Interpretacje i przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania

Interpretacje ogólne i indywidualne, objaśnienia podatkowe, wiążąca informacja stawkowa, opinie zabezpieczające, moc ochronna interpretacji, klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania i postępowanie klauzulowe, dodatkowe zobowiązanie podatkowe, raportowanie schematów podatkowych.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 61 pytań.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą zamierza wystąpić o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) dla towaru, który zamierza sprzedawać. Który z wymogów jest konieczny do złożenia skutecznego wniosku o WIS?

a) Wniosek musi złożyć pełnomocnik będący doradcą podatkowym i może on dotyczyć tylko towaru już sprzedawanego.
b) Wniosek jest skuteczny tylko wtedy, gdy doradca podatkowy wnosi go dla towaru sprzedawanego już przez podatnika.
c) Wniosek musi zawierać szczegółowy opis towaru pozwalający na jego identyfikację i klasyfikację według CN, PKWiU albo PKOB. poprawna

Dlaczego tak: Wniosek o wydanie WIS zawiera szczegółowy opis towaru albo usługi, pozwalający na taką ich identyfikację, aby organ mógł dokonać klasyfikacji zgodnej z Nomenklaturą scaloną, Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług albo Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych. Klasyfikacji dokonuje organ, a nie wnioskodawca. Do wniosku można dołączyć dokumenty i próbki. Wniosek może dotyczyć również czynności, których podatnik dopiero zamierza dokonać, a pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego nie jest wymagane.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42b ust. 2 pkt 3 lit. a i ust. 7

Pułapka: Częstym błędem jest sądzenie, że WIS dotyczy wyłącznie towarów już sprzedawanych lub że wymagane jest pełnomocnictwo doradcy podatkowego.

Podatnik uzyskał opinię zabezpieczającą, ale w trakcie postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdził, że stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie opinii różni się od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu. Jaki skutek dla podatnika wywołuje taka opinia zabezpieczająca?

a) Opinia traci moc w całości już z chwilą wszczęcia postępowania podatkowego; organ nie bada wtedy zgodności stanów faktycznych opisanych we wniosku i ustalonych w sprawie.
b) Opinia nie wywołuje skutków prawnych w zakresie różnicy między stanem ustalonym a opisanym we wniosku; w tej części nie chroni przed klauzulą. poprawna
c) Opinia zachowuje pełną skuteczność mimo odmiennego stanu faktycznego; organ podatkowy jest nią związany i nie może zastosować klauzuli.

Dlaczego tak: Opinia zabezpieczająca nie chroni podatnika, gdy stan faktyczny przedstawiony we wniosku różni się od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu. Zgodnie z Ordynacją podatkową, w takiej sytuacji opinia nie wywołuje skutków prawnych w zakresie tej różnicy, co oznacza, że nie zapewnia ochrony przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Opinia nie traci mocy automatycznie z dniem wszczęcia postępowania ani w całości tylko z tego powodu, lecz jest oceniana pod kątem zgodności stanu faktycznego opisanego we wniosku ze stanem rzeczywiście ustalonym przez organ. Organ podatkowy ma obowiązek ustalić rzeczywisty stan faktyczny i ocenić go na nowo. Samo wydanie opinii nie stanowi gwarancji ochrony, gdy podatnik nie przedstawił pełnego i zgodnego z prawdą stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia rozbieżności organ podatkowy może zastosować klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, a podatnik nie może powoływać się na opinię zabezpieczającą w zakresie, w jakim stan faktyczny różni się od opisanego we wniosku.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119b § 1 pkt 2 w zw. z art. 119za pkt 1 i 2

Pułapka: Warto pamiętać, że opinia zabezpieczająca działa tylko w odniesieniu do stanu faktycznego opisanego we wniosku; wszelkie rozbieżności pozbawiają ją mocy ochronnej.

Podatnik uzyskał opinię zabezpieczającą, która została wydana na podstawie nieprawdziwych informacji przedstawionych przez podatnika we wniosku. Organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe i zamierza zastosować klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. Jaki skutek ma opinia zabezpieczająca w tej sytuacji?

a) Opinia zabezpieczająca jest wiążąca dla organu, ale może być uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli organ poweźmie wątpliwości co do zgodności z prawdą danych przedstawionych we wniosku, co wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie.
b) Opinia zabezpieczająca nie chroni podatnika, ponieważ została wydana na podstawie nieprawdziwych informacji przedstawionych przez podatnika we wniosku, co oznacza, że nie wywołuje skutków prawnych i organ może zastosować klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. poprawna
c) Opinia zabezpieczająca wyłącza możliwość zastosowania klauzuli, gdyż podatnik działał w zaufaniu do organu i spełnił wszystkie wymogi formalne, a treść opinii została wydana w oparciu o przedstawione przez niego informacje, które w chwili składania wniosku uważał za prawdziwe.

