Rachunkowość

Zakres podmiotowy ustawy o rachunkowości i progi obowiązku ksiąg rachunkowych, zasady nadrzędne, księgi rachunkowe i dowody księgowe, wycena aktywów i pasywów, inwentaryzacja, sprawozdanie finansowe i jego elementy, terminy sporządzenia, badania i zatwierdzenia, rezerwy i odroczony podatek dochodowy, przechowywanie dokumentacji, odpowiedzialność kierownika jednostki.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 10 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 71 pytań.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2026 r. Kiedy upływa termin sporządzenia tego sprawozdania?

a) do dnia 31 grudnia 2027 r.
b) do dnia 31 marca 2027 r. poprawna
c) do dnia 30 czerwca 2027 r.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą, jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, na który jednostka dominująca sporządza roczne sprawozdanie finansowe. Dla roku obrotowego kończącego się 31 grudnia 2026 r. termin upływa 31 marca 2027 r. Termin 6 miesięcy dotyczy zatwierdzenia sprawozdania, a nie jego sporządzenia. Termin 12 miesięcy nie wynika z przepisów.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 63c ust. 2

Pułapka: Często myli się termin sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania (3 miesiące) z terminem zatwierdzenia sprawozdania jednostkowego (6 miesięcy).

Jednostka posiada aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Kiedy jednostka może wykazać ten aktyw w bilansie?

a) Jednostka może wykazać aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, gdy wystąpią dodatnie różnice przejściowe powodujące w przyszłości zwiększenie podstawy opodatkowania, bez potrzeby oceny możliwości ich odliczenia.
b) Jednostka może wykazać aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, gdy wystąpią ujemne różnice przejściowe, nawet jeżeli nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania pozwalającego na ich odliczenie.
c) Jednostka może wykazać aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, gdy wystąpią ujemne różnice przejściowe i jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania pozwalającego na ich odliczenie. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o rachunkowości, aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej do odliczenia od podatku dochodowego w przyszłości, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia, przy zachowaniu zasady ostrożności, jeżeli jest prawdopodobne, że osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania pozwalający na wykorzystanie tych odliczeń. Wariant, który dopuszcza wykazanie aktywa mimo braku prawdopodobieństwa osiągnięcia dochodu do opodatkowania, jest błędny, ponieważ sama obecność ujemnych różnic przejściowych nie wystarcza. Wariant odnoszący się do dodatnich różnic przejściowych jest błędny, gdyż dodatnie różnice przejściowe stanowią podstawę do utworzenia rezerwy na odroczony podatek dochodowy, a nie aktywa. Zasada ostrożności oraz prawdopodobieństwo uzyskania dochodu pozwalającego na odliczenie są warunkami ujęcia aktywa.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 37 ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać o przesłance prawdopodobieństwa osiągnięcia dochodu do opodatkowania; samo istnienie ujemnych różnic przejściowych nie wystarcza.

Jednostka posiada w swoich księgach rachunkowych środek trwały o wartości początkowej 200 000 zł, umorzenie naliczone na dzień bilansowy wynosi 80 000 zł. W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości ustalono, że wartość odzyskiwalna tego środka wynosi 100 000 zł. Jaka powinna być wartość netto środka trwałego wykazana w bilansie?

a) 100 000 zł, ponieważ wartość netto środka trwałego nie może przekraczać wartości odzyskiwalnej, a w tym przypadku wartość bilansowa netto (120 000 zł) jest wyższa, więc należy dokonać odpisu aktualizującego i wykazać wartość 100 000 zł. poprawna
b) 120 000 zł, ponieważ wartość bilansowa netto to różnica między wartością początkową a umorzeniem, a test na utratę wartości nie wpływa na wycenę, gdyż nie jest wymagany w przypadku środków trwałych użytkowanych zgodnie z przeznaczeniem.
c) 80 000 zł, ponieważ wartość netto to kwota umorzenia, a nie różnica między wartością początkową a umorzeniem, gdyż umorzenie stanowi odzwierciedlenie zużycia środka trwałego.

Dlaczego tak: Zasada wyceny środków trwałych wynika z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości, który stanowi, że środki trwałe wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W tym przypadku wartość bilansowa netto (200 000 - 80 000 = 120 000 zł) jest wyższa od wartości odzyskiwalnej (100 000 zł), więc należy dokonać odpisu aktualizującego i wykazać wartość 100 000 zł. Odpowiedź wskazująca na 120 000 zł jest błędna, bo ignoruje obowiązek odpisów aktualizujących. Odpowiedź wskazująca na 80 000 zł jest błędna, bo błędnie interpretuje pojęcie wartości netto.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 28 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Częstym błędem jest pomijanie obowiązku dokonywania odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.

Jednostka prowadzi inwentaryzację drogą spisu z natury. Które składniki aktywów są obowiązkowo objęte spisem z natury?

a) Gotówka w kasie, zapasy materiałów i towarów, środki trwałe. poprawna
b) Zapasy materiałów i towarów, należności od kontrahentów, środki trwałe.
c) Gotówka w kasie, papiery wartościowe zdeponowane w banku, środki trwałe.

Dlaczego tak: Obowiązkowym spisem z natury obejmuje się gotówkę w kasie, zapasy materiałów i towarów oraz środki trwałe, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Papiery wartościowe zdeponowane w banku oraz należności od kontrahentów są inwentaryzowane innymi metodami - odpowiednio potwierdzeniem sald i porównaniem danych ksiąg z dokumentacją. Wariant z papierami wartościowymi i wariant z należnościami nie są prawidłowe, gdyż te aktywa nie podlegają spisowi z natury.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać, że nie wszystkie aktywa są inwentaryzowane spisem z natury - niektóre wymagają potwierdzenia sald lub innej metody.

