Rachunkowość

Zakres podmiotowy ustawy o rachunkowości i progi obowiązku ksiąg rachunkowych, zasady nadrzędne, księgi rachunkowe i dowody księgowe, wycena aktywów i pasywów, inwentaryzacja, sprawozdanie finansowe i jego elementy, terminy sporządzenia, badania i zatwierdzenia, rezerwy i odroczony podatek dochodowy, przechowywanie dokumentacji, odpowiedzialność kierownika jednostki.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 10 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 71 pytań.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących rezerw i odroczonego podatku dochodowego jest prawdziwe?

a) Rezerwy tworzy się wyłącznie na zobowiązania już powstałe, wymagalne i ostatecznie ustalone co do kwoty, co wynika z ustawy o rachunkowości.
b) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się z dodatnich różnic przejściowych jako przyszłe zmniejszenie podatku, co wynika z ustawy o rachunkowości.
c) Rezerwy tworzy się na pewne lub wysoce prawdopodobne przyszłe zobowiązania, których kwotę można wiarygodnie oszacować, co wynika z ustawy o rachunkowości. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości rezerwy są to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są jeszcze pewne, ale ich powstanie jest prawdopodobne lub pewne, a kwotę można wiarygodnie oszacować. Rezerwy nie dotyczą zobowiązań już wymagalnych i ostatecznie ustalonych co do kwoty. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego powstają w wyniku ujemnych różnic przejściowych, a nie dodatnich.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 35d i art. 37

Pułapka: Pomylenie charakteru rezerw jako zobowiązań warunkowych oraz mylenie dodatnich i ujemnych różnic przejściowych.

Który z poniższych dokumentów nie podlega obowiązkowi przechowywania przez okres 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dotyczy?

a) Dowody księgowe dotyczące operacji gospodarczych, które nie są środkami trwałymi.
b) Dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji. poprawna
c) Księgi rachunkowe.

Dlaczego tak: Art. 74 ust. 2 ustawy o rachunkowości przewiduje 5-letni okres przechowywania dla ksiąg rachunkowych (pkt 1), dokumentów inwentaryzacyjnych (pkt 7) oraz pozostałych dowodów księgowych i sprawozdań (pkt 8), a art. 74 ust. 3 nakazuje liczyć te okresy od początku roku następującego po roku obrotowym, którego zbiory dotyczą. Wyjątkiem są dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji, które zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 6 przechowuje się rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu reklamacji. Dlatego to one nie podlegają regule pięcioletniej.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 74 ust. 2 pkt 6

Pułapka: Należy uważać na wyjątki od ogólnego okresu przechowywania; dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji mają krótszy, specyficzny termin.

Który zestaw dokumentów tworzy sprawozdanie finansowe spółki kapitałowej niebędącej jednostką mikro ani jednostką małą?

a) Bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych, informacja dodatkowa. poprawna
b) Bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, informacja dodatkowa, sprawozdanie z działalności.
c) Bilans, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych, informacja dodatkowa, uchwała o podziale wyniku finansowego.

Dlaczego tak: Sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej (art. 45 ust. 2), a w jednostce innej niż jednostka mikro i jednostka mała obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych (art. 45 ust. 3). Sprawozdanie z działalności oraz uchwała o podziale wyniku finansowego nie zastępują wymaganych elementów sprawozdania finansowego. Zestaw bez rachunku przepływów pieniężnych oraz zestaw bez rachunku zysków i strat są więc niepełne.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 2 i 3

Pułapka: Należy pamiętać, że rachunek przepływów pieniężnych jest obligatoryjny dla spółek kapitałowych, a nie opcjonalny.

Który z poniższych terminów jest zgodny z ustawą o rachunkowości dla jednostek, które nie mają obowiązku badania sprawozdania finansowego?

a) Zatwierdzenie sprawozdania finansowego musi nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, a złożenie do właściwego rejestru sądowego w ciągu 30 dni od dnia zatwierdzenia.
b) Zatwierdzenie sprawozdania finansowego musi nastąpić w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, a złożenie do właściwego rejestru sądowego w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia.
c) Zatwierdzenie sprawozdania finansowego musi nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, a złożenie do właściwego rejestru sądowego w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia. poprawna

Dlaczego tak: Art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości wymaga zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego, a art. 69 ust. 1 nakazuje złożyć je we właściwym rejestrze sądowym w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia. Termin 3 miesięcy dotyczy sporządzenia sprawozdania (art. 52 ust. 1), a termin 30 dni na złożenie do rejestru nie wynika z ustawy.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1 i art. 69 ust. 1

Pułapka: Pomylenie terminów dla jednostek badanych i niebadanych, a także okresu na złożenie do rejestru.

