Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl
Zaloguj się Załóż konto

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Ustrój sądów administracyjnych, właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga i jej wymogi, termin i tryb wniesienia, autokontrola organu, wstrzymanie wykonania, wyroki i ich związanie, skarga kasacyjna i przymus adwokacko-radcowski z udziałem doradcy podatkowego, zażalenie, prawo pomocy, koszty, uchwały NSA.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 77 pytań.

Adwokat złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd administracyjny uwzględnił wniosek. Jaki jest skutek tego orzeczenia?

  1. a) Strona jest zwolniona tylko od opłat sądowych, z wyłączeniem wydatków.
  2. b) Strona jest zwolniona zarówno od opłat sądowych, jak i od wydatków. poprawna
  3. c) Strona jest zwolniona tylko od wydatków, z wyłączeniem opłat sądowych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawo pomocy w zakresie częściowym może polegać na zwolnieniu tylko od opłat sądowych, tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, a także na samym ustanowieniu pełnomocnika (art. 245 § 3). Skoro wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych i został uwzględniony, strona jest zwolniona zarówno od opłat, jak i od wydatków. Zwolnienie w zakresie węższym musiałoby wynikać z treści postanowienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 211 i art. 245 § 3

Pułapka: Pomylenie zakresu prawa pomocy: zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje kosztów zastępstwa procesowego, a zakres częściowy może być ograniczony.

Doradca podatkowy, reprezentując stronę w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wnosi skargę na decyzję organu podatkowego. Który z wymogów skargi jest obligatoryjny?

  1. a) wskazanie adwokata lub radcy prawnego, który będzie reprezentować stronę
  2. b) wskazanie zaskarżonej decyzji i oznaczenie organu, który ją wydał poprawna
  3. c) przedstawienie dowodów na poparcie skargi
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga powinna zawierać m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu, oznaczenie organu, którego działalność jest przedmiotem skargi, oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przedstawienie dowodów nie jest wymogiem skargi, choć może być załączone. Wskazanie adwokata lub radcy prawnego nie jest obowiązkowe, gdyż stronę może reprezentować również doradca podatkowy.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 57 § 1

Pułapka: Uznanie, że skarga musi zawierać dowody lub że wymagany jest przymus adwokacko-radcowski, podczas gdy doradca podatkowy może reprezentować stronę samodzielnie.

Doradca podatkowy reprezentuje stronę przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Po wydaniu niekorzystnego wyroku strona chce wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Czy doradca podatkowy może samodzielnie sporządzić i wnieść skargę kasacyjną?

  1. a) Tak, gdy sprawa należy do zakresu z art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a., czyli dotyczy obowiązków z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym. poprawna
  2. b) Tak, lecz tylko wtedy, gdy doradca podatkowy działa także jako adwokat albo radca prawny i korzysta z tych odrębnych uprawnień zawodowych.
  3. c) Nie, bo skargę kasacyjną do NSA może sporządzić wyłącznie adwokat albo radca prawny, także w sprawach podatkowych i celnych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna co do zasady powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1). Od 1 marca 2026 r. art. 175 § 3 pkt 1 pozwala doradcy podatkowemu sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc w sprawach obowiązków podatkowych i celnych, opłat objętych Ordynacją podatkową, egzekucji administracyjnej tych obowiązków oraz obowiązków informacyjnych, sprawozdawczych i raportowych. Poza tym zakresem doradca podatkowy skargi kasacyjnej sporządzić nie może, a posiadanie dodatkowo tytułu adwokata lub radcy prawnego nie jest wymagane.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 1 i § 3 pkt 1

Pułapka: Często zapomina się, że przymus adwokacko-radcowski obejmuje także doradców podatkowych.

Doradca podatkowy zamierza sporządzić skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Czy doradca podatkowy ma do tego uprawnienie?

  1. a) Nie, ponieważ skargę kasacyjną może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, a doradca podatkowy nie posiada takich uprawnień procesowych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
  2. b) Tak, w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc także w sprawie zobowiązania w podatku od towarów i usług. poprawna
  3. c) Tak, w każdej sprawie rozpoznawanej przez wojewódzki sąd administracyjny, bez ograniczeń przedmiotowych, gdyż doradca podatkowy jest pełnoprawnym pełnomocnikiem we wszystkich postępowaniach sądowoadministracyjnych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Od 1 marca 2026 r. art. 175 § 3 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala doradcy podatkowemu sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym. Obejmuje to obowiązki podatkowe i celne, obowiązki dotyczące opłat, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, egzekucję administracyjną tych obowiązków oraz obowiązki informacyjne, sprawozdawcze i raportowe. Sprawa zobowiązania w podatku od towarów i usług mieści się w tym zakresie. Uprawnienie nie jest jednak nieograniczone: poza tym katalogiem skargę kasacyjną sporządza adwokat lub radca prawny.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 3 pkt 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na zakres przedmiotowy uprawnienia doradcy podatkowego - nie jest ono nieograniczone, lecz dotyczy spraw podatkowych, celnych i egzekucji z nimi związanej.

