Prawo dewizowe

Pojęcia obrotu dewizowego, rezydenta i nierezydenta, wartości dewizowe, ograniczenia w obrocie dewizowym i wyłączenia, zezwolenia dewizowe indywidualne i ogólne, obowiązki zgłoszeniowe przy przewozie wartości przez granicę, działalność kantorowa, kontrola dewizowa i sankcje.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 7 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 61 pytań.

Czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby, które:

a) posiadają wyższe wykształcenie ekonomiczne, zdały egzamin przed komisją przy Narodowym Banku Polskim i odbyły dwuletnią praktykę w obrocie walutami
b) ukończyły kurs z prawnych i praktycznych zagadnień działalności kantorowej albo przez co najmniej rok pracowały w banku przy obsłudze transakcji walutowych poprawna
c) przedłożyły zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa skarbowe i majątkowe oraz ukończyły szkolenie z przeciwdziałania praniu pieniędzy

Dlaczego tak: Za fachowe przygotowanie uznaje się ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem działalności kantorowej lub roczną pracę w banku na stanowisku związanym z obsługą transakcji walutowych. Nie jest wymagane wyższe wykształcenie ani egzamin przed NBP, ani praktyka w obrocie walutami. Niekaralność jest warunkiem wykonywania działalności kantorowej, ale nie stanowi o fachowym przygotowaniu, podobnie jak ukończenie szkolenia z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 13 ust. 1 i 2

Pułapka: Łączenie wymogu niekaralności z wymogiem fachowego przygotowania.

Jan Nowak, polski rezydent, dokonuje w Polsce zakupu obligacji skarbowych denominowanych w euro od polskiego rezydenta. Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, czynność ta:

a) stanowi obrót dewizowy, ponieważ obligacje są wartościami dewizowymi poprawna
b) nie stanowi obrotu dewizowego, ponieważ strony są rezydentami
c) stanowi obrót dewizowy wyłącznie wtedy, gdy kwota transakcji przekracza równowartość 15 000 euro

Dlaczego tak: Obrót dewizowy obejmuje również obrót wartościami dewizowymi w kraju. Czynność kupna wartości dewizowych, nawet między rezydentami, stanowi obrót dewizowy w rozumieniu ustawy. Wariant uznający, że czynność nie stanowi obrotu dewizowego ze względu na status stron, jest błędny, ponieważ obrót dewizowy obejmuje także czynności między rezydentami dotyczące wartości dewizowych. Wariant uzależniający kwalifikację od kwoty transakcji jest nieprawidłowy, gdyż próg 15 000 euro dotyczy obowiązku pośrednictwa przy przekazach, a nie definicji obrotu dewizowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 16 i 18

Pułapka: Łatwo założyć, że obrót dewizowy dotyczy wyłącznie transakcji z nierezydentami, podczas gdy obejmuje on także obrót wartościami dewizowymi w kraju, nawet między rezydentami.

Kasia Kowalska, polska rezydentka, zawarła umowę sprzedaży nieruchomości położonej w Hiszpanii z obywatelem Niemiec, który jest nierezydentem. Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, czynność ta:

a) stanowi obrót dewizowy, ale wyłącznie w części dotyczącej przeniesienia wartości dewizowych między krajem a zagranicą
b) stanowi obrót dewizowy, ponieważ powoduje rozliczenia pieniężne między rezydentem a nierezydentem poprawna
c) nie stanowi obrotu dewizowego, ponieważ dotyczy nieruchomości, a nie wartości dewizowych

Dlaczego tak: Obrotem dewizowym z zagranicą jest zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej powodującej lub mogącej powodować dokonywanie między rezydentem i nierezydentem rozliczeń pieniężnych. Sprzedaż nieruchomości położonej w Hiszpanii przez rezydentkę na rzecz nierezydenta takie rozliczenia powoduje, więc jest obrotem dewizowym. Wariant odmawiający tej kwalifikacji z powodu przedmiotu umowy jest błędny, gdyż ustawa patrzy na rozliczenia i status stron, a nie na to, czy przedmiotem jest nieruchomość. Wariant zawężający kwalifikację do przeniesienia wartości dewizowych między krajem a zagranicą pomija czynności powodujące rozliczenia pieniężne.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 17 lit. a

Pułapka: Można błędnie uznać, że obrót dewizowy dotyczy wyłącznie wartości dewizowych, podczas gdy obejmuje on także rozliczenia z tytułu obrotu towarowego i usługowego z zagranicą.

Kiedy Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone indywidualne zezwolenie dewizowe?

a) gdy korzystanie z zezwolenia odbywa się wbrew określonym w nim warunkom poprawna
b) gdy minął rok od dnia wydania zezwolenia, a nie rozpoczęto jeszcze korzystania z niego
c) gdy zezwolenie zostało wydane na czas określony, a termin ten upłynął

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy - Prawo dewizowe, Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli korzystanie z niego odbywa się wbrew określonym w tym zezwoleniu warunkom. Upływ roku od wydania zezwolenia bez rozpoczęcia korzystania z niego nie stanowi podstawy do uchylenia, podobnie jak upływ terminu, na który zezwolenie zostało wydane - w takim przypadku zezwolenie wygasa, a nie jest uchylane.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 4

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie przesłanki uchylenia zezwolenia z jego wygaśnięciem wskutek upływu terminu.

Kiedy Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie dewizowe indywidualne?

a) W przypadku, gdy korzystanie z zezwolenia odbywa się wbrew warunkom lub gdy minął termin ważności zezwolenia.
b) Zawsze, gdy uzna, że interes publiczny tego wymaga, bez konieczności wskazania konkretnych przesłanek.
c) Wyłącznie w przypadku, gdy korzystanie z zezwolenia odbywa się wbrew określonym w nim warunkom. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 4 Prawa dewizowego Prezes Narodowego Banku Polskiego może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli korzystanie z niego odbywa się wbrew określonym w tym zezwoleniu warunkom. Jest to jedyna przesłanka uchylenia przewidziana w ustawie. Wariant dopuszczający uchylenie zawsze, gdy wymaga tego interes publiczny, jest błędny, bo nie wskazuje żadnej ustawowej przesłanki. Wariant łączący uchylenie z upływem terminu ważności zezwolenia również jest błędny, gdyż po upływie terminu zezwolenie wygasa, a nie podlega uchyleniu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 4

Pułapka: Często myli się instytucję uchylenia zezwolenia z jego wygaśnięciem - uchylenie dotyczy tylko naruszenia warunków.