Który z wymienionych składników majątku jednostki nie podlega obowiązkowej inwentaryzacji drogą spisu z natury?

a) gotówka w kasie jednostki
b) należności od kontrahentów, którym udzielono pożyczek poprawna
c) środki trwałe znajdujące się na terenie strzeżonym jednostki

Dlaczego tak: Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się aktywa pieniężne, papiery wartościowe, rzeczowe składniki aktywów obrotowych, środki trwałe oraz nieruchomości, a także maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie. Należności, w tym z tytułu pożyczek, inwentaryzuje się drogą uzyskania od banków i kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanych w księgach rachunkowych sald. Gotówka w kasie podlega spisowi z natury, podobnie jak środki trwałe znajdujące się na terenie strzeżonym, które mimo to podlegają spisowi, choć mogą być inwentaryzowane w ciągu roku. Wskazanie należności z tytułu pożyczek jako podlegających spisowi z natury jest błędne, ponieważ co do zasady należności są potwierdzane drogą uzgodnienia sald.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić metody inwentaryzacji: spis z natury dotyczy składników rzeczowych i pieniężnych, a uzgodnienie sald - należności i zobowiązań.

Który z wymogów dotyczy prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera, zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 3 ustawy o rachunkowości?

a) Zapewnienie kontroli kompletności zbiorów systemu rachunkowości oraz parametrów przetwarzania danych. poprawna
b) Zapewnienie dostępu do zbiorów danych pozwalających na uzyskanie informacji o treści zapisów w dowolnym czasie.
c) Zapewnienie ciągłości zapisów oraz bezbłędności działania stosowanych procedur obliczeniowych.

Dlaczego tak: Art. 24 ust. 4 pkt 3 ustawy o rachunkowości stanowi, że w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapewniona jest kontrola kompletności zbiorów systemu rachunkowości oraz parametrów przetwarzania danych. Wariant dotyczący ciągłości zapisów i bezbłędności procedur odnosi się do cechy bezbłędności (ust. 3), a wariant o dostępie do zbiorów danych - do sprawdzalności (ust. 4 pkt 4).

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 24 ust. 4 pkt 3

Pułapka: Mylenie wymogów dotyczących prowadzenia ksiąg komputerowych z ogólnymi cechami ksiąg, takimi jak bezbłędność czy sprawdzalność.

Na dzień 31 grudnia 2025 r. jednostka przeprowadziła inwentaryzację zapasów metodą spisu z natury. Stwierdzono niedobór materiałów w ilości 100 kg po cenie 10 zł/kg. Przyczyny niedoboru nie zostały wyjaśnione. Który zapis księgowy jest prawidłowy?

a) Obciążenie konta 'Koszty działalności podstawowej' i uznanie konta 'Materiały' kwotą 1 000 zł.
b) Obciążenie konta 'Pozostałe koszty operacyjne' i uznanie konta 'Materiały' kwotą 1 000 zł.
c) Obciążenie konta 'Rozliczenie niedoborów' i uznanie konta 'Materiały' kwotą 1 000 zł. poprawna

Dlaczego tak: Niedobór ujawniony w spisie z natury zmniejsza stan zapasów, więc konto Materiały uznaje się kwotą 1 000 zł. Dopóki przyczyny niedoboru nie zostały wyjaśnione, drugostronnie obciąża się konto rozliczeniowe Rozliczenie niedoborów, a dopiero po wyjaśnieniu przyczyn i podjęciu decyzji przez kierownika jednostki różnicę odnosi się w koszty, obciąża osobę odpowiedzialną albo kompensuje z nadwyżką. Art. 27 ust. 2 ustawy o rachunkowości nakazuje wyjaśnić i rozliczyć różnice inwentaryzacyjne w księgach tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji. Bezpośrednie obciążenie kosztów działalności podstawowej albo pozostałych kosztów operacyjnych jest przedwczesne.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 27 ust. 2

Pułapka: W praktyce często pomija się etap rozliczenia niedoborów i od razu obciąża się koszty, co jest nieprawidłowe z punktu widzenia zasad rachunkowości.

Na dzień bilansowy jednostka posiada środek trwały o wartości początkowej 100 000 zł, umorzenie dotychczasowe 60 000 zł. Ustalono, że nastąpiła utrata wartości i odzyskiwalna wartość środka wynosi 20 000 zł. Który zapis jest prawidłowy?

a) Odpis aktualizujący w kwocie 40 000 zł w ciężar kosztów amortyzacji.
b) Odpis aktualizujący w kwocie 40 000 zł w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.
c) Odpis aktualizujący w kwocie 20 000 zł w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych. poprawna

Dlaczego tak: Wartość bilansowa netto środka trwałego wynosi 40 000 zł (100 000 zł wartości początkowej minus 60 000 zł umorzenia). Skoro wartość odzyskiwalna to 20 000 zł, odpis aktualizujący wynosi 20 000 zł. Art. 32 ust. 4 ustawy o rachunkowości nakazuje dokonać takiego odpisu w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, a nie kosztów amortyzacji. Odpis w kwocie 40 000 zł sprowadziłby wartość bilansową do zera, co byłoby niezgodne z ustaloną wartością odzyskiwalną.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 32 ust. 4

Pułapka: Łatwo pomylić kwotę odpisu z samą wartością odzyskiwalną zamiast z różnicą między wartością bilansową a odzyskiwalną.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą osiągnęła w poprzednim roku obrotowym przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w wysokości 2 400 000 euro. Czy osoba ta jest obowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych?

a) Tak, ponieważ każda osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą musi prowadzić księgi rachunkowe niezależnie od wysokości przychodów.
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy jej przychody przekroczyły równowartość 1 200 000 euro, co jest niższym progiem dla działalności gospodarczej.
c) Nie, ponieważ próg obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych dla osób fizycznych wynosi 2 500 000 euro, a przychody tej osoby są niższe. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro. W opisanym stanie przychody wynoszą 2 400 000 euro, czyli poniżej progu, zatem obowiązek nie powstaje. Warianty głoszące obowiązek niezależnie od przychodów lub niższy próg są niezgodne z przepisem.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie progu 2 500 000 euro z niższym progiem dotyczącym np. podatku dochodowego.

