Podatek od towarów i usług

Czynności opodatkowane, podatnik, miejsce świadczenia, obowiązek podatkowy, podstawa opodatkowania, stawki i zwolnienia, odliczenie podatku naliczonego i jego ograniczenia, transakcje wewnątrzwspólnotowe, import i eksport, mechanizm podzielonej płatności, faktury i Krajowy System e-Faktur, ulga na złe długi, kasy rejestrujące, JPK.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 69 pytań.

Przedsiębiorca dokonuje eksportu towarów. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu eksportu towarów, jeżeli wywóz towarów z terytorium kraju następuje przed otrzymaniem zapłaty?

a) Z chwilą dokonania dostawy towarów, czyli według zasady ogólnej, niezależnie od terminu zapłaty. poprawna
b) Z chwilą dokonania odprawy celnej, nie później niż 7. dnia od dnia wywozu towarów.
c) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wywozu towarów.

Dlaczego tak: Ustawa nie przewiduje szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla eksportu towarów, więc stosuje się zasadę ogólną: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów. Data odprawy celnej i data wystawienia faktury wyznaczają jedynie obowiązki dokumentacyjne oraz warunki zastosowania stawki 0%, a nie moment powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1

Pułapka: Pomylenie eksportu z wewnątrzwspólnotową dostawą lub dostawą krajową, gdzie obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towarów.

Przedsiębiorca dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy z tytułu WNT?

a) Z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później niż 15. dnia miesiąca po miesiącu dostawy towaru. poprawna
b) Z chwilą dokonania dostawy towaru przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później niż 15. dnia miesiąca po miesiącu tej dostawy.
c) Z chwilą otrzymania towaru przez nabywcę, nie później niż 15. dnia miesiąca po miesiącu, w którym towar został otrzymany.

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru. Wariant odwołujący się do otrzymania towaru jest błędny, gdyż moment otrzymania towaru nie jest decydujący dla powstania obowiązku podatkowego w WNT. Wariant dotyczący chwili dokonania dostawy jest również nieprawidłowy, ponieważ ustawodawca powiązał obowiązek podatkowy z wystawieniem faktury przez dostawcę. Wszystkie warianty odnoszą się do czynności związanych z dostawą towarów, ale tylko wariant pierwszy wskazuje właściwy moment powstania obowiązku podatkowego, którym jest wystawienie faktury przez dostawcę, a nie otrzymanie towaru czy samo dokonanie dostawy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 5

Pułapka: Należy odróżnić moment powstania obowiązku podatkowego w WNT od momentu powstania obowiązku podatkowego w dostawie krajowej.

Przedsiębiorca importuje towary, które są objęte procedurą uszlachetniania czynnego. Zgodnie z art. 324 rozporządzenia 2015/2447, dla tych towarów ma zastosowanie szczególna podstawa opodatkowania. Jaka jest podstawa opodatkowania z tytułu importu tych towarów?

a) Wartość celna powiększona o należne cło.
b) Wartość celna, a jeżeli towary są opodatkowane podatkiem akcyzowym - wartość celna powiększona o podatek akcyzowy. poprawna
c) Różnica między wartością celną produktów przetworzonych a wartością towarów wywiezionych czasowo, powiększona o należne cło.

Dlaczego tak: W przypadku towarów objętych procedurą uszlachetniania czynnego, do których ma zastosowanie art. 324 rozporządzenia 2015/2447, podstawa opodatkowania jest szczególna: jest to wartość celna, a jeśli towary są opodatkowane akcyzą, wartość celna powiększona o podatek akcyzowy (art. 30b ust. 3a ustawy o VAT). Wariant z wartością celną powiększoną o cło odpowiada zasadzie ogólnej z art. 30b ust. 1, ale nie uwzględnia szczególnego przepisu. Wariant z różnicą wartości dotyczy procedury uszlachetniania biernego, a nie czynnego.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 30b ust. 3a

Pułapka: Pomylenie procedury uszlachetniania czynnego z biernym lub zastosowanie ogólnej podstawy opodatkowania zamiast szczególnej.

Przedsiębiorca (podatnik VAT czynny) dokonał dostawy towarów na rzecz innego podatnika. Po upływie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze nie otrzymał zapłaty i nie zbył wierzytelności. Który warunek musi być spełniony, aby mógł skorzystać z ulgi na złe długi?

a) Wierzyciel, w dniu poprzedzającym złożenie deklaracji z korektą, musi być czynnym podatnikiem VAT, a od końca roku wystawienia faktury nie mogą minąć 3 lata. poprawna
b) Wierzyciel, przed złożeniem deklaracji z korektą, musi uzyskać zgodę naczelnika urzędu skarbowego, a dłużnik musi być czynnym podatnikiem VAT.
c) Wierzyciel, przed złożeniem deklaracji z korektą, musi uzyskać sądowe stwierdzenie nieściągalności, a dłużnik nie może być w restrukturyzacji.

