Podatek od towarów i usług

Czynności opodatkowane, podatnik, miejsce świadczenia, obowiązek podatkowy, podstawa opodatkowania, stawki i zwolnienia, odliczenie podatku naliczonego i jego ograniczenia, transakcje wewnątrzwspólnotowe, import i eksport, mechanizm podzielonej płatności, faktury i Krajowy System e-Faktur, ulga na złe długi, kasy rejestrujące, JPK.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 69 pytań.

Faktura wystawiona przez podatnika została ujęta w Krajowym Systemie e-Faktur. Jakie znaczenie dla tej faktury ma nadany jej numer identyfikujący?

a) Numer ten jest numerem, który podatnik obowiązany jest umieścić na fakturze w formacie określonym w przepisach
b) Numer ten jest numerem z zakresu nadanego podatnikowi przez Szefa KAS
c) Numer ten jest unikalny w skali całego systemu i służy do jednoznacznej identyfikacji faktury poprawna

Dlaczego tak: Numer identyfikujący nadawany fakturze w Krajowym Systemie e-Faktur jest unikalny w skali całego systemu i służy do jednoznacznej identyfikacji faktury. Pozostałe warianty są błędne, gdyż numer nie jest z zakresu nadanego podatnikowi, lecz jest generowany przez system, a podatnik nie ma obowiązku umieszczania go na fakturze, gdyż jest on nadawany automatycznie.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106na

Pułapka: Mylenie numeru z KSeF z numeracją faktur prowadzoną przez podatnika.

Kiedy dłużnik jest obowiązany dokonać korekty odliczonego podatku naliczonego z tytułu nieuregulowanej należności?

a) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia wystawienia faktury, chyba że należność została uregulowana przed upływem tego terminu, a korekta jest dokonywana w deklaracji podatkowej za ten okres.
b) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności, jeżeli należność nie została uregulowana w ciągu 90 dni od dnia upływu tego terminu, a korekta jest dokonywana w deklaracji podatkowej za ten okres.
c) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności, chyba że należność została uregulowana najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego. poprawna

Dlaczego tak: Z art. 89b ust. 1 ustawy wynika, że korekta jest dokonywana w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności. Zgodnie z ust. 1a korekty nie stosuje się, jeżeli dłużnik uregulował należność najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu rozliczeniowego. Pozostałe warianty błędnie określają moment, licząc od terminu płatności lub wystawienia faktury.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1 i 1a

Pułapka: Kluczowe jest rozróżnienie terminu płatności i terminu 90 dni - korekta następuje po upływie 90 dni od terminu płatności, nie od wystawienia faktury.

Kiedy podatnik ma obowiązek zastosować mechanizm podzielonej płatności (MPP) przy płatnościach za faktury?

a) Przy fakturach z należnością ogółem ponad 15 000 zł, obejmujących towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT. poprawna
b) Przy fakturach z należnością ogółem ponad 10 000 zł, obejmujących dowolne towary lub usługi, jeżeli sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT.
c) Przy fakturach od podatników VAT czynnych, obejmujących dowolne towary lub usługi, niezależnie od kwoty należności ogółem na fakturze.

Dlaczego tak: Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności dotyczy płatności za faktury, w których kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł i które dotyczą towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Nie jest on obowiązkowy dla wszystkich płatności, ani nie zależy wyłącznie od statusu sprzedawcy jako podatnika VAT czynnego. Nie stosuje się też progu 10 000 zł. Warunek kwoty 15 000 zł dotyczy należności ogółem z faktury, a nie wartości poszczególnych pozycji. Mechanizm nie ma zastosowania do płatności na rzecz podatników zwolnionych z VAT, ani do faktur dokumentujących czynności niepodlegające opodatkowaniu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 108a ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić obowiązkowy MPP z dobrowolnym MPP, który może być stosowany do każdej faktury.

Kiedy podatnik ma prawo zwiększyć kwotę podatku naliczonego po dokonaniu korekty z art. 89b ustawy?

a) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności, o kwotę podatku wynikającą z faktury pierwotnej.
b) W rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana, o kwotę podatku przypadającą na uregulowaną część należności. poprawna
c) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia uregulowania należności, o kwotę podatku przypadającą na całą należność.

Dlaczego tak: Art. 89b ust. 4 ustawy stanowi, że po uregulowaniu należności podatnik może zwiększyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano, o kwotę podatku, o której mowa w ust. 1, czyli przypadającą na uregulowaną część. Pozostałe warianty wskazują niewłaściwy moment lub zakres kwoty.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 4

Pułapka: Zwiększenie następuje dopiero po zapłacie, w okresie rozliczeniowym, w którym uregulowano należność - nie wcześniej i nie później.

Kiedy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów?

a) W rozliczeniu za okres otrzymania faktury dokumentującej nabycie, przy założeniu, że data wpływu faktury samodzielnie wyznacza moment skorzystania z odliczenia.
b) W rozliczeniu za okres dokonania zapłaty za nabywane towary, przy założeniu, że uregulowanie należności samodzielnie wyznacza moment skorzystania z odliczenia.
c) W rozliczeniu za okres powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do nabywanych towarów, pod warunkiem otrzymania faktury dokumentującej to nabycie w wymaganym terminie. poprawna

Dlaczego tak: Prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, pod warunkiem że podatnik otrzymał fakturę przed upływem terminu do złożenia deklaracji za ten okres. Jeśli faktura została otrzymana później, odliczenie przysługuje w okresie jej otrzymania. Odliczenie nie jest uzależnione od zapłaty, a sama data wpływu faktury nie zastępuje zasady powiązania odliczenia z okresem powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 10 i 10b

Pułapka: Pomylenie kolejności warunków - decydujący jest moment powstania obowiązku podatkowego, a nie moment otrzymania faktury.

Kiedy co do zasady powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej?

a) Z chwilą wystawienia faktury, najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy. poprawna
b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, najpóźniej 30. dnia od dnia wydania towaru.
c) Z chwilą dokonania dostawy, niezależnie od daty wystawienia faktury przez dostawcę.