Spółka akcyjna posiada przychody ujęte w rocznym sprawozdaniu finansowym za rok 2025 w wysokości 4 000 000 000 zł. W roku 2024 przychody wyniosły 3 200 000 000 zł. Czy spółka jest zobowiązana do sporządzenia sprawozdania o podatku dochodowym?

a) Tak, jeżeli spółka jest jednostką dominującą najwyższego szczebla, gdyż wówczas obowiązek sporządzenia sprawozdania o podatku dochodowym powstaje niezależnie od wysokości przychodów.
b) Tak, ponieważ przychody za rok 2025 przekroczyły 3 500 000 000 zł, a ustawa wymaga przekroczenia progu tylko w roku poprzedzającym rok obrotowy, za który sporządzane jest sprawozdanie.
c) Nie, ponieważ przychody muszą przekraczać 3 500 000 000 zł w każdym z 2 ostatnich lat obrotowych, a w roku 2024 wyniosły 3 200 000 000 zł, więc warunek nie jest spełniony. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63m ust. 1 ustawy o rachunkowości obowiązek sporządzenia sprawozdania o podatku dochodowym dotyczy jednostek, których przychody ujęte w rocznym sprawozdaniu finansowym przekraczają 3 500 000 000 zł dla każdego z 2 ostatnich lat obrotowych. Skoro w roku 2024 przychody wyniosły 3 200 000 000 zł, warunek ten nie jest spełniony. Samo przekroczenie progu w jednym roku nie wystarcza. Status jednostki dominującej nie ma znaczenia, gdy próg nie jest osiągnięty.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 63m ust. 1

Pułapka: Pominięcie warunku łącznego spełnienia progu w obu latach obrotowych.

Spółka akcyjna sporządziła roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2025 r. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, gdzie spółka powinna złożyć to sprawozdanie po jego zatwierdzeniu?

a) Do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
b) Do właściwego rejestru sądowego poprawna
c) Do właściwego urzędu skarbowego

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki składa sprawozdanie finansowe do właściwego rejestru sądowego w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia. Dla spółek akcyjnych właściwym rejestrem jest Krajowy Rejestr Sądowy. Wariant pierwszy dotyczy zgłoszeń podatkowych, a trzeci - deklaracji podatkowych, nie zaś sprawozdań finansowych.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 69 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać, że sprawozdania finansowe składa się do rejestru sądowego, a nie do urzędów skarbowych.

Spółka jawna, której wspólnikami są osoby fizyczne, osiągnęła w 2025 r. przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w wysokości 2 500 000 euro w przeliczeniu na złote. Czy spółka ta ma obowiązek sporządzić rachunek przepływów pieniężnych?

a) Nie, ponieważ przy takich przychodach spółka jest jednostką małą, a art. 45 ust. 3 ustawy o rachunkowości nakłada obowiązek sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych dopiero na jednostkę inną niż mikro i mała. poprawna
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy spółka jawna podlega obowiązkowi badania sprawozdania finansowego, co w tym przypadku nie zostało ustalone, a przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w 2025 r. wyniosły 2 500 000 euro w przeliczeniu na złote.
c) Tak, ponieważ każda spółka jawna osób fizycznych prowadząca księgi rachunkowe sporządza rachunek przepływów pieniężnych bez względu na sumę aktywów, przychody i średnioroczne zatrudnienie.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o rachunkowości zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych sporządza jednostka inna niż jednostka mikro i jednostka mała, jednostka sektora finansów publicznych spełniająca co najmniej dwa warunki z art. 64 ust. 1 pkt 4 oraz alternatywna spółka inwestycyjna. Progi jednostki małej z art. 3 ust. 1 pkt 1b to 33 000 000 zł sumy aktywów, 66 000 000 zł przychodów i 50 osób zatrudnienia; przychody odpowiadające 2 500 000 euro są od nich znacznie niższe, więc spółka pozostaje jednostką małą i rachunku przepływów pieniężnych nie sporządza.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1b

Pułapka: Automatyczne przypisanie obowiązku sporządzania rachunku przepływów pieniężnych wszystkim jednostkom powyżej progu przychodów, podczas gdy decydująca jest forma prawna jednostki.

Spółka jawna, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, osiągnęła w 2025 r. przychody netto w wysokości równowartości 1 500 000 euro. Spółka nie korzysta z uproszczeń przewidzianych w przepisach podatkowych. Czy spółka ma obowiązek prowadzić księgi rachunkowe?

a) Nie, ponieważ próg obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych wynosi 2 500 000 euro przychodów netto, a przychody spółki są od niego niższe. poprawna
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy wszyscy wspólnicy wyrażą zgodę na prowadzenie ksiąg rachunkowych, ponieważ ustawa o rachunkowości nie nakłada obowiązku na spółki jawne osób fizycznych.
c) Tak, ponieważ spółka jawna osób fizycznych prowadzi księgi rachunkowe bez względu na wysokość osiąganych przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów.

