Postępowanie podatkowe

Zasady ogólne postępowania podatkowego, właściwość organów, strona i pełnomocnictwa, terminy i doręczenia, wszczęcie postępowania, dowody i domniemania, decyzje i postanowienia, odwołanie i zażalenie, tryby nadzwyczajne, wykonanie decyzji i wstrzymanie wykonania, koszty postępowania.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 54 pytania.

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Który z poniższych warunków musi być dodatkowo spełniony, aby taka zmiana była dopuszczalna?

a) Przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji poprawna
b) Strona złoży wniosek o zmianę decyzji przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego
c) Organ wyda postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Brak sprzeciwu przepisów szczególnych jest więc ustawowym warunkiem zmiany. Ordynacja nie uzależnia zmiany od złożenia wniosku przed upływem przedawnienia. Nie wymaga też wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, a organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony (art. 253a § 3).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 253a § 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę, że art. 155 kpa wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: zgody strony oraz braku sprzeciwu przepisów szczególnych, a także interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

Decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Który tryb nadzwyczajny powinien być zastosowany?

a) Uchylenie decyzji ostatecznej przez organ, który ją wydał, jako tryb właściwy dla decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, jeżeli strona nie nabyła prawa.
b) Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako tryb właściwy dla naruszenia przepisów o właściwości, gdy po wydaniu decyzji wskazano nowe okoliczności.
c) Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu naruszenia przepisów o właściwości przez organ wyższego stopnia, a gdy go nie ma - przez organ, który wydał decyzję. poprawna

Dlaczego tak: Naruszenie przepisów o właściwości jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Organem właściwym jest organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - organ, który wydał decyzję. Uchylenie decyzji przez organ, który ją wydał, dotyczy innych przypadków, np. gdy strona nie nabyła prawa. Wznowienie postępowania służy usuwaniu wad związanych z przesłankami wznowieniowymi, takimi jak określone nowe okoliczności lub dowody, i nie jest trybem właściwym dla naruszenia przepisów o właściwości.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 247 § 1 pkt 1 i art. 248

Pułapka: Należy pamiętać, że stwierdzenie nieważności z powodu naruszenia właściwości należy do organu wyższego stopnia.

Decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Który tryb nadzwyczajny może mieć zastosowanie?

a) Wznowienie postępowania na podstawie nowych okoliczności faktycznych.
b) Uchylenie decyzji przez organ wyższego stopnia w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej.
c) Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. poprawna

Dlaczego tak: Rażące naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Wznowienie postępowania służy w przypadkach wymienionych w art. 240 § 1, w tym przy nowych okolicznościach faktycznych, a nie przy rażącym naruszeniu prawa. Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 253 dotyczy decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa, i wymaga interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 247 § 1 pkt 3

Pułapka: Należy odróżnić tryby nadzwyczajne: stwierdzenie nieważności dotyczy wad kwalifikowanych, a wznowienie - nowych okoliczności.

Kiedy organ podatkowy może wydać postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia?

a) Na wniosek podatnika, który nie wskazał sposobu zaliczenia wpłaty, a organ ma wątpliwości co do jej rozliczenia.
b) Na wniosek podatnika, który kwestionuje dokonane przez organ zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowych. poprawna
c) Z urzędu, w każdym przypadku, gdy podatnik dokona wpłaty bez wskazania sposobu jej zaliczenia.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 62 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia organ podatkowy wydaje postanowienie na wniosek podatnika. Postanowienie to wydawane jest, gdy podatnik kwestionuje sposób zaliczenia wpłaty. Nie jest to czynność z urzędu, ani nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie wskazał sposobu zaliczenia - w takim wypadku organ dokonuje zaliczenia zgodnie z art. 62 § 1 i nast., ale nie wydaje postanowienia, chyba że podatnik złoży wniosek.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 62 § 4

Pułapka: Trzeba zwrócić uwagę, że postanowienie wydawane jest tylko na wniosek podatnika, a nie z urzędu.

Kiedy organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego?

a) Gdy podanie ma braki formalne i mimo prawidłowego wezwania strona nie uzupełniła ich w wyznaczonym terminie
b) Gdy organ uznaje żądanie za oczywiście bezzasadne i ocenia, że brak jest podstaw do uwzględnienia go
c) Gdy żądanie wniosła osoba niebędąca stroną albo z innych przyczyn postępowania nie można wszcząć poprawna

Dlaczego tak: Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem podania bez rozpatrzenia, a nie odmową wszczęcia postępowania. Ocena bezzasadności żądania następuje w drodze decyzji, a nie postanowienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165a § 1

Pułapka: Trzeba odróżnić odmowę wszczęcia postępowania od pozostawienia podania bez rozpatrzenia - ta druga ma miejsce przy brakach formalnych.

Kiedy pełnomocnictwo szczególne do występowania przed organem podatkowym w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych wygasa?

a) Z dniem śmierci mocodawcy, także wtedy, gdy postępowanie nadal się toczy, pełnomocnik dokonał czynności, a spadkobiercy nie potwierdzili umocowania.
b) Z dniem zakończenia postępowania, w którym zostało udzielone, chyba że umocowanie obejmuje także czynności podejmowane po jego zakończeniu. poprawna
c) Z dniem doręczenia organowi wypowiedzenia albo odwołania, jeżeli oświadczenie ma formę pisemną, zawiera przyczynę i podpis osoby uprawnionej.

