Postępowanie podatkowe

Zasady ogólne postępowania podatkowego, właściwość organów, strona i pełnomocnictwa, terminy i doręczenia, wszczęcie postępowania, dowody i domniemania, decyzje i postanowienia, odwołanie i zażalenie, tryby nadzwyczajne, wykonanie decyzji i wstrzymanie wykonania, koszty postępowania.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 47 pytań.

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Który z poniższych warunków musi być dodatkowo spełniony, aby taka zmiana była dopuszczalna?

a) Przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji poprawna
b) Strona złoży wniosek o zmianę decyzji przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego
c) Organ wyda postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Brak sprzeciwu przepisów szczególnych jest więc ustawowym warunkiem zmiany. Ordynacja nie uzależnia zmiany od złożenia wniosku przed upływem przedawnienia. Nie wymaga też wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, a organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony (art. 253a § 3).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 253a § 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę, że art. 155 kpa wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: zgody strony oraz braku sprzeciwu przepisów szczególnych, a także interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

Decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Który tryb nadzwyczajny powinien być zastosowany?

a) Uchylenie decyzji ostatecznej przez organ, który ją wydał, jako tryb właściwy dla naruszenia przepisów o właściwości, gdy strona nie nabyła prawa.
b) Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako tryb właściwy dla naruszenia przepisów o właściwości, po wskazaniu nowych okoliczności.
c) Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu naruszenia przepisów o właściwości, przez organ wyższego stopnia albo, gdy go nie ma, organ, który ją wydał. poprawna

Dlaczego tak: Naruszenie przepisów o właściwości jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Organem właściwym jest organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - organ, który wydał decyzję. Uchylenie decyzji przez organ, który ją wydał, dotyczy innych przypadków, np. gdy strona nie nabyła prawa. Wznowienie postępowania służy usuwaniu wad związanych z przesłankami wznowieniowymi, takimi jak określone nowe okoliczności lub dowody, i nie jest trybem właściwym dla naruszenia przepisów o właściwości.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 247 § 1 pkt 1 i art. 248

Pułapka: Należy pamiętać, że stwierdzenie nieważności z powodu naruszenia właściwości należy do organu wyższego stopnia.

Decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Który tryb nadzwyczajny może mieć zastosowanie?

a) Wznowienie postępowania na podstawie nowych okoliczności faktycznych.
b) Uchylenie decyzji przez organ wyższego stopnia w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej.
c) Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. poprawna

Dlaczego tak: Rażące naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Wznowienie postępowania służy w przypadkach wymienionych w art. 240 § 1, w tym przy nowych okolicznościach faktycznych, a nie przy rażącym naruszeniu prawa. Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 253 dotyczy decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa, i wymaga interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 247 § 1 pkt 3

Pułapka: Należy odróżnić tryby nadzwyczajne: stwierdzenie nieważności dotyczy wad kwalifikowanych, a wznowienie - nowych okoliczności.

Kiedy organ podatkowy może wydać postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia?

a) Na wniosek podatnika, który nie wskazał sposobu zaliczenia wpłaty, a organ ma wątpliwości co do jej rozliczenia.
b) Na wniosek podatnika, który kwestionuje dokonane przez organ zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowych. poprawna
c) Z urzędu, w każdym przypadku, gdy podatnik dokona wpłaty bez wskazania sposobu jej zaliczenia.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 62 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia organ podatkowy wydaje postanowienie na wniosek podatnika. Postanowienie to wydawane jest, gdy podatnik kwestionuje sposób zaliczenia wpłaty. Nie jest to czynność z urzędu, ani nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie wskazał sposobu zaliczenia - w takim wypadku organ dokonuje zaliczenia zgodnie z art. 62 § 1 i nast., ale nie wydaje postanowienia, chyba że podatnik złoży wniosek.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 62 § 4

Pułapka: Trzeba zwrócić uwagę, że postanowienie wydawane jest tylko na wniosek podatnika, a nie z urzędu.

Kiedy organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego?

a) Gdy strona nie uzupełniła braków formalnych podania po prawidłowym wezwaniu
b) Gdy organ uznaje żądanie za oczywiście bezzasadne i odmawia jego uwzględnienia
c) Gdy żądanie wniosła osoba niebędąca stroną albo z innych przyczyn postępowania nie można wszcząć poprawna

Dlaczego tak: Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem podania bez rozpatrzenia, a nie odmową wszczęcia postępowania. Ocena bezzasadności żądania następuje w drodze decyzji, a nie postanowienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165a § 1

Pułapka: Trzeba odróżnić odmowę wszczęcia postępowania od pozostawienia podania bez rozpatrzenia - ta druga ma miejsce przy brakach formalnych.

Kiedy pełnomocnictwo szczególne do występowania przed organem podatkowym w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych wygasa?

a) Z dniem śmierci mocodawcy, niezależnie od dalszego biegu postępowania i czynności pełnomocnika.
b) Z dniem zakończenia postępowania, w którym zostało udzielone, chyba że obejmuje czynności po jego zakończeniu. poprawna
c) Z dniem doręczenia organowi odwołania albo wypowiedzenia, pod warunkiem podania przyczyny i zachowania formy pisemnej.