Dlaczego tak: Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości obejmuje spółki jawne osób fizycznych dopiero wtedy, gdy ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość 2 500 000 euro, czyli 10 646 500 zł na 2026 r. Przychody odpowiadające 1 500 000 euro są niższe, więc obowiązek nie powstaje; spółka może jednak wybrać prowadzenie ksiąg dobrowolnie na podstawie art. 2 ust. 2. Wariant uzależniający obowiązek od zgody wspólników jest błędny, bo obowiązek wynika wprost z ustawy, a wariant o obowiązku bezwarunkowym pomija próg przychodów.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 2

Pułapka: Często myli się próg dla spółek jawnych z progiem dla osób fizycznych, ale w obu przypadkach limit wynosi 1 200 000 euro. Należy też pamiętać, że uproszczenia są wyjątkiem, a nie regułą.

Spółka jawna osób fizycznych osiągnęła w poprzednim roku obrotowym przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w wysokości 3 000 000 euro. Czy spółka ta jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych?

a) Nie, ponieważ spółki jawne osób fizycznych nie są objęte obowiązkiem prowadzenia ksiąg rachunkowych.
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy spółka jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym.
c) Tak, ponieważ przychody te przekraczają równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, spółki jawne osób fizycznych są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro. W kazusie przychody wynoszą 3 000 000 euro, więc przekraczają próg, zatem obowiązek powstaje. Wariant twierdzący, że spółki jawne nie są objęte obowiązkiem, jest błędny, a warunek bycia emitentem jest nieistotny dla tego obowiązku.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Pomylenie progu przychodów lub uznanie, że spółki jawne osób fizycznych są zwolnione z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Spółka z o.o. 31 grudnia 2025 r. przeprowadziła inwentaryzację środków trwałych. Która z poniższych metod inwentaryzacji jest dopuszczalna dla środków trwałych?

a) Spis z natury, a gdy dostęp do środka trwałego jest znacznie utrudniony - porównanie danych ksiąg z właściwą dokumentacją i weryfikacja wartości. poprawna
b) Potwierdzenie stanu z bankiem finansującym zakup środka trwałego, połączone z analizą umowy kredytu, harmonogramu spłat i zabezpieczeń kredytowych.
c) Potwierdzenie sald z dostawcami środków trwałych, wraz z uzgodnieniem faktur zakupu, dokumentów zapłaty i rozrachunków z kontrahentami.

Dlaczego tak: Art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości nakazuje inwentaryzować środki trwałe drogą spisu z natury. Wyjątkowo, gdy dostęp do środka trwałego jest znacznie utrudniony, stosuje się porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednią dokumentacją i weryfikację wartości, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3. Uzgadnianie stanu z bankiem dotyczy aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a analiza dokumentów kredytowych nie stanowi metody inwentaryzacji środków trwałych. Potwierdzanie sald z kontrahentami dotyczy w szczególności rozrachunków, a nie ustalania rzeczywistego stanu środków trwałych.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 1 pkt 1 i 3

Pułapka: Pamiętaj, że dla środków trwałych podstawową metodą jest spis z natury, a uzgodnienie z dokumentacją jest tylko wyjątkiem.

Spółka z o.o. ma obowiązek badania sprawozdania finansowego. Kiedy kierownik jednostki zawiera umowę z firmą audytorską?

a) Kierownik jednostki zawiera umowę o badanie sprawozdania finansowego po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający, aby badanie potwierdziło już zatwierdzone dane.
b) Kierownik jednostki zawiera umowę o badanie sprawozdania finansowego w terminie umożliwiającym firmie audytorskiej udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. poprawna
c) Kierownik jednostki zawiera umowę o badanie sprawozdania finansowego w terminie 30 dni od dnia bilansowego, aby zapewnić terminowe przeprowadzenie badania.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, kierownik jednostki zawiera umowę o badanie sprawozdania finansowego w terminie umożliwiającym firmie audytorskiej udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Umowa nie jest zawierana po zatwierdzeniu sprawozdania, ponieważ badanie musi poprzedzać zatwierdzenie. Nie ma również ustawowego terminu 30 dni od dnia bilansowego na zawarcie umowy.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 66 ust. 5

Pułapka: Myślenie, że umowę można zawrzeć po zatwierdzeniu sprawozdania, podczas gdy celem badania jest umożliwienie zatwierdzenia.

