Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Ustrój sądów administracyjnych, właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga i jej wymogi, termin i tryb wniesienia, autokontrola organu, wstrzymanie wykonania, wyroki i ich związanie, skarga kasacyjna i przymus adwokacko-radcowski z udziałem doradcy podatkowego, zażalenie, prawo pomocy, koszty, uchwały NSA.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 77 pytań.

Organ administracji publicznej, który otrzymał skargę na swoją decyzję, może dokonać autokontroli. W którym terminie organ może to uczynić?

  1. a) W terminie 7 dni od dnia otrzymania skargi
  2. b) W terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi poprawna
  3. c) W terminie 14 dni od dnia otrzymania skargi
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., organ, który otrzymał skargę, może w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania uwzględnić skargę w całości i wydać nową decyzję lub postanowienie. Termin 14 dni dotyczy terminu do wniesienia odwołania, a termin 7 dni to termin do wniesienia zażalenia. Autokontrola jest instytucją charakterystyczną dla postępowania sądowoadministracyjnego i ma na celu umożliwienie organowi samodzielnego naprawienia naruszenia prawa.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 3

Pułapka: Pomylenie terminu autokontroli z terminem do wniesienia odwołania lub zażalenia.

Organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, otrzymuje skargę i uzna ją w całości za zasadną. Jaki skutek wywołuje to w postępowaniu sądowoadministracyjnym?

  1. a) Organ wydaje decyzję uwzględniającą skargę, ale postępowanie przed sądem toczy się dalej, dopóki sąd nie umorzy postępowania
  2. b) Organ uchyla decyzję i orzeka co do istoty sprawy, a postępowanie przed sądem ulega umorzeniu poprawna
  3. c) Organ przekazuje skargę sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, a sąd rozpoznaje sprawę mimo uwzględnienia skargi
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Gdy organ uzna skargę w całości za zasadną, może uchylić zaskarżoną decyzję lub postanowienie i orzec co do istoty sprawy. W takim przypadku postępowanie przed sądem ulega umorzeniu, a sąd umarza postępowanie na podstawie przepisów o umorzeniu postępowania. Organ nie przekazuje wtedy skargi sądowi, lecz realizuje autokontrolę. Postępowanie przed sądem nie toczy się dalej, chyba że organ nie wykonał obowiązku, ale w opisanym stanie faktycznym wykonuje go.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 3

Pułapka: Należy odróżnić autokontrolę, która kończy postępowanie sądowe, od zwykłego przekazania skargi sądowi, które następuje, gdy organ nie uwzględni skargi.

Organ, który wydał zaskarżoną decyzję, otrzymuje skargę i w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania może wydać nową decyzję. Jest to przejaw:

  1. a) kontroli instancyjnej sprawowanej przez organ wyższego stopnia
  2. b) działania organu w trybie wznowienia postępowania administracyjnego
  3. c) autokontroli organu administracji publicznej poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Autokontrola polega na tym, że organ, który wydał zaskarżony akt, może w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi uwzględnić ją w całości, wydając nową decyzję, co jest przewidziane w ustawie. Kontrola instancyjna to rozpoznanie sprawy przez organ wyższej instancji, a wznowienie postępowania to odrębny nadzwyczajny tryb. Zatem tylko wskazanie autokontroli organu odpowiada treści przepisu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 3

Pułapka: Utożsamienie autokontroli z kontrolą instancyjną lub wznowieniem postępowania, które są instytucjami o innym charakterze.

Podatnik złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję organu podatkowego. Po otrzymaniu skargi organ stwierdził, że decyzja jest wadliwa i uchylił ją w całości, wydając nową decyzję. Jaki skutek dla postępowania sądowego ma ta czynność organu?

  1. a) Postępowanie sądowe toczy się dalej, a sąd bada zgodność z prawem nowej decyzji
  2. b) Organ może wstrzymać postępowanie sądowe do czasu uprawomocnienia się nowej decyzji
  3. c) Sąd umarza postępowanie, jeżeli skarga została uwzględniona w całości przez organ poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 54 § 3, jeżeli organ uwzględni skargę w całości, wydając nową decyzję, to sąd umarza postępowanie, gdy skarga została uwzględniona w całości. Postępowanie nie toczy się dalej, a organ nie ma kompetencji do wstrzymywania postępowania sądowego. Zatem wskazanie umorzenia postępowania przez sąd jest prawidłowe.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 3

Pułapka: Błędne założenie, że sąd bada nową decyzję lub że organ może wpływać na tok postępowania sądowego.

Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, powinna być wniesiona w terminie:

  1. a) czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji ostatecznej
  2. b) sześćdziesięciu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji ostatecznej
  3. c) trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji ostatecznej poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji ostatecznej. Termin czternastu dni nie jest właściwy dla skargi do sądu administracyjnego. Termin sześćdziesięciu dni również jest błędny, gdyż ustawa przewiduje krótszy termin.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 53 § 1

Pułapka: Pomylenie terminu na wniesienie skargi z terminem na wniesienie odwołania w postępowaniu administracyjnym, który wynosi 14 dni.

Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję wydaną w sprawie podatkowej powinna być wniesiona w terminie:

  1. a) 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu decyzji
  2. b) 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji
  3. c) 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Termin 14 dni dotyczy m.in. odpowiedzi na skargę kasacyjną, a termin 3 miesięcy nie jest przewidziany dla skargi na decyzję. Zatem właściwy jest termin 30 dni.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 53 § 1

Pułapka: Pomylenie terminu do wniesienia skargi (30 dni) z terminem do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną (14 dni) lub z terminem przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Skarga kasacyjna przysługuje od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, z wyłączeniem przypadków określonych w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3. Które z poniższych orzeczeń nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną?

  1. a) Wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalający skargę w całości.
  2. b) Postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej.
  3. c) Postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o umorzeniu postępowania z powodu cofnięcia skargi. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 173 § 1 ppsa, skarga kasacyjna przysługuje od wyroków i postanowień kończących postępowanie, z wyłączeniem m.in. przypadków z art. 161 § 1, czyli umorzenia postępowania z powodu cofnięcia skargi. Postanowienie o odrzuceniu skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej (art. 58 § 1 pkt 1) nie jest wyłączone spod zaskarżenia. Wyrok oddalający skargę jest zaskarżalny.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 173 § 1 w zw. z art. 161 § 1

Pułapka: Niewłaściwe przypisanie wyłączeń z art. 173 § 1 do konkretnych przypadków - trzeba znać katalog wyłączeń.

Skarżący wniósł skargę na decyzję organu podatkowego. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że decyzja jest rażąco wadliwa. Jak sąd administracyjny powinien potraktować ten wniosek?

  1. a) Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji tylko wtedy, gdy skarga została wniesiona w terminie, decyzja nie została jeszcze wykonana, a skarżący uprawdopodobni, że decyzja jest rażąco wadliwa.
  2. b) Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. poprawna
  3. c) Sąd wstrzymuje wykonanie decyzji zawsze, gdy skarżący uprawdopodobni, że decyzja jest rażąco wadliwa, i wykaże, że wykonanie decyzji może wyrządzić szkodę w majątku lub w interesie społecznym.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3). Jest to rozstrzygnięcie fakultatywne. Ustawa nie uzależnia wstrzymania od uprawdopodobnienia rażącej wadliwości decyzji ani od tego, czy decyzja została już wykonana.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 61 § 1 i § 3

Pułapka: Wstrzymanie wykonania jest fakultatywne i zależy od przesłanek szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a nie od rażącej wadliwości.

Spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu zaskarżyła decyzję organu podatkowego z siedzibą w Warszawie. Przed rozpoznaniem sprawy spółka przeniosła siedzibę do Krakowa. Który sąd pozostanie właściwy do rozpoznania sprawy?

  1. a) Wojewódzki sąd administracyjny w Warszawie, bo właściwość wyznacza siedziba organu z chwili wniesienia skargi, a zmiana siedziby spółki jej nie zmienia poprawna
  2. b) Wojewódzki sąd administracyjny w Poznaniu, bo przy skardze spółki z o.o. właściwość miejscową wyznacza wyłącznie jej siedziba ujawniona w KRS
  3. c) Wojewódzki sąd administracyjny w Krakowie, bo po zmianie siedziby spółki właściwość miejscowa przechodzi na sąd właściwy dla aktualnej siedziby strony
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skoro w chwili wniesienia skargi właściwy był sąd w Warszawie ze względu na siedzibę organu, to pozostaje on właściwy mimo późniejszej zmiany siedziby spółki. Sąd w Poznaniu nie był właściwy, bo właściwości nie wyznacza siedziba skarżącej spółki. Sąd w Krakowie nie staje się właściwy wskutek zmiany siedziby strony.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 14

Pułapka: Należy pamiętać o zasadzie perpetuatio fori, która wyłącza wpływ późniejszych zmian na właściwość sądu.

Strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie:

  1. a) Trzydziestu dni od doręczenia skargi kasacyjnej.
  2. b) Czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej. poprawna
  3. c) Siedmiu dni od doręczenia skargi kasacyjnej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi czternaście dni od doręczenia skargi kasacyjnej stronie, która jej nie wniosła. Po upływie tego terminu lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawia skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Termin siedmiu dni dotyczy usunięcia braków skargi kasacyjnej, a trzydzieści dni nie jest terminem przewidzianym w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 179

Pułapka: Pomylenie terminu na odpowiedź na skargę kasacyjną z terminem na usunięcie braków skargi kasacyjnej.