Dlaczego tak: Nieściągalność uważa się za uprawdopodobnioną, gdy wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności. Obecnie ustawa stawia dwa warunki: na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji z korektą wierzyciel musi być zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a od końca roku wystawienia faktury nie mogą upłynąć 3 lata. Warunki dotyczące statusu dłużnika zostały uchylone, korekta nie wymaga zgody organu ani orzeczenia sądu.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89a ust. 1a i ust. 2 pkt 3 lit. a oraz pkt 5

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie ulgi na złe długi z warunkiem uzyskania postanowienia o nieściągalności - w VAT wystarczy uprawdopodobnienie, np. upływ 90 dni od terminu płatności.

Przedsiębiorca z Polski dokonuje eksportu towarów poza Unię Europejską. Kiedy może zastosować stawkę 0% dla tej dostawy?

a) Po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. poprawna
b) W momencie wystawienia faktury, bez względu na późniejsze potwierdzenie wywozu.
c) Po upływie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym towary zostały wywiezione, jeśli nie ma dokumentów.

Dlaczego tak: Zastosowanie stawki 0% dla eksportu towarów jest uzależnione od posiadania przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium UE, zgodnie z art. 41 ust. 6 i 9 ustawy o VAT. Wystawienie faktury nie jest wystarczające, a brak dokumentów uniemożliwia zastosowanie stawki 0%.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 41 ust. 6 i 9

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że sama faktura uprawnia do stawki 0%, podczas gdy wymagany jest dokument wywozu.

Przedsiębiorca z siedzibą w Polsce dokonuje dostawy towarów na rzecz nabywcy zarejestrowanego na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w Niemczech. Towary są wysyłane z Polski do Niemiec. Jakie skutki podatkowe wystąpią u polskiego dostawcy?

a) Dostawa stanowi wewnątrzwspólnotową dostawę towarów opodatkowaną stawką 0%, jeśli spełniono warunki z ustawy. poprawna
b) Dostawa stanowi eksport towarów opodatkowany stawką 0%, jeśli potwierdzono wywóz towarów poza terytorium UE.
c) Dostawa stanowi krajową dostawę towarów opodatkowaną stawką 23%, ponieważ wysyłka towarów rozpoczyna się w Polsce.

Dlaczego tak: Przemieszczenie towarów z Polski do Niemiec w ramach dostawy na rzecz nabywcy zarejestrowanego w innym państwie członkowskim stanowi wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Zgodnie z art. 42 ustawy może ona podlegać opodatkowaniu stawką 0% przy spełnieniu warunków ustawowych, m.in. posiadaniu właściwego numeru VAT-UE nabywcy i wymaganej dokumentacji potwierdzającej dostawę. Eksport dotyczy wywozu poza terytorium UE, a stawka 23% dla dostawy krajowej nie ma zastosowania, gdy spełnione są przesłanki WDT.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42

Pułapka: Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów różni się od eksportu - eksport wymaga wywozu poza terytorium Unii Europejskiej.

Przedsiębiorca z siedzibą w Polsce wykonuje usługi transportu towarów na trasie z Polski do Francji na rzecz niemieckiego kontrahenta (podatnika VAT). Miejsce świadczenia usługi transportu towarów dla podatnika jest ustalane według zasady, że usługa jest świadczona w miejscu, w którym podatnik będący usługobiorcą ma siedzibę. Jakie znaczenie dla miejsca świadczenia ma fakt, że transport odbywa się na trasie z Polski do Francji?

a) Fakt ten ma znaczenie, ponieważ usługi transportu towarów mają miejsce świadczenia w miejscu, gdzie odbywa się transport.
b) Fakt ten ma znaczenie, ponieważ usługi transportu towarów są zawsze opodatkowane w kraju rozpoczęcia transportu.
c) Fakt ten nie ma znaczenia, ponieważ dla usług transportu towarów na rzecz podatnika stosuje się zasadę ogólną z art. 28b. poprawna

Dlaczego tak: Dla usług transportu towarów świadczonych na rzecz podatnika, miejsce świadczenia ustala się na zasadach ogólnych, czyli w miejscu siedziby usługobiorcy. Przebieg trasy nie wpływa na miejsce świadczenia, jeśli usługobiorca jest podatnikiem. Odmienna reguła dotyczy usług transportu na rzecz osób niebędących podatnikami, gdzie istotny jest przebieg trasy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28b ust. 1 i art. 28c ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie zasad dla usług transportu na rzecz podatników i niepodatników - dla podatników stosuje się zasadę ogólną, a nie szczególną dotyczącą transportu.