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy. Nie jest to zasada ogólna z art. 19a ust. 1, lecz przepis szczególny. Otrzymanie zapłaty przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy nie rodzi obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie momentu powstania obowiązku podatkowego z terminem wystawienia faktury, które są różne w przypadku odwróconego obciążenia.

Która z poniższych czynności nie jest uznawana za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na terytorium kraju, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o VAT?

a) Przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej w celu ich czasowego używania na terytorium kraju przez okres dłuższy niż 24 miesiące.
b) Przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej w celu ich odsprzedaży na terytorium kraju po uprzednim składowaniu w wynajętym magazynie.
c) Przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej w ramach wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. poprawna

Dlaczego tak: Art. 12 ust. 1 ustawy o VAT zawiera zamknięty katalog przemieszczeń, których nie uznaje się za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Zgodnie z pkt 2 tego przepisu wyłączone jest przemieszczenie w ramach wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość. Przemieszczenie w celu czasowego używania jest wyłączone tylko do 24 miesięcy (pkt 8), więc dłuższy okres wyłączenia nie daje. Przemieszczenie własnych towarów do magazynu w celu ich późniejszej odsprzedaży w kraju nie mieści się w żadnym punkcie katalogu i stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 8

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na warunki towarzyszące poszczególnym wyłączeniom, np. limit czasowy 24 miesięcy.

Która z poniższych czynności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

a) Sprzedaż działki budowlanej przez osobę fizyczną działającą jako podatnik, w ramach zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej.
b) Jednorazowa sprzedaż działki niezabudowanej przez osobę fizyczną niedziałającą jako podatnik, poza zorganizowaną i ciągłą działalnością gospodarczą. poprawna
c) Zamiana nieruchomości przez podatnika działającego w ramach działalności gospodarczej, traktowana na gruncie VAT jak odpłatna dostawa towarów.

Dlaczego tak: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają dostawy towarów dokonywane przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. Sprzedaż działki przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, jeśli ma charakter jednorazowy i nie jest dokonywana w sposób ciągły ani zorganizowany, nie stanowi działalności gospodarczej i nie podlega VAT. Sprzedaż działki budowlanej w ramach działalności gospodarczej oraz zamiana nieruchomości przez podatnika w ramach tej działalności podlegają opodatkowaniu, ponieważ mieszczą się w zakresie odpłatnej dostawy towarów.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 i 2

Pułapka: Częstym błędem jest uznawanie każdej sprzedaży nieruchomości za czynność opodatkowaną, podczas gdy istotny jest status podatnika i charakter czynności.

Która z poniższych czynności nie powoduje powstania obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty?

a) dostawa towarów dokonywana w trybie egzekucji, obejmująca sprzedaż zajętych ruchomości lub nieruchomości w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego
b) świadczenie usług telekomunikacyjnych rozliczanych w okresach rozliczeniowych, obejmujących połączenia głosowe, transmisję danych i dostęp do internetu poprawna
c) wydanie towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu, dokonywane w celu dalszej sprzedaży tych towarów przez komisanta na rachunek komitenta

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty powstaje między innymi przy wydaniu towarów przez komitenta komisantowi (art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. a) oraz przy dostawie towarów dokonywanej w trybie egzekucji (art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. c). Usługi telekomunikacyjne, także gdy są rozliczane w okresach rozliczeniowych i obejmują np. połączenia głosowe, transmisję danych lub dostęp do internetu, zostały natomiast wymienione w art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b, dla którego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, a gdy faktury nie wystawiono lub wystawiono ją z opóźnieniem - z chwilą upływu terminu płatności (art. 19a ust. 7). Otrzymanie zapłaty nie wyznacza tu momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 1 i pkt 4 lit. b

Pułapka: Należy odróżnić czynności, dla których ustawa wprost przewiduje powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zapłaty, od pozostałych czynności opodatkowanych.

Która z poniższych czynności nie stanowi obowiązku podatnika w zakresie wystawienia faktury?

a) Wystawienie faktury dokumentującej otrzymanie całości zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, jeżeli zapłata dotyczy czynności, dla której obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT.
b) Wystawienie faktury dokumentującej sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, jeżeli nabywca nie zażądał faktury. poprawna
c) Wystawienie faktury na żądanie nabywcy dokumentującej czynności, o których mowa w art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy o VAT podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3. Wyjątek stanowi żądanie nabywcy (art. 106b ust. 3). Wariant drugi jest błędny, ponieważ art. 106b ust. 1 pkt 4 wyłącza z obowiązku wystawienia faktury przypadki, gdy zapłata dotyczy m.in. czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4, ale wyłączenie to dotyczy obowiązku wystawienia faktury z tytułu otrzymania zapłaty, a nie obowiązku wystawienia faktury po dokonaniu czynności. W tym przypadku czynność, dla której obowiązek podatkowy powstaje na zasadzie art. 19a ust. 5 pkt 4, po jej dokonaniu wymaga wystawienia faktury na zasadach ogólnych - jednak pytanie dotyczy otrzymania zapłaty przed dokonaniem czynności, a tu obowiązek wystawienia faktury nie powstaje. Wariant trzeci jest błędny, gdyż art. 106b ust. 3 nakazuje wystawienie faktury na żądanie nabywcy, więc jest to obowiązek.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106b ust. 2 i ust. 3

Pułapka: Trzeba odróżnić obowiązek wystawienia faktury dla sprzedaży zwolnionej (co do zasady brak obowiązku) od obowiązku wystawienia faktury na żądanie nabywcy.

Która z poniższych czynności nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?

a) Przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie
b) Zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na rzecz innego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą poprawna
c) Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów

Dlaczego tak: Przepisów ustawy o VAT w ogóle nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, więc czynność ta nie jest dostawą towarów w rozumieniu ustawy. Przeniesienie własności z nakazu organu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie jest dostawą na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1. Nieodpłatne przekazanie towarów na cele osobiste podatnika, gdy przysługiwało prawo do odliczenia, ustawa zrównuje z dostawą towarów w art. 7 ust. 2.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 6 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2

Pułapka: Trzeba odróżnić czynności uznawane za dostawę towarów (art. 7 ust. 1) od czynności zrównanych z dostawą (art. 7 ust. 2), a także pamiętać, że komis nie jest dostawą na etapie wydania towaru komisantowi.