Dlaczego tak: Pełnomocnictwo szczególne co do zasady wygasa z chwilą zakończenia postępowania, do którego się odnosi. Jeżeli pełnomocnik został umocowany do wszystkich czynności w sprawie, umocowanie może obejmować również czynności podejmowane po zakończeniu postępowania. Śmierć mocodawcy nie powoduje automatycznego wygaśnięcia pełnomocnictwa szczególnego, ponieważ następcy prawni mogą wstąpić w prawa strony. Odwołanie albo wypowiedzenie pełnomocnictwa jest odrębnym sposobem zakończenia umocowania i wymaga zawiadomienia organu, ale nie wymaga wskazania przyczyny; nie jest to odpowiedź na pytanie o wygaśnięcie pełnomocnictwa szczególnego wskutek zakończenia postępowania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 141

Pułapka: Należy odróżnić pełnomocnictwo szczególne od ogólnego - to pierwsze gaśnie z końcem sprawy, a nie na skutek śmierci mocodawcy.

Kiedy pełnomocnictwo w postępowaniu podatkowym może być udzielone ustnie do protokołu?

a) Pełnomocnictwo może być udzielone ustnie do protokołu, gdy pełnomocnikiem jest osoba najbliższa stronie, np. małżonek lub dziecko, a strona nie może złożyć podpisu z powodu choroby lub niepełnosprawności, co potwierdza organ podatkowy w protokole.
b) Pełnomocnictwo może być udzielone ustnie do protokołu tylko wtedy, gdy strona nie może złożyć podpisu z powodu choroby lub niepełnosprawności, a pełnomocnikiem jest osoba najbliższa, co wymaga udokumentowania w protokole przez organ podatkowy.
c) Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu, natomiast pełnomocnictwo ogólne zgłasza się wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 138e § 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Forma ustna jest więc zastrzeżona dla pełnomocnictwa szczególnego, a nie dopuszczalna w każdym przypadku: pełnomocnictwo ogólne zgłasza mocodawca wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej według wzoru, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (art. 138d § 3). Ustawa nie ogranicza formy ustnej do osób najbliższych ani do przypadków choroby lub niepełnosprawności; odrębna zasada z art. 138c § 3 dotyczy mocodawcy, który nie może się podpisać.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138e § 2 i art. 138d § 3

Pułapka: Często uważa się, że pełnomocnictwo ustne jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, podczas gdy Ordynacja podatkowa przewiduje je jako pełnoprawną formę.

Kiedy pełnomocnictwo w postępowaniu podatkowym może być udzielone ustnie?

a) Zawsze, gdy strona działa przez pełnomocnika.
b) Gdy pełnomocnikiem jest osoba bliska stronie.
c) Gdy strona zgłosi je do protokołu. poprawna

Dlaczego tak: Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2 Ordynacji podatkowej). Zgłoszenie do protokołu jest więc jedyną dopuszczalną formą ustną. Wariant dopuszczający formę ustną zawsze, gdy strona działa przez pełnomocnika, jest błędny, bo pełnomocnictwo ogólne zgłasza się wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej (art. 138d § 3). Wariant odwołujący się do osób bliskich jest błędny, bo ustawa nie przewiduje takiej szczególnej zasady co do formy.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138e § 2

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że pełnomocnictwo może być udzielone w dowolnej formie, a tymczasem konieczne jest pismo lub zgłoszenie do protokołu.

Kiedy postanowienie wydane w toku postępowania podatkowego wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego?

a) Tylko wtedy, gdy postanowienie jest wydane z urzędu, a nie na wniosek strony.
b) Tylko wtedy, gdy postanowienie kończy postępowanie w sprawie.
c) Zawsze, gdy postanowienie jest wydane na skutek zażalenia na postanowienie. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Wariant wiążący obowiązek uzasadnienia z wszczęciem postępowania z urzędu jest błędny, bo przepis nie posługuje się takim kryterium. Błędny jest też wariant wiążący ten obowiązek z zakończeniem postępowania w sprawie, bo decydująca jest zaskarżalność postanowienia, a nie to, czy kończy ono sprawę.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 217 § 2

Pułapka: Należy pamiętać, że uzasadnienie wymagane jest nie tylko przy postanowieniach zaskarżalnych, ale także przy wydanych na skutek zażalenia.

Kiedy postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa uważa się za wszczęte?

a) Z dniem doręczenia stronie wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie
b) Z dniem doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania poprawna
c) Z dniem doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie

Dlaczego tak: Postępowanie podatkowe w sprawach zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa wszczyna się z dniem doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Wezwanie do złożenia wyjaśnień nie jest czynnością wszczynającą, lecz dowodową. Decyzja kończąca postępowanie jest natomiast rezultatem wszczęcia, a nie jego początkiem.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165 § 4

Pułapka: Pomylenie czynności wszczynającej z czynnościami podejmowanymi w toku postępowania, takimi jak wezwania.