Spółka Alfa świadczy usługi najmu długoterminowego. Umowa zawarta na 3 lata przewiduje miesięczne płatności. W którym momencie powstaje obowiązek podatkowy z tytułu tej usługi?

a) z chwilą otrzymania każdej płatności, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wykonania usługi
b) z upływem każdego miesiąca, do którego odnosi się płatność, aż do zakończenia świadczenia usługi poprawna
c) z chwilą zakończenia świadczenia usługi, czyli po upływie 3 lat, z uwagi na ciągły charakter usługi

Dlaczego tak: Usługi najmu długoterminowego, dla których w umowie ustalono następujące po sobie terminy płatności, są uznawane za wykonane z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności. Obowiązek podatkowy powstaje więc z upływem każdego miesiąca, a nie dopiero po zakończeniu całej usługi. Wariant uzależniający powstanie obowiązku od otrzymania zapłaty nie znajduje zastosowania do tego rodzaju usług, a wariant odraczający obowiązek do końca umowy jest sprzeczny z omawianą regulacją.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest stosowanie ogólnej zasady powstania obowiązku podatkowego z chwilą wykonania usługi, bez uwzględnienia szczególnej regulacji dla usług o charakterze ciągłym.

Spółka Alfa z siedzibą w Polsce świadczy usługi doradcze na rzecz kontrahenta z siedzibą w Niemczech. Usługi są świadczone zdalnie, a kontrahent jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług?

a) W Niemczech, ponieważ o miejscu świadczenia usługi zawsze decyduje kraj numeru identyfikacji podatkowej usługobiorcy.
b) W Polsce, ponieważ przy usługach zdalnych decyduje wyłącznie siedziba usługodawcy i miejsce wykonywania czynności.
c) W Niemczech, ponieważ przy usługach na rzecz podatnika decyduje siedziba działalności gospodarczej usługobiorcy. poprawna

Dlaczego tak: Dla usług świadczonych na rzecz podatnika miejsce świadczenia jest ustalane według zasady ogólnej - jest to miejsce, w którym usługobiorca ma siedzibę działalności gospodarczej. W przypadku usług doradczych świadczonych na rzecz niemieckiego podatnika miejsce świadczenia znajduje się w Niemczech. Nie ma znaczenia siedziba usługodawcy ani zdalny sposób wykonywania usługi. Numer identyfikacji podatkowej usługobiorcy może być pomocny przy identyfikacji jego statusu jako podatnika, ale sam nie przesądza o miejscu świadczenia.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28b ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest kierowanie się siedzibą usługodawcy zamiast usługobiorcy przy ustalaniu miejsca świadczenia usług na rzecz podatnika.

Spółka Beta (czynny podatnik VAT) sprzedaje na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej towar używany, który został nabyty przez spółkę w ramach prowadzonej działalności. Transakcja jest udokumentowana paragonem z kasy rejestrującej. Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego?

a) Z chwilą dokonania dostawy towaru, zgodnie z zasadą ogólną dla VAT. poprawna
b) Z chwilą wydruku paragonu z kasy rejestrującej, niezależnie od dostawy.
c) Z chwilą otrzymania zapłaty, niezależnie od wcześniejszej dostawy.

Dlaczego tak: Ustawa nie przewiduje szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla dostaw na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej udokumentowanych paragonem. Obowiązuje więc zasada ogólna: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów, czyli przeniesienia prawa do rozporządzania nimi jak właściciel. Paragon nie jest fakturą i nie wyznacza momentu powstania obowiązku, a otrzymanie zapłaty ma znaczenie tylko wtedy, gdy nastąpi przed dostawą.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest stosowanie zasady ogólnej (chwila dokonania dostawy) do sprzedaży na rzecz konsumentów, dla których przewidziano szczególny moment powstania obowiązku podatkowego.

