Prawo dewizowe

Pojęcia obrotu dewizowego, rezydenta i nierezydenta, wartości dewizowe, ograniczenia w obrocie dewizowym i wyłączenia, zezwolenia dewizowe indywidualne i ogólne, obowiązki zgłoszeniowe przy przewozie wartości przez granicę, działalność kantorowa, kontrola dewizowa i sankcje.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 7 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 61 pytań.

Prezes Narodowego Banku Polskiego udziela indywidualnych zezwoleń dewizowych w drodze decyzji administracyjnej. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tych zezwoleń jest prawdziwe?

a) Prezes NBP może uchylić zezwolenie, gdy korzystanie z niego narusza warunki określone w zezwoleniu, zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy - Prawo dewizowe. poprawna
b) Zezwolenie udzielone spółce przechodzi na spółkę przejmującą, gdy dochodzi do połączenia spółek, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy - Prawo dewizowe.
c) Prezes NBP ma obowiązek udzielić zezwolenia, gdy wnioskodawca wykaże zgodność czynności z interesem publicznym, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy - Prawo dewizowe.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy - Prawo dewizowe, Prezes NBP może uchylić udzielone zezwolenie, jeżeli korzystanie z niego odbywa się wbrew określonym w tym zezwoleniu warunkom. Udzielenie zezwolenia jest uznaniowe, nie ma obowiązku jego udzielenia nawet przy zgodności z interesem publicznym, a art. 6 ust. 4 stanowi, że zezwolenie udzielone spółce nie przechodzi na spółkę przejmującą.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że zezwolenia dewizowe są co do zasady niezbywalne i nie przechodzą na następców prawnych.

Przedsiębiorca, który uzyskał wpis do rejestru działalności kantorowej, zamierza zawiesić wykonywanie tej działalności na okres 2 lat i 3 miesięcy. Czy takie zawieszenie jest dopuszczalne?

a) Tak, ale tylko wtedy, gdy zawieszenie dotyczy wszystkich jednostek przedsiębiorcy i uzyska on zgodę Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
b) Nie, okres zawieszenia nie może przekroczyć 2 lat, a po jego upływie organ prowadzący rejestr wykreśla przedsiębiorcę z rejestru, jeżeli nie wznowi on działalności. poprawna
c) Tak, jeżeli przedsiębiorca zawiadomi organ prowadzący rejestr o zawieszeniu w terminie 7 dni od dnia zawieszenia, a następnie przedłuży zawieszenie na kolejne 3 miesiące.

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności kantorowej na okres nie dłuższy niż 2 lata, z możliwością przedłużenia łącznie do 2 lat. Zawieszenie na okres dłuższy niż 2 lata jest niedopuszczalne. Po upływie okresu zawieszenia, w przypadku niewznowienia działalności, organ prowadzący rejestr z urzędu wykreśla przedsiębiorcę z rejestru. Obowiązek zawiadomienia o zawieszeniu w terminie 7 dni dotyczy każdego zawieszenia, ale nie zmienia limitu 2 lat. Prezes NBP nie wyraża zgody na zawieszenie działalności kantorowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 17c ust. 1 i 4

Pułapka: Łatwo przeoczyć, że maksymalny okres zawieszenia wynosi 2 lata, a nie 2 lata i 3 miesiące.

Przedsiębiorca, który został wykreślony z rejestru działalności kantorowej, może uzyskać ponowny wpis do rejestru:

a) po upływie 2 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu
b) niezwłocznie po usunięciu przyczyn wykreślenia
c) po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu poprawna

Dlaczego tak: Przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru, może uzyskać ponowny wpis nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o wykreśleniu. Nie przewidziano możliwości skrócenia tego okresu ani ponownego wpisu niezwłocznego po usunięciu przyczyn.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 17cb ust. 1

Pułapka: Mylenie okresu 3 lat z okresem 2 lat dotyczącym zawieszenia działalności kantorowej.