Jednostka przechowuje zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2024. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, okres przechowywania tego sprawozdania wynosi co najmniej 5 lat i jest liczony:

a) od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego, czyli od momentu podjęcia decyzji przez organ zatwierdzający
b) od początku roku obrotowego, za który sporządzono sprawozdanie, czyli od pierwszego dnia okresu sprawozdawczego
c) od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym zatwierdzono sprawozdanie finansowe poprawna

Dlaczego tak: Okres przechowywania zatwierdzonych rocznych sprawozdań finansowych wynosi co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym zatwierdzono sprawozdanie. Nie liczy się go od dnia zatwierdzenia ani od początku roku obrotowego, za który sprawozdanie sporządzono. Ta zasada dotyczy również innych zbiorów, dla których ustawa przewiduje okresy przechowywania.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 74 ust. 1

Pułapka: Często błędnie przyjmuje się, że termin biegnie od dnia zatwierdzenia, podczas gdy ustawa wskazuje na początek następnego roku.

Jednostka przeprowadza inwentaryzację. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących metod inwentaryzacji jest prawdziwe?

a) Inwentaryzację środków pieniężnych w kasie oraz środków trwałych, także dostępnych do oględzin, przeprowadza się przez porównanie danych ksiąg z dokumentami i weryfikację wartości.
b) Inwentaryzację środków pieniężnych w kasie oraz środków trwałych przeprowadza się drogą spisu z natury, z wyjątkiem środków trwałych o znacznie utrudnionym dostępie. poprawna
c) Inwentaryzację środków trwałych, także dostępnych do oględzin, przeprowadza się przez weryfikację, a środków pieniężnych w kasie przez uzyskanie potwierdzenia salda.

Dlaczego tak: Art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości nakazuje inwentaryzować drogą spisu z natury aktywa pieniężne z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz środki trwałe. Wyjątek przewiduje art. 26 ust. 1 pkt 3: środki trwałe, do których dostęp jest znacznie utrudniony, inwentaryzuje się drogą porównania danych ksiąg z dokumentacją i weryfikacji wartości. Wariant mówiący o weryfikacji obu grup składników jest błędny, bo weryfikacja jest metodą wyjątkową dla wskazanych składników, a nie metodą właściwą dla gotówki w kasie i dostępnych środków trwałych. Wariant wskazujący potwierdzenie salda dla gotówki w kasie także jest błędny, gdyż ta metoda dotyczy w szczególności aktywów na rachunkach bankowych i należności, a nie gotówki znajdującej się w kasie jednostki.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 1 pkt 1 i 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie metod inwentaryzacji dla różnych składników majątku.

Jednostka sporządza sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2025 r. Jest zobowiązana do jego badania. Kiedy sprawozdanie to powinno zostać zatwierdzone?

a) W ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, tj. do 31 marca 2026 r.
b) W ciągu 9 miesięcy od dnia bilansowego, tj. do 30 września 2026 r.
c) W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, tj. do 30 czerwca 2026 r. poprawna

Dlaczego tak: Art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości stanowi, że roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Przepis nie różnicuje terminu w zależności od tego, czy sprawozdanie podlega badaniu; obowiązek badania zmienia tylko to, że badanie musi poprzedzać zatwierdzenie (art. 53 ust. 1a). Dla roku obrotowego kończącego się 31 grudnia 2025 r. termin upływa 30 czerwca 2026 r. Termin 3 miesięcy dotyczy sporządzenia sprawozdania (art. 52 ust. 1), a termin 9 miesięcy nie występuje w ustawie.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1 i ust. 1a

Pułapka: Pomylenie terminów dla jednostek badanych i niebadanych - badane mają 3 miesiące, niebadane 6 miesięcy.

Jednostka sporządziła roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2025 r. Kiedy upływa termin zatwierdzenia tego sprawozdania przez organ zatwierdzający, jeżeli statut jednostki nie stanowi inaczej?

a) Do dnia 30 czerwca 2026 r., przy zastosowaniu terminu 6 miesięcy od dnia bilansowego przewidzianego w art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości. poprawna
b) Do dnia 31 marca 2026 r., przy zastosowaniu terminu 3 miesięcy od dnia bilansowego przewidzianego w art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości.
c) Do dnia 31 lipca 2026 r., przy zastosowaniu terminu 7 miesięcy od dnia bilansowego przewidzianego w art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości, roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Dla roku obrotowego kończącego się 31 grudnia 2025 r. dzień bilansowy to 31 grudnia 2025 r., zatem termin zatwierdzenia upływa 30 czerwca 2026 r. Termin 31 marca 2026 r. odpowiada 3-miesięcznemu terminowi na sporządzenie sprawozdania finansowego z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości, a nie terminowi jego zatwierdzenia. Termin 31 lipca 2026 r. zakładałby 7 miesięcy od dnia bilansowego, czego art. 53 ust. 1 nie przewiduje dla zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić termin sporządzenia sprawozdania (3 miesiące) od terminu jego zatwierdzenia (6 miesięcy).

Jednostka sporządziła roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2025. Po zatwierdzeniu tego sprawozdania w dniu 30 czerwca 2026 r., jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie. Jak jednostka powinna ująć skutki tych zdarzeń?

a) W księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała, ale z odniesieniem korekty na kapitał (fundusz) własny jako 'zysk (strata) z lat ubiegłych'
b) W księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy, czyli w 2025 r., z odpowiednią korektą sprawozdania
c) W księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała, czyli w 2026 r. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy o rachunkowości, jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach mających istotny wpływ na sprawozdanie finansowe po jego zatwierdzeniu, to ich skutki ujmuje w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te otrzymała. Odniesienie na kapitał (fundusz) własny jako 'zysk (strata) z lat ubiegłych' dotyczy korekty błędów, a nie zdarzeń po dniu bilansowym.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 54 ust. 2

Pułapka: Pomylenie zasad ujmowania zdarzeń po dniu bilansowym z zasadami korygowania błędów z lat ubiegłych, które są uregulowane w art. 54 ust. 3.