Spółka jawna nabyła w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów środki trwałe, które będą wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku. Czy spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia?

a) Tak, ponieważ nabycie towarów następuje w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia, które zawsze daje prawo do odliczenia.
b) Tak, ale tylko w części, proporcjonalnie do udziału czynności opodatkowanych w całkowitej sprzedaży.
c) Nie, ponieważ towary są wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku. poprawna

Dlaczego tak: Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Nabycie środków trwałych przeznaczonych wyłącznie do czynności zwolnionych nie daje prawa do odliczenia, nawet jeśli jest to wewnątrzwspólnotowe nabycie. Wariant pierwszy jest błędny, gdyż samo dokonanie WNT nie przesądza o prawie do odliczenia. Wariant trzeci jest nieprawidłowy, ponieważ proporcjonalne odliczenie stosuje się tylko w przypadku mieszanego wykorzystania, a nie wyłącznego wykorzystania do czynności zwolnionych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 1

Pułapka: Niektórzy uważają, że WNT zawsze daje prawo do odliczenia, ale decydujące znaczenie ma związek z czynnościami opodatkowanymi.

Spółka jawna z siedzibą w Warszawie sprzedaje towary na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, zamieszkałej w Krakowie. Towary są wysyłane z magazynu w Warszawie do Krakowa. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu tej dostawy?

a) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia od dnia dokonania dostawy, przy czym otrzymanie zapłaty przed dostawą nie powoduje powstania obowiązku podatkowego wcześniej niż w dniu dostawy.
b) Z chwilą dokonania dostawy towarów, czyli przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, niezależnie od terminu zapłaty i daty wystawienia faktury. poprawna
c) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy, przy czym faktura powinna być wystawiona do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy.

Dlaczego tak: Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów. Ustawa nie przewiduje odrębnej, kasowej zasady dla dostaw na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Termin 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy jest terminem wystawienia faktury, a nie momentem powstania obowiązku podatkowego. Znaczenie ma jedynie zapłata otrzymana przed dostawą, która rodzi obowiązek podatkowy w otrzymanej części.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu wystawienia faktury z momentem powstania obowiązku podatkowego, które w tym przypadku są różne.

Spółka komandytowa otrzymała fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania u sprzedawcy. Kiedy spółka jako nabywca ma obowiązek zmniejszyć kwotę podatku naliczonego?

a) W rozliczeniu za okres, w którym sprzedawca dokonał korekty podatku należnego
b) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności wynikający z faktury pierwotnej
c) W rozliczeniu za okres, w którym otrzymała fakturę korygującą poprawna

Dlaczego tak: Nabywca ma obowiązek zmniejszyć kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Wynika to z ustawy o podatku od towarów i usług, która wiąże moment korekty z datą otrzymania faktury korygującej. Pozostałe warianty są błędne, gdyż termin płatności ani moment korekty po stronie sprzedawcy nie mają znaczenia dla obowiązku nabywcy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 86 ust. 19a

Pułapka: Uznanie, że moment korekty zależy od terminu płatności lub od działań sprzedawcy.

Spółka świadczy usługi polegające na stałej obsłudze prawnej. Umowa przewiduje miesięczne wynagrodzenie płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca. Za marzec 2026 r. spółka otrzymała wynagrodzenie 9 marca 2026 r., a fakturę wystawiła 12 marca 2026 r. Kiedy powstanie obowiązek podatkowy?

a) Z chwilą otrzymania wynagrodzenia, tj. 9 marca 2026 r.
b) Z chwilą upływu okresu rozliczeniowego, tj. 31 marca 2026 r.
c) Z chwilą wystawienia faktury, tj. 12 marca 2026 r. poprawna

Dlaczego tak: Usługi stałej obsługi prawnej i biurowej ustawa wymienia wśród czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Zapłata otrzymana przed wykonaniem usługi nie rodzi tu obowiązku podatkowego, ponieważ art. 19a ust. 8 pkt 2 wyłącza te usługi z reguły zaliczkowej. Gdyby faktury nie wystawiono albo wystawiono ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstałby z upływem terminu płatności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b w zw. z ust. 7 i ust. 8 pkt 2

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na pierwszeństwo reguły szczególnej (zapłata przed upływem okresu) przed regułą ogólną (upływ okresu).

Spółka świadczy usługi polegające na wynajmie samochodów osobowych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jaką stawką VAT opodatkowany jest ten wynajem?

a) Wynajem samochodów osobowych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki obniżonej, która wynosi 8%, gdyż usługa ta została uznana za usługę związaną z transportem lądowym osób i towarów, co uprawnia do zastosowania preferencyjnej stawki podatku.
b) Wynajem samochodów osobowych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 0%, gdyż usługa ta została uznana za usługę związaną z eksploatacją samochodów osobowych, co uprawnia do zastosowania stawki zerowej na podstawie przepisów o transporcie międzynarodowym.
c) Wynajem samochodów osobowych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podstawowej, która wynosi 23%, gdyż usługa ta nie została objęta żadnym ze zwolnień przedmiotowych ani żadną ze stawek obniżonych przewidzianych w ustawie o VAT. poprawna