Dlaczego tak: Pełnomocnictwo szczególne co do zasady wygasa z chwilą zakończenia postępowania, do którego się odnosi. Jeżeli pełnomocnik został umocowany do wszystkich czynności w sprawie, umocowanie może obejmować również czynności podejmowane po zakończeniu postępowania. Śmierć mocodawcy nie powoduje automatycznego wygaśnięcia pełnomocnictwa szczególnego, ponieważ następcy prawni mogą wstąpić w prawa strony. Odwołanie albo wypowiedzenie pełnomocnictwa jest odrębnym sposobem zakończenia umocowania i wymaga zawiadomienia organu, ale nie wymaga wskazania przyczyny; nie jest to odpowiedź na pytanie o wygaśnięcie pełnomocnictwa szczególnego wskutek zakończenia postępowania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 141

Pułapka: Należy odróżnić pełnomocnictwo szczególne od ogólnego - to pierwsze gaśnie z końcem sprawy, a nie na skutek śmierci mocodawcy.

Kiedy pełnomocnictwo w postępowaniu podatkowym może być udzielone ustnie?

a) Zawsze, gdy strona działa w postępowaniu podatkowym przez ustanowionego pełnomocnika.
b) Gdy pełnomocnikiem ustanowionym przez stronę jest jej małżonek albo inna osoba najbliższa.
c) Gdy strona zgłasza pełnomocnictwo szczególne ustnie do protokołu przed organem podatkowym. poprawna

Dlaczego tak: Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2 Ordynacji podatkowej) i jest to jedyna dopuszczalna forma ustna. Wariant dopuszczający formę ustną zawsze, gdy strona działa przez pełnomocnika, jest błędny, bo pełnomocnictwo ogólne zgłasza mocodawca wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (art. 138d § 3). Wariant odwołujący się do osoby najbliższej jest błędny, bo ustawa nie uzależnia formy pełnomocnictwa od tego, kto jest pełnomocnikiem.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138e § 2 i art. 138d § 3

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że pełnomocnictwo może być udzielone w dowolnej formie, a tymczasem konieczne jest pismo lub zgłoszenie do protokołu.

Kiedy postanowienie wydane w toku postępowania podatkowego wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego?

a) Tylko wtedy, gdy postanowienie jest wydane z urzędu, a nie na wniosek strony.
b) Tylko wtedy, gdy postanowienie kończy postępowanie w sprawie.
c) Zawsze, gdy postanowienie jest wydane na skutek zażalenia na postanowienie. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Wariant wiążący obowiązek uzasadnienia z wszczęciem postępowania z urzędu jest błędny, bo przepis nie posługuje się takim kryterium. Błędny jest też wariant wiążący ten obowiązek z zakończeniem postępowania w sprawie, bo decydująca jest zaskarżalność postanowienia, a nie to, czy kończy ono sprawę.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 217 § 2

Pułapka: Należy pamiętać, że uzasadnienie wymagane jest nie tylko przy postanowieniach zaskarżalnych, ale także przy wydanych na skutek zażalenia.

Kiedy postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa uważa się za wszczęte?

a) Z dniem doręczenia stronie wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie
b) Z dniem doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania poprawna
c) Z dniem doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie

Dlaczego tak: Postępowanie podatkowe w sprawach zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa wszczyna się z dniem doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Wezwanie do złożenia wyjaśnień nie jest czynnością wszczynającą, lecz dowodową. Decyzja kończąca postępowanie jest natomiast rezultatem wszczęcia, a nie jego początkiem.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165 § 4

Pułapka: Pomylenie czynności wszczynającej z czynnościami podejmowanymi w toku postępowania, takimi jak wezwania.

Kto może być stroną w postępowaniu podatkowym?

a) Podmioty wymienione w art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprawna
b) Tylko osoba fizyczna albo osoba prawna występująca jako podatnik
c) Wyłącznie podatnik, płatnik albo inkasent, bez następców prawnych

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia wymieniona w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu, do której czynność organu się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu dotyczy. Artykuł 133 § 2 rozszerza ten krąg na inne osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na których ciążą szczególne obowiązki albo które zamierzają skorzystać z uprawnień. Ograniczenie kręgu stron do osób fizycznych i prawnych albo wyłącznie do podatnika, płatnika i inkasenta jest więc błędne.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133 § 1 i § 2

Pułapka: Zbyt wąskie rozumienie kręgu podmiotów mogących być stroną.

Które z poniższych postanowień wydawanych przez organ podatkowy jest zaskarżalne zażaleniem?

a) Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do odwołania.
b) Postanowienie o sprostowaniu albo wyjaśnieniu decyzji. poprawna
c) Postanowienie o wyłączeniu pracownika organu podatkowego.

Dlaczego tak: Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia decyzji służy zażalenie (art. 215 § 3 Ordynacji podatkowej). Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest zaskarżalne zażaleniem, ponieważ w tej sprawie postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 163 § 2). Wyłączenie pracownika organu podatkowego następuje na podstawie art. 130 Ordynacji i ustawa nie przewiduje zażalenia w tej sprawie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 215 § 3 oraz art. 163 § 2

Pułapka: Zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa to przewiduje; nie każde postanowienie jest zaskarżalne.

Organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzymał wykonanie decyzji. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tego postanowienia jest prawidłowe?

a) Na postanowienie służy zażalenie także wtedy, gdy wydał je Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS lub SKO.
b) Na postanowienie nie służy zażalenie, bo wstrzymanie wykonania decyzji jest czynnością materialno-techniczną.
c) Na postanowienie służy zażalenie, chyba że wydał je Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS lub SKO. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 246 § 2 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie zostało wydane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej, naczelnika urzędu celno-skarbowego lub samorządowe kolegium odwoławcze. W wariantach skrócono nazwy tych organów odpowiednio do: Szef KAS, dyrektor IAS, naczelnik UCS oraz SKO. Twierdzenie, że zażalenie służy zawsze, pomija ustawowe wyłączenia. Twierdzenie, że zażalenie w ogóle nie służy, jest sprzeczne z treścią przepisu, bo wstrzymanie wykonania decyzji następuje w formie postanowienia, a nie czynności materialno-technicznej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 246 § 2

Pułapka: Łatwo pomylić zasadę z wyjątkiem - zażalenie nie przysługuje tylko w przypadku decyzji wydanych przez ministra lub SKO.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących zażalenia w postępowaniu podatkowym jest prawidłowe?

a) Zażalenie przysługuje na postanowienia wskazane w ustawie oraz na niewymienione w niej postanowienia, jeżeli są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
b) Zażalenie przysługuje na każde postanowienie wydane w toku postępowania podatkowego, także wtedy, gdy ustawa nie przewiduje jego zaskarżenia.
c) Zażalenie przysługuje na postanowienia wydane w toku postępowania tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi, np. w sprawie zawieszenia postępowania. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Ustawa wskazuje takie przypadki wprost, na przykład art. 201 § 3 przewiduje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Wariant dopuszczający zażalenie na postanowienia niewymienione w ustawie, byle istotne dla sprawy, jest błędny. Błędny jest też wariant przyznający zażalenie na każde postanowienie wydane w toku postępowania: postanowienie, na które zażalenie nie służy, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 236 § 1 i art. 201 § 3

Pułapka: Łatwo pomylić zasadę ogólną z wyjątkami; trzeba pamiętać, że katalog postanowień zaskarżalnych jest zamknięty, ale niektóre są zaskarżalne zawsze.

Który organ jest właściwy miejscowo w sprawach opodatkowania podatkiem od nieruchomości osób fizycznych, jeżeli nieruchomość położona jest na terenie dwóch gmin?

a) Organ właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a przy dwóch gminach - organ gminy obejmującej większą część.
b) Wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy według miejsca położenia nieruchomości - każdy w zakresie części leżącej w jego gminie. poprawna
c) Organ właściwy według miejsca zdarzenia, a gdy go nie ustalono - organ dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.

Dlaczego tak: W podatku od nieruchomości organem podatkowym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a właściwość ustala się według miejsca położenia nieruchomości, ponieważ ustawa podatkowa stanowi inaczej niż reguła ogólna z art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli nieruchomość leży na obszarze dwóch gmin, każdy organ jest właściwy co do tej części, która znajduje się na jego obszarze. Nie wybiera się jednego organu według większej części nieruchomości. Wariant odwołujący się do miejsca zamieszkania podatnika pomija odrębną regulację ustawy podatkowej. Wariant wskazujący organ właściwy dla dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie powtarza regułę Kodeksu postępowania administracyjnego, którego nie stosuje się do spraw normowanych Ordynacją podatkową.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 17 § 1 w związku z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych

Pułapka: Łatwo pomylić właściwość dla nieruchomości z właściwością wynikającą z miejsca zamieszkania lub zdarzenia; w sprawach o nieruchomości pierwszeństwo ma miejsce położenia.

Który z organów jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta gminy w sprawie podatku od nieruchomości?

a) Wojewoda, jako organ nadzoru nad działalnością gminy.
b) Minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako organ wyższego stopnia w sprawach podatkowych.
c) Samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawa stanowi inaczej. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 13 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organami podatkowymi wyższego stopnia w stosunku do organów podatkowych gminy są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy stanowią inaczej. W sprawach podatku od nieruchomości organem podatkowym jest wójt, a odwołanie od jego decyzji rozpatruje samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewoda nie jest organem podatkowym wyższego stopnia w sprawach podatkowych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest organem wyższego stopnia wobec organów podatkowych, ale nie wobec organów gminy w sprawach podatku od nieruchomości.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 13 § 1 pkt 2

Pułapka: Przypisanie właściwości odwoławczej wojewodzie lub ministrowi, podczas gdy właściwe jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Który z organów jest właściwy w sprawach podatku od nieruchomości?

a) Dyrektor izby administracji skarbowej
b) Wójt (burmistrz, prezydent miasta) poprawna
c) Naczelnik urzędu skarbowego

Dlaczego tak: Podatek od nieruchomości jest podatkiem samorządowym, a jego ustalenie i pobór należą do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organu podatkowego pierwszej instancji. Naczelnik urzędu skarbowego jest właściwy dla podatków państwowych, a dyrektor izby administracji skarbowej dla odwołań od decyzji naczelnika urzędu skarbowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 13 § 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie właściwości organów podatkowych dla podatków samorządowych i państwowych.