Jednostka stosuje zasadę ostrożnej wyceny. Które z poniższych działań jest z nią zgodne?

a) Ujęcie w księgach rachunkowych przychodów, które są prawdopodobne, a kosztów, które są pewne, oraz wykazanie w sprawozdaniu finansowym składników aktywów w wartości nie niższej niż ich wartość godziwa.
b) Ujęcie w księgach rachunkowych przychodów i kosztów wyłącznie w momencie ich faktycznego poniesienia, bez uwzględniania stopnia pewności co do ich wystąpienia.
c) Ujęcie w księgach rachunkowych przychodów, które są pewne, a kosztów, które są prawdopodobne, oraz wykazanie w sprawozdaniu finansowym składników aktywów w wartości nie wyższej niż ich wartość godziwa. poprawna

Dlaczego tak: Zasada ostrożnej wyceny nakazuje ujmować przychody tylko wtedy, gdy są pewne, a koszty wtedy, gdy są prawdopodobne. Składniki aktywów wycenia się nie wyżej niż ich wartość godziwa, a składniki pasywów nie niżej. Wariant drugi odwraca wymagania co do pewności przychodów i kosztów oraz wskazuje wartość minimalną dla aktywów, co jest sprzeczne z zasadą. Wariant trzeci pomija konieczność uwzględniania prawdopodobieństwa i pewności, co również nie realizuje zasady.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 7 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić kierunek ostrożności: przychody pewne, koszty prawdopodobne, a nie odwrotnie.

Kiedy jednostka powinna ująć skutki zdarzeń, o których otrzymała informacje po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a które mają istotny wpływ na to sprawozdanie?

a) W księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy, z odpowiednimi zapisami
b) W księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje otrzymała poprawna
c) W księgach rachunkowych roku następnego po otrzymaniu informacji

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy o rachunkowości, jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach mających istotny wpływ na sprawozdanie finansowe po jego zatwierdzeniu, ich skutki ujmuje w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje otrzymała. Ujęcie w księgach roku, którego sprawozdanie dotyczy, jest właściwe tylko przed zatwierdzeniem (art. 54 ust. 1). Ujęcie w roku następnym po otrzymaniu informacji nie znajduje podstawy w przepisach.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 54 ust. 2

Pułapka: Pomylenie zasad ujmowania zdarzeń po dniu bilansowym przed i po zatwierdzeniu sprawozdania.

Kiedy kierownik jednostki jest zobowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego?

a) W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego
b) W ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego poprawna
c) W ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości w art. 52 ust. 1 stanowi, że kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego. Termin 6 miesięcy nie występuje w ustawie. Termin 15 dni odnosi się do złożenia sprawozdania do rejestru sądowego po zatwierdzeniu, a nie do jego sporządzenia.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 52 ust. 1

Pułapka: Pomylenie terminu sporządzenia sprawozdania (3 miesiące) z terminem złożenia do rejestru sądowego (15 dni od zatwierdzenia).

Kiedy księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o rachunkowości?

a) Gdy ujęto w nich kompletnie i poprawnie wszystkie dowody zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu, zachowano ciągłość zapisów i zapewniono bezbłędność procedur obliczeniowych. poprawna
b) Gdy są prowadzone rzetelnie, czyli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, a udokumentowane operacje można porównać z faktycznym przebiegiem zdarzeń gospodarczych.
c) Gdy są prowadzone sprawdzalnie, czyli pozwalają ustalić poprawność zapisów i sald, powiązać je z dowodami oraz prześledzić działanie stosowanych procedur obliczeniowych.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o rachunkowości, księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych. Wariant dotyczący odzwierciedlania stanu rzeczywistego opisuje rzetelność ksiąg, a wariant dotyczący możliwości ustalenia poprawności zapisów, sald, powiązania z dowodami i prześledzenia procedur obliczeniowych opisuje sprawdzalność. Zatem tylko pierwszy wariant odpowiada definicji bezbłędności.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 24 ust. 3

Pułapka: Pomylenie definicji bezbłędności z definicją rzetelności lub sprawdzalności, które są wymienione w innych ustępach art. 24.

Kiedy organ zatwierdzający jednostki powinien zatwierdzić roczne sprawozdanie finansowe, aby dochować terminu ustawowego?

a) W ciągu 15 dni od dnia bilansowego
b) W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego poprawna
c) W ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości, roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Termin 3 miesięcy dotyczy sporządzenia sprawozdania, a 15 dni - złożenia do rejestru sądowego po zatwierdzeniu. Warianty drugi i trzeci są zatem błędne.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić termin zatwierdzenia z terminem sporządzenia sprawozdania (3 miesiące) lub złożenia do rejestru (15 dni).

Kiedy organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe dokonuje wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego?

a) Wyboru dokonuje kierownik jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej, a w przypadku braku kierownika - osoba upoważniona przez organ zatwierdzający.
b) Wyboru dokonuje rada nadzorcza lub inny organ nadzorujący, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej, a w przypadku braku takiego organu - zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie.
c) Wyboru dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, wyboru firmy audytorskiej do badania sprawozdania finansowego dokonuje organ zatwierdzający to sprawozdanie, chyba że statut, umowa lub inne przepisy prawa stanowią inaczej. Kierownik jednostki nie może dokonać takiego wyboru, a rada nadzorcza nie jest wskazana jako organ właściwy w tym zakresie. Zatem wariant wskazujący na organ zatwierdzający jest poprawny, a pozostałe nie. Dodatkowo, w przypadku braku kierownika lub rady nadzorczej, przepisy nie przewidują zastępczego trybu wyboru przez te organy, co potwierdza ich niewłaściwość.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 66 ust. 4

Pułapka: Przypisanie kompetencji do wyboru firmy audytorskiej kierownikowi jednostki lub radzie nadzorczej, podczas gdy ustawa wskazuje organ zatwierdzający.

Kierownik jednostki, która nie podlega obowiązkowi badania sprawozdania finansowego, sporządził roczne sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2025 r. W jakim terminie jednostka ta ma obowiązek zatwierdzić to sprawozdanie finansowe?

a) W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, czyli do 30 czerwca 2026 r. poprawna
b) W ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, czyli do 31 marca 2026 r.
c) W ciągu 9 miesięcy od dnia bilansowego, czyli do 30 września 2026 r.

Dlaczego tak: Termin zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego wynosi 6 miesięcy od dnia bilansowego, co wynika z art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Termin 3 miesięcy dotyczy sporządzenia sprawozdania, a nie jego zatwierdzenia. Termin 9 miesięcy nie jest przewidziany w ustawie dla zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 53 ust. 1

Pułapka: Pomylenie terminu sporządzenia sprawozdania (3 miesiące) z terminem jego zatwierdzenia (6 miesięcy).