Spółka z o.o. otrzymała od kontrahenta fakturę dokumentującą zakup materiałów. Faktura wpłynęła 5 stycznia 2026 r., natomiast towary dostarczono 28 grudnia 2025 r. Kiedy spółka powinna ująć ten zakup w księgach rachunkowych, jeżeli rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym?

a) W księgach rachunkowych roku 2026, ponieważ faktura wpłynęła po dniu bilansowym i dopiero wtedy powstała podstawa zapisu; koszt należałoby rozpoznać w dacie otrzymania faktury, z powołaniem na art. 20 ustawy.
b) W księgach rachunkowych roku 2026, z opisem wskazującym, że zakup dotyczył grudnia 2025 r.; kwotę należałoby odnieść na niepodzielony wynik finansowy jako korektę lat ubiegłych, z powołaniem na art. 54 ustawy.
c) W księgach rachunkowych roku 2025, ponieważ dostawa materiałów nastąpiła przed dniem bilansowym i koszt dotyczy roku 2025; późniejszy wpływ faktury nie przesuwa ujęcia na rok 2026 przy stosowaniu zasady memoriału. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z zasadą memoriału z art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości koszty i przychody ujmuje się w roku obrotowym, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty. Art. 20 ust. 1 nakazuje wprowadzić do ksiąg okresu sprawozdawczego każde zdarzenie, które w nim nastąpiło. Dostawa materiałów nastąpiła 28 grudnia 2025 r., więc zakup należy ująć w księgach 2025 r., choć faktura wpłynęła 5 stycznia 2026 r. Ujęcie kosztu pod datą otrzymania faktury byłoby naruszeniem zasady memoriału, a odnoszenie go na niepodzielony wynik finansowy jest zarezerwowane dla szczególnych korekt ujawnionych po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, a nie dla zwykłej faktury otrzymanej po dniu bilansowym dotyczącej dostawy z poprzedniego roku.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 6 ust. 1 i art. 20 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić datę otrzymania dowodu z datą operacji gospodarczej. W rachunkowości liczy się okres, którego dotyczy operacja, a nie moment wpływu faktury.

Spółka z o.o. posiada udziały w innej spółce, które na dzień bilansowy wycenia według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Czy takie postępowanie jest zgodne z zasadami wyceny aktywów?

a) Nie, udziały należy zawsze wyceniać według wartości godziwej na dzień bilansowy, niezależnie od okoliczności.
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy spółka stosuje MSR, natomiast według ustawy o rachunkowości wycena według ceny nabycia jest niedopuszczalna.
c) Tak, jest to zgodne z zasadą ostrożności, która pozwala na pomniejszenie wartości składnika aktywów w razie trwałej utraty wartości. poprawna

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości dopuszcza wycenę udziałów według ceny nabycia z uwzględnieniem odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, co realizuje zasadę ostrożności. Wycena według wartości godziwej nie jest obligatoryjna dla wszystkich jednostek - jest to opcja w określonych przypadkach. MSR nie są jedyną podstawą, gdyż ustawa sama przewiduje taką metodę, więc wariant mówiący o niedopuszczalności jest błędny.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Należy pamiętać, że cena nabycia z odpisami aktualizującymi jest podstawową metodą wyceny długoterminowych aktywów.

Spółka z o.o. prowadzi działalność gospodarczą. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2025 r. posiadała towary, których cena nabycia wynosiła 100 000 zł, a cena sprzedaży netto (możliwa do uzyskania) wynosiła 90 000 zł. Jaką wartość towarów należy wykazać w bilansie na dzień 31 grudnia 2025 r.?

a) Wartość 100 000 zł, ponieważ towary wycenia się według ceny nabycia, a cena sprzedaży netto nie ma znaczenia dla wyceny bilansowej.
b) Wartość 90 000 zł, ponieważ towary wycenia się według ceny sprzedaży netto, jeśli jest ona niższa od ceny nabycia. poprawna
c) Wartość 95 000 zł, jako średnią arytmetyczną ceny nabycia i ceny sprzedaży netto.

Dlaczego tak: Zasada wyceny wynika z art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, który stanowi, że towary wycenia się według cen nabycia lub cen zakupu, jednak nie wyżej niż według cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania na dzień bilansowy. W tym przypadku cena nabycia (100 000 zł) jest wyższa od ceny sprzedaży netto (90 000 zł), więc należy zastosować niższą wartość, czyli 90 000 zł. Odpowiedź wskazująca na 100 000 zł jest błędna, bo pomija zasadę ostrożności. Odpowiedź wskazująca na średnią arytmetyczną jest błędna, bo przepis nie przewiduje takiej metody.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 6

Pułapka: Częstym błędem jest wycena wyłącznie według ceny nabycia bez uwzględnienia możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto.

Spółka z o.o. przeprowadziła inwentaryzację środków trwałych na dzień 31 grudnia 2025 r. W trakcie spisu z natury stwierdzono niedobór środka trwałego o wartości księgowej netto 5 000 zł. Jak należy ująć ten niedobór w księgach rachunkowych?

a) Jako pozostały koszt operacyjny w ciężar rachunku zysków i strat, po wyjaśnieniu i rozliczeniu różnicy inwentaryzacyjnej. poprawna
b) Jako zmniejszenie kapitału zapasowego, po rozliczeniu różnicy inwentaryzacyjnej, bez ujmowania kosztu w rachunku zysków i strat.
c) Jako dodatkowy odpis amortyzacyjny obciążający amortyzację roku stwierdzenia niedoboru, bez rozliczania go jako różnicy inwentaryzacyjnej.