Kto może być stroną w postępowaniu podatkowym?

a) Podatnik, płatnik, inkasent, ich następca prawny, osoba trzecia z art. 110-117c oraz podmioty z art. 133 § 2 poprawna
b) Tylko osoba fizyczna albo osoba prawna, która sama występuje jako podatnik i jest bezpośrednio zainteresowana wynikiem sprawy
c) Wyłącznie podatnik, płatnik albo inkasent, bez następców prawnych, osób trzecich i podmiotów wskazanych w art. 133 § 2

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia wymieniona w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu, do której czynność organu się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu dotyczy. Artykuł 133 § 2 rozszerza ten krąg na inne osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na których ciążą szczególne obowiązki albo które zamierzają skorzystać z uprawnień. Ograniczenie kręgu stron do osób fizycznych i prawnych albo wyłącznie do podatnika, płatnika i inkasenta jest więc błędne.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133 § 1 i § 2

Pułapka: Zbyt wąskie rozumienie kręgu podmiotów mogących być stroną.

Które z poniższych postanowień wydawanych przez organ podatkowy jest zaskarżalne zażaleniem?

a) Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
b) Postanowienie o sprostowaniu decyzji. poprawna
c) Postanowienie o wyłączeniu pracownika organu podatkowego od udziału w postępowaniu.

Dlaczego tak: Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia decyzji służy zażalenie (art. 215 § 3 Ordynacji podatkowej). Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest zaskarżalne zażaleniem, ponieważ w tej sprawie postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 163 § 2). Wyłączenie pracownika organu podatkowego następuje na podstawie art. 130 Ordynacji i ustawa nie przewiduje zażalenia w tej sprawie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 215 § 3 oraz art. 163 § 2

Pułapka: Zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa to przewiduje; nie każde postanowienie jest zaskarżalne.

Organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzymał wykonanie decyzji. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tego postanowienia jest prawidłowe?

a) Na postanowienie służy zażalenie w każdym przypadku, także gdy wydał je Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS lub SKO.
b) Na postanowienie nie służy zażalenie w żadnym przypadku, ponieważ wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter czynności materialno-technicznej.
c) Na postanowienie służy zażalenie, chyba że wydał je Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS lub SKO. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 246 § 2 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie zostało wydane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej, naczelnika urzędu celno-skarbowego lub samorządowe kolegium odwoławcze. W wariantach skrócono nazwy tych organów odpowiednio do: Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS oraz SKO. Twierdzenie, że zażalenie służy zawsze, pomija ustawowe wyłączenia. Twierdzenie, że zażalenie w ogóle nie służy, jest sprzeczne z treścią przepisu, bo wstrzymanie wykonania decyzji następuje w formie postanowienia, a nie czynności materialno-technicznej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 246 § 2

Pułapka: Łatwo pomylić zasadę z wyjątkiem - zażalenie nie przysługuje tylko w przypadku decyzji wydanych przez ministra lub SKO.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących zażalenia w postępowaniu podatkowym jest prawidłowe?

a) Zażalenie przysługuje tylko na postanowienia, których ustawa wprost nie wymienia, ale które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także na postanowienia, które ustawa wprost wskazuje jako podlegające zaskarżeniu.
b) Zażalenie przysługuje na każde postanowienie wydane w toku postępowania podatkowego, niezależnie od tego, czy ustawa to przewiduje, a także na postanowienia, które nie są wymienione w ustawie, ale mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
c) Zażalenie przysługuje na postanowienia tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi, przy czym na niektóre postanowienia zażalenie przysługuje zawsze, np. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Ustawa wskazuje takie przypadki wprost, na przykład art. 201 § 3 przewiduje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Wariant dopuszczający zażalenie na postanowienia niewymienione w ustawie, byle istotne dla sprawy, jest błędny. Błędny jest też wariant przyznający zażalenie na każde postanowienie wydane w toku postępowania: postanowienie, na które zażalenie nie służy, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 236 § 1 i art. 201 § 3

Pułapka: Łatwo pomylić zasadę ogólną z wyjątkami; trzeba pamiętać, że katalog postanowień zaskarżalnych jest zamknięty, ale niektóre są zaskarżalne zawsze.

Który organ jest właściwy miejscowo w sprawach opodatkowania podatkiem od nieruchomości osób fizycznych, jeżeli nieruchomość położona jest na terenie dwóch gmin?

a) Organ właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a przy położeniu nieruchomości w dwóch gminach - jeden organ dla gminy obejmującej większą część.
b) Organ właściwy według miejsca położenia nieruchomości, a przy położeniu w dwóch gminach - każdy organ w zakresie części leżącej na jego obszarze. poprawna
c) Organ właściwy według miejsca zdarzenia wszczynającego postępowanie, a gdy miejsca nie da się ustalić - organ dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.

Dlaczego tak: W podatku od nieruchomości organem podatkowym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a właściwość ustala się według miejsca położenia nieruchomości, ponieważ ustawa podatkowa stanowi inaczej niż reguła ogólna z art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli nieruchomość leży na obszarze dwóch gmin, każdy organ jest właściwy co do tej części, która znajduje się na jego obszarze. Nie wybiera się jednego organu według większej części nieruchomości. Wariant odwołujący się do miejsca zamieszkania podatnika pomija odrębną regulację ustawy podatkowej. Wariant wskazujący organ właściwy dla dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie powtarza regułę Kodeksu postępowania administracyjnego, którego nie stosuje się do spraw normowanych Ordynacją podatkową.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 17 § 1 w związku z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych

Pułapka: Łatwo pomylić właściwość dla nieruchomości z właściwością wynikającą z miejsca zamieszkania lub zdarzenia; w sprawach o nieruchomości pierwszeństwo ma miejsce położenia.