Dlaczego tak: Do wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej stosuje się odpowiednio przepisy o oświadczeniu składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Opinia wydana na podstawie nieprawdziwych informacji nie chroni podatnika, ponieważ jej ocena odnosi się wyłącznie do czynności opisanej we wniosku. Organ może wówczas zastosować klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania bez potrzeby uprzedniego uchylania opinii w odrębnym trybie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119zf w zw. z art. 14b § 4 i art. 119za pkt 1

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że każda opinia zabezpieczająca daje bezwzględną ochronę, nawet gdy podatnik złożył nieprawdziwe oświadczenia.

Podatnik w deklaracji VAT za styczeń 2026 r. wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od należnej o 100 000 zł. Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, która ujawniła to zaniżenie, podatnik złożył korektę deklaracji i wpłacił brakującą kwotę. Jaka jest maksymalna kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego, jaką może ustalić naczelnik urzędu celno-skarbowego?

a) 20 000 zł. poprawna
b) 30 000 zł.
c) 100 000 zł.

Dlaczego tak: W przypadku złożenia korekty deklaracji po zakończeniu kontroli celno-skarbowej i wpłaceniu należnego podatku, dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynosi do 20% kwoty zaniżenia. 20% z 100 000 zł to 20 000 zł. Kwota 30 000 zł odpowiadałaby stawce 30%, która ma zastosowanie, gdy podatnik nie skorygował deklaracji po kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 112b ust. 1 i 2

Pułapka: Pomylenie stawki 30% i 20% w zależności od tego, czy korekta została złożona po kontroli.

Podatnik wystąpił o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) i otrzymał ją w 2026 r. Kiedy WIS wygasa z mocy prawa?

a) WIS wygasa z mocy prawa z dniem zmiany stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, np. sposobu użycia towaru, bez względu na późniejszą zmianę przepisów.
b) WIS wygasa z mocy prawa wyłącznie po 5 latach od dnia jej wydania, także wtedy, gdy wcześniej zmieniono przepisy wpływające na klasyfikację lub stawkę.
c) WIS wygasa z mocy prawa z dniem wejścia w życie zmiany przepisów podatkowych, z którą wskazana w niej klasyfikacja albo stawka staje się niezgodna. poprawna

Dlaczego tak: WIS wygasa z mocy prawa z dniem wejścia w życie przepisów, z którymi stała się niezgodna wskazana w niej klasyfikacja towaru albo usługi, stawka podatku lub podstawa prawna tej stawki. Niezależnie od tego WIS jest wydawana na okres 5 lat, liczony od dnia następującego po dniu doręczenia, a nie od dnia wydania, i traci ważność wcześniej także w razie jej zmiany albo uchylenia. Zmiana stanu faktycznego po stronie podatnika nie powoduje wygaśnięcia WIS z mocy prawa.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42h ust. 1 w zw. z art. 42ha ust. 1

Pułapka: Myślenie, że WIS ma określony okres ważności, podczas gdy wygasa ona tylko w przypadku zmiany przepisów.

Podatnik złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych planowanej transakcji, a następnie, przed otrzymaniem interpretacji, dokonał tej transakcji. Po otrzymaniu interpretacji stwierdzono, że jest ona niezgodna z powszechnie obowiązującym prawem podatkowym. Czy podatnik może powołać się na tę interpretację w zakresie skutków podatkowych transakcji, którą już dokonał?

a) Nie co do zwolnienia z zapłaty podatku, ponieważ skutki transakcji powstały przed doręczeniem interpretacji. poprawna
b) Tak, jeżeli opłata za wniosek została uiszczona przed transakcją, a interpretację wydano w terminie ustawowym.
c) Tak, jeżeli wniosek złożono przed transakcją, a podatnik działał w dobrej wierze i zgodnie z opisem zdarzenia.