Strona wniosła skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przed przedstawieniem skargi wraz z aktami Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu strona skutecznie cofnęła skargę. Jak powinien postąpić wojewódzki sąd administracyjny?

  1. a) Przekazać skargę kasacyjną wraz z aktami Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu umorzenia postępowania.
  2. b) Odrzucić skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym z powodu jej skutecznego cofnięcia przez stronę.
  3. c) Umorzyć postępowanie kasacyjne na posiedzeniu niejawnym; na postanowienie przysługuje zażalenie. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Na podstawie art. 178a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny umorzy na posiedzeniu niejawnym postępowanie kasacyjne, jeżeli strona skutecznie cofnęła skargę kasacyjną przed jej przedstawieniem wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Odrzucenie skargi kasacyjnej byłoby nieprawidłowe, ponieważ skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej nie jest podstawą jej odrzucenia. Przekazanie sprawy NSA nie jest właściwe, gdyż w tej sytuacji to sąd pierwszej instancji jest władny do umorzenia postępowania kasacyjnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 178a

Pułapka: Częstym błędem jest uznanie, że cofnięcie skargi kasacyjnej zawsze prowadzi do odrzucenia przez WSA, tymczasem ustawodawca przewidział odrębną procedurę umorzenia.

Strona wniosła skargę na decyzję organu podatkowego i jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Wojewódzki sąd administracyjny, po doręczeniu skargi organowi, wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Która z poniższych sytuacji jest zgodna z ustawą?

  1. a) Sąd wstrzymuje wykonanie decyzji tylko na wniosek strony, jeżeli decyzja nie została jeszcze wykonana, a strona uprawdopodobni, że wykonanie spowoduje skutki prawne.
  2. b) Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. poprawna
  3. c) Sąd wstrzymuje wykonanie decyzji na posiedzeniu niejawnym, jednak może to uczynić dopiero po otrzymaniu odpowiedzi organu na skargę.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Postanowienie takie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5) i nie jest to uzależnione od wpłynięcia odpowiedzi organu na skargę. Ustawa nie wymaga też uprawdopodobnienia dalszych skutków prawnych wykonania decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 61 § 3 i § 5

Pułapka: Pomylenie przesłanek wstrzymania z przesłankami zawieszenia postępowania lub myślenie, że konieczna jest odpowiedź organu.

Strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale w skardze nie wskazała podstaw kasacyjnych ani ich uzasadnienia. Jak powinien postąpić Naczelny Sąd Administracyjny?

  1. a) Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna skargę kasacyjną, ponieważ braki formalne nie stanowią przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy.
  2. b) Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną, ponieważ skarga niespełniająca wymogów formalnych jest niedopuszczalna. poprawna
  3. c) Naczelny Sąd Administracyjny wezwie stronę do uzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, a po bezskutecznym upływie terminu odrzuci skargę.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Brak podstaw kasacyjnych lub ich uzasadnienia stanowi brak istotny, który nie podlega uzupełnieniu w trybie wezwania, lecz skutkuje odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd wojewódzki, wniesiona została po terminie lub z innych przyczyn jest niedopuszczalna (art. 178 p.p.s.a.). W związku z tym wariant drugi błędnie zakłada możliwość uzupełnienia braków, a wariant trzeci błędnie dopuszcza merytoryczne rozpoznanie skargi dotkniętej takim brakiem.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 176 i art. 178

Pułapka: Pomylenie braków formalnych skargi kasacyjnej z brakami usuwanymi w trybie art. 49 p.p.s.a.

W jakiej formie wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?

  1. a) Zarządzeniem przewodniczącego wydziału, wydanym z urzędu po wysłuchaniu stron
  2. b) Postanowieniem wydanym z urzędu na rozprawie, po obowiązkowym wysłuchaniu organu
  3. c) Postanowieniem wydanym na wniosek skarżącego, także na posiedzeniu niejawnym poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Postanowienia te sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5). Ustawa nie przewiduje ani formy zarządzenia przewodniczącego, ani działania z urzędu przez sąd w tym trybie, ani obowiązku rozpoznania sprawy na rozprawie lub po wysłuchaniu organu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 61 § 3 i § 5

Pułapka: Często myli się formę wstrzymania wykonania (postanowienie) z zarządzeniem, a także pomija się, że sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

W jakim składzie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie?

  1. a) W składzie trzech sędziów poprawna
  2. b) W składzie siedmiu sędziów
  3. c) W składzie jednego sędziego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada jest taka, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów. Skład jednego sędziego przewidziany jest dla posiedzeń niejawnych, a skład siedmiu sędziów dla rozstrzygania zagadnień prawnych. Wyjątki od składu trzyosobowego mogą wynikać z przepisów szczególnych, ale nie dotyczą one omawianej zasady ogólnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 181 § 1

Pułapka: Pomylenie składu na rozprawie ze składem na posiedzeniu niejawnym lub ze składem siedmioosobowym.