Przedsiębiorca prowadzący działalność kantorową zamierza dokonać w ciągu jednego dnia kilku transakcji kupna i sprzedaży wartości dewizowych. Który z obowiązków nie ciąży na nim na podstawie ustawy - Prawo dewizowe?

a) prowadzenie na bieżąco, w sposób trwały i ciągły oraz zgodny z przepisami, ewidencji wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej
b) wydawanie, w sposób zgodny z przepisami, dowodów kupna i sprzedaży, imiennych lub na okaziciela, przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych
c) uzyskiwanie, przed każdą transakcją, pisemnej zgody Prezesa Narodowego Banku Polskiego na jej przeprowadzenie poprawna

Dlaczego tak: Działalność kantorowa jest działalnością regulowaną, a przedsiębiorca ma obowiązek prowadzenia ewidencji operacji, wydawania dowodów kupna i sprzedaży oraz zapewnienia ciągłego kupna i sprzedaży wartości dewizowych w godzinach działalności kantoru. Ustawa nie wymaga uzyskiwania zgody Prezesa NBP na pojedyncze transakcje, gdyż działalność kantorowa jest dopuszczalna po dokonaniu wpisu do rejestru, a nie na podstawie indywidualnych zezwoleń.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 14 ust. 1

Pułapka: Niektórzy mogą sądzić, że każda transakcja wymaga odrębnej zgody organu, podczas gdy wystarczy wpis do rejestru.

Przedsiębiorca prowadzący działalność kantorową zamierza zawiesić jej wykonywanie na okres 2,5 roku. Czy jest to dopuszczalne i jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcy?

a) Tak, zawieszenie na 2,5 roku jest dopuszczalne, ponieważ okres nie podlega limitowi; przedsiębiorca powinien jedynie pisemnie zawiadomić organ prowadzący rejestr w terminie 7 dni od dnia zawieszenia, bez zgłaszania wznowienia.
b) Tak, zawieszenie na 2,5 roku jest dopuszczalne jako jednorazowe zawieszenie do 3 lat; przedsiębiorca powinien pisemnie zawiadomić organ prowadzący rejestr w terminie 14 dni od dnia zawieszenia, przedłużenia lub wznowienia.
c) Nie, zawieszenie na 2,5 roku jest niedopuszczalne, bo limit wynosi 2 lata; przedsiębiorca powinien pisemnie zawiadomić organ prowadzący rejestr w terminie 7 dni od dnia zawieszenia, przedłużenia lub wznowienia. poprawna

Dlaczego tak: Art. 17c ust. 1 Prawa dewizowego stanowi, że przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności kantorowej na okres nie dłuższy niż 2 lata, a w przypadku zawieszenia na okres krótszy niż 2 lata może przedłużyć ten okres łącznie do 2 lat. Zatem zawieszenie na 2,5 roku jest niedopuszczalne. Zgodnie z ust. 2, o zawieszeniu, przedłużeniu zawieszenia oraz o wznowieniu wykonywania działalności kantorowej przedsiębiorca ma obowiązek pisemnie zawiadomić organ prowadzący rejestr w terminie 7 dni od dnia zawieszenia, przedłużenia zawieszenia lub wznowienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 17c ust. 1 i 2

Pułapka: Pomylenie terminu zawiadomienia (7 dni) lub dopuszczalnego okresu zawieszenia (2 lata).

Rada Ministrów może wprowadzić ograniczenia w obrocie dewizowym w celu zapewnienia równowagi bilansu płatniczego. Jaki maksymalny okres obowiązywania takich ograniczeń przewiduje ustawa - Prawo dewizowe?

a) Bezterminowo, jeżeli trudności z bilansem płatniczym utrzymują się.
b) Nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia ich wejścia w życie, z zastrzeżeniem art. 62. poprawna
c) Nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia ich wejścia w życie, z możliwością przedłużenia.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy - Prawo dewizowe, ograniczenia wprowadzane w celu zapewnienia równowagi bilansu płatniczego lub stabilności waluty polskiej mogą obowiązywać do czasu przezwyciężenia trudności, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia ich wejścia w życie, z zastrzeżeniem art. 62. Wariant 12-miesięczny jest nieprawidłowy, gdyż ustawa przewiduje krótszy okres. Wariant bezterminowy również jest błędny, gdyż ustawa wprowadza maksymalny okres obowiązywania.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 10 ust. 3

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na dokładny limit czasu - 6 miesięcy, a nie 12, oraz na możliwość przedłużenia na podstawie art. 62.