Kierownik jednostki, który nie zapewnia sporządzenia sprawozdania finansowego zgodnie z ustawą o rachunkowości, ponosi odpowiedzialność. Które stwierdzenie dotyczące tej odpowiedzialności jest prawidłowe?

a) Kierownik jednostki odpowiada wyłącznie dyscyplinarnie przed organem nadzorującym; sankcja karna mogłaby wchodzić w grę tylko przy umyślnym działaniu i wyrządzeniu szkody.
b) Kierownik jednostki podlega grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie, także gdy samo naruszenie nie spowodowało szkody. poprawna
c) Kierownik jednostki ponosi wyłącznie odpowiedzialność cywilnoprawną wobec wspólników albo akcjonariuszy; sankcje z ustawy o rachunkowości nie obejmują wadliwego sprawozdania finansowego.

Dlaczego tak: Art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości penalizuje dopuszczenie do niesporządzenia sprawozdania finansowego, sporządzenia go niezgodnie z przepisami ustawy albo zawarcia w nim nierzetelnych danych i przewiduje grzywnę albo karę pozbawienia wolności do lat 2 albo obie te kary łącznie. Odpowiedzialność ta nie zależy od powstania szkody. Wariant o odpowiedzialności wyłącznie dyscyplinarnej jest błędny, bo ustawa wprost statuuje odpowiedzialność karną. Wariant o odpowiedzialności wyłącznie cywilnoprawnej jest błędny z tego samego powodu.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 77 pkt 2

Pułapka: Łatwo pomylić odpowiedzialność karną z cywilną, gdy pytanie dotyczy skutków nierzetelnego sprawozdania.

Kierownik jednostki, który powierzył prowadzenie ksiąg rachunkowych biuru rachunkowemu, dowiedział się, że biuro to prowadzi księgi niezgodnie z ustawą. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

a) Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność wyłącznie wtedy, gdy osobiście podpisał sprawozdanie finansowe, nie zaś w przypadku, gdy sprawozdanie podpisała osoba prowadząca księgi.
b) Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za prawidłowość prowadzenia ksiąg rachunkowych, ale może dochodzić roszczeń od biura rachunkowego na podstawie umowy. poprawna
c) Kierownik jednostki nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli umowa z biurem rachunkowym przewiduje odpowiedzialność biura za prawidłowość prowadzenia ksiąg.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą o rachunkowości, kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, nawet jeśli powierzył prowadzenie ksiąg rachunkowych innej osobie. Odpowiedzialność ta nie może być wyłączona umową. Kierownik może jednak dochodzić roszczeń od biura rachunkowego na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wariant mówiący o braku odpowiedzialności przy umowie z biurem jest błędny, bo odpowiedzialność kierownika jest niezależna od umowy. Wariant uzależniający odpowiedzialność od podpisania sprawozdania jest również błędny, bo odpowiedzialność obejmuje całość obowiązków rachunkowych, a nie tylko podpisanie sprawozdania.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 4 ust. 5

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że odpowiedzialność można przenieść na biuro rachunkowe - w rzeczywistości odpowiedzialność kierownika ma charakter nieprzenoszalny.

Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, odpowiedzialność ta obejmuje między innymi:

a) zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego jednostki przez właściwy organ zatwierdzający
b) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego jednostki poprawna
c) dokonanie wyboru firmy audytorskiej do badania sprawozdania finansowego jednostki

Dlaczego tak: Kierownik jednostki odpowiada za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym za ustalenie wartości poszczególnych składników aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego. Wybór firmy audytorskiej należy do organu zatwierdzającego, a nie do kierownika jednostki. Zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego również nie należy do kierownika, lecz do organu zatwierdzającego.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 4 ust. 5

Pułapka: Wybór biegłego rewidenta to częsta pułapka - ustawa wyraźnie wyłącza go z kompetencji kierownika jednostki.

Kierownik jednostki sporządził roczne sprawozdanie finansowe w dniu 20 marca 2026 r. W dniu 10 kwietnia 2026 r., przed zatwierdzeniem sprawozdania, jednostka otrzymała informację o zdarzeniu, które ma istotny wpływ na to sprawozdanie. Jak jednostka powinna postąpić?

a) Powinna odpowiednio zmienić sprawozdanie finansowe, dokonując jednocześnie odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał poprawna
b) Powinna ująć skutki tego zdarzenia w księgach rachunkowych bieżącego roku obrotowego, ponieważ zdarzenie nastąpiło po dniu bilansowym, a jego wpływ na sprawozdanie finansowe za rok ubiegły nie jest istotny dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej jednostki
c) Powinna zamieścić odpowiednie wyjaśnienia w informacji dodatkowej, bez dokonywania zmian w sprawozdaniu finansowym i księgach rachunkowych, jeżeli zdarzenie to nie wpływa na sytuację majątkową i finansową jednostki na dzień bilansowy

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o rachunkowości, jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie, powinna odpowiednio zmienić to sprawozdanie, dokonując jednocześnie odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał. Ujęcie w bieżącym roku lub tylko wyjaśnienia w informacji dodatkowej są właściwe w innych przypadkach opisanych w art. 54, np. gdy zdarzenie nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie lub dotyczy roku bieżącego.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 54 ust. 1

Pułapka: Pomylenie sytuacji, w której zdarzenie po dniu bilansowym wymaga zmiany sprawozdania (istotny wpływ) z sytuacją, w której wystarczy ująć skutki w bieżącym roku (po zatwierdzeniu) lub zamieścić wyjaśnienia (brak zmiany stanu na dzień bilansowy).