Która z poniższych dostaw towarów wywożonych poza terytorium Unii Europejskiej podlega opodatkowaniu stawką 0%?

a) Dostawa, w której wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej potwierdzono wyłącznie prywatnym oświadczeniem nadawcy albo przewoźnika, bez dokumentu celnego dotyczącego zgłoszenia wywozowego.
b) Dostawa, w której wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej potwierdzono dokumentem z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych. poprawna
c) Dostawa, w której wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej potwierdziła organizacja branżowa wskazana lub upoważniona przez przewoźnika, zamiast właściwego organu celnego.

Dlaczego tak: Stawkę 0% w eksporcie towarów stosuje się pod warunkiem, że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji za dany okres otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Ustawa wskazuje przykładowo dokument z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez organ celny wydruk tego dokumentu, a także papierowe zgłoszenie wywozowe potwierdzone przez organ celny. Oświadczenie nadawcy lub przewoźnika ani potwierdzenie przez organizację branżową, nawet wskazaną przez przewoźnika, nie są dokumentami uprawniającymi do zastosowania stawki 0%.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 6 i 6a

Pułapka: Pomylenie organu potwierdzającego wywóz towarów - tylko urząd celny jest właściwy.

Które z poniższych transakcji stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?

a) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
b) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy, lub przez osobę prawną niebędącą podatnikiem, pod warunkiem że nabywca działa w charakterze podatnika. poprawna
c) Nabycie towarów, które są wysyłane lub transportowane z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, przez podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy, lub przez osobę prawną niebędącą podatnikiem, pod warunkiem że nabywca nie działa w charakterze podatnika.

Dlaczego tak: Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów ma miejsce, gdy nabywcą jest podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, a nabywca działa w charakterze podatnika. Nabycie przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie stanowi WNT, chyba że spełnione są szczególne warunki.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 9 ust. 1 i 2

Pułapka: Pominięcie warunku działania w charakterze podatnika.

Który z wymienionych towarów podlega zwolnieniu od podatku przy imporcie na podstawie art. 68 ustawy o VAT?

a) Materiały drukowane o charakterze reklamowym przywożone przez osobę mającą siedzibę na terytorium państwa trzeciego, jeżeli przesyłka znajduje się w serii przesyłek przekazywanych temu samemu odbiorcy, a łączna liczba egzemplarzy w przesyłce nie przekracza jednego dokumentu.
b) Katalogi reklamowe przywożone przez osobę mającą siedzibę na terytorium państwa trzeciego, jeżeli na materiałach widnieje nazwa przedsiębiorstwa, przesyłka zawiera jeden dokument, a w przypadku wielu kopii łączny ciężar brutto nie przekracza 1 kg. poprawna
c) Towary przeznaczone do badań, analiz lub prób, które zostaną w całości zużyte lub zniszczone w trakcie ich wykonywania, przy czym badania nie stanowią promocji handlowej, a przywóz dokonywany jest przez osobę mającą siedzibę na terytorium państwa trzeciego.

Dlaczego tak: Zwolnienie z art. 68 obejmuje import materiałów drukowanych o charakterze reklamowym, spełniających łącznie warunki: widoczna nazwa przedsiębiorstwa, jeden dokument lub jeden egzemplarz, w przypadku wielu kopii ciężar brutto do 1 kg oraz przesyłka niebędąca w serii przesyłek. Wariant dotyczący towarów do badań opisuje zwolnienie z art. 71, a nie z art. 68. Wariant z przesyłką z serii przesyłek narusza warunek z art. 68 pkt 4, więc jest błędny.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 68

Pułapka: Łatwo pomylić zwolnienia z art. 68 i art. 71 - pierwsze dotyczy materiałów reklamowych, drugie towarów do badań.

Organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli między nabywcą a dokonującym dostawy towarów istnieją powiązania, a wynagrodzenie jest niższe od wartości rynkowej, pod warunkiem że:

a) dokonujący dostawy towarów ma pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
b) nabywca towarów ma pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
c) nabywca towarów nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego poprawna

Dlaczego tak: Przepis przewiduje możliwość określenia podstawy opodatkowania według wartości rynkowej, gdy wynagrodzenie jest niższe od wartości rynkowej, a nabywca towarów lub usług nie ma pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Warunek ten wynika z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy. Warianty mówiące o pełnym prawie do odliczenia są więc sprzeczne z przesłanką zastosowania tej regulacji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 32 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Trzeba zwrócić uwagę na to, która strona transakcji nie ma pełnego prawa do odliczenia - w tym przypadku chodzi o nabywcę.

Podatnik (czynny podatnik VAT) dokonał w dniu 10 stycznia 2026 r. dostawy towarów na rzecz kontrahenta krajowego. Faktura została wystawiona 10 stycznia 2026 r. z terminem płatności 30 dni. Kontrahent nie zapłacił. Kiedy upływa termin, po którym dłużnik (nabywca) jest obowiązany do korekty odliczonego podatku naliczonego z tytułu tej faktury?

a) Po upływie 90 dni liczonych od dnia wystawienia faktury sprzedaży, czyli 10 kwietnia 2026 r.
b) Po upływie 90 dni liczonych od dnia wymagalności długu z faktury, czyli 9 maja 2026 r.
c) Po upływie 90 dni liczonych od dnia upływu terminu płatności, czyli 10 maja 2026 r. poprawna

Dlaczego tak: Korekta odliczonego podatku naliczonego po stronie dłużnika następuje w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze. Termin płatności upływa 9 lutego 2026 r. (10 stycznia plus 30 dni), a 90. dzień od tej daty przypada 10 maja 2026 r. Liczenie terminu od dnia wystawienia faktury jest błędne, a data 9 maja 2026 r. wynika z pomyłki o jeden dzień.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1

Pułapka: Błędne liczenie terminu od daty wystawienia faktury zamiast od dnia upływu terminu płatności.

