przepisu. Wariant z różnicą wartości dotyczy procedury uszlachetniania biernego, a nie czynnego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 30b ust. 3a

Pułapka: Pomylenie procedury uszlachetniania czynnego z biernym lub zastosowanie ogólnej podstawy opodatkowania zamiast szczególnej.