Kiedy przedsiębiorca wykonujący działalność kantorową jest obowiązany uzyskać zaświadczenie o niekaralności?

a) Tylko w przypadku zmiany wspólników lub członków organów zarządzających.
b) Przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru działalności kantorowej, a następnie co 3 lata.
c) Przed rozpoczęciem działalności, a następnie z upływem każdego roku działalności. poprawna

Dlaczego tak: Przedsiębiorca wykonujący działalność kantorową jest obowiązany uzyskiwać zaświadczenie o niekaralności z upływem każdego roku działalności. Obowiązek ten wynika wprost z ustawy - Prawo dewizowe i dotyczy zarówno przedsiębiorcy, jak i osób, o których mowa w art. 13 ust. 1, czyli osób wykonujących czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową. Zaświadczenie jest wymagane corocznie, a nie co 3 lata. Obowiązek aktualizacji zaświadczenia nie jest uzależniony od zmian personalnych, choć takie zmiany również mogą wymagać sprawdzenia niekaralności.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 14 ust. 2 i 3

Pułapka: Należy odróżnić obowiązek uzyskania zaświadczenia o niekaralności na potrzeby wpisu do rejestru od obowiązku corocznego aktualizowania tego zaświadczenia.

Kiedy przedsiębiorca wykonujący działalność kantorową ma obowiązek uzyskać zaświadczenie o niekaralności?

a) Z upływem każdego roku działalności, a także przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru. poprawna
b) Tylko w przypadku zmiany zakresu działalności kantorowej lub zmiany jednostek, w których jest wykonywana.
c) Jedynie przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru działalności kantorowej.

Dlaczego tak: Przedsiębiorca wykonujący działalność kantorową jest obowiązany uzyskiwać, z upływem każdego roku działalności, zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa wskazane w art. 12. Obowiązek ten nie ogranicza się do momentu wpisu do rejestru, choć na etapie wniosku również wymagane jest posiadanie aktualnego zaświadczenia. Wariant wiążący obowiązek wyłącznie ze zmianą zakresu działalności lub jednostek nie znajduje oparcia w przepisach, a wariant sprowadzający go jedynie do etapu wniosku o wpis jest niepełny.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 14 ust. 2 i art. 17 ust. 2

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że zaświadczenie o niekaralności potrzebne jest tylko raz, na etapie rejestracji.

Kiedy przedsiębiorca wykonujący działalność kantorową może zostać ponownie wpisany do rejestru działalności kantorowej po wykreśleniu go z tego rejestru?

a) Po upływie 1 roku od dnia wydania decyzji o wykreśleniu.
b) Nie wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu.
c) Nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu. poprawna

Dlaczego tak: Przedsiębiorca wykreślony z rejestru może uzyskać ponowny wpis nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu. Analogiczną zasadę stosuje się do przedsiębiorcy, który wykonywał działalność kantorową bez wpisu do rejestru, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 17ba ust. 2. Okres 2 lat dotyczy zawieszenia działalności, a 1 rok nie jest okresem przewidzianym w ustawie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 17cb ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić okres zawieszenia działalności (2 lata) od okresu zakazu ponownego wpisu po wykreśleniu (3 lata).

Kiedy wymagane jest indywidualne zezwolenie dewizowe w świetle ustawy - Prawo dewizowe?

a) Na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie, w którym nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których ma nastąpić odstąpienie. poprawna
b) Na każdą czynność obrotu dewizowego, która nie została wprost wymieniona w ustawie jako zwolniona z obowiązku uzyskania zezwolenia, w tym na czynności dokonywane przez rezydentów z nierezydentami, jeżeli nie zostały one objęte zakresem ogólnego zezwolenia dewizowego.
c) Na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, jeżeli czynność jest dokonywana przez rezydenta z nierezydentem z kraju trzeciego, a także gdy czynność dotyczy wartości dewizowych lub złota, których wartość przekracza równowartość 10 000 euro.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo dewizowe, indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie, w którym nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których ma nastąpić odstąpienie. Wariant mówiący o każdej czynności, która nie jest wprost zwolniona, jest nieprawidłowy, ponieważ nie o każde odstąpienie wymagane jest zezwolenie - niektóre czynności są wyłączone z ograniczeń na mocy samej ustawy. Wariant dotyczący wyłącznie transakcji z nierezydentami z krajów trzecich jest niepełny, gdyż ograniczenia mogą dotyczyć także innych podmiotów, a art. 5 obejmuje szerszy zakres. Ponadto, indywidualne zezwolenie dewizowe może być wymagane również w innych przypadkach niż transakcje z krajami trzecimi, a jego zakres określają przepisy ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że zezwolenie indywidualne jest wymagane zawsze, gdy ustawa nie przewiduje zwolnienia, podczas gdy decydujące jest istnienie zezwolenia ogólnego.