Rada Ministrów planuje wprowadzić rozporządzeniem ograniczenia w obrocie dewizowym z zagranicą w celu zapewnienia stabilności waluty polskiej w związku z nagłymi wahaniami jej kursu. Jakie wymogi proceduralne musi spełnić Rada Ministrów, aby skutecznie wprowadzić takie ograniczenia?

a) Rada Ministrów musi zasięgnąć opinii Rady Polityki Pieniężnej, a ograniczenia mogą obowiązywać nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie, z zastrzeżeniem art. 62. poprawna
b) Wystarczy wydanie rozporządzenia, ponieważ stabilność waluty polskiej jest celem, który nie wymaga opinii innych organów, a ograniczenia mogą obowiązywać bezterminowo.
c) Rada Ministrów musi uzyskać zgodę Prezesa Narodowego Banku Polskiego, a ograniczenia mogą obowiązywać bezterminowo, bez konieczności zasięgania opinii Rady Polityki Pieniężnej.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 10 ust. 3 Prawa dewizowego Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rady Polityki Pieniężnej, może wprowadzić ograniczenia w celach wymienionych w ust. 1 pkt 3 i 4, czyli między innymi dla zapewnienia stabilności waluty polskiej. Ograniczenia te mogą obowiązywać nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie, z zastrzeżeniem art. 62. Wariant, według którego wystarcza samo rozporządzenie, a ograniczenia obowiązują bezterminowo, jest błędny, bo opinia Rady Polityki Pieniężnej jest obowiązkowa, a ustawa wprowadza limit czasowy. Wariant wymagający zgody Prezesa Narodowego Banku Polskiego jest błędny, gdyż ustawa takiej zgody nie przewiduje.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 10 ust. 1 i 3

Pułapka: Częstym błędem jest pominięcie obowiązku zasięgnięcia opinii Rady Polityki Pieniężnej lub uznanie, że ograniczenia mogą obowiązywać dłużej niż 6 miesięcy.

Rezydent dokonuje przekazu pieniężnego za granicę w wysokości 20 000 euro. Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, przekaz ten powinien być dokonany:

a) bezpośrednio do odbiorcy zagranicznego, jeżeli rezydent uprzednio zgłosi przekaz Narodowemu Bankowi Polskiemu
b) za pośrednictwem przedsiębiorcy prowadzącego kantor, jeżeli jest wpisany do rejestru działalności kantorowej
c) za pośrednictwem uprawnionego banku albo instytucji płatniczej świadczącej usługi płatnicze poprawna

Dlaczego tak: Rezydenci i nierezydenci są obowiązani dokonywać przekazów pieniężnych za granicę za pośrednictwem uprawnionych banków lub instytucji płatniczych oraz instytucji pieniądza elektronicznego uprawnionych do świadczenia usług płatniczych, jeżeli kwota przekazu przekracza równowartość 15 000 euro. Przekaz bezpośrednio do odbiorcy jest niedopuszczalny, a działalność kantorowa nie obejmuje pośredniczenia w przekazach pieniężnych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 25 ust. 1

Pułapka: Uznanie, że kantory mogą pośredniczyć w przekazach pieniężnych, podczas gdy jest to zastrzeżone dla banków i instytucji płatniczych.

Rezydent zamierza dokonać przekazu pieniężnego za granicę w wysokości 20 000 euro. Zgodnie z Prawem dewizowym, za pośrednictwem jakich podmiotów powinien dokonać tego przekazu?

a) Za pośrednictwem uprawnionego banku albo instytucji płatniczej uprawnionej do świadczenia usług płatniczych, a przy rozliczeniach w kraju także biura usług płatniczych, z pominięciem instytucji pieniądza elektronicznego.
b) Za pośrednictwem podmiotu prowadzącego działalność kantorową wpisanego do rejestru, także gdy nie jest bankiem ani instytucją płatniczą, ponieważ wpis kantorowy ma wystarczać do obsługi takich przekazów.
c) Za pośrednictwem uprawnionego banku, instytucji płatniczej albo instytucji pieniądza elektronicznego uprawnionych do świadczenia usług płatniczych, a przy rozliczeniach w kraju także biura usług płatniczych. poprawna

Dlaczego tak: Przy przekazach pieniężnych za granicę oraz rozliczeniach w kraju związanych z obrotem dewizowym, jeżeli kwota przekazu lub rozliczenia przekracza równowartość 15 000 euro, obowiązkowe jest korzystanie z usług uprawnionych banków, instytucji płatniczych oraz instytucji pieniądza elektronicznego uprawnionych do świadczenia usług płatniczych, a w przypadku rozliczeń w kraju również biur usług płatniczych. Wszystkie te podmioty muszą posiadać odpowiednie uprawnienia lub zezwolenia. Wariant pierwszy pomija instytucje pieniądza elektronicznego, a drugi błędnie dopuszcza działalność kantorową jako wystarczającą podstawę pośredniczenia w takich przekazach.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 25 ust. 1

Pułapka: Należy zapamiętać pełny katalog podmiotów oraz próg 15 000 euro.