W którym terminie należy wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję ostateczną wydaną w drugiej instancji?

  1. a) W terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji
  2. b) W terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji poprawna
  3. c) W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Termin sześciu miesięcy dotyczy wyłącznie prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka (art. 53 § 3). Termin czternastu dni to termin do wniesienia odwołania w postępowaniu podatkowym, a nie skargi do sądu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 53 § 1 i § 3

Pułapka: Pomylenie terminu 30 dni z terminem 6 miesięcy, który ma zastosowanie po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.

W którym terminie strona może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, jeżeli nie przysługuje od niej odwołanie?

  1. a) W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji
  2. b) W terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji poprawna
  3. c) W terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji, jeżeli nie przysługuje od niej odwołanie. Termin czternastodniowy dotyczy zażalenia na postanowienie, a nie skargi. Termin sześćdziesięciodniowy nie jest przewidziany w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla skargi na decyzję.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 53 § 1

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu do wniesienia skargi (30 dni) z terminem do wniesienia zażalenia (14 dni) lub z terminem do wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym (14 dni).

W sprawie dotyczącej skargi na decyzję organu podatkowego, strona niebędąca adwokatem ani radcą prawnym, ale będąca doradcą podatkowym, wnosi skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Która ocena jest prawidłowa?

  1. a) Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ doradca podatkowy nie może sporządzić jej w sprawie podatkowej ani dla siebie, ani jako pełnomocnik strony.
  2. b) Skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy doradca podatkowy sporządza ją jako pełnomocnik strony, bo we własnej sprawie ustawa wymaga adwokata lub radcy prawnego.
  3. c) Skarga kasacyjna jest dopuszczalna, ponieważ doradca podatkowy może sporządzić ją w sprawie obowiązków podatkowych także dla siebie jako strony, bez działania przez innego pełnomocnika. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Od 1 marca 2026 r. art. 175 § 3 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala doradcy podatkowemu sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc także w sprawie decyzji organu podatkowego. Przepis nie ogranicza tego uprawnienia do sytuacji, w której doradca działa jako pełnomocnik, więc może on sporządzić skargę kasacyjną również we własnej sprawie. Wariant całkowicie wykluczający doradcę podatkowego oraz wariant wprowadzający wymóg działania wyłącznie jako pełnomocnik nie mają oparcia w ustawie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 3 pkt 1

Pułapka: Błędne założenie, że doradca podatkowy może sporządzać skargi kasacyjne tylko jako pełnomocnik, a nie jako strona.

W sprawie podatkowej organ podatkowy po otrzymaniu skargi na swoją decyzję nie uwzględnił jej w terminie 30 dni. Jaki jest dalszy tryb postępowania?

  1. a) Organ przekazuje skargę organowi wyższego stopnia, który rozpoznaje ją jako zażalenie
  2. b) Organ przekazuje skargę wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu właściwemu do jej rozpoznania poprawna
  3. c) Organ pozostawia skargę bez rozpoznania i zawiadamia skarżącego o konieczności wniesienia odwołania
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli organ nie uwzględni skargi w całości, ma obowiązek przekazać skargę wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu właściwemu do jej rozpoznania, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ nie przekazuje skargi organowi wyższego stopnia, bo skarga nie jest środkiem odwoławczym, ani nie pozostawia jej bez rozpoznania. Zatem przekazanie skargi sądowi jest prawidłowe.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 2

Pułapka: Mylenie skargi do sądu administracyjnego z odwołaniem w postępowaniu administracyjnym, które rozpoznaje organ wyższego stopnia.

W sprawie ze skargi na decyzję organu podatkowego, po wydaniu wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny, jedna ze stron wniosła skargę kasacyjną. Kiedy wyrok tego sądu staje się prawomocny w części niezaskarżonej?

  1. a) Z chwilą wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny
  2. b) Z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej poprawna
  3. c) Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części. Zatem prawomocność części niezaskarżonej nie czeka na wyrok NSA ani na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, lecz następuje po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 168 § 3

Pułapka: Błędne przekonanie, że prawomocność częściowa wymaga rozstrzygnięcia NSA.

W sprawie ze skargi na decyzję organu podatkowego wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego stał się prawomocny. Który podmiot jest związany tym wyrokiem?