Dlaczego tak: Zasada ta wynika z art. 26 ust. 2 ustawy o rachunkowości, który stanowi, że ujawnione w wyniku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji. Niedobory, których nie można przypisać osobom materialnie odpowiedzialnym, zalicza się co do zasady do pozostałych kosztów operacyjnych. Nie rozlicza się ich przez zmniejszenie kapitału zapasowego, ponieważ nie jest to typowy sposób ujęcia niedoboru środka trwałego w księgach rachunkowych. Nie ujmuje się ich także jako kosztu amortyzacji, ponieważ niedobór nie wynika z planowego zużycia środka trwałego w okresie jego użytkowania. Kwestia zaliczenia takiego niedoboru do kosztów uzyskania przychodów jest odrębna podatkowo i zależy od spełnienia warunków wynikających z przepisów podatkowych, w szczególności od wykazania związku z działalnością oraz braku zawinienia po stronie podatnika.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 27 ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie sposobu rozliczenia niedoborów z innymi kategoriami kosztów lub kapitałów.

Spółka z o.o. sporządza roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2026 r. Kiedy upływa ostateczny termin zatwierdzenia tego sprawozdania przez zgromadzenie wspólników, jeżeli spółka nie podlega obowiązkowi badania?

a) do dnia 30 czerwca 2027 r. poprawna
b) do dnia 31 marca 2027 r.
c) do dnia 31 grudnia 2027 r.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Dla roku obrotowego kończącego się 31 grudnia 2026 r. termin upływa 30 czerwca 2027 r. Termin 3 miesięcy dotyczy sporządzenia sprawozdania, a nie zatwierdzenia. Termin 12 miesięcy nie ma podstawy w przepisach ustawy, gdyż maksymalny okres na zatwierdzenie wynosi 6 miesięcy.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić termin sporządzenia (3 miesiące) z terminem zatwierdzenia (6 miesięcy) i wskazać 31 marca.

Spółka z o.o. sporządziła roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2025. Zgromadzenie wspólników zatwierdziło to sprawozdanie w dniu 15 czerwca 2026 r. W jakim terminie, licząc od dnia zatwierdzenia, spółka ma obowiązek złożyć roczne sprawozdanie finansowe we właściwym rejestrze sądowym?

a) W terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia, czyli do 15 lipca 2026 r.
b) W terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia, czyli do 30 czerwca 2026 r. poprawna
c) W terminie 3 miesięcy od dnia zatwierdzenia, czyli do 15 września 2026 r.

Dlaczego tak: Kierownik jednostki składa roczne sprawozdanie finansowe we właściwym rejestrze sądowym w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia, zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Termin 30 dni lub 3 miesięcy nie jest w tym przepisie przewidziany dla złożenia sprawozdania do rejestru.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 69 ust. 1

Pułapka: Pomylenie terminu złożenia sprawozdania do rejestru (15 dni) z terminem zatwierdzenia (6 miesięcy) lub innymi terminami przewidzianymi w ustawie.

Spółka z o.o. sporządziła roczne sprawozdanie finansowe za rok 2025. Przed jego zatwierdzeniem otrzymała informację o istotnym zdarzeniu, które powoduje, że założenie kontynuowania działalności nie jest uzasadnione. Jak spółka powinna postąpić?

a) Nie zmieniać sprawozdania za 2025 i ująć skutki zdarzenia dopiero w księgach roku 2026, mimo że sprawozdanie nie zostało jeszcze zatwierdzone
b) Nie zmieniać sprawozdania za 2025, lecz ograniczyć się do ujawnienia w informacji dodatkowej, tak jak przy zdarzeniu niewpływającym na stan na dzień bilansowy
c) Zmienić sprawozdanie za 2025, ująć odpowiednie zapisy w księgach tego roku oraz powiadomić biegłego rewidenta badającego to sprawozdanie poprawna

Dlaczego tak: Art. 54 ust. 1 ustawy o rachunkowości zobowiązuje jednostkę, która przed zatwierdzeniem sprawozdania otrzymała informacje o zdarzeniach mających istotny wpływ na sprawozdanie lub powodujących, że założenie kontynuowania działalności nie jest uzasadnione, do odpowiedniej zmiany sprawozdania, dokonania odpowiednich zapisów w księgach roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy, oraz powiadomienia biegłego rewidenta. Zamieszczenie wyjaśnień w informacji dodatkowej dotyczy zdarzeń, które nie powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy. Ujęcie skutków w księgach roku 2026 jest właściwe dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania. W przypadku zdarzeń po dniu bilansowym, które nie mają wpływu na stan aktywów i pasywów na dzień bilansowy, ale mogą mieć znaczenie dla oceny sytuacji jednostki, wystarczające jest ujawnienie ich w informacji dodatkowej. Natomiast ujęcie skutków w księgach roku następnego jest dopuszczalne, gdy sprawozdanie zostało już zatwierdzone, a zdarzenie ma charakter korygujący.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 54 ust. 1

Pułapka: Niewłaściwe zastosowanie art. 54 ust. 1 w sytuacji, gdy zdarzenie ma wpływ na zasadę kontynuacji działalności.