Dlaczego tak: Wynajem samochodów osobowych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jest opodatkowany stawką podstawową. Stawka ta wynosi obecnie 23%, bo art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy podwyższa na okres przejściowy stawkę z art. 41 ust. 1, wynoszącą 22%. Wynajem samochodów nie został wymieniony w załączniku nr 3 ani nr 10, więc stawki obniżone nie mają zastosowania, a stawka 0% dotyczy eksportu, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i przypadków wskazanych w art. 83.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 146ef ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 ust. 1

Pułapka: Próba zastosowania stawki obniżonej do usług wynajmu, które nie są objęte preferencją.

Spółka z o.o. (czynny podatnik VAT) nabyła usługi noclegowe dla swoich pracowników. Czy spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia?

a) Tak, zawsze, jeżeli spółka posiada fakturę z wykazanym podatkiem VAT.
b) Nie, ponieważ ustawa wyłącza odliczenie podatku naliczonego przy nabyciu usług noclegowych i gastronomicznych. poprawna
c) Tak, jeżeli usługi noclegowe są związane z działalnością opodatkowaną spółki, np. świadczeniem usług przez pracowników w delegacji.

Dlaczego tak: Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych. Wyłączenie działa niezależnie od tego, czy zakup służy czynnościom opodatkowanym, więc samo powiązanie z działalnością opodatkowaną ani posiadanie faktury nie daje prawa do odliczenia. Ustawa przewiduje tylko dwa wyjątki: gotowe posiłki dla pasażerów u przewoźników osób oraz usługi noclegowe nabywane w celu odprzedaży.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 88 ust. 1 pkt 4

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że każdy zakup na rzecz pracowników daje prawo do odliczenia, jeśli tylko jest udokumentowany fakturą.

Spółka z o.o. (czynny podatnik VAT) świadczy usługi budowlane na rzecz innego podatnika. W dniu 10 marca 2026 r. wykonała całość usługi, 20 marca 2026 r. otrzymała całość zapłaty, a fakturę wystawiła 25 marca 2026 r. Kiedy powstał obowiązek podatkowy?

a) Z chwilą wykonania usługi, tj. 10 marca 2026 r.
b) Z chwilą wystawienia faktury, tj. 25 marca 2026 r. poprawna
c) Z chwilą otrzymania całości zapłaty, tj. 20 marca 2026 r.

Dlaczego tak: Przy świadczeniu usług budowlanych na rzecz innego podatnika obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Gdyby faktury nie wystawiono albo wystawiono ją po terminie, obowiązek powstałby z upływem 30. dnia od dnia wykonania usługi. Data wykonania usługi ani data otrzymania zapłaty po jej wykonaniu nie wyznaczają tu momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a w zw. z ust. 7

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie ogólnej zasady z momentem powstania obowiązku dla usług budowlanych, który zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a następuje z chwilą wystawienia faktury, ale tylko gdy faktura zostanie wystawiona przed wykonaniem usługi.

Spółka z o.o. (czynny podatnik VAT) w dniu 15 marca 2026 r. dokonała dostawy towarów na rzecz kontrahenta krajowego, również czynnego podatnika VAT. Fakturę wystawiono z terminem płatności 30 dni. Kontrahent nie uregulował należności. Kiedy po stronie spółki (dostawcy) powstanie obowiązek podatkowy z tytułu tej dostawy, jeżeli strony nie ustaliły inaczej?

a) Z chwilą wydania towaru, jeżeli dostawa nie została udokumentowana fakturą przed tym wydaniem, a sprzedawca nie wystawił faktury w terminie 7 dni od wydania, przy czym obowiązek podatkowy powstaje również w przypadku otrzymania zapłaty przed wydaniem towaru.
b) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia od dnia wydania towaru, jeżeli dostawa dotyczy towarów wymienionych w art. 19a ust. 5 pkt 1 ustawy, takich jak energia elektryczna, cieplna lub chłodnicza, a strony nie ustaliły innego terminu płatności.
c) Z chwilą dokonania dostawy towarów, tj. 15 marca 2026 r., niezależnie od terminu płatności, daty wystawienia faktury i tego, czy nabywca uregulował należność. poprawna

Dlaczego tak: Dla krajowej dostawy towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy, czyli 15 marca 2026 r. Ustawa nie zna terminu 7 dni na wystawienie faktury ani reguły przesuwającej obowiązek podatkowy na dzień jej wystawienia; wcześniejsze wystawienie faktury nie wpływa na moment powstania obowiązku. Reguła kasowa dotyczy tylko czynności wymienionych w art. 19a ust. 5, do których zwykła dostawa towarów nie należy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 1

Pułapka: Pomylenie ogólnej zasady z chwilą wydania towaru z wyjątkiem dotyczącym wystawienia faktury przed wydaniem.