  1. a) Tylko sąd, który wydał wyrok, oraz organ administracji, którego działanie zaskarżono.
  2. b) Wszystkie organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne, ale tylko w granicach związania określonych w ustawie. poprawna
  3. c) Wyłącznie strony postępowania, natomiast organy administracji nie są związane, gdyż działają na podstawie przepisów prawa materialnego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale także inne sądy administracyjne oraz organy administracji publicznej, przy czym związanie to ma charakter przedmiotowy i podmiotowy określony w ustawie. Nie jest tak, że związany jest wyłącznie sąd orzekający i organ zaskarżony, gdyż skutek ten rozciąga się na całe postępowanie administracyjne i sądowe w danej sprawie. Z kolei pogląd, że strony nie są związane, jest oczywiście błędny, bo wyrok kształtuje sytuację prawną stron i organów.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 170 i art. 171

Pułapka: Często zapomina się, że związanie wyrokiem dotyczy nie tylko organu, który wydał zaskarżony akt, ale także innych organów i sądów, oczywiście w granicach sprawy osądzonej.

W sprawie ze skargi na decyzję podatkową doradca podatkowy sporządził skargę kasacyjną, ale nie dołączył pełnomocnictwa. Jakie czynności powinien podjąć sąd?

  1. a) Wezwać stronę do usunięcia braków w terminie czternastu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
  2. b) Odrzucić skargę kasacyjną bez wzywania do uzupełnienia braków.
  3. c) Wezwać stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony, co obejmuje również dołączenie pełnomocnictwa. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu w tym trybie. Odrzucenie bez wezwania byłoby przedwczesne, a termin czternastu dni dotyczy odpowiedzi na skargę kasacyjną, a nie usunięcia braków.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 177a

Pułapka: Pomylenie terminu na usunięcie braków skargi kasacyjnej z terminem na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

W trakcie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej. Sąd uwzględnił wniosek. Jaki jest skutek postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji?

  1. a) Wstrzymanie wykonania zawiesza postępowanie administracyjne w sprawie, przez co organ nie może podejmować dalszych czynności, a terminy procesowe nie biegną do czasu rozstrzygnięcia skargi.
  2. b) Decyzja traci moc obowiązującą i zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego, więc nie może stanowić podstawy żadnych czynności organów administracji ani wywoływać skutków prawnych.
  3. c) Decyzja nie może być wykonywana do czasu utraty mocy wstrzymania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej; samo wstrzymanie ma charakter tymczasowy. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego (art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wstrzymanie wykonania działa jako środek tymczasowy zabezpieczający skargę przed skutkami wykonania aktu. Wstrzymanie traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6), więc decyzja nie może być wykonywana do tego momentu. Wstrzymanie nie pozbawia decyzji mocy obowiązującej ani nie eliminuje jej z obrotu prawnego. Nie zawiesza też postępowania administracyjnego, które zakończyło się już wydaniem tej decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 61 § 3 i § 6

Pułapka: Wstrzymanie wykonania nie jest równoznaczne z uchyleniem decyzji czy zawieszeniem postępowania administracyjnego - to jedynie tymczasowe wstrzymanie jej wykonalności.

W wyniku autokontroli organ uwzględnił skargę w całości i wydał nową decyzję, która nie narusza prawa. Jakie skutki wywołuje to dla postępowania sądowego?

  1. a) Sąd odrzuca skargę, ponieważ nowa decyzja nie jest zaskarżalna
  2. b) Sąd rozpoznaje skargę, gdyż autokontrola nie ma wpływu na postępowanie sądowe
  3. c) Sąd umarza postępowanie, ponieważ skarga straciła przedmiot poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Jeżeli organ uwzględni skargę w całości i wyda nową decyzję, która nie narusza prawa, wojewódzki sąd administracyjny umarza postępowanie, ponieważ skarga stała się bezprzedmiotowa. Nowa decyzja może być jednak zaskarżona do sądu, jeśli strona nie jest nią zadowolona. Odrzucenie skargi następuje w przypadkach formalnych, a nie z powodu autokontroli. Rozpoznanie skargi byłoby pozbawione sensu, gdyż skarga dotyczyła już nieistniejącej decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3

Pułapka: Należy pamiętać, że autokontrola prowadzi do umorzenia postępowania, a nie do odrzucenia skargi.

Właściwość do rozpoznania skargi na działalność konsula ustala się według siedziby:

  1. a) konsula, którego działalność zaskarżono, jako organu, którego działanie jest przedmiotem skargi
  2. b) Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jest sądem właściwym do rozpoznania skargi w pierwszej instancji
  3. c) urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Art. 13 § 2a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych, jest właściwy do rozpoznania skargi na działalność konsula. Wariant odwołujący się do siedziby konsula jest błędny, gdyż konsul działa za granicą i nie ma siedziby na obszarze właściwości żadnego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w pierwszej instancji w sprawach skarg na działalność konsula, gdyż właściwość ta należy wyłącznie do wojewódzkich sądów administracyjnych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 13 § 2a

Pułapka: Przyjęcie, że właściwość ustala się według siedziby organu, którego działalność zaskarżono, podczas gdy przepis szczególny przewiduje wyjątek dla skarg na działalność konsula.