Spółka z o.o. (rezydent) otrzymała indywidualne zezwolenie dewizowe na zawarcie umowy sprzedaży wartości dewizowych z kontrahentem z zagranicy. W trakcie realizacji umowy spółka zostaje przejęta przez inną spółkę (sukcesja uniwersalna). Które stwierdzenie dotyczące zezwolenia dewizowego jest prawidłowe?

a) Zezwolenie dewizowe przechodzi na spółkę przejmującą na podstawie ogólnych zasad sukcesji praw i obowiązków administracyjnych.
b) Zezwolenie dewizowe wygasa z mocy prawa, ale spółka przejmująca może dokończyć czynności na podstawie dotychczasowego zezwolenia w terminie 30 dni.
c) Zezwolenie dewizowe nie przechodzi na spółkę przejmującą, dlatego spółka przejmująca musi uzyskać nowe zezwolenie. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 6 ust. 4 Prawa dewizowego, udzielone spółce zezwolenie dewizowe nie przechodzi na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną, gdy spółka, która otrzymała zezwolenie, została przejęta przez inną spółkę lub wraz z inną spółką albo spółkami zawiąże nową spółkę. Oznacza to, że spółka przejmująca nie wstępuje w prawa wynikające z zezwolenia i musi wystąpić o nowe zezwolenie. Pozostałe warianty są niezgodne z tym przepisem - sukcesja nie obejmuje zezwoleń dewizowych, a przepis nie przewiduje okresu na dokończenie czynności.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 6 ust. 4

Pułapka: Łatwo założyć, że w razie przejęcia spółki zezwolenie przechodzi na następcę prawnego na zasadzie sukcesji uniwersalnej, ale prawo dewizowe wprost to wyłącza.

Spółka z o.o. z siedzibą w Polsce (rezydent) chce nabyć udziały w spółce z siedzibą w Szwajcarii (kraj trzeci). Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, czynność ta:

a) Nie podlega ograniczeniom ani obowiązkowi uzyskania zezwolenia dewizowego. poprawna
b) Podlega ograniczeniom i wymaga uzyskania indywidualnego zezwolenia dewizowego.
c) Podlega ograniczeniom niezależnie od formy zapłaty, także przy aporcie.

Dlaczego tak: Ograniczeniu z art. 9 pkt 7 lit. b podlega nabywanie przez rezydentów udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich. Kraje trzecie należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju traktuje się jednak na równi z państwami członkowskimi Unii Europejskiej (art. 2 ust. 2), a Szwajcaria jest członkiem OECD. Nabycie udziałów w spółce szwajcarskiej nie podlega więc ograniczeniom i nie wymaga zezwolenia dewizowego. Forma zapłaty, pieniężna czy aportowa, nie ma dla tej oceny znaczenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 9 pkt 7 lit. b w zw. z art. 2 ust. 2

Pułapka: Należy pamiętać, że ograniczenia obejmują nie tylko papiery wartościowe, ale także udziały w spółkach z krajów trzecich, a forma zapłaty nie ma znaczenia.

Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie, będąca rezydentem, zawiera umowę pożyczki z nierezydentem z siedzibą w Niemczech. Kwota pożyczki wynosi 20 000 euro. Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, czy spółka jest zobowiązana do dokonania przekazu pieniężnego za granicę za pośrednictwem uprawnionego banku lub instytucji płatniczej?

a) Nie, ponieważ obowiązek ten dotyczy wyłącznie przekazów związanych z obrotem towarowym, a pożyczka nie jest obrotem towarowym, więc nie musi być realizowana przez uprawniony bank.
b) Nie, ponieważ obowiązek ten dotyczy wyłącznie przekazów pieniężnych dokonywanych przez osoby fizyczne, a spółka z o.o. nie jest osobą fizyczną, więc nie podlega temu obowiązkowi.
c) Tak, ponieważ kwota przekazu przekracza równowartość 15 000 euro, a obowiązek ten dotyczy rezydentów dokonujących przekazów pieniężnych za granicę, w tym spółek z o.o. poprawna