Kierownik jednostki wskazał w polityce rachunkowości, że środki trwałe o wartości początkowej nieprzekraczającej 3 500 zł są odpisywane w koszty jednorazowo. Czy takie postanowienie jest dopuszczalne?

a) Tak, jeżeli jednostka ustaliła limit poniżej wartości początkowej określonej w przepisach podatkowych poprawna
b) Nie, ponieważ ustawa o rachunkowości nie przewiduje możliwości ustalenia limitu wartości środka trwałego
c) Tak, ale wyłącznie w przypadku środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 Klasyfikacji Środków Trwałych

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości zezwala jednostce na ustalenie w zasadach (polityce) rachunkowości limitu wartości początkowej środków trwałych, poniżej którego składniki majątku są traktowane jak materiały i odpisywane w koszty zużycia. Limit ten nie może być wyższy niż określony w przepisach podatkowych, a wybór limitu należy do jednostki. Odpowiedź wskazująca, że limit dotyczy wyłącznie określonych grup Klasyfikacji Środków Trwałych, jest błędna, gdyż przepis nie wprowadza takiego ograniczenia. Odpowiedź zaprzeczająca możliwości ustalenia limitu jest niezgodna z przepisami.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 32 ust. 6

Pułapka: Należy pamiętać, że limit może być niższy niż podatkowy, ale nie wyższy, a ograniczenia dotyczące grup KŚT nie występują.

Kierownik jednostki zawiera z firmą audytorską umowę o badanie sprawozdania finansowego. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, w przypadku badania ustawowego, pierwsza umowa o badanie sprawozdania finansowego jest zawierana:

a) na okres trzech lat bez możliwości wcześniejszego rozwiązania, co zapewnia stabilność współpracy
b) na okres jednego roku z możliwością przedłużenia na kolejne okresy roczne, co jest zgodne z praktyką rynkową
c) na okres nie krótszy niż dwa lata z możliwością przedłużenia na kolejne co najmniej dwuletnie okresy poprawna

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości stanowi, że pierwsza umowa o badanie sprawozdania finansowego w przypadku badania ustawowego jest zawierana na okres nie krótszy niż dwa lata, z możliwością przedłużenia na kolejne co najmniej dwuletnie okresy. Pozostałe warianty są niezgodne z tym wymogiem, gdyż okres jednego roku jest zbyt krótki, a okres trzech lat nie jest przewidziany jako minimalny.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 66 ust. 5

Pułapka: Należy odróżnić pierwszy okres obowiązywania umowy od kolejnych okresów, które również muszą obejmować co najmniej dwa lata.

Która z poniższych cech jest bezwzględnym wymogiem dowodu księgowego, aby mógł on stanowić podstawę zapisu w księgach rachunkowych?

a) Dowód księgowy musi być sporządzony w języku polskim, nawet jeśli został wystawiony za granicą.
b) Dowód księgowy musi być podpisany przez osoby odpowiedzialne za wykonanie i przebieg operacji gospodarczej. poprawna
c) Dowód księgowy musi być wystawiony w formie papierowej, chyba że przepisy szczególne dopuszczają formę elektroniczną.

Dlaczego tak: Podpis osób odpowiedzialnych za operację gospodarczą jest jednym z obligatoryjnych elementów dowodu księgowego, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Dowód księgowy może być sporządzony w języku obcym, jeśli zapewni to wiarygodność i możliwość przetłumaczenia na język polski - nie jest bezwzględnym wymogiem język polski. Forma papierowa nie jest wymagana bezwzględnie, gdyż ustawa dopuszcza również formę elektroniczną pod warunkiem zapewnienia trwałości zapisów.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 21 ust. 1

Pułapka: Najczęściej błędnie uznaje się język polski za bezwzględny wymóg, choć ustawa dopuszcza dowody w języku obcym z zapewnieniem tłumaczenia.

Która z poniższych czynności jest obowiązkowa przy otwarciu ksiąg rachunkowych?

a) Wprowadzenie do ksiąg aktywów i pasywów według stanu na dzień ich otwarcia. poprawna
b) Przeszacowanie aktywów i pasywów do wartości godziwej na dzień otwarcia ksiąg.
c) Przeprowadzenie pełnego spisu z natury aktywów i pasywów na dzień otwarcia ksiąg.

Dlaczego tak: Na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych jednostka ma obowiązek ująć aktywa i pasywa według stanu na ten dzień, przy zachowaniu zasady ciągłości bilansowej. Oznacza to przeniesienie wartości bilansowych z poprzedniego okresu. Spis z natury nie jest obowiązkowy na otwarcie ksiąg. Inwentaryzacja przeprowadzana jest na dzień bilansowy, a nie na dzień otwarcia. Wycena według wartości godziwej nie jest zasadą przy otwarciu ksiąg dla jednostek kontynuujących działalność, gdyż stosuje się wartości księgowe netto.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 12 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie obowiązków związanych z otwarciem ksiąg (przeniesienie sald) z inwentaryzacją, która dotyczy końca roku obrotowego.

Która z poniższych informacji powinna być zawarta w dowodzie księgowym, aby spełniał on wymogi ustawy o rachunkowości?

a) Data dokonania operacji gospodarczej, określenie rodzaju dowodu, dane identyfikujące strony operacji, opis operacji, wartość operacji oraz podpisy osób odpowiedzialnych. poprawna
b) Numer identyfikacyjny dowodu, data sporządzenia dowodu, dane kontrahenta, kwota operacji oraz pieczątka jednostki, a także opis operacji i podpisy osób odpowiedzialnych.
c) Podpisy osób odpowiedzialnych za dokonanie operacji gospodarczej oraz osoby, która otrzymała składniki aktywów, a także data dokonania operacji i określenie rodzaju dowodu.

Dlaczego tak: Art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości wymaga, aby dowód księgowy zawierał co najmniej: określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego, określenie stron dokonujących operacji gospodarczej, opis operacji oraz jej wartość, datę dokonania operacji, a gdy dowód sporządzono pod inną datą - także datę sporządzenia, podpis wystawcy oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów, a także stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach. Wariant wymieniający pieczątkę jednostki jest błędny, bo pieczątka nie należy do elementów obowiązkowych. Wariant ograniczony do podpisów, daty i rodzaju dowodu jest niepełny, bo pomija strony operacji, jej opis i wartość.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 21 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać, że dowód księgowy musi mieć podpisy osób odpowiedzialnych, a nie tylko pieczątkę. Często pomija się wymóg określenia stron operacji.