Strona wniosła zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kiedy sąd ten przedstawia akta sprawy wraz z zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu?

  1. a) Po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom, a odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do NSA w terminie siedmiu dni od doręczenia zażalenia. poprawna
  2. b) Po upływie terminu do wniesienia odpowiedzi na zażalenie, który wynosi czternaście dni od doręczenia zażalenia, a następnie akta są przekazywane do NSA.
  3. c) Niezwłocznie po otrzymaniu zażalenia, a odpowiedź na zażalenie jest składana do WSA, który przekazuje ją wraz z aktami w terminie siedmiu dni.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 195 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni od doręczenia zażalenia. Nie jest prawdą, że akta są przedstawiane niezwłocznie po otrzymaniu zażalenia, ani że termin na odpowiedź wynosi czternaście dni.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 195 § 1

Pułapka: Często mylnie przyjmuje się, że odpowiedź na zażalenie składa się do sądu pierwszej instancji, a termin na jej wniesienie jest dłuższy niż siedem dni.

Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli skarga została wniesiona po upływie terminu. Czy w takim przypadku strona ma prawo wnieść zażalenie na to postanowienie?

  1. a) Tak, ale tylko wtedy, gdy skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego
  2. b) Tak, zażalenie przysługuje na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej poprawna
  3. c) Nie, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest ostateczne
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie to nie jest ostateczne, a możliwość wniesienia zażalenia nie jest uzależniona od tego, kto sporządził skargę kasacyjną. Zażalenie przysługuje bowiem na postanowienia wymienione w art. 194, w tym na odrzucenie skargi kasacyjnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 194 § 1 pkt 7

Pułapka: Uznanie, że odrzucenie skargi kasacyjnej jest ostateczne, podczas gdy przepis wprost przewiduje zażalenie.

Wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną po terminie. Strona uważa, że odrzucenie było bezpodstawne. Jaki środek prawny przysługuje stronie?

  1. a) Skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ponieważ postanowienie to kończy postępowanie w sprawie i może być zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  2. b) Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. poprawna
  3. c) Skarga o wznowienie postępowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest prawomocne i może być wzruszone tylko w tym nadzwyczajnym trybie.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej (art. 194 § 1 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i wnosi się je w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2). Skarga kasacyjna przysługuje od wyroków i postanowień kończących postępowanie, a nie od postanowienia o odrzuceniu środka odwoławczego. Skarga o wznowienie postępowania służy w przypadkach z art. 271-273 i nie zastępuje zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 194 § 1 pkt 7 i § 2

Pułapka: Często myli się środki zaskarżenia: na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej służy zażalenie, a nie skarga kasacyjna czy wznowienie postępowania.

Wojewódzki sąd administracyjny wydał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę, która nie ustanowiła pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Na to postanowienie strona złożyła zażalenie. Czy zażalenie jest dopuszczalne?

  1. a) Nie, na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie przysługuje zażalenie, ponieważ skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku, a nie od postanowienia.
  2. b) Tak, ale tylko wtedy, gdy skarga kasacyjna została odrzucona z powodu jej wniesienia po terminie.
  3. c) Tak, zażalenie przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Artykuł 194 § 1 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost wymienia postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wśród postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie przysługuje niezależnie od podstawy odrzucenia, a więc zarówno przy niedochowaniu wymogu sporządzenia skargi przez uprawniony podmiot, jak i przy uchybieniu terminowi. Twierdzenie, że zażalenie w ogóle nie przysługuje, oraz twierdzenie wiążące je wyłącznie z uchybieniem terminowi są sprzeczne z tym przepisem.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 194 § 1 pkt 7

Pułapka: Błędne przekonanie, że odrzucenie skargi kasacyjnej jest końcowym rozstrzygnięciem i nie podlega zaskarżeniu.

Wojewódzki sąd administracyjny wydał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Strona, która wniosła skargę, chce zaskarżyć to postanowienie. Który środek prawny przysługuje stronie?

  1. a) Zażalenie do innego składu wojewódzkiego sądu administracyjnego.
  2. b) Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. poprawna
  3. c) Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61. Skarga kasacyjna nie przysługuje na postanowienia kończące postępowanie, a zażalenie do innego składu sądu administracyjnego nie jest przewidziane w ustawie.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 194 § 1 pkt 2

Pułapka: Pomylenie zażalenia ze skargą kasacyjną, która przysługuje tylko od wyroków i niektórych postanowień kończących postępowanie.