Dlaczego tak: Jeżeli skutki podatkowe zdarzenia miały miejsce przed doręczeniem interpretacji indywidualnej, zastosowanie się do niej nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku. Zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy skutki wystąpiły po jej doręczeniu. Data złożenia wniosku, uiszczenie opłaty, wydanie interpretacji w terminie ani dobra wiara podatnika nie rozszerzają tego zwolnienia na czynności dokonane wcześniej. Podatnikowi pozostaje zasada nieszkodzenia, obejmująca między innymi brak odsetek za zwłokę i brak odpowiedzialności karnej skarbowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 14l w zw. z art. 14k § 1 i § 3 oraz art. 14m § 1 pkt 2

Pułapka: Łatwo pomylić moment złożenia wniosku z momentem otrzymania interpretacji - ochrona dotyczy czynności dokonanych po otrzymaniu interpretacji, nie po złożeniu wniosku.

Podatnik złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ podatkowy stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny odpowiada zagadnieniu będącemu przedmiotem interpretacji ogólnej wydanej w takim samym stanie prawnym. Jaki będzie skutek takiego ustalenia?

a) Organ wyda interpretację indywidualną i oceni stanowisko podatnika co do meritum; interpretacja ogólna będzie tylko elementem uzasadnienia, bez postanowienia o jej zastosowaniu i bez stwierdzenia bezprzedmiotowości wniosku.
b) Organ wyda postanowienie, że do opisanego stanu faktycznego ma zastosowanie interpretacja ogólna, oraz stwierdzi bezprzedmiotowość wniosku; na postanowienie przysługuje zażalenie. poprawna
c) Organ odmówi wszczęcia postępowania, uznając wniosek za niedopuszczalny z powodu wcześniejszej interpretacji ogólnej.

Dlaczego tak: Jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiadają zagadnieniu będącemu przedmiotem interpretacji ogólnej wydanej w takim samym stanie prawnym, wydaje się postanowienie o stwierdzeniu, że ma do nich zastosowanie interpretacja ogólna, z jednoczesnym stwierdzeniem bezprzedmiotowości wniosku. W postanowieniu wskazuje się oznaczenie interpretacji ogólnej i miejsce jej publikacji, a na postanowienie przysługuje zażalenie. Organ nie wydaje wtedy interpretacji indywidualnej ani nie odmawia wszczęcia postępowania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 14b § 5a

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że w takiej sytuacji organ wydaje interpretację indywidualną lub odmawia wszczęcia postępowania; w rzeczywistości wydaje postanowienie o bezprzedmiotowości.

Spółka z o.o. planuje dokonać dostawy towarów, co do której ma wątpliwości co do klasyfikacji statystycznej i stawki VAT. Przed dokonaniem dostawy spółka może wystąpić o wydanie:

a) wiążącej informacji stawkowej poprawna
b) opinii zabezpieczającej
c) interpretacji indywidualnej w zakresie stawki podatku

Dlaczego tak: WIS jest wydawana na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług i zawiera klasyfikację towaru lub usługi oraz stawkę podatku. Interpretacja indywidualna nie obejmuje klasyfikacji statystycznej, a opinia zabezpieczająca dotyczy unikania opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42a

Pułapka: Interpretacja indywidualna nie rozstrzyga o klasyfikacji statystycznej, dlatego właściwa jest WIS.

Spółka z o.o. planuje dokonać dostawy towarów, co do których ma wątpliwości, jaka stawka VAT ma zastosowanie. Wystąpiła z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej. Czy spółka może równocześnie wystąpić z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczącej tego samego stanu faktycznego?

a) Tak, ale tylko wtedy, gdy interpretacja indywidualna dotyczy innych przepisów niż te, które są przedmiotem WIS.
b) Nie, ponieważ w zakresie objętym wnioskiem o WIS nie można wystąpić z wnioskiem o interpretację indywidualną. poprawna
c) Tak, jeżeli spółka wskaże, że interpretacja indywidualna ma charakter uzupełniający.

Dlaczego tak: W zakresie objętym wiążącymi informacjami stawkowymi oraz wiążącymi informacjami akcyzowymi nie wydaje się interpretacji indywidualnych. Instytucje te wypierają interpretację w swoim zakresie, więc spółka nie może równolegle uzyskać interpretacji indywidualnej dotyczącej tego samego przedmiotu. Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskodawca określi interpretację jako uzupełniającą.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 14b § 1a

Pułapka: Należy pamiętać, że WIS jest instrumentem wyłącznym w zakresie klasyfikacji towarów i usług dla celów stawki VAT, co wyklucza równoległe ubieganie się o interpretację indywidualną.