Spółka z o.o. (czynny podatnik VAT) zakupiła w styczniu 2026 r. towary od kontrahenta krajowego i odliczyła podatek naliczony z faktury. Termin płatności upłynął 28 lutego 2026 r. Spółka nie uregulowała należności w terminie. W którym okresie rozliczeniowym spółka jest obowiązana dokonać korekty odliczonego podatku naliczonego, jeśli do dnia upływu 90 dni od terminu płatności nie zapłaciła?

a) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin płatności, czyli za marzec 2026 r., gdyż korekta jest dokonywana po upływie terminu płatności.
b) W rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności, czyli za maj 2026 r. poprawna
c) W rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności, czyli za luty 2026 r., gdyż korekta jest dokonywana w tym okresie.

Dlaczego tak: Dłużnik ma obowiązek skorygować odliczony podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności. Termin płatności upłynął 28 lutego 2026 r., 90 dni od tego dnia upływa 29 maja 2026 r., a zatem korekta należy się w rozliczeniu za maj 2026 r. Wariant wskazujący okres terminu płatności (luty) jest błędny, bo korekta nie jest dokonywana w tym okresie. Wariant wskazujący okres po upływie terminu płatności (marzec) jest błędny, bo chodzi o 90. dzień po terminie płatności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89b ust. 1

Pułapka: Błędne przypisanie korekty do okresu, w którym upływa termin płatności, zamiast do okresu, w którym upływa 90 dzień po tym terminie.

Spółka z o.o. dokonuje dostawy towarów na rzecz kontrahenta z innego państwa członkowskiego UE. Towary są transportowane z Polski do tego państwa. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów?

a) Z chwilą dokonania dostawy towarów, z zastrzeżeniem szczególnych przypadków, np. gdy dostawa następuje w ramach sprzedaży na odległość, dla której obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy.
b) Z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy, przy czym jeżeli faktura nie została wystawiona w tym terminie, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu tego terminu. poprawna
c) Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30 dnia od dnia dokonania dostawy, przy czym w przypadku otrzymania zapłaty przed dokonaniem dostawy obowiązek powstaje z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy. Jeżeli faktury nie wystawiono w tym terminie, obowiązek podatkowy powstaje z upływem tego terminu. Zasada ogólna wiążąca obowiązek podatkowy z dokonaniem dostawy nie ma tu zastosowania, a otrzymanie zapłaty przed dostawą nie rodzi obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest kojarzenie obowiązku podatkowego z wystawieniem faktury; w tym przypadku decyduje moment dostawy.

Spółka z o.o. otrzymała w dniu 10 maja 2026 r. całość zapłaty za dostawę towarów, która ma zostać dokonana w dniu 15 czerwca 2026 r. Dostawa nie jest wewnątrzwspólnotową dostawą towarów ani dostawą, dla której obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b lub ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT. Który z poniższych obowiązków ciąży na spółce?

a) Spółka powinna wystawić fakturę do 10 maja 2026 r., czyli najpóźniej w dniu otrzymania całości zapłaty.
b) Spółka powinna wystawić fakturę do 15 czerwca 2026 r., czyli 15. dnia miesiąca po otrzymaniu całości zapłaty. poprawna
c) Spółka powinna wystawić fakturę do 15 lipca 2026 r., czyli 15. dnia miesiąca po dokonaniu planowanej dostawy.

Dlaczego tak: Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy. Termin wystawienia takiej faktury zaliczkowej upływa 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano zapłatę, czyli w opisanym stanie faktycznym 15 czerwca 2026 r. Nie ma obowiązku wystawienia faktury już w dniu otrzymania zapłaty, a termin liczony od miesiąca dostawy dotyczy faktury dokumentującej samą dostawę.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 106b ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 106i ust. 2

Pułapka: Łatwo pomylić termin wystawienia faktury zaliczkowej (z chwilą otrzymania zapłaty) z ogólnym terminem dla faktur dokumentujących dostawy.