Kontrola działalności kantorowej, wykonywana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego, polega na sprawdzaniu, czy:

a) przedsiębiorca wykonuje działalność kantorową zgodnie z warunkami określonymi w ustawie i przepisach szczególnych wydanych na jej podstawie poprawna
b) przedsiębiorca uzyskuje zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa skarbowe w terminie 7 dni od dnia wpisu do rejestru działalności kantorowej
c) przedsiębiorca prowadzi ewidencję operacji kantorowych w formie elektronicznej i przechowuje ją przez okres 5 lat

Dlaczego tak: Prezes NBP kontroluje, czy przedsiębiorca wykonuje działalność kantorową zgodnie z warunkami określonymi w ustawie i przepisach szczególnych wydanych na jej podstawie. Wariant o zaświadczeniu o niekaralności w terminie 7 dni od wpisu jest błędny, bo zaświadczenie uzyskuje się z upływem każdego roku działalności (art. 14 ust. 2). Wariant o ewidencji jest błędny, bo ustawa nie wymaga prowadzenia jej w formie elektronicznej; pięcioletni okres dotyczy przechowywania dokumentów związanych z działalnością kantorową (art. 32a), a nie formy ewidencji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 33 ust. 2 pkt 2

Pułapka: Mylenie przedmiotu kontroli Prezesa NBP z obowiązkami przedsiębiorcy kantorowego.

Kontrolę działalności kantorowej wykonuje:

a) Komisja Nadzoru Finansowego, jako organ właściwy do badania spełniania warunków prowadzenia działalności kantorowej.
b) Minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako organ właściwy do kontroli warunków wykonywania działalności kantorowej.
c) Prezes Narodowego Banku Polskiego, w zakresie badania zgodności wykonywania działalności kantorowej z wymaganymi warunkami. poprawna

Dlaczego tak: Prezes Narodowego Banku Polskiego wykonuje kontrolę działalności kantorowej. Kontrola polega na sprawdzaniu, czy przedsiębiorca prowadzi tę działalność zgodnie z warunkami określonymi w ustawie oraz w przepisach szczególnych wydanych na jej podstawie. Komisja Nadzoru Finansowego nie ma ustawowych kompetencji w zakresie kontroli działalności kantorowej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie jest organem kontroli działalności kantorowej w tym znaczeniu, chociaż w systemie prawa mogą występować inne kompetencje organów publicznych związane na przykład z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. Właściwym organem kontroli działalności kantorowej pozostaje Prezes NBP.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 33 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2

Pułapka: Przypisanie kontroli innemu organowi, np. KNF lub ministrowi finansów, podczas gdy ustawodawca wskazał jednoznacznie Prezesa NBP.

Krajowymi środkami płatniczymi w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe są:

a) waluta polska i waluty obce oraz dokumenty płatnicze wystawione w dowolnej walucie, jeżeli mogą służyć do rozliczeń w kraju
b) waluta polska oraz papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej poprawna
c) wyłącznie banknoty i monety będące w kraju prawnym środkiem płatniczym, bez papierów wartościowych, innych dokumentów i znaków wycofanych z obiegu

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo dewizowe definiuje krajowe środki płatnicze jako walutę polską oraz papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej. Waluta polska to znaki pieniężne, czyli banknoty i monety, będące w kraju prawnym środkiem płatniczym, a także znaki pieniężne wycofane z obiegu, ale podlegające wymianie. Definicja nie obejmuje wyłącznie banknotów i monet, ponieważ obejmuje również papiery wartościowe i inne dokumenty. Nie obejmuje też walut obcych ani dokumentów wystawionych w dowolnej walucie tylko dlatego, że mogą służyć do rozliczeń w kraju.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 6

Pułapka: Wąskie rozumienie środków płatniczych jako tylko gotówki może prowadzić do błędnego wyboru odpowiedzi.

Która z osób fizycznych jest nierezydentem w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe?

a) Osoba fizyczna posiadająca obywatelstwo polskie, która wyjechała do USA na stałe, tam pracuje i mieszka, a w Polsce przebywa jedynie okazjonalnie. poprawna
b) Osoba fizyczna posiadająca obywatelstwo francuskie, która przeprowadziła się do Polski na stałe i tu pracuje, ale nie złożyła wniosku o nadanie numeru PESEL.
c) Osoba fizyczna posiadająca podwójne obywatelstwo polskie i kanadyjskie, która mieszka w Polsce i tu ma centrum interesów życiowych.

Dlaczego tak: Nierezydentem jest osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w Polsce. Obywatel polski, który wyjechał do USA na stałe i tam ma centrum interesów życiowych, nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, więc jest nierezydentem. Osoba z obywatelstwem francuskim, która przeprowadziła się do Polski na stałe, ma miejsce zamieszkania w Polsce, więc jest rezydentem, nawet bez numeru PESEL. Osoba z podwójnym obywatelstwem mieszkająca w Polsce jest rezydentem, gdyż miejsce zamieszkania jest w Polsce.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Obywatelstwo nie decyduje o statusie rezydenta; kluczowe jest miejsce zamieszkania (centrum interesów życiowych).

Która z osób fizycznych może wykonywać czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową?

a) Osoba niekarana za przestępstwo skarbowe, która ukończyła kurs kantorowy obejmujący zagadnienia prawne i praktyczne, potwierdzony świadectwem. poprawna
b) Osoba niekarana za przestępstwo skarbowe, która ma wyższe wykształcenie ekonomiczne, lecz nie ukończyła kursu kantorowego ani nie ma rocznego stażu bankowego.
c) Osoba niekarana za przestępstwo skarbowe, która przez 6 miesięcy pracowała w banku przy obsłudze transakcji walutowych, bez ukończenia kursu kantorowego.

Dlaczego tak: Czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową mogą być wykonywane tylko przez osoby niekarane za przestępstwa określone w art. 12 oraz posiadające fachowe przygotowanie. Fachowe przygotowanie obejmuje ukończenie odpowiedniego kursu lub co najmniej roczną pracę w banku na stanowisku związanym z obsługą transakcji walutowych. Wykształcenie ekonomiczne ani krótszy staż nie spełniają tych warunków.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 13 ust. 1 i 2

Pułapka: Należy pamiętać, że wymagany jest co najmniej roczny staż w banku, a nie jakikolwiek staż, oraz że kurs musi być udokumentowany świadectwem.