Spółka z o.o. planuje restrukturyzację, która może zostać uznana za unikanie opodatkowania. Chce uzyskać ochronę przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Jaki instrument powinna zastosować?

a) Wystąpić o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS)
b) Złożyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
c) Wystąpić o wydanie opinii zabezpieczającej do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej poprawna

Dlaczego tak: Ochronę przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania daje opinia zabezpieczająca wydawana przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Nie jest ona decyzją ani postanowieniem, lecz odrębnym aktem stwierdzającym, że do wskazanej we wniosku korzyści podatkowej nie ma zastosowania art. 119a § 1. WIS rozstrzyga wyłącznie o klasyfikacji i stawce VAT, a interpretacja indywidualna nie może dotyczyć przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119w § 1 w zw. z art. 119b § 1 pkt 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie opinii zabezpieczającej z interpretacją indywidualną, ale tylko opinia zabezpieczająca chroni przed klauzulą.

Spółka z o.o. planuje transakcję, która może być uznana za unikanie opodatkowania. Przed dokonaniem transakcji spółka złożyła wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej, a następnie otrzymała opinię pozytywną. Czy w tej sytuacji Szef Krajowej Administracji Skarbowej może wszcząć postępowanie podatkowe w związku z tą transakcją?

a) Nie, ponieważ pozytywna opinia zabezpieczająca wiąże Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w zakresie unikania opodatkowania wobec tej transakcji, co oznacza, że organ podatkowy nie może prowadzić postępowania w tym zakresie, a jedynie może badać inne aspekty podatkowe transakcji.
b) Tak, może wszcząć postępowanie, ponieważ opinia zabezpieczająca nie chroni przed wszczęciem postępowania, a jedynie przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, co oznacza, że organ podatkowy może prowadzić czynności sprawdzające i kontrolne, ale nie może zastosować środków przewidzianych w tej klauzuli. poprawna
c) Tak, ale tylko wtedy, gdy transakcja nie zostanie dokonana w ciągu 3 lat od otrzymania opinii, co wynika z przepisów Ordynacji podatkowej, które przewidują, że opinia zabezpieczająca traci moc po upływie tego okresu, jeśli czynność nie została zrealizowana.

Dlaczego tak: Opinia zabezpieczająca nie blokuje wszczęcia ani prowadzenia postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej czy czynności sprawdzających. Jej skutkiem jest to, że w zakresie objętym opinią nie wydaje się wobec podatnika decyzji z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, aż do doręczenia uchylenia albo zmiany opinii. Ustawa nie przewiduje też utraty mocy opinii po upływie 3 lat od jej wydania.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119z w zw. z art. 119b § 1 pkt 2

Pułapka: Należy pamiętać, że pozytywna opinia zabezpieczająca daje pełną ochronę przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a nie tylko ograniczoną.

Spółka z o.o. planuje zawrzeć umowę, która może stanowić schemat podatkowy. Który z podmiotów ma obowiązek przekazać Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informację o tym schemacie w sytuacji, gdy uzgodnienie nie posiada jeszcze numeru NSP?

a) Korzystający, który po otrzymaniu informacji od promotora przekazuje informację o schemacie, nawet jeśli w jego ocenie nie stanowi on schematu podatkowego
b) Promotor, który informuje o braku NSP korzystającego i przekazuje mu dane, o których mowa w art. 86f Ordynacji podatkowej poprawna
c) Wspomagający, który po powzięciu wątpliwości co do charakteru uzgodnienia występuje do promotora o pisemne oświadczenie

Dlaczego tak: Jeżeli w terminie na przekazanie informacji schemat podatkowy nie posiada jeszcze NSP, promotor informuje o tym na piśmie korzystającego oraz przekazuje mu dane, o których mowa w art. 86f, dotyczące tego schematu. Obowiązek ten ciąży na promotorze. Korzystający przekazuje informację, gdy nie został poinformowany o NSP albo gdy promotor powołał się na tajemnicę zawodową, a wspomagający działa w innym trybie, występując o oświadczenie, że uzgodnienie nie stanowi schematu.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 86b § 3

Pułapka: Należy odróżnić obowiązek promotora od obowiązku korzystającego, który aktualizuje się dopiero po otrzymaniu informacji od promotora.