Spółka z o.o. świadczy usługi budowlane na rzecz innego podatnika. W dniu 30 czerwca 2026 r. wykonała usługę, a fakturę na kwotę netto 100 000 zł wystawiła 10 lipca 2026 r. Zgodnie z umową termin płatności upływa 30 września 2026 r. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT dla tej usługi?

a) Z chwilą wykonania usługi, tj. 30 czerwca 2026 r., ponieważ data wystawienia faktury nie wpływa na moment powstania obowiązku podatkowego.
b) Z chwilą wystawienia faktury, tj. 10 lipca 2026 r., ponieważ dla usług budowlanych ustawa wiąże obowiązek podatkowy z jej wystawieniem. poprawna
c) Z chwilą upływu terminu płatności, tj. 30 września 2026 r., ponieważ strony ustaliły termin dłuższy niż 60 dni od dnia wykonania usługi.

Dlaczego tak: Przy świadczeniu usług budowlanych na rzecz innego podatnika obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, a więc 10 lipca 2026 r. Fakturę wystawiono w ustawowym terminie 30 dni od wykonania usługi, dlatego nie działa reguła zastępcza wiążąca obowiązek podatkowy z upływem tego terminu. Ustawa nie przewiduje przesunięcia obowiązku podatkowego na dzień upływu terminu płatności, choćby był on dłuższy niż 60 dni.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a w zw. z ust. 7

Pułapka: Pomylenie zasady ogólnej z wyjątkiem dla usług budowlanych z terminem płatności dłuższym niż 60 dni.

Spółka z o.o. z siedzibą w Polsce dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta z Niemiec, który jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy dla tej dostawy, jeżeli towary zostały wysłane 10 maja, a fakturę wystawiono 15 maja?

a) Obowiązek podatkowy powstaje 15 maja, z chwilą wystawienia faktury. poprawna
b) Obowiązek podatkowy powstaje 10 maja, z chwilą dostawy towarów.
c) Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty przez sprzedawcę.

Dlaczego tak: W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy. Fakturę wystawiono 15 maja, czyli przed upływem tego terminu, więc obowiązek podatkowy powstał 15 maja. Sam wywóz towarów 10 maja ani późniejsza zapłata nie wyznaczają tu momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 20 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie zasad dla WDT z zasadą dla dostaw krajowych, gdzie wystawienie faktury może mieć znaczenie.

Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie świadczy usługi doradcze na rzecz kontrahenta z Niemiec, który jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Usługi te są świadczone zdalnie, a kontrahent nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności. Gdzie znajduje się miejsce świadczenia tych usług?

a) W Niemczech, ponieważ nabywca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej i to jemu są świadczone usługi, a dla usług B2B decydujące jest miejsce siedziby nabywcy. poprawna
b) W Polsce, ponieważ usługodawca ma siedzibę w Polsce i usługi są świadczone zdalnie, a kontrahent nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności.
c) W Polsce, ponieważ usługi są świadczone zdalnie i korzystają z nich osoby fizyczne w Polsce, a kontrahent nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności.

Dlaczego tak: Zasada ogólna dla usług świadczonych na rzecz podatników stanowi, że miejscem świadczenia jest miejsce, w którym nabywca posiada siedzibę działalności gospodarczej. W przypadku usług doradczych świadczonych na rzecz podatnika z Niemiec, miejsce świadczenia znajduje się w Niemczech. Wariant wskazujący na Polskę jako miejsce świadczenia ze względu na siedzibę usługodawcy jest błędny, gdyż dla usług B2B decydujące jest miejsce siedziby nabywcy. Wariant dotyczący osób fizycznych jest nieprawidłowy, ponieważ nabywcą jest podatnik, a nie osoba fizyczna nieprowadząca działalności.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 28b ust. 1

Pułapka: Pomylenie zasady ogólnej dla usług B2B z zasadą dla usług B2C, gdzie miejscem świadczenia jest siedziba usługodawcy.

Spółka z siedzibą w Polsce nabywa towary od kontrahenta z Francji, który jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Towary są wysyłane z Francji do Polski. Czy transakcja ta stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w Polsce?

a) Tak, jeżeli spółka jest zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce. poprawna
b) Tak, zawsze, gdy towary są wysyłane z innego państwa członkowskiego do Polski.
c) Nie, ponieważ nabywcą jest podatnik, a dostawca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej.

Dlaczego tak: Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów ma miejsce, gdy nabywca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a towary są wysyłane z innego państwa członkowskiego do Polski. Warunkiem jest, aby nabywca był zarejestrowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w Polsce. Wariant zaprzeczający, że transakcja stanowi WNT ze względu na status dostawcy, jest błędny, gdyż status dostawcy nie wyłącza opodatkowania WNT. Wariant twierdzący, że WNT występuje zawsze, jest nieprawidłowy, gdyż konieczne jest spełnienie warunków dotyczących nabywcy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 9 ust. 1 i 2

Pułapka: Uznanie, że WNT występuje automatycznie przy przemieszczeniu towarów, bez weryfikacji statusu nabywcy.