Która z poniższych czynności jest objęta zakresem działalności kantorowej?

a) Udzielanie pożyczek w walutach obcych przez bank krajowy.
b) Wydawanie kart płatniczych umożliwiających dokonywanie transakcji w walutach obcych.
c) Kupno i sprzedaż wartości dewizowych oraz pośrednictwo w ich kupnie i sprzedaży. poprawna

Dlaczego tak: Ustawa określa działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwa w ich kupnie i sprzedaży jako działalność kantorową. Banki nie wykonują działalności kantorowej w rozumieniu ustawy, gdyż są wyłączone z jej przepisów. Udzielanie pożyczek i wydawanie kart płatniczych to czynności bankowe, nie będące działalnością kantorową.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 1 i art. 11 ust. 2

Pułapka: Działalność kantorowa obejmuje wyłącznie kupno i sprzedaż wartości dewizowych oraz pośrednictwo, a nie inne czynności związane z walutami obcymi.

Która z poniższych czynności nie wymaga indywidualnego zezwolenia dewizowego, gdy odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku jest objęte ogólnym zezwoleniem dewizowym?

a) Dokonanie czynności, gdy ogólne zezwolenie dewizowe nie obejmuje danego ograniczenia lub obowiązku
b) Dokonanie czynności na warunkach innych niż określone w ogólnym zezwoleniu dewizowym
c) Dokonanie czynności na warunkach określonych w ogólnym zezwoleniu dewizowym poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 1 Prawa dewizowego, indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie, w których nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których ma nastąpić odstąpienie. Zatem jeśli czynność jest objęta ogólnym zezwoleniem i jest dokonywana na jego warunkach, nie jest wymagane zezwolenie indywidualne. W pozostałych przypadkach (odstąpienie na innych warunkach lub brak ogólnego zezwolenia) konieczne jest zezwolenie indywidualne.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 1

Pułapka: Niewłaściwe zrozumienie relacji między zezwoleniem ogólnym a indywidualnym.

Która z poniższych czynności nie wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Kupno i sprzedaż wartości dewizowych przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnicy nie zostali skazani za przestępstwa wskazane w ustawie.
b) Kupno i sprzedaż wartości dewizowych przez bank krajowy w ramach czynności bankowych. poprawna
c) Kupno i sprzedaż wartości dewizowych przez osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, która nie była karana.

Dlaczego tak: Przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz instytucji kredytowych i ich oddziałów, dlatego bank nie potrzebuje wpisu do rejestru działalności kantorowej. Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną i wymaga wpisu do rejestru, co dotyczy zarówno spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, o ile spełniają ustawowe warunki.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 1 i 2

Pułapka: Częstym błędem jest pominięcie wyłączenia dotyczącego banków i instytucji kredytowych.

Która z poniższych osób może być zatrudniona przy wykonywaniu czynności bezpośrednio związanych z działalnością kantorową?

a) Osoba, która ukończyła wymagany kurs potwierdzony świadectwem oraz nie została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe ani za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. poprawna
b) Osoba, która złożyła pisemne oświadczenie o znajomości przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, lecz nie ukończyła kursu i nie ma stażu bankowego przy obsłudze transakcji walutowych.
c) Osoba, która ma co najmniej roczny staż pracy w banku przy obsłudze transakcji walutowych, lecz została prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Dlaczego tak: Czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej mogą być wykonywane tylko przez osoby, które nie zostały prawomocnie skazane za przestępstwa określone w art. 12, czyli za przestępstwo skarbowe lub za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, oraz posiadają fachowe przygotowanie. Fachowe przygotowanie obejmuje ukończenie kursu potwierdzonego świadectwem albo co najmniej roczną pracę w banku na stanowisku związanym z obsługą transakcji walutowych. Osoba bez kursu i bez odpowiedniego stażu bankowego nie ma fachowego przygotowania, a osoba prawomocnie skazana za wskazane przestępstwo nie spełnia wymogu niekaralności.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 13 ust. 1 i 2

Pułapka: Zignorowanie wymogu niekaralności lub uznanie, że samo oświadczenie o znajomości przepisów wystarczy, podczas gdy konieczne jest także odpowiednie przygotowanie.

Które z poniższych czynności podlega ograniczeniom w obrocie dewizowym na podstawie art. 9 ustawy - Prawo dewizowe?

a) Dokonywanie przez nierezydentów z krajów trzecich rozliczeń pieniężnych w kraju z rezydentami z tytułu umów handlowych.
b) Nabywanie przez rezydentów od nierezydentów z krajów trzecich udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich. poprawna
c) Sprzedaż przez rezydentów na rzecz nierezydentów z krajów trzecich papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu dłuższym niż rok.

Dlaczego tak: Art. 9 pkt 7 ustawy - Prawo dewizowe wprowadza ograniczenia dla rezydentów w nabywaniu m.in. udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich. Sprzedaż papierów wartościowych dłużnych o terminie wykupu dłuższym niż rok nie jest objęta ograniczeniami z art. 9, który dotyczy papierów o terminie wykupu krótszym niż rok (pkt 5 lit. a i pkt 8 lit. a). Rozliczenia pieniężne z tytułu umów handlowych nie podlegają ograniczeniom, gdyż ograniczenia dotyczą zbywania wierzytelności i innych praw, a nie bieżących rozliczeń.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 9 pkt 7

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na termin wykupu papierów wartościowych - ograniczenia dotyczą papierów krótkoterminowych, a nie wszystkich.

Które z poniższych czynności stanowią obrót wartościami dewizowymi w kraju, zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe?

a) Wyłącznie kupno i sprzedaż wartości dewizowych dokonywane w kraju między rezydentem a nierezydentem, bez pośrednictwa w tych czynnościach.
b) Kupno i sprzedaż wartości dewizowych oraz pośredniczenie w ich kupnie i sprzedaży, dokonywane w kraju między rezydentami. poprawna
c) Wyłącznie kupno i sprzedaż wartości dewizowych dokonywane przez banki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez udziału innych podmiotów.