Który z organów jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta gminy w sprawie podatku od nieruchomości?

a) Wojewoda, jako organ nadzoru nad działalnością gminy.
b) Minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako organ wyższego stopnia w sprawach podatkowych.
c) Samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawa stanowi inaczej. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 13 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organami podatkowymi wyższego stopnia w stosunku do organów podatkowych gminy są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy stanowią inaczej. W sprawach podatku od nieruchomości organem podatkowym jest wójt, a odwołanie od jego decyzji rozpatruje samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewoda nie jest organem podatkowym wyższego stopnia w sprawach podatkowych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest organem wyższego stopnia wobec organów podatkowych, ale nie wobec organów gminy w sprawach podatku od nieruchomości.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 13 § 1 pkt 2

Pułapka: Przypisanie właściwości odwoławczej wojewodzie lub ministrowi, podczas gdy właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Który z organów jest właściwy w sprawach podatku od nieruchomości?

a) Dyrektor izby administracji skarbowej
b) Wójt (burmistrz, prezydent miasta) poprawna
c) Naczelnik urzędu skarbowego

Dlaczego tak: Podatek od nieruchomości jest podatkiem samorządowym, a jego ustalenie i pobór należą do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organu podatkowego pierwszej instancji. Naczelnik urzędu skarbowego jest właściwy dla podatków państwowych, a dyrektor izby administracji skarbowej dla odwołań od decyzji naczelnika urzędu skarbowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 13 § 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie właściwości organów podatkowych dla podatków samorządowych i państwowych.

Który z podmiotów nie może być stroną w postępowaniu podatkowym?

a) Spółka cywilna, która nie posiada osobowości prawnej, ale na podstawie odrębnych przepisów może być podatnikiem podatku od towarów i usług.
b) Fundacja, która nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, ale działa na podstawie statutu i posiada majątek. poprawna
c) Osoba fizyczna, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, nawet jeśli nie ma zdolności do czynności prawnych.

Dlaczego tak: Krąg stron postępowania podatkowego określa art. 133 Ordynacji podatkowej: są nimi podatnik, płatnik, inkasent, ich następcy prawni i osoby trzecie z art. 110-117c, a także inne osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na których ciążą szczególne obowiązki lub które zamierzają skorzystać z uprawnień (art. 133 § 2). Spółka cywilna może być stroną, bo na gruncie podatku od towarów i usług jest podatnikiem. Osoba fizyczna może być stroną niezależnie od zdolności do czynności prawnych, bo działa przez przedstawiciela ustawowego. Fundacja niewpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jeszcze nie istnieje jako osoba prawna i nie ciążą na niej własne obowiązki podatkowe, więc nie może być stroną.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133 § 1 i § 2

Pułapka: Często błędnie uznaje się, że spółka cywilna nie może być stroną, a fundacja bez wpisu do rejestru może być traktowana jak osoba prawna.

Który z wymienionych dokumentów może być uznany za dowód w postępowaniu podatkowym?

a) Wyłącznie dokument urzędowy sporządzony przez organ podatkowy w formie decyzji, postanowienia albo innego aktu administracyjnego
b) Każdy dokument przydatny do wyjaśnienia sprawy i niesprzeczny z prawem, niezależnie od tego, czy jest urzędowy czy prywatny poprawna
c) Wyłącznie dokument prywatny podpisany przez stronę postępowania, potwierdzający jej oświadczenia woli albo wiedzę o faktach

Dlaczego tak: W postępowaniu podatkowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności dowodami są: księgi podatkowe, deklaracje, korespondencja, dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ograniczenie dowodów wyłącznie do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy podatkowe albo wyłącznie do dokumentów prywatnych podpisanych przez strony nie znajduje oparcia w przepisach. Dowodem mogą być także dokumenty nieformalne, korespondencja, notatki służbowe oraz dokumenty prywatne niepodpisane, jeżeli ich treść ma znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i nie zachodzi sprzeczność z prawem.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 180

Pułapka: Przyjęcie wąskiej interpretacji katalogu środków dowodowych, podczas gdy przepis ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów.