Spółka z o.o. uzyskała indywidualną interpretację podatkową, w której organ uznał jej stanowisko za prawidłowe. Po roku spółka zastosowała się do tej interpretacji, ale organ podatkowy w trakcie kontroli stwierdził, że interpretacja była niezgodna z prawem. Która z poniższych konsekwencji wystąpi w stosunku do spółki?

a) Spółka nie korzysta z ochrony, bo po roku interpretacja traci moc ochronną, a organ w kontroli może pominąć ją jako niezgodną z prawem od dnia wydania.
b) Spółka korzysta z ochrony, jeśli zastosowała się do interpretacji przed doręczeniem rozstrzygnięcia zmieniającego ją albo stwierdzającego jej wygaśnięcie, także gdy organ później uznał ją za niezgodną z prawem. poprawna
c) Spółka nie korzysta z ochrony, bo ustalenie w kontroli pierwotnej wadliwości interpretacji wyłącza jej skutki od początku, także dla czynności wykonanych przed jej zmianą albo wygaśnięciem.

Dlaczego tak: Zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed stwierdzeniem jej wygaśnięcia nie może szkodzić podatnikowi. Gdy skutki podatkowe wystąpiły po doręczeniu interpretacji, przysługuje także zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku. Ochrona nie jest ograniczona czasowo od dnia wydania interpretacji ani nie zależy od tego, ile czasu upłynęło do zastosowania się do niej. Sam upływ roku nie pozbawia interpretacji skutku ochronnego. Późniejsze stwierdzenie przez organ, że interpretacja była nieprawidłowa, nie odbiera ochrony za działania podjęte przed doręczeniem rozstrzygnięcia zmieniającego interpretację albo stwierdzającego jej wygaśnięcie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 14k § 1 w zw. z art. 14m § 1 i 2

Pułapka: Pomylenie mocy ochronnej interpretacji z zasadą, że interpretacja jest wiążąca tylko w dacie jej wydania - ochrona obejmuje okres do czasu jej zmiany lub wygaśnięcia.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie unikania opodatkowania wobec podatnika, który dokonał czynności mających na celu osiągnięcie korzyści podatkowej. Po przeprowadzeniu postępowania organ stwierdził, że do czynności nie ma zastosowania klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Jaki skutek dla podatnika ma to rozstrzygnięcie?

a) Podatnik uzyskuje ochronę tymczasową przez okres pięciu lat od doręczenia rozstrzygnięcia, o ile nie zmieni się istotny stan faktyczny lub prawny.
b) Podatnik nie uzyskuje szczególnej ochrony na przyszłość, a rozstrzygnięcie nie wiąże organów przy ocenie klauzuli w innych postępowaniach. poprawna
c) Podatnik uzyskuje ochronę prawną podobną do opinii zabezpieczającej, ponieważ rozstrzygnięcie wiąże organy podatkowe w kolejnych sprawach.

Dlaczego tak: Stwierdziwszy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 119a, Szef Krajowej Administracji Skarbowej umarza postępowanie albo w drodze postanowienia przekazuje sprawę właściwemu organowi podatkowemu; czynności dokonane przed przekazaniem pozostają w mocy. Rozstrzygnięcie to nie tworzy szczególnej ochrony na przyszłość ani nie przesądza oceny w innych postępowaniach. Ochronę tego rodzaju daje wyłącznie opinia zabezpieczająca. Ustawa nie zna też pięcioletniej ochrony tymczasowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119k § 1

Pułapka: Należy odróżnić decyzję stwierdzającą unikanie opodatkowania od decyzji kończącej postępowanie z brakiem podstaw do zastosowania klauzuli - ta druga ma charakter wiążący.

W jakim terminie podatnik może wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej w sprawie planowanej czynności?

a) Wniosek należy złożyć przed dokonaniem czynności, z zachowaniem 30-dniowego wyprzedzenia i projektem czynności.
b) Wniosek można złożyć przed czynnością albo po niej, lecz tylko w terminie 3 miesięcy od jej dokonania.
c) Wniosek może dotyczyć czynności planowanej, rozpoczętej albo dokonanej; ustawa nie wskazuje terminu jego złożenia. poprawna

Dlaczego tak: Wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej może dotyczyć czynności planowanej, rozpoczętej lub już dokonanej, a przepisy nie przewidują żadnego terminu granicznego ani minimalnego wyprzedzenia przed planowaną czynnością. Do wniosku można dołączyć dokumentację, w tym umowy lub ich projekty, ale nie jest to warunek jego skuteczności. Sam fakt dokonania czynności nie zamyka więc drogi do uzyskania opinii.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119w § 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie opinii zabezpieczającej z interpretacją indywidualną, którą można uzyskać również po dokonaniu czynności, jednak w przypadku opinii warunek uprzedniości jest bezwzględny.