Dlaczego tak: Obowiązek dokonywania przekazów pieniężnych za granicę za pośrednictwem uprawnionych banków lub instytucji płatniczych dotyczy rezydentów, gdy kwota przekazu przekracza równowartość 15 000 euro. Spółka z o.o. jest rezydentem, a kwota pożyczki przekracza ten limit, zatem obowiązek ma zastosowanie. Wariant wyłączający spółki jest błędny, gdyż obowiązek dotyczy wszystkich rezydentów, w tym osób prawnych. Wariant ograniczający do obrotu towarowego jest nieprawidłowy, gdyż dotyczy on wszelkich przekazów pieniężnych za granicę, nie tylko związanych z towarami.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 25 ust. 1

Pułapka: Należy pamiętać, że obowiązek dotyczy wszystkich rezydentów, nie tylko osób fizycznych, i nie jest ograniczony do obrotu towarowego.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (rezydent) zamierza nabyć udziały w spółce z siedzibą w Szwajcarii. Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, czynność ta:

a) nie podlega ograniczeniom, ponieważ Szwajcaria należy do OECD i jest traktowana na równi z państwami członkowskimi Unii Europejskiej poprawna
b) podlega ograniczeniu i wymaga uzyskania zezwolenia dewizowego, chyba że udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego
c) wymaga wyłącznie zgłoszenia do Prezesa Narodowego Banku Polskiego w terminie 14 dni od dokonania czynności, bez konieczności uzyskania zezwolenia dewizowego

Dlaczego tak: Ograniczeniu z art. 9 pkt 7 lit. b podlega nabywanie przez rezydentów udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach trzecich. Szwajcaria nie należy do Unii Europejskiej ani do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ale jest członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, a takie kraje trzecie traktuje się na równi z państwami członkowskimi Unii (art. 2 ust. 2). Czynność nie wymaga zatem zezwolenia dewizowego; ustawa nie przewiduje też dla niej obowiązku zgłoszenia do Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 9 pkt 7 lit. b w zw. z art. 2 ust. 2

Pułapka: Należy pamiętać, że ograniczenia dotyczą krajów trzecich, a nie wszystkich nierezydentów.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, będąca rezydentem, nabywa od nierezydenta z kraju trzeciego jednostki uczestnictwa w funduszu zbiorowego inwestowania mającego siedzibę w kraju trzecim. Czy czynność ta podlega ograniczeniom na podstawie ustawy - Prawo dewizowe?

a) Podlega wyłącznie wtedy, gdy wartość transakcji przekracza równowartość 10 000 euro.
b) Nie podlega ograniczeniom, ponieważ nabywanie jednostek funduszy z krajów trzecich nie jest objęte przepisem dewizowym.
c) Podlega ograniczeniom, ponieważ rezydent nabywa jednostki funduszu zbiorowego inwestowania z kraju trzeciego. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 9 pkt 7 lit. c ustawy - Prawo dewizowe, ograniczeniom podlega nabywanie przez rezydentów jednostek uczestnictwa w funduszach zbiorowego inwestowania mających siedzibę w krajach trzecich. Ograniczenie to ma charakter przedmiotowy i nie jest uzależnione od wartości transakcji, więc wartość 10 000 euro nie ma znaczenia. Odpowiedź wskazująca, że czynność nie podlega ograniczeniom, jest błędna, gdyż przepis wprost obejmuje taką czynność.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 9 pkt 7 lit. c

Pułapka: Uznanie, że ograniczenia dotyczą wyłącznie papierów wartościowych lub że istnieje limit kwotowy, podczas gdy ograniczenie ma charakter przedmiotowy.