Która z poniższych jednostek jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeżeli w poprzednim roku obrotowym jej przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej 2.500.000 euro?

a) Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jeżeli jej przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.500.000 euro.
b) Spółka jawna, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, jeżeli jej przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2.500.000 euro. poprawna
c) Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska, która jest wspólnikiem spółki jawnej lub komandytowej, jeżeli jej przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2.000.000 euro.

Dlaczego tak: Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości nakazuje stosować ustawę do osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz przedsiębiorstw w spadku, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość 2 500 000 euro. Na 2026 r. jest to 10 646 500 zł. Wariant z progiem 2 000 000 euro jest błędny, bo takiej kwoty ustawa nie przewiduje, podobnie jak wariant z progiem 1 500 000 euro.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Łatwo pomylić wysokość progów obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych - dla osób fizycznych i spółek osobowych osób fizycznych jest to 2.000.000 euro, a dla pozostałych jednostek 2.500.000 euro.

Która z poniższych operacji gospodarczych może być udokumentowana dowodem wewnętrznym?

a) Przyjęcie środka trwałego do używania na podstawie protokołu odbioru. poprawna
b) Zakup materiałów biurowych od kontrahenta za gotówkę w kwocie 5 000 zł.
c) Sprzedaż usługi na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Dlaczego tak: Dowód wewnętrzny sporządza się dla operacji dokonywanych wewnątrz jednostki, takich jak przyjęcie środka trwałego do używania, które nie są potwierdzane dowodami zewnętrznymi. Zakup materiałów i sprzedaż usługi to operacje zewnętrzne, które wymagają dowodów zewnętrznych, jak faktura lub rachunek. Protokół odbioru jest typowym dowodem wewnętrznym, który dokumentuje operację wewnętrzną.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 20 ust. 2

Pułapka: Należy odróżnić operacje wewnętrzne od zewnętrznych - dowód wewnętrzny nie może dokumentować operacji z kontrahentem zewnętrznym.

Która z poniższych zasad należy do nadrzędnych zasad rachunkowości wyrażonych w ustawie o rachunkowości?

a) Zasada współmierności kosztów i przychodów, zgodnie z którą w księgach rachunkowych ujmuje się wszystkie osiągnięte przychody i obciążające je koszty dotyczące danego roku obrotowego. poprawna
b) Zasada memoriału, która nakazuje ujmowanie wyłącznie operacji zakończonych zapłatą w danym okresie, co oznacza, że przychody i koszty są ewidencjonowane tylko wtedy, gdy nastąpił przepływ środków pieniężnych.
c) Zasada ostrożności, która zabrania ujmowania przychodów i zysków, nawet jeśli są one pewne, a także wymaga uwzględnienia wszystkich możliwych strat i ryzyk.

Dlaczego tak: Ustawa o rachunkowości wymienia wśród nadrzędnych zasad m.in. zasadę współmierności, która nakazuje ujmowanie przychodów i związanych z nimi kosztów w tym samym okresie sprawozdawczym. Zasada memoriału zakłada ujmowanie operacji w momencie ich wystąpienia, a nie zapłaty, więc wariant mówiący o ujmowaniu tylko operacji zapłaconych jest błędny. Zasada ostrożności nie zabrania ujmowania pewnych przychodów, lecz wymaga uwzględnienia ryzyka i strat, więc ten wariant również jest fałszywy.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 6 ust. 1 i 2

Pułapka: Trzeba odróżnić zasadę memoriału od kasowej i pamiętać, że ostrożność nie wyklucza ujmowania pewnych zysków.

Która z poniższych zasad należy do zasad nadrzędnych rachunkowości?

a) Zasada ostrożności, która polega na tym, że w wyniku finansowym jednostki należy ująć wszystkie przychody i koszty, które są pewne lub prawdopodobne, nawet jeśli nie zostały jeszcze zrealizowane w danym roku obrotowym, co ma na celu zapobieganie zniekształceniom wyniku finansowego.
b) Zasada istotności, która polega na tym, że jednostka może nie stosować niektórych przepisów ustawy, jeżeli pominięcie lub zniekształcenie informacji nie ma wpływu na decyzje gospodarcze podejmowane na podstawie sprawozdania finansowego, a także na konieczności ujmowania wszystkich informacji, które mogą wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej i finansowej jednostki.
c) Zasada memoriału, która polega na ujmowaniu w księgach rachunkowych wszystkich osiągniętych, przypadających na rzecz jednostki przychodów i obciążających ją kosztów związanych z tymi przychodami, dotyczących danego roku obrotowego, niezależnie od terminu zapłaty. poprawna

Dlaczego tak: Zasada memoriału jest jedną z zasad nadrzędnych i polega na ujmowaniu przychodów i kosztów w okresie, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty. Zasada ostrożności polega na ujęciu tylko tych przychodów, które są pewne, a kosztów - nawet jeśli są tylko prawdopodobne, więc wariant drugi jest błędny. Zasada istotności jest również zasadą nadrzędną, ale jej opis w wariancie trzecim jest nieprecyzyjny, gdyż istotność nie zwalnia z obowiązku stosowania ustawy, lecz pozwala na pominięcie informacji nieistotnych dla odbiorców sprawozdania. W wariancie b i c dodano doprecyzowania, aby wyrównać długość, ale zachowano ich błędność.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 6 ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić zasadę memoriału od zasady kasowej oraz pamiętać, że zasada ostrożności dotyczy tylko przychodów pewnych, a nie prawdopodobnych.

Która z zasad nadrzędnych rachunkowości polega na tym, że w celu zapewnienia porównywalności sprawozdań finansowych przyjmuje się założenie kontynuacji działalności?

a) Zasada kontynuacji działalności zakłada, że jednostka będzie kontynuować działalność w dającej się przewidzieć przyszłości, co umożliwia porównywalność sprawozdań finansowych w kolejnych okresach. poprawna
b) Zasada ostrożnej wyceny nakazuje uwzględniać w wyniku finansowym tylko pewne przychody, natomiast wszystkie koszty i zobowiązania, nawet o niepewnym charakterze, co ma na celu zapobieganie zawyżaniu wyniku finansowego.
c) Zasada memoriału polega na ujmowaniu operacji gospodarczych w księgach rachunkowych w okresie, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty, co zapewnia współmierność przychodów i kosztów.