W jakim terminie promotor lub wspomagający przekazuje Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informację o schematach podatkowych standaryzowanych, zawierającą dane identyfikujące korzystającego?

a) W terminie 30 dni po zakończeniu kwartału, w którym udostępniono schemat standaryzowany, ze wskazaniem NSP. poprawna
b) W terminie 30 dni od dnia udostępnienia schematu standaryzowanego, bez oczekiwania na koniec kwartału, ze wskazaniem NSP.
c) W terminie 14 dni od dnia udostępnienia schematu standaryzowanego, liczonym dla danego udostępnienia, ze wskazaniem NSP.

Dlaczego tak: Promotor lub wspomagający przekazuje Szefowi KAS informację zawierającą dane identyfikujące korzystającego, któremu w danym kwartale udostępnił schemat podatkowy standaryzowany, w terminie 30 dni po zakończeniu tego kwartału, wskazując NSP. Termin biegnie od zakończenia kwartału, a nie od dnia udostępnienia schematu. Jeżeli przekazanie danych naruszałoby prawnie chronioną tajemnicę zawodową, obowiązek nie obejmuje danych korzystającego, który nie zwolnił z tej tajemnicy.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 86f § 4

Pułapka: Częstym błędem jest liczenie terminu od dnia udostępnienia schematu, a nie od końca kwartału.

Co bierze pod uwagę organ podatkowy przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności?

a) Cele ekonomiczne czynności wskazane organowi przez stronę poprawna
b) Sama wysokość osiągniętej korzyści podatkowej
c) Sama opinia Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania

Dlaczego tak: Przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne czynności wskazane przez stronę. Nie przesądza o tym sama wysokość korzyści, a opinia Rady nie jest ani jedyną, ani obligatoryjną podstawą oceny - Szef KAS może się o nią zwrócić, a musi to zrobić na wniosek strony zgłoszony w odwołaniu. Postępowanie dowodowe prowadzi organ, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 119d w zw. z art. 122 i art. 187 § 1

Pułapka: Często błędnie przypisuje się ciężar dowodu organowi podatkowemu, podczas gdy to podatnik musi udowodnić ekonomiczne uzasadnienie.

W toku postępowania w sprawie unikania opodatkowania organ ustalił, że podatnik osiągnął korzyść podatkową w wysokości 250 000 zł w wyniku czynności dokonanej głównie w celu osiągnięcia tej korzyści. Organ wydał decyzję, w której określił zobowiązanie podatkowe z pominięciem skutków podatkowych czynności. Jakie dodatkowe zobowiązanie podatkowe może zostać nałożone na podatnika?

a) Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 75% korzyści podatkowej, czyli 187 500 zł; próg 15 000 000 zł nie zmienia tu obliczenia.
b) Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 40% korzyści podatkowej, czyli 100 000 zł; próg 15 000 000 zł nie zmienia tu obliczenia. poprawna
c) Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 50% korzyści podatkowej, czyli 125 000 zł; próg 15 000 000 zł nie zmienia tu obliczenia.

Dlaczego tak: W podatkach innych niż dochodowe dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynosi 40% kwoty korzyści podatkowej wynikającej z decyzji, czyli 100 000 zł przy korzyści 250 000 zł. Kwota 15 000 000 zł nie jest górnym limitem sankcji, lecz progiem, po którego przekroczeniu stawka ulega podwojeniu w zakresie nadwyżki. W tym stanie faktycznym próg ten nie wpływa na obliczenie kwoty dodatkowego zobowiązania. Ordynacja nie przewiduje stawek 25%, 50% ani 75%.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 58b § 2 w zw. z art. 58c § 1 pkt 1

Pułapka: Wysokość dodatkowego zobowiązania zależy od okoliczności, takich jak złożenie czynnego żalu, dlatego należy zawsze sprawdzać, czy nie zachodzą przesłanki do obniżenia lub podwyższenia stawki.