Który z podmiotów nie może być stroną w postępowaniu podatkowym?

a) Spółka cywilna, która nie posiada osobowości prawnej, ale na podstawie odrębnych przepisów może być podatnikiem podatku od towarów i usług.
b) Fundacja, która nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, ale działa na podstawie statutu i posiada majątek. poprawna
c) Osoba fizyczna, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, nawet jeśli nie ma zdolności do czynności prawnych.

Dlaczego tak: Krąg stron postępowania podatkowego określa art. 133 Ordynacji podatkowej: są nimi podatnik, płatnik, inkasent, ich następcy prawni i osoby trzecie z art. 110-117c, a także inne osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na których ciążą szczególne obowiązki lub które zamierzają skorzystać z uprawnień (art. 133 § 2). Spółka cywilna może być stroną, bo na gruncie podatku od towarów i usług jest podatnikiem. Osoba fizyczna może być stroną niezależnie od zdolności do czynności prawnych, bo działa przez przedstawiciela ustawowego. Fundacja niewpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jeszcze nie istnieje jako osoba prawna i nie ciążą na niej własne obowiązki podatkowe, więc nie może być stroną.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133 § 1 i § 2

Pułapka: Często błędnie uznaje się, że spółka cywilna nie może być stroną, a fundacja bez wpisu do rejestru może być traktowana jak osoba prawna.

Który z wymienionych dokumentów może być uznany za dowód w postępowaniu podatkowym?

a) Wyłącznie dokument urzędowy sporządzony przez organ podatkowy w formie decyzji, postanowienia albo innego aktu administracyjnego
b) Każdy dokument przydatny do wyjaśnienia sprawy i niesprzeczny z prawem, niezależnie od tego, czy jest urzędowy czy prywatny poprawna
c) Wyłącznie dokument prywatny podpisany przez stronę postępowania, potwierdzający jej oświadczenia woli albo wiedzę o faktach

Dlaczego tak: W postępowaniu podatkowym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności dowodami są: księgi podatkowe, deklaracje, korespondencja, dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ograniczenie dowodów wyłącznie do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy podatkowe albo wyłącznie do dokumentów prywatnych podpisanych przez strony nie znajduje oparcia w przepisach. Dowodem mogą być także dokumenty nieformalne, korespondencja, notatki służbowe oraz dokumenty prywatne niepodpisane, jeżeli ich treść ma znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i nie zachodzi sprzeczność z prawem.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 180

Pułapka: Przyjęcie wąskiej interpretacji katalogu środków dowodowych, podczas gdy przepis ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów.

Organ podatkowy doręcza pisma stronie. Jak należy doręczyć pisma, gdy strona ustanowiła kilku pełnomocników?

a) Należy doręczyć pisma wszystkim pełnomocnikom, ponieważ każdy z nich działa za stronę.
b) Należy doręczyć pisma pełnomocnikowi zgłoszonemu najwcześniej, ponieważ decyduje kolejność umocowania.
c) Należy doręczyć pisma pełnomocnikowi do doręczeń wskazanemu przez stronę. poprawna

Dlaczego tak: Ustanawiając więcej niż jednego pełnomocnika o tym samym zakresie działania, strona wskazuje organowi jednego z nich jako pełnomocnika do doręczeń (art. 138g Ordynacji podatkowej). Pisma doręcza się wtedy temu pełnomocnikowi, a w razie niewskazania go organ doręcza pisma jednemu z pełnomocników (art. 145 § 3). Doręczanie każdemu z pełnomocników nie jest wymagane, a ustawa nie zna kryterium pierwszeństwa złożenia ani okazania pełnomocnictwa.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138g i art. 145 § 3

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że doręczenie musi nastąpić do rąk wszystkich pełnomocników.

Organ podatkowy otrzymał żądanie wszczęcia postępowania podatkowego od osoby niebędącej stroną w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji organ powinien:

a) pozostawić żądanie bez rozpatrzenia, po wezwaniu do usunięcia braków formalnych w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej
b) wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które przysługuje zażalenie na podstawie art. 165a poprawna
c) wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, od której stronie służy odwołanie do organu wyższego stopnia

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na to postanowienie służy zażalenie (art. 165a § 2). Ustawa nie przewiduje w tej sytuacji decyzji ani pozostawienia żądania bez rozpatrzenia; pozostawienie bez rozpatrzenia dotyczy podania dotkniętego brakami formalnymi, których strona nie usunęła (art. 169 § 1).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 165a § 1 i § 2

Pułapka: Pomylenie postanowienia z decyzją - w tym przypadku właściwą formą jest postanowienie.

Organ podatkowy pierwszej instancji doręczył stronie decyzję w dniu 2 marca 2026 r. (poniedziałek). W którym dniu upływa termin do wniesienia odwołania?

a) W dniu 15 marca 2026 r. (niedziela), bo przyjęto liczenie 14 dni już od dnia doręczenia decyzji.
b) W dniu 17 marca 2026 r. (wtorek), bo założono przesunięcie terminu po niedzieli jako ostatnim dniu.
c) W dniu 16 marca 2026 r. (poniedziałek), bo pierwszy dzień terminu to 3 marca, a czternasty to 16 marca. poprawna

Dlaczego tak: Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej). Przy obliczaniu terminu określonego w dniach nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie (art. 12 § 1), więc pierwszym dniem terminu jest 3 marca, a czternastym 16 marca. Niedziela przypadająca w trakcie biegu terminu nie ma znaczenia; reguła z art. 12 § 5, przesuwająca koniec terminu na następny dzień roboczy, dotyczy tylko sytuacji, gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 223 § 2 oraz art. 12 § 1 i § 5

Pułapka: Częstym błędem jest doliczanie dni wolnych do terminu - w terminach dniowych niedziele i święta są wliczane, a przesunięcie następuje tylko, gdy ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy.

Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, od której strona wniosła odwołanie. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących postępowania odwoławczego jest prawidłowe?

a) Odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. poprawna
b) Odwołanie może ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja jest niekorzystna; brak zarzutów i dowodów nie przeszkadza w jego rozpoznaniu.
c) Odwołanie powinno obejmować jedynie żądanie uchylenia decyzji; zarzuty i dowody są zbędne, bo organ odwoławczy ustala je z urzędu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Te elementy pozwalają organowi odwoławczemu ustalić, czego strona żąda i na jakiej podstawie kwestionuje decyzję. Odwołanie, które nie spełnia tych warunków, organ odwoławczy pozostawia bez rozpatrzenia w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 3). Dlatego błędny jest zarówno wariant dopuszczający odwołanie bez zarzutów, jak i wariant ograniczający treść odwołania do samego żądania uchylenia decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 222

Pułapka: Często myli się wymogi formalne odwołania z wymogami podania; tu chodzi o konkretne elementy z art. 222.

Organ podatkowy prowadzi postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania podatkowego. W jego toku wydał postanowienie, na które stronie służy zażalenie, a strona to zażalenie wniosła. Jakie skutki dla biegu postępowania wywołuje wniesienie zażalenia?

a) Wniesienie zażalenia wstrzymuje bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na czas jego rozpoznania.
b) Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje biegu postępowania głównego; organ pierwszej instancji nadal prowadzi sprawę. poprawna
c) Wniesienie zażalenia wstrzymuje bieg postępowania głównego do czasu rozpatrzenia go przez organ odwoławczy.

Dlaczego tak: Zażalenie służy na postanowienie wydane w toku postępowania tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi (art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej), i jest rozpoznawane w trybie wpadkowym obok toczącego się postępowania. Ordynacja nie łączy z jego wniesieniem skutku zawieszającego: postępowanie podatkowe zawiesza się wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 201, a wśród nich nie ma wniesienia zażalenia. Wariant wiążący zażalenie z biegiem przedawnienia jest błędny, bo przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia regulują art. 70 i następne, które zażalenia nie wymieniają.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 236 § 1 i art. 201 § 1

Pułapka: Błędne przekonanie, że każdy środek zaskarżenia wstrzymuje postępowanie główne.

Organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Który podmiot jest stroną tego postępowania?

a) Naczelnik urzędu skarbowego, jako organ prowadzący postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego
b) Podatnik, którego dotyczy postępowanie, jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie poprawna
c) Skarb Państwa, jako podmiot, na rzecz którego organ podatkowy działa w toku postępowania

Dlaczego tak: Stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie - w tym przypadku podatnik. Naczelnik urzędu skarbowego jest organem prowadzącym postępowanie, a Skarb Państwa nie jest stroną, lecz podmiotem, na rzecz którego organ działa.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 133

Pułapka: Pomylenie strony postępowania z organem prowadzącym postępowanie.

Organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2025 r. Postępowanie toczy się. W trakcie postępowania strona - spółka z o.o. - została rozwiązana i wykreślona z KRS. Jak organ podatkowy powinien zakończyć postępowanie?

a) Organ stwierdza wygaśnięcie zobowiązania z powodu wykreślenia spółki z KRS.
b) Organ umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu utraty bytu prawnego spółki. poprawna
c) Organ określa zobowiązanie i doręcza decyzję członkom zarządu jako następcom prawnym.

Dlaczego tak: Wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza utratę bytu prawnego, a więc utratę przymiotu strony. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe i organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe nie wygasa przez samo rozwiązanie spółki; zaległości mogą być dochodzone od członków zarządu jako osób trzecich w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 116, a członkowie zarządu nie są następcami prawnymi spółki.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 208 § 1 oraz art. 116

Pułapka: Uznanie, że rozwiązanie spółki zawsze powoduje umorzenie postępowania, podczas gdy Ordynacja podatkowa przewiduje szczególny tryb zakończenia postępowania decyzją określającą zobowiązanie.

Organ podatkowy wydał decyzję, która została doręczona stronie. Strona wniosła odwołanie, ale organ odwoławczy uznał, że odwołanie wniesiono po terminie, i stwierdził postanowieniem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Na to postanowienie stronie przysługuje:

a) Ponowne wniesienie odwołania z prośbą o przywrócenie terminu, gdyż organ odwoławczy może uwzględnić wniosek strony.
b) Zażalenie, ponieważ postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi jest zaskarżalne w toku instancji.
c) Skarga do sądu administracyjnego, ponieważ postanowienie jest ostateczne i kończy postępowanie w sprawie. poprawna

Dlaczego tak: Organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a postanowienia te są ostateczne (art. 228 § 2). Zażalenie więc nie przysługuje, a strona może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponowne wniesienie odwołania nie jest właściwym środkiem; strona może natomiast wystąpić o przywrócenie terminu w trybie art. 162, składając podanie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie wnosząc odwołanie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 228 § 1 pkt 2 i § 2

Pułapka: Pomylenie, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.