Podatnik dokonuje dostawy towarów, dla której obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. W dniu 2 czerwca 2026 r. wystawił fakturę, ale w dniu 3 czerwca 2026 r. stwierdził, że faktura zawiera błąd i wystawił fakturę korygującą. Kiedy powstał obowiązek podatkowy dla tej dostawy?

a) Z chwilą upływu terminu wystawienia faktury, tj. 15. dnia miesiąca następnego.
b) Z chwilą wystawienia faktury korygującej, tj. 3 czerwca 2026 r.
c) Z chwilą wystawienia faktury pierwotnej, tj. 2 czerwca 2026 r. poprawna

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, jeśli przepis tak stanowi, np. dla usług budowlanych (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a). Faktura korygująca nie przesuwa momentu powstania obowiązku, ponieważ koryguje dane faktury pierwotnej, a nie wpływa na moment powstania obowiązku. Termin wystawienia faktury nie jest momentem powstania obowiązku, chyba że przepis tak stanowi, ale w tym przypadku obowiązek powstał w dniu wystawienia faktury pierwotnej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Należy pamiętać, że faktura korygująca nie ma wpływu na moment powstania obowiązku podatkowego, chyba że korekta dotyczy samego powstania obowiązku, co jest wyjątkiem.

Podatnik dokonuje dostawy towarów, dla której podstawa opodatkowania obejmuje otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę towarów. Które z poniższych świadczeń nie jest wliczane do podstawy opodatkowania?

a) Dopłata otrzymana od kontrahenta w związku z realizacją zamówienia, która zwiększa cenę jednostkową towaru.
b) Subwencja otrzymana z budżetu państwa, która jest przyznawana na pokrycie kosztów działalności, bez związku z ceną konkretnych dostaw. poprawna
c) Dotacja otrzymana od podmiotu trzeciego, która ma bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów, ale jest wypłacana na rzecz nabywcy, a nie sprzedawcy.

Dlaczego tak: Do podstawy opodatkowania wlicza się dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów lub usług. Subwencja na pokrycie kosztów działalności, niezwiązana z ceną konkretnych dostaw, nie jest wliczana do podstawy opodatkowania. Dotacja wypłacana nabywcy, a nie sprzedawcy, nie zwiększa podstawy opodatkowania u sprzedawcy, ale nie dlatego, że jest wyłączona, tylko dlatego, że nie jest otrzymywana przez sprzedawcę. Dopłata od kontrahenta zwiększająca cenę jednostkową ma bezpośredni wpływ na cenę i wchodzi do podstawy opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 29a ust. 1

Pułapka: Uznanie, że każda dotacja, niezależnie od charakteru, zwiększa podstawę opodatkowania.

Podatnik dokonuje dostawy towarów na rzecz kontrahenta, który nie uregulował należności w terminie 90 dni od upływu terminu płatności. Kiedy podatnik (dłużnik) jest obowiązany do korekty odliczonego podatku naliczonego?

a) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności. poprawna
b) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności, jeżeli należność nie została uregulowana w ciągu 30 dni.
c) W rozliczeniu za okres, w którym otrzymał informację od wierzyciela o nieuregulowaniu należności.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności. Nie ma znaczenia, kiedy wierzyciel poinformuje dłużnika o braku zapłaty. Termin płatności i 30 dni nie są miarodajne dla tej korekty.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1

Pułapka: Pomylenie momentu korekty u dłużnika z terminem 30 dni lub z momentem otrzymania informacji.

Podatnik dokonuje sprzedaży towarów na rzecz podmiotu zagranicznego, a następnie uznaje tę wierzytelność za nieściągalną. Zgodnie z przepisami o uldze na złe długi, wierzyciel może skorygować podatek należny, pod warunkiem że wierzytelność nie została uregulowana w terminie. Jaki jest minimalny okres od dnia upływu terminu płatności, po którym wierzyciel może dokonać korekty?

a) 90 dni poprawna
b) 30 dni
c) 150 dni

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, wierzyciel może skorygować podstawę opodatkowania i podatek należny, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Pozostałe terminy (150 dni, 30 dni) nie są właściwe dla tej instytucji.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89a ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić 90-dniowy termin dla wierzyciela od 14-dniowego terminu dla dłużnika na korektę po zawiadomieniu.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od podatnika podatku od wartości dodanej zarejestrowanego w Niemczech. Towary są wysyłane z Niemiec do Polski. Podatnik otrzymał fakturę z niemieckim podatkiem VAT. Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia, jeżeli nie otrzymał faktury VAT od polskiego dostawcy?

a) Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nie posiada faktury VAT wystawionej przez polskiego dostawcę, a jedynie fakturę od niemieckiego kontrahenta.
b) Tak, podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli posiada dokument, z którego wynika, że towary zostały wysłane z Niemiec do Polski, oraz dokonał zgłoszenia wewnątrzwspólnotowego nabycia.
c) Tak, podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli posiada fakturę wystawioną przez niemieckiego dostawcę i wykaże to nabycie w deklaracji. poprawna

Dlaczego tak: W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli posiada fakturę wystawioną przez dostawcę z innego państwa członkowskiego i wykaże to nabycie w deklaracji. Faktura od niemieckiego dostawcy jest dokumentem uprawniającym do odliczenia, nawet jeśli nie jest to faktura polskiego dostawcy. Warunkiem jest również, aby nabycie zostało wykazane w deklaracji VAT.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 2 pkt 4

Pułapka: Uznanie, że do odliczenia potrzebna jest faktura od polskiego dostawcy.

