Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Postępowanie podatkowe

Zasady ogólne postępowania podatkowego, właściwość organów, strona i pełnomocnictwa, terminy i doręczenia, wszczęcie postępowania, dowody i domniemania, decyzje i postanowienia, odwołanie i zażalenie, tryby nadzwyczajne, wykonanie decyzji i wstrzymanie wykonania, koszty postępowania.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 47 pytań.

Strona złożyła odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Przed rozpatrzeniem odwołania strona zwróciła się do organu z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ, na żądanie strony, może wstrzymać wykonanie decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji w takiej sytuacji:

  1. a) jest dopuszczalne przed rozpatrzeniem podania przez organ pierwszej instancji poprawna
  2. b) nie jest dopuszczalne, bo wymaga skutecznego wniesienia odwołania
  3. c) jest dopuszczalne dopiero po uwzględnieniu podania o przywrócenie terminu
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 164 Ordynacji podatkowej przed rozpatrzeniem podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ podatkowy pierwszej instancji, na żądanie strony, może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. Wstrzymanie jest więc dopuszczalne właśnie przed rozpatrzeniem podania, a nie dopiero po jego uwzględnieniu. Nie jest też uzależnione od wcześniejszego skutecznego wniesienia odwołania, skoro podanie o przywrócenie terminu dotyczy czynności, której strona uchybiła.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 164

Pułapka: Błędne przekonanie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe tylko po wniesieniu środka zaskarżenia, podczas gdy przepis wprost przewiduje taką możliwość przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu.

Strona złożyła odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kiedy decyzja organu pierwszej instancji przestaje wywoływać skutki prawne?

  1. a) Z dniem doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego. poprawna
  2. b) Z dniem uprawomocnienia się decyzji organu odwoławczego.
  3. c) Z dniem wydania decyzji przez organ odwoławczy.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej). Decyzja organu odwoławczego wiąże od chwili jej doręczenia (art. 212), więc dopiero wtedy uchylona decyzja przestaje wywoływać skutki prawne. Dzień wydania decyzji ani jej uprawomocnienie nie są tu miarodajne.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 233 § 2 w związku z art. 212

Pułapka: Uznanie, że skutek w postaci utraty mocy decyzji następuje z chwilą wydania decyzji przez organ odwoławczy, a nie z chwilą jej doręczenia.

W postępowaniu podatkowym organ wydał postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji. Strona, która nie zgadza się z tym postanowieniem, może:

  1. a) wnieść odwołanie od postanowienia
  2. b) złożyć skargę bez uprzedniego zażalenia
  3. c) wnieść zażalenie na postanowienie poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Organ podatkowy prostuje błędy rachunkowe i inne oczywiste omyłki w decyzji w drodze postanowienia (art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej), a na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 215 § 3). Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowienia. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, czyli po rozpatrzeniu zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 215 § 1 i § 3

Pułapka: Pomylenie środka zaskarżenia - sprostowanie i wyjaśnienie dotyczy decyzji, ale forma czynności to postanowienie, stąd zażalenie, a nie odwołanie.

W toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji wydał postanowienie, od którego służy zażalenie. Postanowienie to nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Czy organ postąpił prawidłowo?

  1. a) Nie, takie postanowienie wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego, bo służy na nie zażalenie. poprawna
  2. b) Tak, uzasadnienie sporządza się dopiero na wniosek strony złożony po doręczeniu postanowienia.
  3. c) Nie, każde postanowienie wydane w toku sprawy wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Skoro w opisanej sytuacji zażalenie służy, brak uzasadnienia jest naruszeniem przepisów. Ordynacja nie przewiduje wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia. Nie jest też prawdą, że uzasadnienia wymaga każde postanowienie: postanowienia niezaskarżalne go nie wymagają.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 217 § 2

Pułapka: Przenoszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji na postanowienia.

W toku postępowania podatkowego organ podatkowy nałożył na świadka karę porządkową za bezzasadną odmowę złożenia zeznań. Na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej służy:

  1. a) zażalenie do organu wyższego stopnia poprawna
  2. b) skarga do sądu administracyjnego bez uprzedniego zażalenia
  3. c) odwołanie do organu wyższego stopnia
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 262 § 5 Ordynacji podatkowej). Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowienia. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Ukarany może ponadto w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia wnieść o uznanie niewykonania obowiązku za usprawiedliwione i uchylenie kary (art. 262 § 6).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 262 § 5 i § 6

Pułapka: Pomylenie zażalenia z odwołaniem - zażalenie dotyczy postanowień, odwołanie - decyzji.

W trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Strona nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Przysługuje jej:

  1. a) skarga do WSA bez zażalenia
  2. b) zażalenie na to postanowienie poprawna
  3. c) odwołanie od postanowienia
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie; odrębnie art. 205 § 2 przewiduje zażalenie na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Odwołanie przysługuje od decyzji, a nie od postanowienia, a skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 201 § 3

Pułapka: Pomylenie zażalenia z odwołaniem - zawieszenie postępowania następuje w drodze postanowienia, więc stosujemy zażalenie.

W trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy wydał postanowienie, na które stronie służy zażalenie. Zażalenie to zostało wniesione po terminie, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Który organ jest właściwy do rozpoznania zażalenia?

  1. a) Organ podatkowy, który wydał postanowienie
  2. b) Organ wyższego stopnia nad organem, który wydał postanowienie poprawna
  3. c) Samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli postanowienie wydał wójt
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 239 Ordynacji podatkowej), a właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia (art. 220 § 2). Zażalenie wnosi się do tego organu za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie (art. 223 § 1). Organ, który wydał postanowienie, nie rozpoznaje więc zażalenia. Samorządowe kolegium odwoławcze jest organem wyższego stopnia wobec organów podatkowych gminy, ale nie jest organem właściwym w każdej sprawie, bo dla naczelnika urzędu skarbowego organem wyższego stopnia jest dyrektor izby administracji skarbowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 239 w związku z art. 220 § 2 i art. 223 § 1

Pułapka: Należy pamiętać, że zażalenie rozpoznaje organ wyższego stopnia, a nie ten, który wydał postanowienie.