Spółka z o.o. w 2025 r. osiągnęła dochód do opodatkowania, który zgodnie z ustawą o rachunkowości będzie wykazany w księgach rachunkowych jako podatek dochodowy odroczony. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących ujęcia aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest prawidłowe?

a) Aktywo z tytułu odroczonego podatku jest wykazywane wyłącznie w przypadku straty podatkowej, która nie została jeszcze odliczona od dochodu
b) Aktywo z tytułu odroczonego podatku tworzy się zawsze, gdy występuje dodatnia różnica przejściowa, która w przyszłości spowoduje zwiększenie podstawy opodatkowania
c) Aktywo z tytułu odroczonego podatku tworzy się w związku z ujemną różnicą przejściową, która spowoduje w przyszłości zmniejszenie podstawy opodatkowania poprawna

Dlaczego tak: Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które w przyszłości spowodują zmniejszenie podstawy opodatkowania, oraz w związku z niewykorzystanymi stratami podatkowymi. Dodatnie różnice przejściowe prowadzą do powstania rezerwy z tytułu odroczonego podatku, a nie aktywa. Aktywo nie jest ograniczone wyłącznie do strat podatkowych, choć one również mogą być podstawą jego utworzenia.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 ust. 4

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie kierunku różnic przejściowych: ujemne różnice to aktywo, dodatnie to rezerwa.

Spółka z o.o. w dniu 15 grudnia 2026 r. otrzymała fakturę za usługi marketingowe, które zostaną wykonane w styczniu 2027 r. Zgodnie z zasadą memoriału, kiedy spółka powinna ująć ten koszt w księgach rachunkowych?

a) W księgach roku 2027, ale z obciążeniem wyniku roku 2026.
b) W księgach roku 2026, ponieważ faktura wpłynęła w tym roku.
c) W księgach roku 2027, kiedy usługa zostanie wykonana. poprawna

Dlaczego tak: Zasada memoriału, wyrażona w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości, nakazuje ujęcie w księgach wszystkich osiągniętych i przypadających na jej rzecz przychodów oraz związanych z nimi kosztów, niezależnie od terminu zapłaty, za rok obrotowy, którego dotyczą. Koszt usługi, która będzie wykonana w styczniu 2027 r., dotyczy roku 2027, mimo że faktura została otrzymana w grudniu 2026 r. Zaksięgowanie w roku 2026 byłoby naruszeniem zasady memoriału, a ujęcie w księgach 2027 z obciążeniem wyniku 2026 jest sprzeczne z zasadą współmierności.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 6 ust. 1

Pułapka: Kierowanie się datą otrzymania faktury zamiast okresem, którego dotyczy koszt.

Spółka z o.o. w dniu 2 stycznia 2026 r. rozpoczęła działalność gospodarczą. Kiedy powinna otworzyć księgi rachunkowe?

a) Nie później niż 15 dni od dnia sporządzenia i złożenia pierwszego zeznania podatkowego, co miałoby wynikać z art. 12 ust. 1 ustawy o rachunkowości.
b) Nie później niż 15 dni od dnia pierwszego zdarzenia wywołującego skutki majątkowe lub finansowe, co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy o rachunkowości. poprawna
c) Nie później niż 15 dni od dnia wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, co miałoby wynikać z art. 12 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym, w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Moment wpisu do rejestru nie jest decydujący dla obowiązku otwarcia ksiąg, a termin dotyczący zeznań podatkowych nie ma związku z otwieraniem ksiąg.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 12 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Myślenie, że decyduje data rejestracji w KRS, podczas gdy decyduje pierwsze zdarzenie gospodarcze.

Spółka z o.o. z siedzibą w Polsce osiągnęła w 2025 roku przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w wysokości 2 500 000 zł, a suma aktywów jej bilansu na koniec roku obrotowego wyniosła 1 200 000 zł. Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 45 osób. Czy spółka ta jest obowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie ustawy o rachunkowości?

a) Tak, ponieważ obowiązek prowadzenia ksiąg wynika wyłącznie z przekroczenia progu przychodów netto, a forma prawna spółki nie ma znaczenia.
b) Tak, ponieważ jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podlega ustawie bez względu na przychody, aktywa i zatrudnienie. poprawna
c) Nie, ponieważ obowiązek prowadzenia ksiąg powstaje dopiero po przekroczeniu co najmniej dwóch z trzech wielkości: przychodów, aktywów i zatrudnienia.

Dlaczego tak: Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości nakazuje stosować ustawę do spółek handlowych, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, bez żadnego progu przychodów, aktywów czy zatrudnienia. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi więc księgi rachunkowe niezależnie od danych liczbowych podanych w pytaniu. Próg przychodów netto w wysokości 2 500 000 euro dotyczy wyłącznie osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich i przedsiębiorstw w spadku (art. 2 ust. 1 pkt 2), a układ dwóch z trzech wielkości służy w ustawie do klasyfikowania jednostek jako mikro, małe, średnie lub duże, a nie do ustalania obowiązku prowadzenia ksiąg.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie progów wyrażonych w euro z kwotami w złotych lub uznanie, że wystarczy przekroczenie jednej wielkości.

Spółka z o.o. zakończyła rok obrotowy 31 grudnia 2025 r. Do kiedy spółka powinna sporządzić roczne sprawozdanie finansowe, aby dochować terminu wynikającego z ustawy o rachunkowości?

a) Do 31 marca 2026 r. poprawna
b) Do 30 kwietnia 2026 r.
c) Do 30 czerwca 2026 r.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego. Dla jednostek, których rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, termin upływa 31 marca następnego roku. Wariant drugi odnosi się do terminu zatwierdzenia sprawozdania, a trzeci do terminu złożenia do rejestru sądowego, co wynika z innych przepisów.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 52 ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić termin sporządzenia (3 miesiące) od terminu zatwierdzenia (6 miesięcy) i terminu złożenia do rejestru (15 dni po zatwierdzeniu).