Który z poniższych warunków zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wynika wprost z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT?

a) Otrzymanie zapłaty za towar przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy.
b) Dokonanie dostawy na rzecz nabywcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, niezależnie od posiadanego przez niego numeru identyfikacyjnego.
c) Dokonanie dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, podany podatnikowi. poprawna

Dlaczego tak: Art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wymaga, aby dostawa została dokonana na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy i podany podatnikowi. Sama siedziba nabywcy w innym państwie członkowskim nie wystarcza. Otrzymanie zapłaty nie jest warunkiem stawki 0% - ustawa wymaga natomiast posiadania dowodów wywozu i dostarczenia towarów oraz rejestracji dostawcy jako podatnika VAT UE.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Często mylone są warunki materialne stawki 0% z warunkami dokumentacyjnymi - oba muszą być spełnione.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta z Niemiec. Kiedy co do zasady powstaje obowiązek podatkowy z tytułu tej dostawy?

a) Z chwilą dostarczenia towarów, nie później jednak niż 30. dnia od dnia ich dostarczenia, pod warunkiem że faktura została wystawiona w terminie 7 dni od dostawy.
b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia od dnia dostarczenia towarów, pod warunkiem że zapłata nastąpiła przed wystawieniem faktury.
c) Z chwilą wystawienia faktury dokumentującej dostawę, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dostarczono towar. poprawna

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów powstaje co do zasady z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dostarczono towar. Wariant mówiący o chwili dostarczenia towarów jest błędny, gdyż dla WDT ustawodawca przewidział szczególny moment powstania obowiązku podatkowego związany z wystawieniem faktury. Wariant dotyczący otrzymania zapłaty również jest nieprawidłowy, ponieważ zapłata nie przesuwa momentu powstania obowiązku podatkowego w tej transakcji. Dodatkowo, w wariantach błędnych dodano warunki, które nie wynikają z przepisów, ale nie zmieniają ich błędności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić ogólną zasadę powstania obowiązku podatkowego z chwilą dokonania dostawy z regułą szczególną dla WDT.

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz nabywcy, który nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Czy taka dostawa może być opodatkowana stawką 0%?

a) Nie, ponieważ stawka 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów ma zastosowanie wyłącznie, gdy nabywca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej, a w przypadku nabywcy niebędącego podatnikiem dostawa nie może być uznana za WDT i podlega innym zasadom opodatkowania. poprawna
b) Tak, jeżeli nabywca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej i posiada numer identyfikacyjny nadany mu przez państwo członkowskie, a dostawa dotyczy towarów, które nie są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy.
c) Tak, jeżeli nabywca posiada numer identyfikacyjny nadany mu przez państwo członkowskie, a dostawa jest udokumentowana fakturą zawierającą numer identyfikacyjny nabywcy oraz spełnia pozostałe warunki określone w przepisach dotyczących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.

Dlaczego tak: Stawka 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów ma zastosowanie, gdy nabywca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Dostawa na rzecz podmiotu niebędącego podatnikiem nie może być opodatkowana stawką 0% jako WDT - może być natomiast uznana za sprzedaż na odległość lub inną czynność. Wariant pierwszy jest błędny, gdyż status nabywcy jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności nie spełnia warunku bycia podatnikiem, a posiadanie numeru identyfikacyjnego nie jest wystarczające. Wariant trzeci jest nieprawidłowy, ponieważ posiadanie numeru identyfikacyjnego nie jest wystarczające, jeśli nabywca nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na definicję podatnika podatku od wartości dodanej - nie każdy posiadacz numeru VAT-UE jest podatnikiem.

Podatnik otrzymuje fakturę z wykazanym podatkiem VAT i dokonuje zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Kwota podatku zostaje przelana na rachunek VAT. Co może zrobić podatnik z kwotą znajdującą się na rachunku VAT?

a) Może użyć środków tylko w celach wskazanych w przepisach, w szczególności do zapłaty VAT do urzędu skarbowego lub kwot VAT z faktur od dostawców. poprawna
b) Może przenieść środki na rachunek rozliczeniowy po zgodzie naczelnika urzędu skarbowego, ponieważ taka zgoda ma być wymagana przy każdej wypłacie z rachunku VAT.
c) Może traktować rachunek VAT jak zwykły rachunek firmowy, swobodnie przelewać środki na rachunek rozliczeniowy i finansować z nich dowolne cele gospodarcze.

Dlaczego tak: Mechanizm podzielonej płatności polega na tym, że kwota podatku VAT trafia na rachunek VAT, który jest rachunkiem o ograniczonej dyspozycyjności. Środki na rachunku VAT mogą być wykorzystane w szczególności na zapłatę podatku VAT do urzędu skarbowego lub na zapłatę kwot podatku VAT wynikających z faktur otrzymanych od dostawców, a także do innych celów przewidzianych w przepisach. Swobodne dysponowanie środkami jest niedopuszczalne, a zgoda naczelnika urzędu skarbowego nie jest podstawą do wypłaty środków z rachunku VAT - istnieją jednak inne wyjątki przewidziane w przepisach.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 108b i nast.

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że rachunek VAT jest zwykłym rachunkiem bankowym, z którego można dowolnie wypłacać środki.

Podatnik świadczy usługi budowlane na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług?

a) Z chwilą wykonania usługi, bez względu na moment otrzymania zapłaty. poprawna
b) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 30 dni od dnia wykonania usługi, przy czym faktura powinna być wystawiona nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi.
c) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30 dni od dnia wykonania usługi, przy czym dla usług budowlanych świadczonych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej przepisy przewidują szczególny moment powstania obowiązku podatkowego.

Dlaczego tak: Szczególny moment powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych, czyli chwila wystawienia faktury, dotyczy wyłącznie przypadków, w których faktura jest obowiązkowa na podstawie art. 106b ust. 1, a więc sprzedaży na rzecz innego podatnika. Przy świadczeniu usług budowlanych na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej obowiązek podatkowy powstaje według zasady ogólnej, czyli z chwilą wykonania usługi. Ustawa nie przewiduje tu ani zasady kasowej, ani terminu 30 dni.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1 w zw. z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a

Pułapka: Zastosowanie ogólnej zasady z art. 19a ust. 1 zamiast szczególnego przepisu dla usług budowlanych.