W którym przypadku nie jest wymagane indywidualne zezwolenie dewizowe Prezesa Narodowego Banku Polskiego?

a) Rezydent zamierza wywieźć do kraju trzeciego zagraniczne środki płatnicze w celu podjęcia działalności gospodarczej w tym kraju.
b) Nierezydent z kraju trzeciego zamierza zbyć w kraju papiery wartościowe dłużne o terminie wykupu krótszym niż rok, które nabył za granicą.
c) Rezydent zamierza nabyć udziały w spółce z siedzibą w kraju trzecim, a czynność ta jest objęta ogólnym zezwoleniem dewizowym. poprawna

Dlaczego tak: Indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, w zakresie których nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono go na innych warunkach. Jeżeli czynność jest objęta ogólnym zezwoleniem dewizowym, zezwolenie indywidualne nie jest potrzebne. Zbycie w kraju przez nierezydenta z kraju trzeciego krótkoterminowych papierów dłużnych nabytych za granicą podlega ograniczeniu z art. 9 pkt 5 lit. a, a wywóz środków płatniczych na podjęcie działalności gospodarczej w kraju trzecim ograniczeniu z art. 9 pkt 4, więc obie te czynności zezwolenia wymagają.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 1 oraz art. 9 pkt 4 i 5 lit. a

Pułapka: Nietrafne uznanie, że samo objęcie czynności ogólnym zezwoleniem nie wyłącza obowiązku uzyskania indywidualnego, podczas gdy indywidualne jest potrzebne tylko wtedy, gdy ogólnego nie ma lub nie obejmuje danego przypadku.

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która zamierza prowadzić działalność kantorową, członkiem zarządu jest osoba prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo skarbowe. Czy spółka może uzyskać wpis do rejestru działalności kantorowej?

a) Tak, jeżeli spółka powoła się na zatarcie skazania członka zarządu, mimo że kazus opisuje go jako osobę prawomocnie skazaną
b) Tak, jeżeli spółka przedłoży zaświadczenie o niekaralności członka zarządu, mimo że faktycznie był on prawomocnie skazany
c) Nie, ponieważ członkowie organów zarządzających nie mogą być prawomocnie skazani za przestępstwo skarbowe poprawna

Dlaczego tak: Działalność kantorową może wykonywać osoba prawna lub jednostka organizacyjna, w której członkowie organów zarządzających nie zostali prawomocnie skazani za przestępstwo skarbowe ani za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Skoro w zarządzie spółki zasiada osoba prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe, warunek nie jest spełniony i wpis do rejestru nie może być dokonany. Samo zaświadczenie o niekaralności nie zmienia rzeczywistego stanu faktycznego, a zatarcie skazania oznaczałoby, że osoba nie jest już prawomocnie skazana, czego kazus nie zakłada.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 12 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Pominięcie instytucji zatarcia skazania, która przywraca stan niekaralności.

Zezwolenie dewizowe indywidualne jest wymagane, gdy czynność podlega ograniczeniu lub obowiązkowi, o których mowa w art. 5 ustawy - Prawo dewizowe, a odstąpienie od tego ograniczenia lub obowiązku:

a) dotyczy wyłącznie czynności dokonywanej między rezydentami, niezależnie od treści ogólnych zezwoleń dewizowych.
b) zostało objęte ogólnym zezwoleniem dewizowym i ma nastąpić zgodnie ze wszystkimi warunkami tego zezwolenia.
c) zostało objęte ogólnym zezwoleniem dewizowym, lecz ma nastąpić na innych warunkach niż w tym zezwoleniu. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo dewizowe, indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie, w którym nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono takiego zezwolenia, ale na innych warunkach niż te, na których ma nastąpić odstąpienie. Wariant dotyczący czynności wyłącznie między rezydentami jest błędny, gdyż ograniczenia z art. 5 dotyczą obrotu z zagranicą, a nie samych czynności między rezydentami. Wariant o spełnieniu wszystkich warunków ogólnego zezwolenia jest błędny, gdyż wtedy nie ma potrzeby uzyskiwania zezwolenia indywidualnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 1

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że zezwolenie indywidualne jest potrzebne tylko wtedy, gdy nie ma zezwolenia ogólnego - tymczasem potrzeba go również, gdy ogólne zezwolenie ma inne warunki.

Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane, gdy:

a) nierezydent z kraju trzeciego dokonuje w Polsce zakupu nieruchomości na cele mieszkalne, przy czym zakup ten nie jest objęty ograniczeniami dewizowymi i nie wymaga zezwolenia
b) przedsiębiorca rozpoczyna działalność kantorową w formie spółki jawnej, przy czym działalność ta wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej, a nie zezwolenia dewizowego
c) rezydent dokonuje czynności objętej ograniczeniem, na które nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono go na innych warunkach poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo dewizowe, indywidualne zezwolenie dewizowe jest wymagane na odstąpienie od ograniczenia lub obowiązku, o których mowa w art. 5, w zakresie, w którym nie udzielono ogólnego zezwolenia dewizowego albo udzielono go na innych warunkach. Zezwolenie dotyczy czynności podlegających ograniczeniom, a nie np. zakupu nieruchomości przez nierezydenta (chyba że podlega ograniczeniom) ani działalności kantorowej, która wymaga wpisu do rejestru, a nie zezwolenia dewizowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 8 ust. 1

Pułapka: Należy odróżnić zezwolenie dewizowe od innych form administracyjnych, takich jak wpis do rejestru działalności kantorowej.

Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, nierezydentem jest:

a) osoba fizyczna, która nie posiada obywatelstwa polskiego i nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, co oznacza, że aby być nierezydentem, trzeba spełnić oba te warunki jednocześnie, czyli brak polskiego obywatelstwa i brak miejsca zamieszkania w Polsce
b) osoba fizyczna posiadająca miejsce zamieszkania za granicą, a także osoba prawna mająca siedzibę za granicą, co oznacza, że dla osób fizycznych decydujące jest miejsce zamieszkania, a dla osób prawnych siedziba, niezależnie od obywatelstwa poprawna
c) osoba fizyczna posiadająca obywatelstwo obce, niezależnie od miejsca zamieszkania, co oznacza, że status nierezydenta zależy wyłącznie od posiadanego obywatelstwa, a nie od faktycznego miejsca pobytu

Dlaczego tak: Nierezydentem jest każda osoba, która nie jest rezydentem. Dla osób fizycznych decydujące jest miejsce zamieszkania za granicą, a dla osób prawnych siedziba za granicą. Wariant uzależniający status od obywatelstwa jest błędny, gdyż obywatelstwo nie ma znaczenia dla rezydencji dewizowej. Wariant wymagający braku obywatelstwa polskiego i braku miejsca zamieszkania w Polsce jest zawężający, ponieważ nierezydentem może być również osoba z obywatelstwem polskim, jeśli ma miejsce zamieszkania za granicą.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie pojęcia nierezydenta z obywatelstwem lub z definicją rezydencji podatkowej, podczas gdy dla celów dewizowych kluczowe jest miejsce zamieszkania lub siedziba.

Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, rezydentami są między innymi osoby fizyczne posiadające w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Która z poniższych osób fizycznych jest nierezydentem?

a) Osoba fizyczna nieposiadająca w Polsce miejsca zamieszkania, która przebywa w Polsce na podstawie wizy w celu podjęcia pracy. poprawna
b) Osoba fizyczna posiadająca w Polsce miejsce zamieszkania, która uzyskała zgodę na pobyt stały na terytorium innego państwa.
c) Osoba fizyczna posiadająca w Polsce miejsce zamieszkania, która przebywa w innym państwie przez okres dłuższy niż 183 dni w roku podatkowym.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo dewizowe, rezydentami są osoby fizyczne posiadające w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Osoba nieposiadająca w Polsce miejsca zamieszkania jest nierezydentem, nawet jeśli przebywa w Polsce czasowo, na przykład na podstawie wizy. Pozostałe wskazane osoby mają w Polsce miejsce zamieszkania, więc są rezydentami, niezależnie od długości pobytu za granicą czy posiadanej zgody na pobyt stały.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Pomylenie miejsca zamieszkania z pobytem czasowym lub z kryterium 183 dni, które jest istotne na gruncie prawa podatkowego, a nie dewizowego.

Zgodnie z ustawą - Prawo dewizowe, wartościami dewizowymi są między innymi:

a) Papiery wartościowe, których wartość jest wyrażona w walucie polskiej.
b) Krajowe środki płatnicze, czyli waluta polska.
c) Zagraniczne środki płatnicze, czyli waluty innych państw. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy - Prawo dewizowe wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, czyli waluty obce oraz dewizy, to jest papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego wystawione w walutach obcych, a także złoto dewizowe i platyna dewizowa. Krajowe środki płatnicze, w tym waluta polska, nie są wartościami dewizowymi. Papiery wartościowe wyrażone w walucie polskiej również nimi nie są.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo dewizowe (Dz.U. 2024 poz. 1131), art. 2 ust. 1 pkt 8 i 9

Pułapka: Uznanie, że wartości dewizowe obejmują walutę polską lub papiery wartościowe w walucie polskiej, podczas gdy ustawa definiuje je jako zagraniczne środki płatnicze.