Organ podatkowy wydał decyzję, od której służy odwołanie. Strona wniosła odwołanie, ale przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy cofnęła je. Kiedy organ odwoławczy nie uwzględni cofnięcia odwołania?

a) Gdy odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika strony, który działał bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu
b) Gdy strona cofnęła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, a organ odwoławczy wydał już postanowienie o niedopuszczalności odwołania
c) Gdy zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę poprawna

Dlaczego tak: Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (art. 232 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy odmawia uwzględnienia cofnięcia tylko wtedy, gdy zachodzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów, które uzasadnia jej uchylenie lub zmianę (art. 232 § 2). Jest to jedyna przesłanka negatywna. Działanie pełnomocnika nie ma tu znaczenia, bo skutki jego czynności ponosi strona, a moment cofnięcia liczy się względem wydania decyzji przez organ odwoławczy, a nie względem terminu do wniesienia odwołania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 232 § 1 i § 2

Pułapka: Należy pamiętać, że cofnięcie odwołania jest co do zasady dopuszczalne, ale organ odwoławczy może go nie uwzględnić, jeżeli decyzja narusza prawo lub interes społeczny.

Organ podatkowy wydał decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo do zwrotu nadpłaty. Po dwóch latach strona zwróciła się do organu z wnioskiem o zmianę tej decyzji. Organ odmówił, powołując się na brak interesu publicznego i ważnego interesu strony. Czy odmowa jest prawidłowa?

a) Tak, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo zmiana za zgodą strony wymaga interesu publicznego lub ważnego interesu strony, a ocena tych przesłanek należy do uznania organu. poprawna
b) Nie, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo samo złożenie wniosku przez stronę zawsze uruchamia obowiązek zmiany decyzji, bez badania interesu publicznego lub ważnego interesu strony.
c) Nie, bo przy decyzji ostatecznej przyznającej prawo wystarcza zgoda strony na zmianę decyzji, a organ musi ją zmienić w każdym czasie, niezależnie od oceny dodatkowych przesłanek.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jest to rozstrzygnięcie uznaniowe, więc organ może odmówić, gdy uzna, że przesłanki nie zachodzą. Strona nie ma roszczenia o zmianę decyzji, a sama jej zgoda ani samo złożenie wniosku nie tworzą obowiązku organu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 253a § 1

Pułapka: Należy pamiętać, że art. 155 kpa daje organowi uznanie, a nie obowiązek zmiany decyzji.

Organ podatkowy wydał postanowienie w sprawie kosztów postępowania, obciążając stronę obowiązkiem ich zwrotu. Strona nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Jaki środek prawny przysługuje stronie?

a) Odwołanie do organu wyższej instancji, gdyż postanowienie jest decyzją w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.
b) Skarga do sądu administracyjnego bezpośrednio, z pominięciem środków zaskarżenia w toku instancji.
c) Zażalenie do organu wyższej instancji, gdyż przepisy przewidują zażalenie na postanowienie w sprawie kosztów postępowania. poprawna

Dlaczego tak: Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania przysługuje zażalenie, co wynika wprost z przepisów Ordynacji podatkowej. Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowienia. Skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a więc po wniesieniu zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 270a i art. 236 § 1

Pułapka: Pomylenie środka zaskarżenia od postanowienia z odwołaniem przysługującym od decyzji.

Organ podatkowy wysłał decyzję listem poleconym na adres zamieszkania strony. Przesyłka została dwukrotnie awizowana, a strona nie odebrała jej w terminie. Kiedy decyzję uznaje się za doręczoną?

a) Z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, liczonego od pierwszego zawiadomienia, chyba że strona odebrała przesyłkę wcześniej. poprawna
b) Z dniem pierwszego awizowania, ponieważ strona miała możliwość odbioru przesyłki w placówce pocztowej i nie skorzystała z niej, co oznacza, że decyzja została skutecznie doręczona.
c) Z dniem drugiego awizowania, które kończy okres pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej, a tym samym wyznacza moment, w którym decyzja uznawana jest za doręczoną.

Dlaczego tak: Pismo, którego nie można doręczyć, operator pocztowy przechowuje przez 14 dni w swojej placówce (art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni (art. 150 § 2), a po jego bezskutecznym upływie pozostawia się powtórne zawiadomienie, nie później niż do 14 dni od pierwszego zawiadomienia (art. 150 § 3). W razie niepodjęcia pisma doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4). Wcześniejszy odbiór przesyłki oznacza doręczenie z dniem odbioru. Ani pierwsze, ani drugie awizowanie nie jest samo w sobie dniem doręczenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3 i § 4

Pułapka: Warto pamiętać, że fikcja doręczenia następuje po upływie 14 dni od pierwszego awizowania, a nie od drugiego, i że doręczenie może nastąpić wcześniej, gdy strona odbierze przesyłkę.