Dlaczego tak: Obrót wartościami dewizowymi w kraju obejmuje kupno i sprzedaż wartości dewizowych oraz pośrednictwo w ich kupnie i sprzedaży, dokonywane w kraju, także między rezydentami. Wariant ograniczający do transakcji z nierezydentami jest błędny, gdyż obrót w kraju dotyczy również transakcji między rezydentami. Wariant ograniczający do banków jest nieprawidłowy, gdyż obrót wartościami dewizowymi w kraju mogą prowadzić również inne podmioty, np. kantory.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 18

Pułapka: Odróżnienie obrotu wartościami dewizowymi w kraju od obrotu dewizowego z zagranicą - ten pierwszy nie wymaga transgraniczności.

Które z poniższych dóbr są wartościami dewizowymi w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe?

a) Waluty obce oraz wybrane dokumenty płatnicze, takie jak czeki i weksle w walutach obcych, ale bez złota dewizowego i platyny dewizowej.
b) Waluty obce, dewizy oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa, czyli ustawowo wskazane zagraniczne środki płatnicze i kruszce. poprawna
c) Złote polskie, krajowe papiery wartościowe oraz dokumenty płatnicze wystawione w złotych, czyli środki związane z obrotem krajowym.

Dlaczego tak: Wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, czyli waluty obce i dewizy, oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa. Dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Wariant ograniczony do walut obcych oraz wybranych dokumentów płatniczych jest niepełny, bo pomija złoto dewizowe i platynę dewizową. Wariant obejmujący złote polskie oraz krajowe papiery wartościowe jest błędny, ponieważ krajowe środki płatnicze nie są wartościami dewizowymi.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 8, 9, 12 i 13

Pułapka: Częstym błędem jest uznawanie złotówek za wartości dewizowe lub pomijanie złota i platyny.

Które z poniższych dokumentów zalicza się do wartości dewizowych w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe?

a) Wyłącznie znaki pieniężne obcego państwa, to jest banknoty i monety będące prawnym środkiem płatniczym w państwach trzecich, które nie obejmują papierów wartościowych ani złota dewizowego.
b) Krajowe środki płatnicze, czyli waluta polska oraz papiery wartościowe wystawione w walucie polskiej, które nie są uznawane za wartości dewizowe.
c) Papiery wartościowe denominowane w walutach obcych, w tym czeki i weksle obce, pełniące funkcję środka płatniczego, a także złoto dewizowe, które stanowią zagraniczne środki płatnicze. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy - Prawo dewizowe wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, czyli waluty obce oraz dewizy, to jest papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego wystawione w walutach obcych (w tym czeki i weksle obce), a także złoto dewizowe i platyna dewizowa. Wariant ograniczający się do znaków pieniężnych obcego państwa jest niepełny, gdyż pomija papiery wartościowe i złoto dewizowe. Wariant odnoszący się do krajowych środków płatniczych jest błędny, gdyż stanowią one odrębną kategorię (art. 2 ust. 1 pkt 6), niebędącą wartościami dewizowymi.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 8, 9 i 12

Pułapka: Łatwo pomylić wartości dewizowe z krajowymi środkami płatniczymi, pamiętaj że te drugie to waluta polska i papiery wartościowe w złotych.

Które z poniższych podmiotów są nierezydentami z krajów trzecich w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe?

a) Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Stanach Zjednoczonych, która prowadzi w Polsce działalność gospodarczą przez stałe miejsce jej wykonywania poprawna
b) Polskie przedsiębiorstwo państwowe mające siedzibę w Warszawie, które utworzyło w Chinach przedstawicielstwo, ale samo pozostaje podmiotem z siedzibą w Polsce
c) Spółka mająca siedzibę w Niemczech, która posiada oddział w Polsce, ale jej siedziba znajduje się w państwie członkowskim Unii Europejskiej

Dlaczego tak: Nierezydentami z krajów trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne podmioty mające miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach trzecich, czyli w państwach niebędących członkami Unii Europejskiej. Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Stanach Zjednoczonych jest nierezydentem z kraju trzeciego, choć w zakresie czynności związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną w kraju traktuje się ją jak rezydenta (art. 2 ust. 1a). Dla kwalifikacji z wariantu a istotne jest także to, że osoba ta nie posiada obywatelstwa polskiego ani karty pobytu w Polsce. Spółka z siedzibą w Niemczech jest nierezydentem, ale nie z kraju trzeciego, bo Niemcy są państwem członkowskim Unii Europejskiej. Polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Warszawie pozostaje rezydentem, natomiast jego przedstawicielstwo znajdujące się w Chinach jest nierezydentem z kraju trzeciego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Należy odróżnić nierezydenta od nierezydenta z kraju trzeciego - nie każdy nierezydent jest nierezydentem z kraju trzeciego.

Które z poniższych pojęć mieszczą się w definicji wartości dewizowych określonej w ustawie - Prawo dewizowe?

a) Wyłącznie zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa, w postaci określonej w ustawie. poprawna
b) Krajowe środki płatnicze, zagraniczne środki płatnicze oraz wszelkie papiery wartościowe, w tym akcje i obligacje.
c) Krajowe środki płatnicze oraz zagraniczne środki płatnicze, a także złoto dewizowe i platyna dewizowa.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy - Prawo dewizowe wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa. Krajowe środki płatnicze nie są wartościami dewizowymi, więc oba warianty, które je obejmują, są błędne. Błędne jest także rozciąganie tego pojęcia na wszelkie papiery wartościowe, gdyż dewizami są tylko papiery wartościowe i dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 8

Pułapka: Łatwo pomylić wartości dewizowe z szerszą kategorią aktywów, takich jak papiery wartościowe, które nie są wprost wartościami dewizowymi.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących indywidualnych zezwoleń dewizowych jest prawidłowe?

a) Z zezwolenia dewizowego udzielonego na zawarcie umowy lub dokonanie rozliczenia mogą korzystać wszystkie strony tej umowy lub rozliczenia. poprawna
b) Zezwolenie dewizowe udzielone spółce przechodzi na spółkę przejmującą w przypadku połączenia przez przejęcie, pod warunkiem że spółka przejmująca złoży wniosek o potwierdzenie przejścia zezwolenia w terminie 14 dni od dnia połączenia.
c) Zezwolenia dewizowe udzielane są w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który może upoważnić do ich wydawania dyrektorów izb administracji skarbowej.