Podatnik świadczy usługi ciągłe, dla których w umowie określono, że rozliczenia następują w okresach miesięcznych. W dniu 15 kwietnia 2026 r. upłynął okres rozliczeniowy za marzec. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy dla tej usługi?

a) Z chwilą otrzymania zapłaty za marzec, ponieważ przy usługach ciągłych rozliczanych miesięcznie decydujący ma być termin wpływu należności, a nie data zakończenia wskazanego w umowie okresu rozliczeniowego.
b) Z chwilą upływu okresu rozliczeniowego, do którego odnoszą się rozliczenia, czyli 15 kwietnia 2026 r.; przy takim modelu rozliczeń usługę uznaje się za wykonaną z końcem tego okresu. poprawna
c) Z chwilą wystawienia faktury za marzec, najpóźniej w dniu 15 kwietnia 2026 r., ponieważ przy usługach ciągłych to data faktury ma wyznaczać moment wykonania usługi i rozpoznania podatku.

Dlaczego tak: Dla usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, i wtedy powstaje obowiązek podatkowy. W opisanym stanie faktycznym jest to 15 kwietnia 2026 r. Wystawienie faktury nie przesuwa tego momentu. Gdyby przed upływem okresu podatnik otrzymał całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstałby w tej części z chwilą jej otrzymania na podstawie art. 19a ust. 8, ale w opisanym stanie faktycznym zapłata nie wpłynęła wcześniej.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3 w zw. z art. 19a ust. 8

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku dotyczącym otrzymania zapłaty przed upływem okresu rozliczeniowego, gdyż wtedy obowiązek powstaje wcześniej, ale w stanie faktycznym nie wystąpił.

Podatnik świadczy usługi elektroniczne na rzecz osoby fizycznej z Norwegii (państwo trzecie). Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług?

a) W Norwegii, ponieważ nabywca ma miejsce zamieszkania w Norwegii. poprawna
b) W Polsce, ponieważ usługodawca ma siedzibę w Polsce.
c) W Norwegii, ale tylko wtedy, gdy podatnik zarejestruje się w procedurze OSS.

Dlaczego tak: Miejscem świadczenia usług elektronicznych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Nabywca mieszka w Norwegii, więc miejscem świadczenia jest Norwegia i usługa nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Siedziba usługodawcy nie ma tu znaczenia, a rejestracja w procedurze OSS nie wpływa na ustalenie miejsca świadczenia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28k ust. 1

Pułapka: Pomylenie zasad dla usług elektronicznych świadczonych na rzecz osób z państw trzecich z zasadami dla usług świadczonych na rzecz podatników.

Podatnik świadczy usługi polegające na prowadzeniu zajęć językowych. Czy usługi te korzystają ze zwolnienia z VAT?

a) Tak, usługi nauczania języków obcych mogą korzystać ze zwolnienia niezależnie od formy prawnej usługodawcy i jego statusu w systemie oświaty. poprawna
b) Nie, nauczyciele języków obcych działający poza systemem oświaty muszą opodatkować takie zajęcia, nawet jeśli mają kwalifikacje do nauczania.
c) Tak, ale tylko wtedy, gdy zajęcia prowadzi podmiot mający status jednostki objętej systemem oświaty w rozumieniu właściwych przepisów.

Dlaczego tak: Ustawa zwalnia od podatku usługi nauczania języków obcych oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z nimi związane, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26, 27 i 29. Zwolnienie to nie jest uzależnione od formy prawnej usługodawcy ani od tego, czy jest on jednostką objętą systemem oświaty. Istotne jest, że chodzi o usługi nauczania języków obcych objęte odrębną podstawą zwolnienia. Twierdzenie, że zwolnienie przysługuje wyłącznie jednostkom objętym systemem oświaty, pomija tę odrębną podstawę, a odmowa zwolnienia nauczycielom języków obcych jest wprost sprzeczna z przepisem.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 43 ust. 1 pkt 28

Pułapka: Uznanie, że każda usługa nauczania języków jest zwolniona, bez sprawdzenia statusu podmiotu.

Podatnik w dniu 5 maja 2026 r. otrzymał zaliczkę na poczet dostawy towarów, która ma nastąpić w lipcu 2026 r. Dostawa będzie opodatkowana stawką 23%. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu otrzymanej zaliczki?

a) Z chwilą wystawienia faktury zaliczkowej, która powinna być wystawiona w terminie 15 dni od otrzymania zaliczki.
b) Z chwilą otrzymania zaliczki, tj. 5 maja 2026 r., w części odpowiadającej otrzymanej kwocie. poprawna
c) Z chwilą wydania towaru, tj. w lipcu 2026 r., niezależnie od otrzymania zaliczki.

Dlaczego tak: Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru otrzymano całość lub część zapłaty, w tym zaliczkę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Zaliczka wpłynęła 5 maja 2026 r., więc w tej części obowiązek podatkowy powstał tego dnia. Wystawienie faktury zaliczkowej nie kreuje obowiązku podatkowego, a wydanie towaru w lipcu wyznacza moment powstania obowiązku tylko dla pozostałej części należności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 8

Pułapka: Częstą pomyłką jest uznanie, że obowiązek podatkowy z zaliczki powstaje dopiero z chwilą wystawienia faktury, podczas gdy decydujące jest otrzymanie zapłaty.