Organ podatkowy doręcza pisma stronie. Jak należy doręczyć pisma, gdy strona ustanowiła kilku pełnomocników?

a) Należy doręczyć pisma wszystkim ustanowionym pełnomocnikom, bez wyboru jednego adresata, ponieważ każdy z nich ma umocowanie do działania za stronę.
b) Należy doręczyć pisma temu pełnomocnikowi, który najwcześniej złożył lub okazał pełnomocnictwo, ponieważ decyduje kolejność zgłoszenia umocowania.
c) Należy doręczyć pisma jednemu pełnomocnikowi wskazanemu przez stronę jako adresat korespondencji, gdy ustanowiono kilku pełnomocników. poprawna

Dlaczego tak: Ustanawiając więcej niż jednego pełnomocnika o tym samym zakresie działania, strona wskazuje organowi jednego z nich jako pełnomocnika do doręczeń (art. 138g Ordynacji podatkowej). Pisma doręcza się wtedy temu pełnomocnikowi, a w razie niewskazania go organ doręcza pisma jednemu z pełnomocników (art. 145 § 3). Doręczanie każdemu z pełnomocników nie jest wymagane, a ustawa nie zna kryterium pierwszeństwa złożenia ani okazania pełnomocnictwa.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138g i art. 145 § 3

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że doręczenie musi nastąpić do rąk wszystkich pełnomocników.

Organ podatkowy otrzymał żądanie wszczęcia postępowania podatkowego od osoby niebędącej stroną w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji organ powinien:

a) pozostawić żądanie bez rozpatrzenia po zawiadomieniu wnioskodawcy, jak przy nieusuniętych brakach formalnych podania
b) wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które przysługuje zażalenie, zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej poprawna
c) wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, od której przysługuje odwołanie w zwykłym toku instancji

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na to postanowienie służy zażalenie (art. 165a § 2). Ustawa nie przewiduje w tej sytuacji decyzji ani pozostawienia żądania bez rozpatrzenia; pozostawienie bez rozpatrzenia dotyczy podania dotkniętego brakami formalnymi, których strona nie usunęła (art. 169 § 1).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165a § 1 i § 2

Pułapka: Pomylenie postanowienia z decyzją - w tym przypadku właściwą formą jest postanowienie.

Organ podatkowy pierwszej instancji doręczył stronie decyzję w dniu 2 marca 2026 r. (poniedziałek). W którym dniu upływa termin do wniesienia odwołania?

a) W dniu 15 marca 2026 r. (niedziela), gdyż termin 14 dni liczy się od dnia doręczenia, a niedziela jako dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa termin na najbliższy dzień roboczy.
b) W dniu 17 marca 2026 r. (wtorek), gdyż termin 14 dni liczy się od dnia następnego po doręczeniu, a niedziela przypadająca jako ostatni dzień terminu przesuwa go na następny dzień roboczy.
c) W dniu 16 marca 2026 r. (poniedziałek), gdyż termin 14 dni liczy się od dnia następnego po doręczeniu, a niedziela przypadająca w trakcie nie przesuwa końca terminu. poprawna

Dlaczego tak: Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej). Przy obliczaniu terminu określonego w dniach nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie (art. 12 § 1), więc pierwszym dniem terminu jest 3 marca, a czternastym 16 marca. Niedziela przypadająca w trakcie biegu terminu nie ma znaczenia; reguła z art. 12 § 5, przesuwająca koniec terminu na następny dzień roboczy, dotyczy tylko sytuacji, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 223 § 2 oraz art. 12 § 1 i § 5

Pułapka: Częstym błędem jest doliczanie dni wolnych do terminu - w terminach dniowych niedziele i święta są wliczane, a przesunięcie następuje tylko, gdy ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy.

Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, od której strona wniosła odwołanie. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących postępowania odwoławczego jest prawidłowe?

a) Odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. poprawna
b) Odwołanie może ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja jest niekorzystna; brak zarzutów i dowodów nie przeszkadza w jego rozpoznaniu.
c) Odwołanie powinno obejmować jedynie żądanie uchylenia decyzji; zarzuty i dowody są zbędne, bo organ odwoławczy ustala je z urzędu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Te elementy pozwalają organowi odwoławczemu ustalić, czego strona żąda i na jakiej podstawie kwestionuje decyzję. Odwołanie, które nie spełnia tych warunków, organ odwoławczy pozostawia bez rozpatrzenia w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 3). Dlatego błędny jest zarówno wariant dopuszczający odwołanie bez zarzutów, jak i wariant ograniczający treść odwołania do samego żądania uchylenia decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 222

Pułapka: Często myli się wymogi formalne odwołania z wymogami podania; tu chodzi o konkretne elementy z art. 222.

Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, od której strona wniosła odwołanie. Organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kiedy decyzja organu pierwszej instancji przestaje wywoływać skutki prawne?

a) Z chwilą wydania decyzji przez organ odwoławczy
b) Z chwilą doręczenia decyzji organu odwoławczego stronie poprawna
c) Z chwilą uprawomocnienia się decyzji organu odwoławczego

Dlaczego tak: Organ podatkowy jest związany wydaną decyzją od chwili jej doręczenia (art. 212 Ordynacji podatkowej). Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję pierwszej instancji wywołuje więc skutki prawne z chwilą doręczenia jej stronie i dopiero wtedy uchylona decyzja przestaje obowiązywać. Samo wydanie decyzji, bez doręczenia, nie wywołuje jeszcze skutków wobec strony, a pojęcie uprawomocnienia odnosi się do orzeczeń sądowych, a nie do decyzji podatkowych.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 212

Pułapka: Utożsamienie skuteczności decyzji z jej wydaniem, podczas gdy dla skutków prawnych wobec strony konieczne jest doręczenie.

Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję. Strona wniosła odwołanie. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, i wydał postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Jaki charakter ma to postanowienie i czy przysługuje na nie zażalenie?

a) Jest to postanowienie nieostateczne, na które służy zażalenie do organu wyższego stopnia przed skargą sądową.
b) Jest to postanowienie ostateczne, na które nie służy zażalenie; strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego. poprawna
c) Jest to decyzja nieostateczna, od której przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, a nie skarga sądowa.

Dlaczego tak: Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Postanowienia wymienione w art. 228 § 1 są ostateczne (art. 228 § 2), więc zażalenie na nie nie służy. Nie jest to decyzja, lecz postanowienie kończące postępowanie w sprawie, na które stronie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Szczegółowa podstawa braku zażalenia wynika z tego, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje zażalenia na takie postanowienie, kwalifikując je jako ostateczne.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 228 § 1 pkt 2 i § 2

Pułapka: Uznanie, że na postanowienie o niedopuszczalności odwołania służy zażalenie, podczas gdy Ordynacja podatkowa go nie przewiduje.

Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję. Strona, która nie zgadza się z rozstrzygnięciem, rozważa wniesienie odwołania. Który z poniższych terminów jest terminem ustawowym na wniesienie odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym?

a) 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie poprawna
b) 7 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie
c) 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin 30 dni występuje w innych ustawach, ale nie w Ordynacji podatkowej dla odwołania od decyzji. Termin 7 dni również nie jest przewidziany dla odwołania od decyzji w postępowaniu podatkowym.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 223 § 2

Pułapka: Pomylenie terminu na odwołanie z terminami przewidzianymi dla innych czynności, np. zażalenia lub wniosku o przywrócenie terminu.

Organ podatkowy prowadzi postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego. Strona składa wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, która nie jest jeszcze ostateczna. Organ wydaje postanowienie oddalające wniosek. Na to postanowienie stronie przysługuje zażalenie. Jakie skutki dla biegu postępowania wywołuje wniesienie zażalenia?

a) Wniesienie zażalenia wstrzymuje bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
b) Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje biegu postępowania głównego. poprawna
c) Wniesienie zażalenia wstrzymuje bieg postępowania głównego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Dlaczego tak: Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje biegu postępowania głównego. Postępowanie podatkowe zawiesza się wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 201 Ordynacji podatkowej, a wśród nich nie ma wniesienia zażalenia; zażalenie rozpoznawane jest w trybie wpadkowym obok toczącego się postępowania. Wariant wiążący zażalenie z biegiem terminu przedawnienia jest błędny, bo przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia regulują art. 70 i następne, które nie wymieniają zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 201 § 1 i art. 236 § 1

Pułapka: Błędne przekonanie, że każdy środek zaskarżenia wstrzymuje postępowanie główne.

Organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Który podmiot jest stroną tego postępowania?

a) Naczelnik urzędu skarbowego, jako organ prowadzący postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego
b) Podatnik, którego dotyczy postępowanie, jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie poprawna
c) Skarb Państwa, jako podmiot, na rzecz którego organ podatkowy działa w toku postępowania

Dlaczego tak: Stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie - w tym przypadku podatnik. Naczelnik urzędu skarbowego jest organem prowadzącym postępowanie, a Skarb Państwa nie jest stroną, lecz podmiotem, na rzecz którego organ działa.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133

Pułapka: Pomylenie strony postępowania z organem prowadzącym postępowanie.

Organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2025 r. Postępowanie toczy się. W trakcie postępowania strona - spółka z o.o. - została rozwiązana i wykreślona z KRS. Jak organ podatkowy powinien zakończyć postępowanie?

a) Organ podatkowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zobowiązania, uznając że rozwiązanie spółki automatycznie kończy jej dług podatkowy.
b) Organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu utraty bytu prawnego przez spółkę. poprawna
c) Organ podatkowy wydaje decyzję określającą zobowiązanie spółki i doręcza ją członkom zarządu, traktując ich jako następców prawnych.

Dlaczego tak: Wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza utratę bytu prawnego, a więc utratę przymiotu strony. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe i organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe nie wygasa przez samo rozwiązanie spółki; zaległości mogą być dochodzone od członków zarządu jako osób trzecich w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 116, a członkowie zarządu nie są następcami prawnymi spółki.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 208 § 1 oraz art. 116

Pułapka: Uznanie, że rozwiązanie spółki zawsze powoduje umorzenie postępowania, podczas gdy Ordynacja podatkowa przewiduje szczególny tryb zakończenia postępowania decyzją określającą zobowiązanie.