Jaki jest termin na wniesienie odpowiedzi na zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli została ona wniesiona wprost do tego sądu?

  1. a) Siedem dni od doręczenia zażalenia poprawna
  2. b) Czternaście dni od doręczenia zażalenia
  3. c) Trzydzieści dni od doręczenia zażalenia
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 195 § 1 p.p.s.a., odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni od doręczenia zażalenia. Termin ten jest krótszy niż standardowy termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, który wynosi trzydzieści dni. Warianty czternastu i trzydziestu dni są błędne, ponieważ nie znajdują oparcia w przepisach dotyczących zażalenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 195 § 1

Pułapka: Łatwo pomylić termin na odpowiedź na zażalenie z terminem na odpowiedź na skargę kasacyjną, który wynosi trzydzieści dni.

Kiedy Naczelny Sąd Administracyjny unieważnia prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego i odrzuca skargę?

  1. a) Gdy samo rażące naruszenie prawa i brak skargi kasacyjnej powodują, że NSA w tym trybie unieważnia orzeczenie i odrzuca skargę.
  2. b) Gdy sprawa w chwili orzekania, ze względu na osobę lub przedmiot, nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego, a orzeczenia nie można wzruszyć w trybie ustawy. poprawna
  3. c) Gdy sama sprzeczność orzeczenia z Konstytucją powoduje, że NSA w tym trybie unieważnia orzeczenie i odrzuca skargę jako niedopuszczalną.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 172 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny unieważnia prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania, i odrzuca skargę, jeżeli orzeczenie to nie może być wzruszone w trybie przewidzianym w ustawie. Sprzeczność z Konstytucją nie jest podstawą unieważnienia w tym trybie, lecz może stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania lub skargi konstytucyjnej. Rażące naruszenie prawa może być podstawą skargi kasacyjnej, ale nie unieważnienia na podstawie art. 172 ppsa.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 172

Pułapka: Wskazanie ogólnej przesłanki naruszenia prawa zamiast szczególnej podstawy z art. 172, dotyczącej braku podlegania orzecznictwu sądu administracyjnego.

Kiedy wojewódzki sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na działalność konsula?

  1. a) Właściwy jest sąd właściwy dla miejsca zamieszkania skarżącego, także gdy skarga dotyczy działalności konsula.
  2. b) Właściwy jest sąd właściwy dla siedziby organu, któremu podlega konsul, według reguły ogólnej.
  3. c) Właściwy jest sąd właściwy dla siedziby urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Przepis szczególny stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych, jest właściwy do rozpoznania skargi na działalność konsula. To właśnie szczególna regulacja, a nie ogólne reguły ustalania właściwości, decyduje o właściwym sądzie. Nie ma zastosowania kryterium miejsca zamieszkania skarżącego ani ogólna zasada właściwości według siedziby organu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 13 § 2a

Pułapka: Należy pamiętać o wyjątku od ogólnej zasady właściwości, jakim jest sprawa skargi na działalność konsula.

Kiedy wojewódzki sąd administracyjny może uchylić zaskarżony wyrok lub postanowienie na podstawie art. 179a ppsa?

  1. a) Gdy skarga kasacyjna zostanie wniesiona po terminie, ale przed jej przedstawieniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, a strona wykaże, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
  2. b) Gdy stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. poprawna
  3. c) Gdy strona wniesie skargę kasacyjną i jednocześnie złoży wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, a sąd uzna, że zachodzą przesłanki do wstrzymania.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 179a ppsa, wojewódzki sąd administracyjny przed przedstawieniem skargi kasacyjnej NSA może uchylić zaskarżony wyrok lub postanowienie, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo oczywiście usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej. Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie jest podstawą do uchylenia. Spóźniona skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, a nie uchyleniu orzeczenia.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 179a

Pułapka: Uznanie, że sama oczywista zasadność skargi kasacyjnej wystarcza, ale bez stwierdzenia nieważności - art. 179a wymaga obu przesłanek alternatywnie.

Kiedy wojewódzki sąd administracyjny pozostaje właściwy do rozpoznania sprawy, mimo że po wniesieniu skargi nastąpiła zmiana podstaw właściwości?