Podatnik w styczniu 2026 r. udzielił kontrahentowi opustu (bonifikaty) za wszystkie dostawy towarów dokonane w IV kwartale 2025 r. Wystawił fakturę korygującą zbiorczą obejmującą ten opust. Która z poniższych informacji jest prawdziwa w świetle ustawy o VAT?

a) Faktura korygująca zbiorcza może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą, jeżeli korekta dotyczy wszystkich dostaw towarów i świadczonych usług, ale musi zawierać wskazanie okresu, do którego odnosi się opust. poprawna
b) Faktura korygująca zbiorcza musi zawierać nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą, nawet jeśli korekta dotyczy wszystkich dostaw i usług, a także musi zawierać wskazanie okresu, do którego odnosi się opust, oraz musi być wystawiona nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym udzielono opustu.
c) Faktura korygująca zbiorcza musi być wystawiona nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym udzielono opustu, oraz musi zawierać nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą, nawet jeśli korekta dotyczy wszystkich dostaw i usług.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106j ust. 3 ustawy o VAT, gdy podatnik udziela opustu lub obniżki ceny w odniesieniu do wszystkich dostaw i usług na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, faktura korygująca zawiera dodatkowo wskazanie okresu, do którego odnosi się opust lub obniżka, i może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą. Wymaganie nazwy towaru lub usługi w takiej fakturze jest więc sprzeczne z przepisem. Ustawa nie wiąże też wystawienia zbiorczej faktury korygującej z terminem 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu udzielenia opustu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106j ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku dotyczącym zbiorczych faktur korygujących - mogą one nie zawierać nazw towarów, ale muszą wskazywać okres.

Podatnik wystawił fakturę korygującą do faktury ustrukturyzowanej. W jaki sposób powinien wystawić tę fakturę korygującą?

a) Wyłącznie w postaci faktury ustrukturyzowanej. poprawna
b) W postaci faktury ustrukturyzowanej albo w postaci papierowej, według wyboru podatnika.
c) W postaci faktury ustrukturyzowanej albo w postaci elektronicznej innej niż ustrukturyzowana, jeżeli nabywca wyrazi na to zgodę.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 106j ust. 4 ustawy o VAT fakturę korygującą do faktury ustrukturyzowanej wystawia się w postaci faktury ustrukturyzowanej. Oznacza to, że podatnik nie ma wyboru co do formy - musi użyć KSeF. Warianty dopuszczające inną formę są sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106j ust. 4

Pułapka: Przepis jest jednoznaczny, ale łatwo pomyśleć, że skoro faktury można wystawiać w różnych formach, to korekta też - jednak dla faktur ustrukturyzowanych ustawodawca wprowadził obowiązek korekty w tej samej formie.

Podatnik wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT, ale nie ujął jej w ewidencji sprzedaży i nie złożył deklaracji. Który z obowiązków dotyczących wystawiania faktur jest w tej sytuacji naruszony?

a) Obowiązek przesłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur oraz oznaczenia jej wyrazami "mechanizm podzielonej płatności"
b) Obowiązek ujęcia faktury w ewidencji sprzedaży i złożenia deklaracji podatkowej poprawna
c) Obowiązek oznaczenia faktury wyrazami "mechanizm podzielonej płatności" oraz przesłania jej do Krajowego Systemu e-Faktur

Dlaczego tak: Podatnik, który wystawił fakturę, ma obowiązek ująć ją w ewidencji sprzedaży oraz złożyć deklarację podatkową. Naruszenie tego obowiązku jest niezależne od innych obowiązków, takich jak oznaczanie faktury w mechanizmie podzielonej płatności czy przesyłanie do Krajowego Systemu e-Faktur, które dotyczą innych aspektów wystawiania faktur. Pozostałe warianty dotyczą sytuacji, w których faktura jest wystawiona, ale nie spełnia dodatkowych wymogów formalnych lub technicznych, co nie jest przedmiotem pytania.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 99, art. 106b

Pułapka: Skupienie się na e-Fakturze zamiast na podstawowym obowiązku ewidencyjnym.

Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym jest:

a) wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy poprawna
b) wartość rynkowa towarów powiększona o należne cło i podatek akcyzowy
c) wartość celna powiększona o podatek akcyzowy, bez uwzględnienia cła

Dlaczego tak: Ustawa stanowi wprost, że dla towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym podstawą opodatkowania importu jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Wariant pomijający cło jest niepełny, ponieważ cło stanowi element podstawy opodatkowania, a wariant odwołujący się do wartości rynkowej jest błędny, gdyż dla importu ustawa nakazuje stosować wartość celną, a nie wartość rynkową.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 30b ust. 1

Pułapka: Częstą pomyłką jest pominięcie cła lub podatku akcyzowego w podstawie opodatkowania importu.

Polska firma (podatnik VAT czynny) świadczy usługi doradcze na rzecz niemieckiej spółki (podatnika VAT), która nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności. Usługi są świadczone zdalnie, a ich efekty są wykorzystywane w Niemczech. Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług i kto jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT?

a) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Polsce, ponieważ usługodawca ma siedzibę w Polsce, a usługobiorca nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.
b) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Niemczech, a podatek VAT rozlicza niemiecka spółka jako usługobiorca, na zasadzie odwrotnego obciążenia. poprawna
c) Miejsce świadczenia usług znajduje się w Niemczech, ale podatek VAT rozlicza polska firma, ponieważ to ona świadczy usługi na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego.

Dlaczego tak: Dla usług świadczonych na rzecz podatnika miejscem świadczenia jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Skoro niemiecka spółka ma siedzibę w Niemczech, to miejsce świadczenia jest w Niemczech. W konsekwencji obowiązek rozliczenia podatku VAT spoczywa na usługobiorcy, czyli na niemieckiej spółce, na zasadzie odwrotnego obciążenia. Siedziba usługodawcy w Polsce nie ma znaczenia, gdy usługi są świadczone na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego. Nawet jeśli usługobiorca nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce, nie zmienia to miejsca świadczenia, które zależy od jego siedziby.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28b ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 4

Pułapka: Należy pamiętać, że przy usługach na rzecz podatników decyduje siedziba usługobiorcy, a nie usługodawcy, a rozliczenie następuje przez odwrotne obciążenie.