Organ podatkowy wydał decyzję, która została doręczona stronie. Strona wnosi odwołanie, ale organ odwoławczy uznaje, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie i wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Na to postanowienie stronie przysługuje:

a) Ponowne wniesienie odwołania z prośbą o przywrócenie terminu, gdyż organ odwoławczy może uwzględnić wniosek strony.
b) Zażalenie, ponieważ postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi jest zaskarżalne w toku instancji.
c) Skarga do sądu administracyjnego, ponieważ postanowienie jest ostateczne i kończy postępowanie w sprawie. poprawna

Dlaczego tak: Organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a postanowienia te są ostateczne (art. 228 § 2). Zażalenie więc nie przysługuje, a strona może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponowne wniesienie odwołania nie jest właściwym środkiem; strona może natomiast wystąpić o przywrócenie terminu w trybie art. 162, składając podanie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie wnosząc odwołanie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 228 § 1 pkt 2 i § 2

Pułapka: Pomylenie, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

Organ podatkowy wydał decyzję, od której służy odwołanie. Strona wniosła odwołanie, ale przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy cofnęła je. Kiedy organ odwoławczy nie uwzględni cofnięcia odwołania?

a) Gdy odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika strony, który działał bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu
b) Gdy strona cofnęła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, a organ odwoławczy wydał już postanowienie o niedopuszczalności odwołania
c) Gdy zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę poprawna

Dlaczego tak: Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (art. 232 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy odmawia uwzględnienia cofnięcia tylko wtedy, gdy zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę (art. 232 § 2). Jest to jedyna przesłanka negatywna. Działanie pełnomocnika nie ma tu znaczenia, bo skutki jego czynności ponosi strona, a moment cofnięcia liczy się względem wydania decyzji przez organ odwoławczy, a nie względem terminu do wniesienia odwołania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 232 § 1 i § 2

Pułapka: Należy pamiętać, że cofnięcie odwołania jest co do zasady dopuszczalne, ale organ odwoławczy może go nie uwzględnić, jeżeli decyzja narusza prawo lub interes społeczny.

Organ podatkowy wydał decyzję, od której strona wniosła odwołanie. Czy strona może cofnąć odwołanie?

a) Tak, ale tylko przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy i pod warunkiem, że nie narusza to interesu publicznego.
b) Nie, cofnięcie odwołania jest niedopuszczalne, gdyż odwołanie jest wiążące.
c) Tak, ale tylko przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. poprawna

Dlaczego tak: Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (art. 232 § 1 Ordynacji podatkowej). Wyjątek określa art. 232 § 2: organ odwoławczy odmawia uwzględnienia cofnięcia, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę. Ustawa nie posługuje się tu kryterium interesu publicznego, a twierdzenie o całkowitej niedopuszczalności cofnięcia jest sprzeczne z art. 232 § 1.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 232 § 1 i § 2

Pułapka: Trzeba pamiętać o ograniczeniach cofnięcia odwołania wynikających z § 2 art. 232.

Organ podatkowy wydał decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo do zwrotu nadpłaty. Po dwóch latach strona zwróciła się do organu z wnioskiem o zmianę tej decyzji. Organ odmówił, powołując się na brak interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Czy odmowa jest prawidłowa?

a) Tak, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo zmiana za zgodą strony wymaga interesu publicznego lub ważnego interesu strony, a ocena tych przesłanek należy do uznania organu. poprawna
b) Nie, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo samo złożenie wniosku przez stronę zawsze uruchamia obowiązek zmiany decyzji, bez badania interesu publicznego lub ważnego interesu strony.
c) Nie, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo wystarcza zgoda strony na zmianę decyzji, a organ musi ją zmienić w każdym czasie, niezależnie od oceny dodatkowych przesłanek.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jest to rozstrzygnięcie uznaniowe, więc organ może odmówić, gdy uzna, że przesłanki nie zachodzą. Strona nie ma roszczenia o zmianę decyzji, a sama jej zgoda ani samo złożenie wniosku nie tworzą obowiązku organu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 253a § 1

Pułapka: Należy pamiętać, że art. 155 kpa daje organowi uznanie, a nie obowiązek zmiany decyzji.

Organ podatkowy wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Strona nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Jaki środek prawny jej przysługuje?

a) Zażalenie, ponieważ na postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania służy zażalenie. poprawna
b) Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ponieważ postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
c) Odwołanie do organu wyższego stopnia, ponieważ postanowienie kończy postępowanie w sprawie.

Dlaczego tak: Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie (art. 165a § 2 Ordynacji podatkowej). Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowień. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, czyli po rozpatrzeniu zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165a § 1 i § 2

Pułapka: Pomylenie środka zaskarżenia od postanowienia (zażalenie) z odwołaniem od decyzji.

Organ podatkowy wydał postanowienie w sprawie kosztów postępowania, obciążając stronę obowiązkiem ich zwrotu. Strona nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Jaki środek prawny przysługuje stronie?

a) Odwołanie do organu wyższej instancji, gdyż postanowienie jest decyzją w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.
b) Skarga do sądu administracyjnego bezpośrednio, z pominięciem środków zaskarżenia w toku instancji.
c) Zażalenie do organu wyższej instancji, gdyż przepisy przewidują zażalenie na postanowienie w sprawie kosztów postępowania. poprawna

Dlaczego tak: Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania przysługuje zażalenie, co wynika wprost z przepisów Ordynacji podatkowej. Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowienia. Skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a więc po wniesieniu zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 270a i art. 236 § 1

Pułapka: Pomylenie środka zaskarżenia od postanowienia z odwołaniem przysługującym od decyzji.