  1. a) tylko do czasu wydania postanowienia o przekazaniu sprawy innemu sądowi
  2. b) zawsze, aż do ukończenia postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej poprawna
  3. c) do czasu uprawomocnienia się wyroku, ale tylko wtedy, gdy zmiana podstaw nastąpiła przed rozprawą
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada perpetuation fori wyrażona w art. 14 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wariant ograniczający do czasu wydania postanowienia o przekazaniu sprawy jest błędny, gdyż taka sytuacja nie jest przewidziana jako wyjątek. Wariant uzależniający od momentu zmiany podstaw przed rozprawą również nie znajduje oparcia w przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 14

Pułapka: Przypisanie zasadzie perpetuation fori ograniczeń czasowych, których ustawa nie przewiduje.

Kiedy wojewódzki sąd administracyjny umarza postępowanie zażaleniowe na posiedzeniu niejawnym, jeżeli postępowanie to stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu?

  1. a) Przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poprawna
  2. b) Zawsze, gdy postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe, niezależnie od etapu postępowania
  3. c) Po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny umarza to postępowanie na posiedzeniu niejawnym. Warunek dotyczący etapu postępowania jest kluczowy - chodzi wyłącznie o sytuację, gdy bezprzedmiotowość powstała przed przekazaniem akt NSA. Wariant mówiący o doręczeniu zażalenia pozostałym stronom jest prawidłowym etapem postępowania, ale nie jest przesłanką umorzenia. Wariant o zawsze, niezależnie od etapu, jest zbyt szeroki, ponieważ po przedstawieniu akt NSA to NSA rozstrzyga o umorzeniu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 195 § 3

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na precyzyjne brzmienie przepisu - umorzenie następuje tylko przed przekazaniem akt NSA.

Która izba Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawuje nadzór nad orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ceł?

  1. a) Izba Gospodarcza. poprawna
  2. b) Izba Finansowa.
  3. c) Izba Ogólnoadministracyjna.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Izba Gospodarcza sprawuje nadzór nad orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych między innymi w sprawach ceł. Izba Finansowa obejmuje sprawy zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych, do których mają zastosowanie przepisy podatkowe oraz egzekucji świadczeń pieniężnych, nie obejmuje ceł. Izba Ogólnoadministracyjna zajmuje się sprawami niewymienionymi wprost w kompetencjach dwóch pozostałych izb, ale sprawy celne są wyraźnie przypisane do Izby Gospodarczej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 39 § 3

Pułapka: Sprawy celne bywają kojarzone z podatkami, ale ustawa wyraźnie zalicza je do właściwości Izby Gospodarczej.

Które z poniższych orzeczeń sądów administracyjnych ma powagę rzeczy osądzonej?

  1. a) Wyrok nieprawomocny, jeżeli został wydany na podstawie ujawnionego w toku rozprawy materiału dowodowego.
  2. b) Wyrok prawomocny, ale tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. poprawna
  3. c) Każde orzeczenie sądu administracyjnego wydane na posiedzeniu jawnym, niezależnie od tego, czy jest prawomocne.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Powaga rzeczy osądzonej przysługuje wyłącznie wyrokowi prawomocnemu, i to jedynie w zakresie, w jakim rozstrzygnięcie dotyczyło przedmiotu sprawy wyznaczonego skargą. Nie dotyczy to orzeczeń nieprawomocnych ani wszystkich orzeczeń wydanych na posiedzeniu jawnym, gdyż istotny jest walor prawomocności, a nie tryb wydania. Z kolei wyrok nieprawomocny, nawet oparty na materiale dowodowym, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, bo nie został jeszcze zweryfikowany w toku instancji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 171

Pułapka: Łatwo pomylić powagę rzeczy osądzonej z mocą wiążącą orzeczeń czy też uznać, że każdy wyrok sądu administracyjnego, nawet nieprawomocny, ma taki skutek.

Które z poniższych orzeczeń wiąże sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?

  1. a) Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, opublikowany w Dzienniku Ustaw.
  2. b) Prawomocny wyrok sądu administracyjnego wydany w innej sprawie, jeżeli został opublikowany w orzecznictwie.
  3. c) Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego wydany w innej sprawie nie jest wiążący dla sądów w innych sprawach, choć może być pomocny w wykładni. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą, ale nie wynika to z art. 11 tej ustawy.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 11

Pułapka: Łatwo pomylić związanie ustaleniami wyroku karnego z ogólną mocą wiążącą orzeczeń sądów administracyjnych lub Trybunału Konstytucyjnego.

Które z poniższych stwierdzeń dotyczących uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawdziwe?