Polska spółka dokonuje importu towarów z Chin. Towary są objęte procedurą składowania celnego w momencie wprowadzenia na terytorium Unii Europejskiej. Gdzie znajduje się miejsce importu tych towarów?

a) Na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdowały się w momencie wprowadzenia na terytorium UE.
b) Na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary przestaną podlegać procedurze składowania celnego. poprawna
c) Na terytorium państwa członkowskiego, do którego towary zostaną ostatecznie dopuszczone do obrotu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o VAT, miejscem importu towarów jest terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia na terytorium UE. Jednak w przypadku objęcia towarów procedurą składowania celnego, miejsce importu przesuwa się na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary przestaną podlegać tej procedurze (art. 26a ust. 2 pkt 3). Wskazanie pierwszego miejsca byłoby błędne, gdyż przepis szczególny modyfikuje zasadę ogólną. Miejsce dopuszczenia do obrotu nie jest przesądzające, gdyż chodzi o moment zakończenia procedury.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 26a ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Pułapka: Pomylenie zasady ogólnej z wyjątkami dotyczącymi procedur celnych zawieszających.

Polska spółka dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz niemieckiego kontrahenta. Jakie warunki muszą być spełnione, aby dostawa ta mogła być opodatkowana stawką 0% jako WDT?

a) Nabywca musi być podatnikiem VAT UE zidentyfikowanym do transakcji wewnątrzwspólnotowych, a dostawca musi mieć dowody wywozu z Polski i dostarczenia towarów do nabywcy w innym państwie UE. poprawna
b) Nabywca musi być osobą niezarejestrowaną do transakcji wewnątrzwspólnotowych, a dostawca może zastosować stawkę 0%, jeżeli wykaże sprzedaż wyłącznie w polskiej deklaracji VAT.
c) Nabywca musi posługiwać się polskim numerem NIP dla tej transakcji, a dostawca może zastosować stawkę 0% na podstawie VAT-UE, nawet bez dowodów dostarczenia towarów do innego państwa UE.

Dlaczego tak: Dla zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów konieczne jest, aby nabywca był podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w innym państwie członkowskim oraz aby podatnik posiadał dowody, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy w innym państwie członkowskim. Sam wywóz towarów nie jest wystarczający, gdyż wymagane jest również spełnienie warunków dotyczących nabywcy. Posiadanie polskiego NIP przez nabywcę jest nieistotne i nie uprawnia do zastosowania stawki 0%. Złożenie informacji VAT-UE nie zastępuje dowodów wywozu i dostarczenia towarów. Dokumentami potwierdzającymi dostawę mogą być w szczególności dokumenty przewozowe, specyfikacje towarów lub potwierdzenie odbioru przez nabywcę.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1

Pułapka: Pominięcie warunku dotyczącego statusu nabywcy i posiadania dokumentacji potwierdzającej wywóz towarów.

Polska spółka (podatnik VAT czynny) świadczy usługi magazynowania towarów na rzecz kontrahenta z siedzibą w Czechach (podatnika VAT). Towary są składowane w magazynie w Poznaniu. Jakie jest miejsce świadczenia tych usług?

a) Czechy, ponieważ usługodawca ma siedzibę w Polsce, a usługobiorca jest podatnikiem, więc stosuje się zasadę ogólną z art. 28b.
b) Polska, ponieważ usługi magazynowania są usługami związanymi z nieruchomościami, a magazyn znajduje się w Poznaniu. poprawna
c) Polska, ponieważ usługi są świadczone na rzecz podatnika, ale miejsce świadczenia ustala się według miejsca faktycznego świadczenia usług.

Dlaczego tak: Usługi magazynowania są usługami związanymi z nieruchomościami, ponieważ dotyczą konkretnego magazynu. Zgodnie z zasadą szczególną, miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Skoro magazyn znajduje się w Poznaniu, to miejsce świadczenia jest w Polsce. Zasada ogólna dla usług na rzecz podatników (siedziba usługobiorcy) nie ma zastosowania, gdy usługa jest związana z nieruchomością. Faktyczne wykonywanie usług nie jest decydujące dla miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28e

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku od zasady ogólnej dla usług związanych z nieruchomościami, gdzie decyduje położenie nieruchomości, a nie siedziba usługobiorcy.

Polski podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od kontrahenta z Niemiec. Towary są wysyłane z Niemiec do Polski. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów?

a) Z chwilą otrzymania faktury przez polskiego nabywcę od niemieckiego kontrahenta, nie później niż 15. dnia następnego miesiąca po dokonaniu nabycia.
b) Z chwilą wystawienia faktury przez niemieckiego kontrahenta, nie później niż 15. dnia następnego miesiąca po dokonaniu nabycia. poprawna
c) Z chwilą wydania towarów przewoźnikowi w Niemczech przez kontrahenta, niezależnie od późniejszej daty wystawienia faktury.

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru. Decyduje więc data wystawienia faktury przez dostawcę, a nie data jej otrzymania przez nabywcę. Moment wydania towarów przewoźnikowi nie wyznacza obowiązku podatkowego w WNT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 5

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na szczególny moment powstania obowiązku podatkowego dla WNT, który nie jest tożsamy z ogólną zasadą dotyczącą dostaw krajowych.

Przedsiębiorca (czynny podatnik VAT) w dniu 10 stycznia 2026 r. otrzymał od kontrahenta zaliczkę na poczet dostawy towaru, która ma nastąpić w lutym 2026 r. Zaliczka została udokumentowana fakturą zaliczkową. W lutym 2026 r. dostawa została zrealizowana. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towaru?

a) Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wydania towaru w lutym, w pozostałej części nieobjętej zaliczką. poprawna
b) Obowiązek podatkowy powstanie w całości z chwilą otrzymania zaliczki w styczniu.
c) Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury końcowej, która powinna być wystawiona po wydaniu towaru.

Dlaczego tak: Otrzymanie części zapłaty przed dokonaniem dostawy powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części z chwilą jej otrzymania, czyli w styczniu 2026 r. Pozostała część podstawy opodatkowania, nieobjęta zaliczką, podlega zasadzie ogólnej, więc obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy w lutym 2026 r. Wystawienie faktury zaliczkowej ani faktury końcowej nie kreuje obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 8 w zw. z art. 19a ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że otrzymanie zaliczki przesuwa cały obowiązek podatkowy na moment zaliczki, podczas gdy dotyczy to tylko otrzymanej kwoty.