Pełnomocnictwo ogólne w sprawach podatkowych musi być zgłoszone do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W jaki sposób należy to zgłosić, aby było skuteczne?

a) Ustnie do protokołu w urzędzie skarbowym właściwym dla mocodawcy; elektronicznie tylko wtedy, gdy pełnomocnikiem jest adwokat albo radca prawny.
b) W postaci papierowej, na właściwym formularzu, do urzędu skarbowego właściwego dla mocodawcy; elektronicznie jedynie wtedy, gdy mocodawca wybierze tę formę.
c) W postaci elektronicznej, na właściwym wzorze, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej; papierowo tylko przy problemach technicznych uniemożliwiających e-zgłoszenie. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 138d § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Forma papierowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wystąpią problemy techniczne uniemożliwiające złożenie dokumentu elektronicznie, i nie zależy od tego, kto jest pełnomocnikiem ani od swobodnego wyboru mocodawcy. Ustawa nie przewiduje zgłoszenia pełnomocnictwa ogólnego ustnie do protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138d § 3

Pułapka: Uznanie, że pełnomocnictwo ogólne można złożyć w formie papierowej bez ograniczeń, podczas gdy zasadą jest forma elektroniczna, a papierowa jest wyjątkiem.

Pełnomocnik ustanowiony przez stronę w postępowaniu podatkowym działa w imieniu strony. Które stwierdzenie jest prawidłowe?

a) Pełnomocnik działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na piśmie albo zgłoszonego ustnie do protokołu; akt notarialny nie jest wymagany poprawna
b) Pełnomocnik działa wyłącznie na podstawie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego; bez takiego aktu ustanowienie pełnomocnika jest nieskuteczne
c) Pełnomocnik działa wyłącznie na podstawie pełnomocnictwa złożonego na piśmie; zgłoszenie ustne do protokołu nie wywołuje skutków prawnych

Dlaczego tak: Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 138b § 1 Ordynacji podatkowej), a pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2). Forma aktu notarialnego nie jest wymagana, a forma pisemna nie jest jedyną dopuszczalną. Twierdzenie, że skuteczna jest wyłącznie forma pisemna, pomija zgłoszenie do protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138b § 1 i art. 138e § 2

Pułapka: Uznanie, że pełnomocnictwo musi być udzielone na piśmie, podczas gdy dopuszczalna jest forma ustna do protokołu.

Podatnik otrzymał decyzję organu podatkowego, w której nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Podatnik nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem i chce je zaskarżyć. Czy wniesienie zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wstrzymuje wykonanie decyzji?

a) Tak, jeśli wniesiono je w terminie do odwołania.
b) Tak, zażalenie zawsze wstrzymuje wykonanie decyzji.
c) Nie, zażalenie nie wstrzymuje wykonania decyzji. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 239b § 4 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie, ale wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. Warianty przyjmujące skutek zawieszający są więc błędne; nie ma też znaczenia, czy zażalenie wniesiono przed upływem terminu do wniesienia odwołania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 239b § 4

Pułapka: Przenoszenie ogólnej zasady wstrzymania wykonania decyzji przez odwołanie na instytucję zażalenia.

Podatnik otrzymał decyzję wymiarową w dniu 3 marca 2026 r. (wtorek). W decyzji nie zamieszczono pouczenia o prawie wniesienia odwołania. Jaki jest termin na wniesienie odwołania?

a) 14 dni od doręczenia decyzji; brak pouczenia pozostaje bez wpływu na bieg terminu i nie daje podstaw do żądania uzupełnienia decyzji.
b) 14 dni od doręczenia decyzji; po uchybieniu terminu strona może żądać jego przywrócenia w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji, niezależnie od przyczyny uchybienia.
c) 14 dni od doręczenia decyzji; jeżeli strona zażąda w 14 dni uzupełnienia pouczenia, termin biegnie od doręczenia decyzji uzupełniającej. poprawna

Dlaczego tak: Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, czyli co do zasady do 17 marca 2026 r. (art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej). Brak pouczenia o prawie odwołania nie może szkodzić stronie (art. 214). Strona może w terminie 14 dni od doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do prawa odwołania (art. 213 § 1), a po wydaniu decyzji o uzupełnieniu termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia jej doręczenia (art. 213 § 4). Ordynacja nie zna 30-dniowego terminu liczonego od doręczenia decyzji na przywrócenie terminu. Podanie o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a uchybienie musi nastąpić bez winy strony (art. 162 § 1 i § 2).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 214 oraz art. 213 § 1 i § 4

Pułapka: Często zapomina się, że brak pouczenia wpływa na bieg terminu do wniesienia odwołania, mimo że sama decyzja została doręczona.

Spółka jawna Alfa sp. j. z siedzibą w Warszawie wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, który to organ wydał decyzję jako organ pierwszej instancji. Odwołanie zostało złożone do organu, który wydał decyzję. Jak powinien postąpić ten organ, jeśli uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie?

a) Organ pierwszej instancji wydaje decyzję, w której uchyla własną decyzję i umarza postępowanie w sprawie, jeśli nie zachodzą przesłanki do jego umorzenia, a odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości.
b) Organ pierwszej instancji może sam uwzględnić odwołanie w całości i wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, o ile nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. poprawna
c) Organ pierwszej instancji przekazuje odwołanie organowi odwoławczemu wraz z aktami sprawy, bez możliwości samodzielnego uwzględnienia odwołania, nawet jeśli uzna je za zasadne w całości.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję; od nowej decyzji służy stronie odwołanie (art. 226 § 2). Organ nie umarza wtedy postępowania, bo umorzenie wymaga bezprzedmiotowości sprawy (art. 208 § 1). Nie jest też prawdą, że organ zawsze musi przekazać odwołanie organowi odwoławczemu: przekazuje je w terminie 14 dni, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226 (art. 227 § 1).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 226 § 1 i § 2

Pułapka: Pomylenie uprawnienia organu pierwszej instancji z obowiązkiem przekazania odwołania do organu odwoławczego.

Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2024 r. Który organ jest właściwy do rozpatrzenia tego wniosku?

a) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, właściwy w sprawach interpretacji indywidualnych, a nie wniosków o stwierdzenie nadpłaty
b) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, sprawujący nadzór nad organami podatkowymi, a nie właściwy w pierwszej instancji w sprawach nadpłat
c) Naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla siedziby spółki, rozpoznający wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych poprawna

Dlaczego tak: Sprawy z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych należą do właściwości naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla siedziby podatnika. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje interpretacje indywidualne, a Szef Krajowej Administracji Skarbowej rozpatruje odwołania od decyzji dyrektora izby administracji skarbowej. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty składa się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 13 § 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego z innymi organami podatkowymi.

Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej i składa w kraju wniosek o wszczęcie postępowania, ma obowiązek ustanowić w kraju pełnomocnika do doręczeń. Która okoliczność zwalnia ją z tego obowiązku?

a) Gdy strona posiada pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w państwie członkowskim Unii Europejskiej.
b) Gdy strona działa przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.
c) Gdy doręczanie pism stronie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. poprawna

Dlaczego tak: Obowiązek ustanowienia w kraju pełnomocnika do doręczeń wynika z art. 138f § 1 Ordynacji podatkowej i nie powstaje, gdy doręczanie pism stronie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 138f § 2). Ustawa nie zwalnia z tego obowiązku ze względu na zawód pełnomocnika ani ze względu na to, że pełnomocnik do prowadzenia sprawy mieszka w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Obowiązek odpada również wtedy, gdy strona ustanowi pełnomocnika ogólnego albo szczególnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 138f § 1 i § 2

Pułapka: Łatwo przeoczyć wyjątek dotyczący doręczeń elektronicznych i uznać, że obowiązek jest bezwzględny.

Strona otrzymała decyzję organu podatkowego, ale nie zgadza się z jej treścią. Postanowiła wnieść odwołanie. W jakim terminie powinna to zrobić, aby odwołanie zostało wniesione w terminie?

a) W terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji
b) W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji poprawna
c) W terminie 7 dni od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin 30 dni nie jest przewidziany dla odwołania od decyzji w postępowaniu podatkowym, a termin 7 dni również nie znajduje zastosowania. Termin liczy się od dnia doręczenia, a nie od dnia otrzymania lub dowiedzenia się.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 223 § 2

Pułapka: Pomylenie terminu na odwołanie z terminem na zażalenie lub innymi terminami przewidzianymi w Ordynacji podatkowej.

Strona otrzymała decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i wniosła odwołanie po upływie 14 dni od jej doręczenia, dołączając podanie o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Czy na to postanowienie przysługuje zażalenie?

a) Tak, bo odmowa zamyka drogę odwoławczą i wymaga kontroli przez organ wyższego stopnia
b) Tak, bo każde postanowienie o odmowie przywrócenia terminu podlega zażaleniu
c) Nie, bo przy terminie do wniesienia odwołania organ odwoławczy postanawia ostatecznie poprawna

Dlaczego tak: Zażalenie służy na postanowienie w sprawie przywrócenia terminu wydane na podstawie art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 163 § 3). Jeżeli jednak chodzi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia w tej sprawie ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 2), więc dalszy środek zaskarżenia w toku instancji nie przysługuje. Strona może natomiast zaskarżyć takie postanowienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 163 § 2 i § 3

Pułapka: Należy pamiętać, że w kpa art. 126 odsyła do przepisów o wznowieniu postępowania, które obejmują również postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Strona wniosła odwołanie od decyzji organu podatkowego po upływie ustawowego terminu, ale przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Jak powinien postąpić organ odwoławczy, jeżeli uzna, że uchybienie terminu jest niebudzące wątpliwości?

a) Wydać decyzję, w której odmówi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, a uchybienie jest niebudzące wątpliwości.
b) Stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w formie postanowienia, które jest ostateczne, jeżeli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. poprawna
c) Postanowieniem uznać wniesienie odwołania za bezskuteczne, gdy odwołanie wpłynęło po terminie, a strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne (art. 228 § 2). Organ nie wydaje w tej sprawie decyzji, bo odmowa przywrócenia terminu następuje w formie postanowienia (art. 163). Ustawa nie zna też rozstrzygnięcia o bezskuteczności wniesienia odwołania. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia dotyczy odrębnego przypadku, gdy odwołanie nie spełnia warunków z art. 222 (art. 228 § 1 pkt 3).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 228 § 1 pkt 2 i § 2

Pułapka: Często mylone jest pozostawienie podania bez rozpatrzenia z odmową przywrócenia terminu - ta druga dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony, ale jest niezasadny.