Dlaczego tak: Zasada kontynuacji działalności zakłada, że jednostka będzie prowadzić działalność w dającej się przewidzieć przyszłości, co umożliwia porównywalność sprawozdań finansowych w kolejnych okresach. Zasada memoriału dotyczy ujmowania operacji w momencie ich wystąpienia, a nie wpływu środków pieniężnych. Zasada ostrożnej wyceny nakazuje uwzględniać tylko pewne przychody i wszystkie zobowiązania, nie odnosi się bezpośrednio do porównywalności.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 5 ust. 2

Pułapka: Pomylenie zasady kontynuacji z zasadą memoriału lub ostrożnej wyceny, które dotyczą innych aspektów rachunkowości.

Które z poniższych dokumentów kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego?

a) Roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeśli było wymagane, odpis uchwały o zatwierdzeniu oraz o podziale zysku lub pokryciu straty, a dla jednostek z art. 49 ust. 1 także sprawozdanie z działalności poprawna
b) Sprawozdanie z badania, jeśli było wymagane, odpis uchwały o zatwierdzeniu oraz o podziale zysku lub pokryciu straty, a zamiast rocznego sprawozdania finansowego wyłącznie informację o jego sporządzeniu
c) Wyłącznie roczne sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności, bez sprawozdania z badania i bez odpisu uchwały o zatwierdzeniu oraz o podziale zysku lub pokryciu straty

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli sprawozdanie finansowe podlegało badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1, także sprawozdanie z działalności. Wariant przewidujący zastąpienie rocznego sprawozdania finansowego samą informacją o jego sporządzeniu jest błędny. Błędny jest również wariant ograniczający złożenie dokumentów do sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności, ponieważ pomija wymagane dokumenty towarzyszące.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 69 ust. 1

Pułapka: Pominięcie obowiązku złożenia sprawozdania z działalności lub odpisów uchwał.

Które elementy tworzą roczne sprawozdanie finansowe jednostki innej niż jednostka mikro i jednostka mała?

a) Bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych, informacja dodatkowa oraz sprawozdanie z badania
b) Bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych oraz sprawozdanie z działalności
c) Bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych oraz informacja dodatkowa poprawna

Dlaczego tak: Art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości stanowi, że sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej. Zgodnie z art. 45 ust. 3 sprawozdanie jednostki innej niż jednostka mikro i jednostka mała obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych. Sprawozdanie z działalności i sprawozdanie z badania nie są elementami sprawozdania finansowego, lecz dokumentami odrębnymi, składanymi wraz z nim do rejestru sądowego.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 2 i 3

Pułapka: Uwzględnienie w składzie sprawozdania finansowego sprawozdania z działalności lub sprawozdania z badania, które są dokumentami odrębnymi.

Które z poniższych jednostek jest zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych bez względu na osiągane przychody?

a) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie osiągnęła przychodów w poprzednim roku obrotowym, ale jej suma aktywów na koniec tego roku przekroczyła równowartość w walucie polskiej 2.500.000 euro. poprawna
b) Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy w wysokości równowartości w walucie polskiej 2.000.000 euro.
c) Spółka jawna, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, jeżeli jej przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły równowartość w walucie polskiej 1.500.000 euro.

Dlaczego tak: Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości nakazuje stosować ustawę do spółek handlowych, osobowych i kapitałowych, w tym w organizacji, do spółek cywilnych oraz do innych osób prawnych z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego, bez względu na wysokość przychodów. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi więc księgi rachunkowe zawsze. Warianty dotyczące osoby fizycznej i spółki jawnej osób fizycznych są błędne, bo dla tych podmiotów obowiązek zależy od progu 2 500 000 euro przychodów z art. 2 ust. 1 pkt 2.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 2 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Trzeba pamiętać, że spółki kapitałowe zawsze prowadzą księgi rachunkowe, niezależnie od skali działalności, podczas gdy osoby fizyczne i spółki osobowe osób fizycznych mają próg przychodów.

Które z poniższych składników aktywów podlegają obowiązkowej inwentaryzacji drogą spisu z natury na koniec roku obrotowego?

a) Należności od kontrahentów oraz środki pieniężne w kasie.
b) Zapasy materiałów, towarów i produktów gotowych. poprawna
c) Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne.

Dlaczego tak: Art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości nakazuje inwentaryzować drogą spisu z natury rzeczowe składniki aktywów obrotowych, czyli zapasy materiałów, towarów i produktów gotowych. Wariant wskazujący należności od kontrahentów jest błędny, bo należności inwentaryzuje się drogą potwierdzenia sald (art. 26 ust. 1 pkt 2). Wariant wskazujący wartości niematerialne i prawne jest błędny, bo te składniki inwentaryzuje się drogą porównania danych ksiąg z dokumentacją i weryfikacji (art. 26 ust. 1 pkt 3).

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Należy czytać pytanie dosłownie: chodzi o zapasy, a nie o wszystkie składniki, które inwentaryzuje się spisem.

Które z poniższych sprawozdań finansowych jednostki wpisanej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sporządza się w postaci elektronicznej i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym?

a) roczne sprawozdanie finansowe i skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sporządzane i podpisywane w tym trybie poprawna
b) wyłącznie roczne sprawozdanie finansowe, sporządzane i podpisywane w tym trybie, z pominięciem sprawozdania skonsolidowanego
c) roczne sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności, sporządzane i podpisywane w tym trybie zamiast sprawozdania skonsolidowanego

Dlaczego tak: Obowiązek sporządzania w postaci elektronicznej i opatrywania kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym dotyczy rocznych sprawozdań finansowych jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych. Sprawozdanie z działalności nie jest elementem sprawozdania finansowego, lecz odrębnym dokumentem, dlatego nie zastępuje skonsolidowanego sprawozdania finansowego w tym zakresie. Wyłączenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego z obowiązku elektronicznej formy jest nieprawidłowe, ponieważ przepis obejmuje także te sprawozdania.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 1f oraz art. 63c ust. 2a

Pułapka: Często pomija się, że obowiązek elektronicznej formy dotyczy również skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a nie tylko jednostkowych.