Wojewódzki sąd administracyjny wydał wyrok uwzględniający skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Organ administracji, ponownie rozpoznając sprawę, wydał decyzję zgodną z wytycznymi sądu. Która z poniższych ocen jest prawidłowa?

  1. a) Organ nie jest związany oceną prawną, jeżeli sąd nie wskazał wprost konkretnych przepisów, które należy zastosować przy ponownym rozpoznaniu sprawy, bo tylko taka szczegółowa instrukcja miałaby charakter wiążący.
  2. b) Organ jest związany wyłącznie sentencją wyroku, a nie oceną prawną przedstawioną w uzasadnieniu, dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy może oprzeć decyzję na odmiennej wykładni tych samych przepisów.
  3. c) Organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku, ale może wydać decyzję odmienną, jeśli zmienił się stan prawny lub faktyczny, co wymaga uzasadnienia odstąpienia od tej oceny. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Z art. 153 p.p.s.a. wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organ w sprawie. Związanie nie ogranicza się do sentencji, lecz obejmuje także ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu. Nie zależy też od tego, czy sąd wskazał konkretne przepisy do zastosowania. Jeżeli po wydaniu wyroku zmienił się stan prawny lub faktyczny, organ może odstąpić od wcześniejszej oceny, ale powinien to wyraźnie uzasadnić.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 153

Pułapka: Zawężenie związania wyłącznie do sentencji, podczas gdy wiąże również uzasadnienie w zakresie oceny prawnej.

Wojewódzki sąd administracyjny wydał wyrok, w którym uchylił decyzję organu. Wyrok ten jest prawomocny. Która z poniższych czynności jest dopuszczalna na podstawie przepisów p.p.s.a.?

  1. a) Organ administracji może złożyć skargę o wznowienie postępowania sądowego, jeżeli wyrok został wydany na podstawie fałszywego dowodu. poprawna
  2. b) Organ administracji może wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, które wywołały rozbieżności w orzecznictwie.
  3. c) Organ administracji może wnieść skargę kasacyjną od prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem przysługuje w przypadkach określonych w ustawie, w tym gdy orzeczenie zostało oparte na podrobionym lub przerobionym dokumencie albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 270 i art. 273 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ administracji, będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego, może z takiej skargi skorzystać. Z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej przepisy prawne występują tylko podmioty wymienione w art. 264 § 2, wśród których nie ma organu administracji. Skarga kasacyjna przysługuje zaś od orzeczeń nieprawomocnych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 270 i art. 273 § 1 pkt 1

Pułapka: Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a skarga kasacyjna służy od orzeczeń nieprawomocnych.

Wojewódzki sąd administracyjny wydał wyrok, w którym uchylił decyzję organu podatkowego. Po uprawomocnieniu się wyroku organ ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję zgodną z oceną prawną sądu. Strona, niezadowolona z nowej decyzji, rozważa wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

  1. a) Nowa decyzja jest wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, więc strona może wnieść skargę, ale sąd nie może uchylić decyzji, jeśli jest zgodna z wytycznymi.
  2. b) Nowa decyzja nie może być zaskarżona, ponieważ sąd już raz uchylił decyzję i sprawa została prawomocnie zakończona.
  3. c) Nowa decyzja może być zaskarżona, a sąd, rozpoznając skargę, jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Po uchyleniu decyzji przez sąd i ponownym rozpoznaniu sprawy organ wydaje nową decyzję, która może być zaskarżona do sądu. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna zawarta w wyroku sądu wiąże zarówno organ, jak i sąd w dalszym postępowaniu. Wariant o braku możliwości zaskarżenia jest błędny, bo nowa decyzja jest odrębnym aktem i przysługuje od niej skarga. Wariant o tym, że sąd nie może uchylić decyzji zgodnej z wytycznymi, jest błędny, bo sąd może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi inne naruszenia.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 153

Pułapka: Błędne przekonanie, że po uchyleniu decyzji sprawa jest zakończona, podczas gdy postępowanie administracyjne toczy się dalej i nowa decyzja podlega kontroli.

Wojewódzki sąd administracyjny wyrokiem oddalił skargę na decyzję organu podatkowego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzi nieważność postępowania. Jaki będzie zakres wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego?

  1. a) Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. poprawna
  2. b) Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok tylko w zaskarżonej części, jeżeli nieważność postępowania dotyczy tej części.
  3. c) Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok w całości, nawet w części niezaskarżonej, i orzeknie co do istoty sprawy.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 186 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. Wariant pierwszy błędnie dodaje obowiązek orzeczenia co do istoty, a wariant drugi błędnie ogranicza uchylenie do części zaskarżonej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 186

Pułapka: Nieważność postępowania rozciąga skutek wyroku kasacyjnego na całość orzeczenia, także poza granice zaskarżenia.