W przypadku dostawy towarów, dla której w związku z jej realizacją ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, obowiązek podatkowy powstaje:

a) z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia dostawy poprawna
b) z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie
c) z chwilą wydania towaru nabywcy, jeżeli wydanie to nastąpiło przed upływem ostatniego terminu płatności

Dlaczego tak: Dla dostaw towarów, dla których ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, ustawodawca przewidział szczególny moment powstania obowiązku podatkowego - jest nim upływ każdego okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia, aż do zakończenia dostawy. Wariant wiążący obowiązek z wydaniem towaru jest właściwy dla dostaw jednorazowych, a wariant uzależniający powstanie obowiązku od otrzymania zapłaty znajduje zastosowanie tylko do wskazanych w ustawie czynności, do których omawiana dostawa nie należy.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 19a ust. 3 i 4

Pułapka: Łatwo pomylić tę regulację z ogólną zasadą powstania obowiązku podatkowego z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.

Wierzyciel dokonuje korekty podatku należnego w ramach ulgi na złe długi po upływie 90 dni od upływu terminu płatności. Kogo i w jaki sposób informuje o tej korekcie?

a) Dłużnika, którego wierzytelność dotyczy - w odrębnym zawiadomieniu przed złożeniem deklaracji z korektą.
b) Dłużnika, którego wierzytelność dotyczy - w odrębnym zawiadomieniu w ciągu 7 dni po złożeniu deklaracji z korektą.
c) Naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wierzyciela - w deklaracji podatkowej z korektą. poprawna

Dlaczego tak: Wierzyciel informuje o korekcie właściwego dla siebie naczelnika urzędu skarbowego w deklaracji podatkowej, w której tej korekty dokonuje. Dawny obowiązek zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego został uchylony i nie jest już warunkiem skorzystania z ulgi na złe długi, dlatego żaden termin na zawiadomienie dłużnika nie obowiązuje.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89a ust. 5

Pułapka: Mylenie obowiązku zawiadomienia z obowiązkiem informacyjnym po dokonaniu korekty.

Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, w przypadku wierzytelności nieuregulowanej, wierzyciel może skorygować podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, jeżeli spełnione są łącznie określone warunki. Który z poniższych warunków nie jest wymagany do skorzystania z tzw. ulgi na złe długi?

a) Od daty wystawienia faktury dokumentującej daną wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona
b) Na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji z korektą wierzyciel jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług
c) Wierzyciel i dłużnik w dniu dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi byli zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku od towarów i usług poprawna

Dlaczego tak: Ustawa wymaga obecnie, aby na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji z korektą wierzyciel był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny oraz aby od daty wystawienia faktury nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku jej wystawienia. Warunek, aby obie strony były zarejestrowanymi czynnymi podatnikami już w dniu dokonania dostawy lub wykonania usługi, nie został w przepisie postawiony.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. a i pkt 5

Pułapka: Łatwo pomylić moment badania statusu podatnika - chodzi o dzień poprzedzający złożenie korekty, a nie dzień transakcji.

Zwalnia się od podatku import towarów specjalnie przystosowanych do celów rehabilitacji społecznej, zawodowej i medycznej, jeżeli towary te są przywożone przez organizacje społeczne, których podstawowym celem statutowym jest rehabilitacja oraz pomoc naukowa i kulturalna osobom niepełnosprawnym, oraz jeżeli zostały oddane tym instytucjom:

a) bezpłatnie i bez uzyskania korzyści ekonomicznych ze strony dającego poprawna
b) odpłatnie, ale po cenie niższej od ceny rynkowej
c) bezpłatnie, ale z możliwością późniejszej sprzedaży na cele komercyjne

Dlaczego tak: Warunkiem zwolnienia z podatku importu towarów specjalnie przystosowanych do celów rehabilitacyjnych jest ich bezpłatne oddanie organizacjom społecznym oraz brak uzyskania korzyści ekonomicznych przez dającego. Odpłatne przekazanie lub możliwość późniejszej sprzedaży na cele komercyjne wyklucza zastosowanie zwolnienia, ponieważ ustawa wymaga, aby towary były oddane bezpłatnie i bez uzyskania korzyści ekonomicznych.

Podstawa prawna: ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 62 ust. 1

Pułapka: Zwolnienie ma charakter warunkowy - nie wystarczy samo przeznaczenie towarów na cele rehabilitacyjne, konieczne jest również spełnienie przesłanki nieodpłatności.