Które z poniższych sprawozdań finansowych podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta bez względu na osiągnięte progi?

a) Sprawozdanie finansowe spółki akcyjnej, z wyjątkiem spółki będącej na dzień bilansowy w organizacji poprawna
b) Sprawozdanie finansowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie przekroczyła progów określonych w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy
c) Sprawozdanie finansowe spółki jawnej, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne

Dlaczego tak: Art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości poddaje badaniu roczne sprawozdania finansowe spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji, bez względu na osiągnięte wielkości. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka jawna osób fizycznych podlegają badaniu dopiero jako pozostałe jednostki z art. 64 ust. 1 pkt 4, czyli po spełnieniu co najmniej dwóch z trzech warunków: 50 osób średniorocznego zatrudnienia, 3 125 000 euro sumy aktywów, 6 250 000 euro przychodów netto.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 64 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Spółka komandytowo-akcyjna zawsze podlega badaniu, nawet jeśli nie przekracza progów - to częsta pułapka.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących dowodów księgowych jest prawdziwe?

a) Dowód księgowy może być wystawiony w języku obcym, jeżeli jednostka zapewni jego wiarygodne tłumaczenie na język polski. poprawna
b) Dowód księgowy musi być sporządzony w języku polskim, a tłumaczenie na język obcy jest niedopuszczalne.
c) Dowód księgowy może być wystawiony w języku obcym, ale tylko wtedy, gdy jednostka posiada zgodę ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Dlaczego tak: Art. 21 ust. 5 ustawy o rachunkowości stanowi, że na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić wiarygodne przetłumaczenie na język polski treści wskazanych przez nich dowodów sporządzonych w języku obcym. Ustawa nie wymaga więc, aby dowód był wystawiony po polsku. Wariant o bezwzględnym wymogu języka polskiego jest błędny, a wariant o zgodzie ministra właściwego do spraw finansów publicznych opisuje procedurę, której ustawa nie przewiduje.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 21 ust. 5

Pułapka: Częstym błędem jest przekonanie, że dowody muszą być wyłącznie w języku polskim, bez znajomości wyjątku.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących elementów sprawozdania finansowego jednostki jest prawdziwe?

a) Sprawozdanie finansowe obejmuje bilans, rachunek zysków i strat oraz zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, natomiast informacja dodatkowa nie wchodzi do podstawowego składu tego sprawozdania.
b) Sprawozdanie finansowe obejmuje bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, a w określonych przypadkach także zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym i rachunek przepływów pieniężnych. poprawna
c) Sprawozdanie finansowe obejmuje bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, a rachunek przepływów pieniężnych jest obowiązkowy dla każdej jednostki, bez względu na jej wielkość i ustawowe zwolnienia.

Dlaczego tak: Art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości stanowi, że sprawozdanie finansowe składa się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej obejmującej wprowadzenie oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. Zgodnie z art. 45 ust. 3 sprawozdanie jednostki innej niż jednostka mikro i jednostka mała, jednostki sektora finansów publicznych spełniającej co najmniej dwa warunki z art. 64 ust. 1 pkt 4 oraz alternatywnej spółki inwestycyjnej obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym i rachunek przepływów pieniężnych. Wariant pomijający informację dodatkową jest błędny, bo należy ona do trzonu sprawozdania. Wariant nakazujący rachunek przepływów pieniężnych każdej jednostce jest błędny, bo obowiązek ten zależy od ustawowych kryteriów, w tym rodzaju i wielkości jednostki.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 45 ust. 2 i 3

Pułapka: Łatwo pomylić elementy obligatoryjne i fakultatywne sprawozdania finansowego - zestawienie zmian w kapitale i rachunek przepływów nie zawsze są wymagane.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących inwentaryzacji jest prawidłowe?

a) Inwentaryzację drogą spisu z natury przeprowadza się zawsze na ostatni dzień roku obrotowego, bez możliwości odstępstwa od tej zasady.
b) Inwentaryzację można rozpocząć nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego i zakończyć do 15 dnia następnego roku obrotowego. poprawna
c) Inwentaryzację składników majątku przeprowadza się wyłącznie metodą potwierdzenia sald, bez możliwości stosowania innych metod, takich jak spis z natury czy weryfikacja.

Dlaczego tak: Art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy o rachunkowości uznaje termin i częstotliwość inwentaryzacji za dotrzymane, jeżeli inwentaryzację składników aktywów rozpoczęto nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15 dnia następnego roku, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym. Reguła ta nie obejmuje aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych odpisywanych w koszty w momencie zakupu. Wariant nakazujący spis wyłącznie na ostatni dzień roku jest zbyt rygorystyczny, a wariant o wyłączności potwierdzenia sald pomija pozostałe metody z art. 26 ust. 1.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 26 ust. 3 pkt 1

Pułapka: Często myli się termin inwentaryzacji z terminem zamknięcia ksiąg - inwentaryzacja może odbyć się wcześniej.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących rezerw i odroczonego podatku dochodowego jest zgodne z ustawą o rachunkowości?

a) Rezerwy to aktywa, które jednostka tworzy na pokrycie strat, które mogą wystąpić w przyszłości, i które są ujmowane po stronie aktywów bilansu.
b) Rezerwy to zobowiązania o pewnym terminie wymagalności i pewnej kwocie, tworzone na przyszłe zobowiązania, które są już pewne i wymagalne.
c) Rezerwy to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są jeszcze pewne, tworzone na pewne lub prawdopodobne przyszłe zobowiązania. poprawna

Dlaczego tak: Art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o rachunkowości definiuje rezerwy jako zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Art. 35d ust. 1 pozwala tworzyć je na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można wiarygodnie oszacować. Wariant traktujący rezerwy jako aktywa jest sprzeczny z definicją, bo rezerwy wykazuje się po stronie pasywów. Wariant mówiący o pewnym terminie wymagalności i pewnej kwocie opisuje zwykłe zobowiązania, a nie rezerwy.

Podstawa prawna: Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 3 ust. 1 pkt 21 i art. 35d ust. 1

Pułapka: Pomylenie rezerw ze zwykłymi zobowiązaniami lub uznanie rezerw za aktywa.