Organ podatkowy wydał postanowienie w sprawie kosztów postępowania. Strona uważa, że postanowienie jest błędne. Czy stronie przysługuje zażalenie?

a) Tak, ale tylko wtedy, gdy koszty przekraczają kwotę 1000 złotych
b) Tak, na postanowienie w sprawie kosztów postępowania zawsze przysługuje zażalenie poprawna
c) Nie, postanowienie w sprawie kosztów postępowania jest ostateczne i nie przysługuje na nie żaden środek

Dlaczego tak: W sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Przepis nie uzależnia dopuszczalności zażalenia od wysokości kosztów ani od innych warunków, zatem stronie przysługuje zażalenie w każdej sytuacji.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 270a

Pułapka: Przyjęcie, że postanowienia w sprawach kosztów są niezaskarżalne, podczas gdy ustawa wprost przewiduje zażalenie.

Organ podatkowy wysłał decyzję listem poleconym na adres zamieszkania strony. Przesyłka została dwukrotnie awizowana, a strona nie odebrała jej w terminie. Kiedy decyzję uznaje się za doręczoną?

a) Z upływem czternastego dnia od dnia pierwszego awizowania, chyba że strona odbierze przesyłkę wcześniej, w którym to przypadku doręczenie następuje z dniem odbioru. poprawna
b) Z dniem pierwszego awizowania, ponieważ strona miała możliwość odbioru przesyłki w placówce pocztowej i nie skorzystała z niej, co oznacza, że decyzja została skutecznie doręczona.
c) Z dniem drugiego awizowania, które kończy okres pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej, a tym samym wyznacza moment, w którym decyzja uznawana jest za doręczoną.

Dlaczego tak: Zgodnie z Ordynacją podatkową, doręczenie przez operatora pocztowego uważa się za dokonane, gdy pismo było dwukrotnie awizowane, a strona nie podjęła go w terminie 14 dni od pierwszego awizowania. Doręczenie następuje zatem z upływem tego terminu, z zastrzeżeniem, że jeśli strona odbierze przesyłkę wcześniej, doręczenie następuje z dniem odbioru. Pierwsze awizowanie nie kończy postępowania, a drugie nie jest dniem doręczenia, lecz wyznacza koniec okresu, po którym następuje fikcja doręczenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 i § 4

Pułapka: Warto pamiętać, że fikcja doręczenia następuje po upływie 14 dni od pierwszego awizowania, a nie od drugiego, i że doręczenie może nastąpić wcześniej, gdy strona odbierze przesyłkę.

Pełnomocnictwo ogólne w sprawach podatkowych musi być zgłoszone do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W jaki sposób należy to zgłosić, aby było skuteczne?

a) Ustnie do protokołu w urzędzie skarbowym właściwym dla mocodawcy; elektronicznie tylko wtedy, gdy pełnomocnikiem jest adwokat albo radca prawny.
b) Na piśmie w postaci papierowej, według właściwego wzoru, składanym do urzędu skarbowego; elektronicznie tylko wtedy, gdy mocodawca wybierze taką formę.
c) Na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, według właściwego wzoru, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej; papierowo tylko przy problemach technicznych. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 138d § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Forma papierowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wystąpią problemy techniczne uniemożliwiające złożenie dokumentu elektronicznie, i nie zależy od tego, kto jest pełnomocnikiem ani od swobodnego wyboru mocodawcy. Ustawa nie przewiduje zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego ustnie do protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138d § 3

Pułapka: Uznanie, że pełnomocnictwo ogólne można złożyć w formie papierowej bez ograniczeń, podczas gdy zasadą jest forma elektroniczna, a papierowa jest wyjątkiem.

Pełnomocnik ustanowiony przez stronę w postępowaniu podatkowym działa w imieniu strony. Które stwierdzenie jest prawidłowe?

a) Pełnomocnik działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na piśmie albo zgłoszonego ustnie do protokołu; akt notarialny nie jest wymagany poprawna
b) Pełnomocnik działa wyłącznie na podstawie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego; bez takiego aktu ustanowienie pełnomocnika jest nieskuteczne
c) Pełnomocnik działa wyłącznie na podstawie pełnomocnictwa złożonego na piśmie; zgłoszenie ustne do protokołu nie wywołuje skutków prawnych

Dlaczego tak: Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 138b § 1 Ordynacji podatkowej), a pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2). Forma aktu notarialnego nie jest wymagana, a forma pisemna nie jest jedyną dopuszczalną. Twierdzenie, że skuteczna jest wyłącznie forma pisemna, pomija zgłoszenie do protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138b § 1 i art. 138e § 2

Pułapka: Uznanie, że pełnomocnictwo musi być udzielone na piśmie, podczas gdy dopuszczalna jest forma ustna do protokołu.

Podatnik otrzymał decyzję organu podatkowego, w której nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Podatnik nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem i chce je zaskarżyć. Czy wniesienie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wstrzymuje wykonanie decyzji?

a) Tak, ale tylko wtedy, gdy zażalenie wniesiono przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
b) Tak, wniesienie zażalenia zawsze wstrzymuje wykonanie decyzji.
c) Nie, wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 239b § 4 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie, ale wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. Warianty przyjmujące skutek zawieszający są więc błędne; nie ma też znaczenia, czy zażalenie wniesiono przed upływem terminu do wniesienia odwołania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 239b § 4

Pułapka: Przenoszenie ogólnej zasady wstrzymania wykonania decyzji przez odwołanie na instytucję zażalenia.