Dlaczego tak: Z zezwolenia dewizowego udzielonego na zawarcie umowy lub dokonanie rozliczenia mogą korzystać wszystkie strony tej umowy lub rozliczenia (art. 6 ust. 3). Wariant o przejściu zezwolenia na spółkę przejmującą jest błędny, gdyż art. 6 ust. 4 takie przejście wyklucza. Wariant przypisujący udzielanie zezwoleń ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych jest błędny, bo indywidualnych zezwoleń dewizowych udziela Prezes Narodowego Banku Polskiego w drodze decyzji administracyjnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 6 ust. 3 i 4

Pułapka: Łatwo pomylić krąg podmiotów uprawnionych z zezwolenia oraz organ właściwy do jego udzielenia.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących kontroli wykonywanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego jest prawdziwe?

a) Prezes NBP kontroluje wyłącznie działalność kantorową, natomiast kontrolę indywidualnych zezwoleń dewizowych sprawuje minister właściwy do spraw finansów publicznych.
b) Prezes NBP kontroluje udzielone indywidualne zezwolenia dewizowe, działalność kantorową oraz wykonywanie obowiązku przekazywania danych do NBP. poprawna
c) Prezes NBP kontroluje wyłącznie działalność kantorową oraz wykonywanie obowiązku przekazywania danych do NBP.

Dlaczego tak: Prezes Narodowego Banku Polskiego wykonuje kontrolę w trzech obszarach: udzielonych indywidualnych zezwoleń dewizowych, działalności kantorowej oraz wykonywania obowiązku przekazywania danych do NBP. Wariant przypisujący kontrolę zezwoleń ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych jest błędny, a wariant ograniczający kontrolę do działalności kantorowej i obowiązku sprawozdawczego pomija kontrolę zezwoleń.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 33 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać o pełnym zakresie kontroli Prezesa NBP.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących zezwoleń dewizowych ogólnych jest prawdziwe?

a) Zezwolenia ogólne są ogłaszane w drodze obwieszczenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego i mają charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowiąc podstawy do dokonywania czynności.
b) Zezwolenia ogólne są udzielane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych i mogą dotyczyć rodzajowo określonych podmiotów oraz czynności. poprawna
c) Zezwolenia ogólne są wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na wniosek zainteresowanego podmiotu.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 7 ustawy - Prawo dewizowe ogólnych zezwoleń dewizowych udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia; zezwolenia takie mogą dotyczyć wszystkich albo rodzajowo określonych kategorii podmiotów oraz wszystkich albo rodzajowo określonych czynności. Wariant o obwieszczeniu Prezesa NBP jest błędny, gdyż obwieszczeniem ogłasza on wykaz walut wymienialnych (art. 4). Wariant o decyzji administracyjnej Prezesa NBP jest błędny, bo w tej formie udzielane są zezwolenia indywidualne (art. 8 ust. 2).

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 7

Pułapka: Należy odróżnić zezwolenia ogólne (wprowadzane aktami normatywnymi) od zezwoleń indywidualnych (wydawanych decyzjami administracyjnymi przez Prezesa NBP).

Który organ dokonuje wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Organ prowadzący rejestr działalności kantorowej, wskazany w ustawie - Prawo przedsiębiorców, którym jest minister właściwy do spraw finansów publicznych.
b) Prezes Narodowego Banku Polskiego, który jest organem prowadzącym rejestr działalności kantorowej i dokonuje w nim wpisów. poprawna
c) Naczelnik urzędu skarbowego, który jest właściwy w sprawach podatkowych, lecz nie posiada kompetencji do prowadzenia rejestru działalności kantorowej.

Dlaczego tak: Organem prowadzącym rejestr działalności kantorowej jest Prezes Narodowego Banku Polskiego i to on dokonuje wpisu, w terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku wraz z oświadczeniem przedsiębiorcy. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa jedynie, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wpis do rejestru. Naczelnik urzędu skarbowego nie ma w tej sprawie kompetencji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 16 ust. 1 i art. 17ba ust. 1

Pułapka: Wpis do rejestru to nie to samo co kontrola - organem rejestrowym jest minister finansów, a kontrolnym - Prezes NBP.

Który organ jest właściwy do przeprowadzania kontroli działalności kantorowej?

a) Minister właściwy do spraw finansów publicznych.
b) Komisja Nadzoru Finansowego.
c) Prezes Narodowego Banku Polskiego. poprawna

Dlaczego tak: Prezes Narodowego Banku Polskiego wykonuje kontrolę działalności kantorowej, a także udzielonych indywidualnych zezwoleń dewizowych oraz wykonywania obowiązku przekazywania danych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa wzór wniosku o wpis do rejestru, ale nie prowadzi kontroli. Komisja Nadzoru Finansowego nadzoruje rynek finansowy, ale nie kontroluje działalności kantorowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 33 ust. 1

Pułapka: Wpis do rejestru prowadzi inny organ niż ten, który kontroluje działalność kantorową - należy odróżnić organ rejestrowy od organu kontrolnego.