Wiążąca informacja stawkowa (WIS) jest decyzją wydawaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Który z wymienionych elementów obligatoryjnie znajduje się w treści WIS?

a) Klasyfikacja towaru według CN, stawka podatku oraz wynik badań laboratoryjnych próbki towaru dostarczonej przez wnioskodawcę.
b) Opis towaru albo usługi, jego klasyfikacja według CN, PKWiU albo PKOB oraz stawka podatku właściwa dla tego towaru albo usługi. poprawna
c) Opis towaru albo usługi, jego klasyfikacja statystyczna oraz wskazanie naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wnioskodawcy.

Dlaczego tak: WIS jako decyzja zawiera trzy elementy wymienione w art. 42a ustawy o VAT: opis towaru albo usługi, klasyfikację według Nomenklatury scalonej, Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych oraz stawkę podatku właściwą dla towaru albo usługi. Stawki nie podaje się tylko wtedy, gdy wniosek dotyczył sklasyfikowania towaru albo usługi na potrzeby stosowania przepisów innych niż określające stawkę, o czym mowa w art. 42b ust. 4. Wynik badań laboratoryjnych próbki ani wskazanie właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie należą do treści WIS.

Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2025 poz. 775), art. 42a w zw. z art. 42b ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że WIS nie musi zawierać stawki w sytuacji, gdy dotyczy stosowania przepisów innych niż stawkowe - wtedy klasyfikacja jest niezbędna do tego celu.

Wspomagający, który powziął wątpliwości, że uzgodnienie może stanowić schemat podatkowy, ma obowiązek wystąpić do promotora lub korzystającego o przekazanie mu oświadczenia, że uzgodnienie nie stanowi schematu podatkowego. W jakim terminie powinien to uczynić?

a) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni kalendarzowych od dnia, w którym powziął lub powinien był powziąć wątpliwości
b) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 5 dni roboczych od dnia, w którym powziął lub powinien był powziąć wątpliwości poprawna
c) niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym powziął lub powinien był powziąć wątpliwości

Dlaczego tak: Wspomagający, który nie został poinformowany o NSP schematu i przy zachowaniu wymaganej staranności powziął lub powinien był powziąć wątpliwości, że uzgodnienie może stanowić schemat podatkowy, występuje odrębnym pismem do promotora lub korzystającego o oświadczenie, że uzgodnienie nie stanowi schematu. Ma na to termin niezwłoczny, nie dłuższy niż 5 dni roboczych od dnia powzięcia wątpliwości. Terminy 7 i 14 dni nie mają oparcia w przepisach, a liczenie w dniach roboczych ma znaczenie praktyczne.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 86d § 2

Pułapka: Pomylenie terminu 5 dni roboczych z innymi terminami przewidzianymi dla wspomagającego, np. w przypadku tajemnicy zawodowej.

Zgodnie z ustawą - Ordynacja podatkowa, jeżeli promotor lub wspomagający jest obowiązany do zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej i nie został zwolniony przez korzystającego z obowiązku jej zachowania, przekazywana przez niego informacja o schemacie podatkowym standaryzowanym nie zawiera danych identyfikujących korzystającego oraz informacji, o których mowa w § 1 pkt 11 i 12. Które informacje są wówczas pomijane?

a) Dane promotora, podstawę prawną uzgodnienia oraz szacunkową wartość korzyści podatkowej
b) Dane korzystającego, dane podmiotów uczestniczących w schemacie oraz podmiotów obowiązanych do przekazania informacji poprawna
c) Opis uzgodnienia, jego cele oraz wskazaną w informacji korzyść podatkową z uzgodnienia

Dlaczego tak: Jeżeli promotor lub wspomagający jest obowiązany do zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej i nie został z niej zwolniony, przekazywana przez niego informacja o schemacie podatkowym standaryzowanym nie zawiera danych identyfikujących korzystającego, któremu udostępniono schemat, oraz danych wskazanych w art. 86f § 1 pkt 11 i 12, czyli danych podmiotów uczestniczących w schemacie oraz innych podmiotów obowiązanych do przekazania informacji. Pominięcie nie obejmuje podstawy prawnej, szacunkowej wartości korzyści podatkowej, danych promotora ani opisu uzgodnienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 86f § 2 w zw. z art. 86f § 1 pkt 11 i 12

Pułapka: Pomylenie zakresu danych podlegających wyłączeniu z informacji o schemacie podatkowym w przypadku tajemnicy zawodowej.