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością utworzyła rezerwę na przewidywane straty z tytułu toczącego się postępowania sądowego. Na dzień bilansowy prawdopodobieństwo przegrania sprawy oceniono na 70%, a szacunkowa kwota odszkodowania i kosztów wynosi 500.000 zł. Jak należy ująć tę rezerwę w księgach rachunkowych?

a) Obciążyć pozostałe koszty operacyjne i zwiększyć stan rezerw, co wpłynie na zmniejszenie wyniku finansowego, zgodnie z art. 35d ust. 1 ustawy o rachunkowości. poprawna
b) Obciążyć koszty operacyjne i zwiększyć zobowiązania warunkowe, co nie wpłynie na wynik finansowy, gdyż zobowiązania warunkowe nie są ujmowane w księgach jako rezerwy.
c) Obciążyć koszty finansowe i zwiększyć kapitał zapasowy, co wpłynie na zmniejszenie wyniku finansowego, gdyż rezerwy na straty z postępowań sądowych są odnoszone na kapitały.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 35d ust. 1 ustawy o rachunkowości, rezerwy to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne, i tworzy się je na pewne lub prawdopodobne przyszłe zobowiązania, których skutki można wiarygodnie oszacować. Utworzenie rezerwy obciąża pozostałe koszty operacyjne (lub koszty finansowe, jeśli dotyczą operacji finansowych), a w kazusie chodzi o stratę z działalności operacyjnej, więc właściwe jest obciążenie pozostałych kosztów operacyjnych. Zwiększa to stan rezerw i zmniejsza wynik finansowy. Wariant z zobowiązaniami warunkowymi jest błędny, gdyż zobowiązania warunkowe to możliwe obowiązki, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero przez przyszłe zdarzenia, a nie prawdopodobne zobowiązania wymagające rezerwy. Wariant z kapitałem zapasowym jest błędny, gdyż rezerwy nie są odnoszone na kapitały.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 35d ust. 1

Pułapka: Trzeba odróżnić rezerwy od zobowiązań warunkowych; rezerwy tworzy się na prawdopodobne zobowiązania, a zobowiązania warunkowe ujawnia się w informacji dodatkowej.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, osiągnęła w poprzednim roku obrotowym przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych w wysokości 1.800.000 euro. Czy spółka ta jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych?

a) Tak, jeżeli jej suma aktywów na koniec poprzedniego roku obrotowego przekroczyła równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro.
b) Nie, jeżeli jej suma aktywów na koniec poprzedniego roku obrotowego nie przekroczyła równowartości w walucie polskiej 2.000.000 euro.
c) Tak, ponieważ spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzą księgi rachunkowe bez względu na wysokość przychodów i sumę aktywów. poprawna

Dlaczego tak: Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości obejmuje spółki handlowe, osobowe i kapitałowe, w tym w organizacji, oraz inne osoby prawne bez względu na wysokość przychodów i sumę aktywów. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi więc księgi rachunkowe zawsze, także przy przychodach 1.800.000 euro. Warianty uzależniające ten obowiązek od sumy aktywów są błędne, bo ustawa nie wiąże obowiązku prowadzenia ksiąg z sumą aktywów; próg 2 500 000 euro przychodów z art. 2 ust. 1 pkt 2 dotyczy wyłącznie osób fizycznych i spółek osobowych osób fizycznych.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Należy pamiętać, że dla spółek kapitałowych obowiązek prowadzenia ksiąg może wynikać z przekroczenia progu sumy aktywów, a nie tylko przychodów - obie wielkości są istotne.

W jednostce, która nie jest mikrojednostką, na dzień bilansowy utworzono rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu naprawy środka trwałego, która będzie wykonana w następnym roku obrotowym. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, utworzenie tej rezerwy jest dopuszczalne, jeżeli:

a) kierownik jednostki podjął decyzję o wykonaniu naprawy, a jej koszt nie przekracza 10% wartości środka trwałego
b) obowiązek wykonania naprawy wynika z przepisów prawa lub umowy, a koszt naprawy jest istotny i prawdopodobny poprawna
c) naprawa została już zlecona, ale faktura nie wpłynęła do dnia bilansowego

Dlaczego tak: Rezerwy na przyszłe zobowiązania można tworzyć, gdy ciążący na jednostce obowiązek wynika z przepisów prawa lub umowy, a jego wykonanie jest pewne lub prawdopodobne, a koszt można wiarygodnie oszacować. Decyzja kierownika nie jest wystarczającą podstawą, jeśli nie wynika z niej obowiązek prawny. Samo zlecenie naprawy nie tworzy jeszcze obowiązku na dzień bilansowy, jeśli nie zostało wykonane.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 35d

Pułapka: Łatwo pomylić rezerwę z biernym rozliczeniem międzyokresowym kosztów, które dotyczy poniesionych już nakładów, a nie przyszłych zobowiązań.