Który z podmiotów jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru działalności kantorowej przed rozpoczęciem wykonywania działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości dewizowych?

a) Bank krajowy prowadzący kantor jako jednostkę organizacyjną, objęty ustawowym wyłączeniem spod przepisów o działalności kantorowej i niewymagający takiego wpisu.
b) Oddział instytucji kredytowej z państwa członkowskiego UE wykonujący czynności kantorowe w Polsce, objęty ustawowym wyłączeniem i niewymagający takiego wpisu.
c) Osoba fizyczna spełniająca wymóg niekaralności za przestępstwo skarbowe, zamierzająca prowadzić kantor w ramach działalności gospodarczej i obowiązana uzyskać wpis. poprawna

Dlaczego tak: Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej przed rozpoczęciem jej wykonywania. Przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz do instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych. Bank krajowy oraz oddział instytucji kredytowej są zatem wyłączeni z obowiązku wpisu, natomiast osoba fizyczna spełniająca ustawowe warunki, w tym niekaralność, taki obowiązek ma.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 1 i 2

Pułapka: Pomylenie wyłączeń podmiotowych z obowiązkiem wpisu - banki i instytucje kredytowe nie podlegają rejestrowi działalności kantorowej.

Który z podmiotów może wykonywać działalność kantorową bez uzyskania wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której członkowie zarządu nie byli karani za umyślne przestępstwo skarbowe.
b) Bank krajowy, do którego nie stosuje się przepisów o działalności kantorowej. poprawna
c) Osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, która nie była karana za przestępstwo skarbowe.

Dlaczego tak: Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną i wymaga wpisu do rejestru, ale przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz instytucji kredytowych i ich oddziałów. Osoba fizyczna i spółka z o.o. muszą uzyskać wpis do rejestru, aby legalnie prowadzić działalność kantorową. Zatem jedynie bank krajowy jest zwolniony z obowiązku wpisu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 2

Pułapka: Łatwo pomylić zwolnienie z wpisu z warunkami jego uzyskania - banki i instytucje kredytowe są wyłączone z reżimu działalności kantorowej.

Który z podmiotów może wykonywać działalność kantorową bez obowiązku uzyskania wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Krajowa instytucja płatnicza, która uzyskała zezwolenie na świadczenie usług płatniczych
b) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnicy nie byli karani za przestępstwa skarbowe
c) Oddział instytucji kredytowej, który posiada zezwolenie na prowadzenie działalności w Polsce poprawna

Dlaczego tak: Przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych. Krajowa instytucja płatnicza nie jest wymieniona w tym wyłączeniu, a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet przy spełnieniu warunków niekaralności, musi uzyskać wpis do rejestru, aby wykonywać działalność kantorową.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 2

Pułapka: Uznanie instytucji płatniczych za zwolnione z wpisu, podczas gdy wyłączenie obejmuje tylko banki i instytucje kredytowe.

Który z podmiotów nie jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zamierza prowadzić kantor wymiany walut, ale tylko w formie internetowej.
b) Osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, która będzie dokonywać kupna i sprzedaży wartości dewizowych.
c) Bank krajowy, który w ramach swojej działalności prowadzi kantor wymiany walut w swoich oddziałach. poprawna

Dlaczego tak: Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną i wymaga wpisu do rejestru, ale przepisów tych nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz instytucji kredytowych i ich oddziałów. Banki wykonują czynności kupna i sprzedaży wartości dewizowych na podstawie odrębnych przepisów, w tym Prawa bankowego, i nie podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru działalności kantorowej. Spółka z o.o. oraz osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą są objęte obowiązkiem wpisu, niezależnie od formy prowadzenia działalności, w tym przez internet.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 1 i 2

Pułapka: Wyłączenie banków i instytucji kredytowych z obowiązku wpisu do rejestru działalności kantorowej jest często pomijane.

Który z podmiotów nie podlega przepisom o działalności kantorowej, a tym samym nie musi uzyskać wpisu do rejestru działalności kantorowej?

a) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
b) Bank krajowy poprawna
c) Osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 11 ust. 2 Prawa dewizowego, przepisów o działalności kantorowej nie stosuje się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz do instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych. Osoba fizyczna oraz spółka z o.o. mogą być przedsiębiorcami wykonującymi działalność kantorową, podlegają więc obowiązkowi wpisu do rejestru.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 2

Pułapka: Uznanie, że banki też muszą mieć wpis do rejestru kantorowego, podczas gdy są wyłączone.

Który z poniższych organów jest właściwy do udzielania indywidualnych zezwoleń dewizowych i w jakiej formie?

a) Prezes Narodowego Banku Polskiego, w drodze decyzji administracyjnej poprawna
b) Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze postanowienia
c) Komisja Nadzoru Finansowego, w drodze decyzji administracyjnej

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 2 Prawa dewizowego, sprawy związane z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych są rozstrzygane przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w drodze decyzji administracyjnej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie jest organem właściwym w tych sprawach, a Komisja Nadzoru Finansowego nie zajmuje się zezwoleniami dewizowymi.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 2

Pułapka: Błędne skojarzenie z organem właściwym dla innych regulacji, np. KNF lub Ministra Finansów.

Który z poniższych podmiotów można uznać za nierezydenta w rozumieniu ustawy - Prawo dewizowe?

a) Polska osoba prawna, która ma siedzibę w Warszawie, ale prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie za granicą.
b) Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce, która na stałe przebywa za granicą.
c) Zagraniczna osoba prawna mająca siedzibę w kraju trzecim, która prowadzi w Polsce oddział. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo dewizowe, nierezydentami są między innymi osoby prawne mające siedzibę za granicą. Zagraniczna osoba prawna mająca siedzibę w kraju trzecim jest nierezydentem, nawet jeśli prowadzi w Polsce oddział. Polska osoba prawna z siedzibą w kraju jest rezydentem, niezależnie od miejsca prowadzenia działalności. Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce jest rezydentem, nawet jeśli przebywa za granicą.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Pomylenie rezydencji dewizowej z rezydencją podatkową lub uznanie, że oddział w Polsce czyni podmiot rezydentem.