Wojewódzki sąd administracyjny wyrokiem uchylił decyzję organu. Organ nie zgodził się z wyrokiem i ponownie wydał decyzję, która jest niezgodna z oceną prawną sądu. Strona zaskarżyła nową decyzję do sądu administracyjnego. Jaki skutek powinien wyciągnąć sąd rozpoznający sprawę?

  1. a) Sąd powinien stwierdzić nieważność decyzji z urzędu, przyjmując, że każde odstąpienie przez organ od oceny prawnej sądu stanowi wadę nieważności z art. 156 k.p.a.
  2. b) Sąd powinien umorzyć postępowanie, uznając, że wcześniejszy wyrok zamknął sprawę prawomocnie, a nowa decyzja organu nie podlega już odrębnej kontroli sądu.
  3. c) Sąd powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi do ponownego rozpoznania, uznając, że naruszono związanie oceną prawną z art. 153 p.p.s.a. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.). Wydanie decyzji sprzecznej z tą oceną jest naruszeniem prawa, które sąd stwierdza przez uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Samo naruszenie art. 153 p.p.s.a. nie oznacza jednak nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Nie ma też podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ nowa decyzja jest odrębnym aktem i podlega kontroli sądu administracyjnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 153 i art. 145 § 1 pkt 1

Pułapka: Naruszenie związania oceną prawną sądu skutkuje nieważnością decyzji, a nie tylko jej wzruszalnością.

Wojewódzki sąd administracyjny wyrokiem uchylił decyzję organu podatkowego. Organ, wykonując wyrok, ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję zgodną z wytycznymi sądu. Podatnik złożył skargę na nową decyzję, podnosząc zarzuty, które nie były przedmiotem oceny w pierwszym wyroku. Czy sąd rozpoznający skargę na nową decyzję jest związany wykładnią prawa dokonaną w pierwszym wyroku?

  1. a) Tak, ponieważ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania z uzasadnienia pierwszego wyroku wiążą organ oraz sąd przy ponownym rozpoznaniu tej samej sprawy. poprawna
  2. b) Nie, ponieważ po wydaniu nowej decyzji sąd miałby oceniać sprawę tak, jakby wcześniejszy wyrok nie zapadł, a granice skargi wyłączałyby związanie poprzednią wykładnią.
  3. c) Tak, ale wyłącznie co do poglądów zawartych w sentencji pierwszego wyroku, ponieważ uzasadnienie miałoby znaczenie jedynie motywacyjne i nie wiązałoby sądu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Związanie wykładnią prawa wynika z art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku wiążą zarówno organ, jak i sąd rozpoznający sprawę po ponownym przekazaniu. Związanie nie ogranicza się do sentencji, lecz obejmuje ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Nowa decyzja wydana po uchyleniu poprzedniej jest elementem dalszego toku tej samej sprawy, dlatego zarzuty sprzeczne z wcześniejszą wykładnią sądu nie mogą zostać skutecznie uwzględnione. Wariant b błędnie zakłada, że nowa decyzja otwiera postępowanie wolne od związania pierwszym wyrokiem. Wariant c błędnie ogranicza związanie do sentencji, podczas gdy art. 153 p.p.s.a. odnosi je do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 153

Pułapka: Najczęściej mylnie przyjmuje się, że związanie dotyczy tylko sentencji wyroku, podczas gdy wiąże także uzasadnienie.

Wojewódzki sąd administracyjny wyrokiem uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Organ administracji, po otrzymaniu wyroku, ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję, która jest niezgodna z oceną prawną zawartą w wyroku. Jakie skutki wywołuje wydanie takiej decyzji?

  1. a) Decyzja pozostaje w obrocie tylko do czasu, gdy organ nadzoru stwierdzi jej nieważność w trybie administracyjnym z powodu naruszenia wyroku sądu.
  2. b) Decyzja nie wywołuje skutków od chwili wydania, ponieważ samo naruszenie oceny prawnej sądu powoduje jej nieważność z mocy prawa.
  3. c) Decyzja pozostaje w obrocie; strona może wnieść skargę, a sąd może ją uchylić i wymierzyć organowi grzywnę. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organ (art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Decyzja wydana wbrew nim pozostaje w obrocie prawnym do czasu jej wzruszenia: strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, a sąd uchyla taką decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 1). W razie niewykonania wyroku sąd może ponadto wymierzyć organowi grzywnę (art. 154 § 1). Ustawa nie przewiduje nieważności takiej decyzji z mocy prawa ani stwierdzenia jej nieważności wyłącznie z tej przyczyny w trybie administracyjnym.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 i art. 154 § 1

Pułapka: Naruszenie oceny prawnej sądu powoduje nieważność decyzji z mocy prawa, nie tylko jej wzruszalność.