Który z poniższych podmiotów nie jest uprawniony do wykonywania działalności kantorowej na podstawie ustawy - Prawo dewizowe?

a) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której członkowie zarządu nie zostali prawomocnie skazani za przestępstwo skarbowe lub umyślne przestępstwo skarbowe
b) osoba fizyczna, która nie została prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe albo za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej
c) bank krajowy, który uzyskał wpis do rejestru działalności kantorowej poprawna

Dlaczego tak: Przepisy o działalności kantorowej nie stosują się do banków, oddziałów banków zagranicznych oraz instytucji kredytowych i oddziałów instytucji kredytowych, co wprost wynika z art. 11 ust. 2 ustawy - Prawo dewizowe. Działalność kantorowa może być wykonywana przez osoby fizyczne nieskazane za wskazane przestępstwa oraz przez osoby prawne, których wspólnicy lub członkowie organów zarządzających nie zostali skazani za te przestępstwa. Bank nie musi zatem uzyskać wpisu do rejestru, a wręcz nie może go uzyskać, gdyż ustawa wyłącza go spod tych przepisów.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 1

Pułapka: Łatwo pomylić wyłączenie banków z obowiązku wpisu z możliwością ich wpisu na zasadach ogólnych.

Który z poniższych warunków musi zostać spełniony, aby osoba fizyczna mogła wykonywać czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową?

a) ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem poprawna
b) złożenie oświadczenia o znajomości przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, bez konieczności posiadania jakiegokolwiek przygotowania zawodowego
c) posiadanie co najmniej trzyletniego doświadczenia w pracy w banku na stanowisku związanym z obsługą transakcji walutowych

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo dewizowe wymaga, aby osoby wykonujące czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową posiadały fachowe przygotowanie, którym jest ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem, albo praca w banku przez co najmniej rok na stanowisku bezpośrednio związanym z obsługą transakcji walutowych, potwierdzona świadectwem pracy, oraz znajomość przepisów ustawy potwierdzona oświadczeniem. Trzyletnie doświadczenie nie jest wymagane, a samo oświadczenie bez kursu lub pracy w banku nie jest wystarczające.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 13 ust. 1 i 2

Pułapka: Nietrudno uznać, że samo oświadczenie o znajomości przepisów wystarczy, choć przepis wymaga także udokumentowanego kursu lub rocznej pracy w banku.

Obrót dewizowy z zagranicą obejmuje, zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, wymianę między rezydentami a nierezydentami wartości dewizowych oraz dokonywanie innych czynności, które są określone w ustawie. Które z poniższych czynności mieszczą się w pojęciu obrotu dewizowego z zagranicą?

a) Wyłącznie kupno i sprzedaż wartości dewizowych przez rezydenta od nierezydenta, bez uwzględniania innych form przenoszenia wartości dewizowych, takich jak darowizna czy spadek, a także bez dokonywania rozliczeń z tym związanych.
b) Wyłącznie czynności dokonywane za pośrednictwem uprawnionych banków, ponieważ obrót dewizowy z zagranicą może być prowadzony tylko przez banki, które uzyskały zezwolenie Narodowego Banku Polskiego na prowadzenie tego rodzaju działalności.
c) Dokonywanie przez rezydenta na rzecz nierezydenta zapłaty za towary, usługi, a także przenoszenie między nimi własności wartości dewizowych oraz dokonywanie rozliczeń z tym związanych. poprawna

Dlaczego tak: Obrót dewizowy z zagranicą obejmuje szeroki zakres czynności, w tym wymianę wartości dewizowych oraz inne czynności określone w ustawie, takie jak przenoszenie własności wartości dewizowych. Wariant ograniczający obrót wyłącznie do kupna i sprzedaży jest nieprawidłowy, gdyż ustawa obejmuje także inne czynności, np. darowizny. Wariant dotyczący wyłącznie banków jest błędny, ponieważ obrót dewizowy mogą prowadzić również inne podmioty, choć z pewnymi ograniczeniami. Poprawny wariant obejmuje zapłatę za towary i usługi, przenoszenie własności wartości dewizowych oraz rozliczenia z tym związane, co odpowiada definicji ustawowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 17 oraz art. 3 ust. 1

Pułapka: Najczęściej mylone jest pojęcie obrotu dewizowego z działalnością kantorową, która jest tylko jednym z rodzajów czynności w obrocie dewizowym.

Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą dokonuje przewozu przez granicę państwa środków płatniczych o wartości 12 000 euro. Czy podlega obowiązkowi zgłoszenia tego przewozu?

a) Tak, obowiązek zgłoszenia dotyczy przewozu przez granicę zewnętrzną Unii Europejskiej środków o wartości co najmniej 10 000 euro, niezależnie od związku z działalnością gospodarczą. poprawna
b) Nie, obowiązek zgłoszenia dotyczy wyłącznie przewozu dokonywanego przez przedsiębiorców lub w związku z działalnością gospodarczą, a osoba fizyczna nieprowadząca działalności jest z niego zwolniona.
c) Tak, ale tylko w przypadku przewozu środków płatniczych o wartości przekraczającej 15 000 euro, natomiast przewóz wartości 12 000 euro nie wymaga zgłoszenia.

Dlaczego tak: Obowiązek zgłoszenia przewożonych środków pieniężnych powstaje, gdy ich wartość wynosi co najmniej 10 000 euro, i dotyczy wjazdu do Unii Europejskiej oraz wyjazdu z niej. Wynika on dziś z rozporządzenia (UE) 2018/1672, ponieważ rozdział 5 Prawa dewizowego, który regulował zgłoszenia przewozu, został uchylony. Obowiązek ma charakter powszechny i nie zależy od tego, czy przewóz wiąże się z działalnością gospodarczą. Próg 15 000 euro dotyczy czego innego - obowiązku dokonywania przekazów i rozliczeń za pośrednictwem uprawnionych podmiotów (art. 25 ust. 1 Prawa dewizowego).

Podstawa prawna: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1672, art. 3 ust. 1

Pułapka: Często mylony jest próg 10 000 euro (obowiązek zgłoszeniowy) z progiem 15 000 euro (obowiązek pośrednictwa bankowego).