  1. a) Uchwała składu siedmiu sędziów wiąże składy sądów administracyjnych, a skład niepodzielający jej stanowiska przedstawia zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi powiększonemu. poprawna
  2. b) Uchwała składu siedmiu sędziów wiąże składy sądów administracyjnych bezwzględnie, więc skład orzekający nie może uruchomić trybu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.
  3. c) Uchwała składu siedmiu sędziów ma moc powszechnie obowiązującego prawa, więc wiąże obywateli i organy państwa tak jak konstytucyjne źródło prawa.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 269 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Uchwała ma więc ogólną moc wiążącą wobec wszystkich składów sądów administracyjnych, ale ustawa przewiduje tryb odstąpienia od zajętego w niej stanowiska. Uchwały nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu Konstytucji.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 269 § 1

Pułapka: Należy pamiętać, że uchwały NSA nie są aktami normatywnymi, a ich moc wiążąca jest ograniczona do składów orzekających NSA.

Który organ jest właściwy do odwołania prezesa sądu w wojewódzkim sądzie administracyjnym w toku kadencji?

  1. a) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. poprawna
  2. b) Krajowa Rada Sądownictwa.
  3. c) Zgromadzenie Ogólne Sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że prezes i wiceprezes sądu w wojewódzkim sądzie administracyjnym mogą być odwołani przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w toku kadencji, po zasięgnięciu opinii zgromadzenia ogólnego tego sądu i Krajowej Rady Sądownictwa. Zgromadzenie Ogólne i KRS mają jedynie kompetencję opiniodawczą, a nie decyzyjną.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 21a § 1 i § 2

Pułapka: Łatwo przypisać decyzyjną rolę KRS lub zgromadzeniu ogólnemu, ale ich rola jest wyłącznie opiniująca.

Który organ jest właściwy do rozpoznania skargi na działalność konsula?

  1. a) Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd pierwszej instancji w sprawach, w których zaskarżono działalność konsula.
  2. b) Wojewódzki sąd administracyjny właściwy dla siedziby konsulatu, którego działalność została objęta skargą w danej sprawie.
  3. c) Wojewódzki sąd administracyjny właściwy dla siedziby urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że do rozpoznania skargi na działalność konsula właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych. Wariant odwołujący się do siedziby konsulatu jest błędny, bo ustawodawca nie wiąże właściwości z miejscem wykonywania czynności konsularnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest sądem pierwszej instancji w tego rodzaju sprawach.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 13 § 2a

Pułapka: Łatwo pomylić właściwość miejscową w sprawach konsularnych z ogólną zasadą właściwości według siedziby organu.

Który organ podejmuje uchwałę zawierającą wytyczne w sprawie wykładni przepisów prawa, które miały być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie, w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych?

  1. a) Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  2. b) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  3. c) Skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że w razie stwierdzenia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć uchwałę zawierającą wytyczne w sprawie wykładni przepisów prawa. Uchwałę taką podejmuje skład siedmiu sędziów, a nie Zgromadzenie Ogólne Sędziów, które ma inne kompetencje, ani Prezes NSA, który jest organem administracyjnym, a nie orzekającym.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 1

Pułapka: Należy odróżnić uchwały podejmowane przez składy siedmioosobowe od uchwał Zgromadzenia Ogólnego, które nie mają charakteru wiążących wytycznych.

Który organ sądów administracyjnych jest uprawniony do wydawania zbioru urzędowego orzeczeń sądów administracyjnych?

  1. a) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego poprawna
  2. b) Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego
  3. c) Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zbiór urzędowy orzeczeń sądów administracyjnych wydaje Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego zajmuje się m.in. podziałem czynności, ale nie wydaje zbiorów urzędowych. Zgromadzenie Ogólne Sędziów NSA nie jest organem, który wydaje zbiory urzędowe.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 42

Pułapka: Przypisanie tej kompetencji Kolegium lub Zgromadzeniu Ogólnemu, które mają inne zadania.

Który organ sądów administracyjnych sprawuje zwierzchni nadzór nad ich działalnością administracyjną?

  1. a) Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego
  2. b) Minister Sprawiedliwości
  3. c) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych sprawuje Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego ma inne kompetencje, takie jak ustalanie podziału czynności czy wyrażanie zgody w sprawach organizacyjnych, ale nie sprawuje zwierzchniego nadzoru. Minister Sprawiedliwości nie ma ustawowo przyznanego zwierzchniego nadzoru nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 12

Pułapka: Pomylenie kompetencji Prezesa NSA z kompetencjami Kolegium NSA, które ma charakter wewnętrzny.

Który organ sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania?

  1. a) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
  2. b) Krajowa Rada Sądownictwa.
  3. c) Naczelny Sąd Administracyjny. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania, w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów i podejmuje uchwały wyjaśniające zagadnienia prawne. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawuje jedynie zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów (art. 12), a Krajowa Rada Sądownictwa nie nadzoruje orzecznictwa.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 3 § 2

Pułapka: Wskazanie Prezesa NSA jako organu nadzoru orzeczniczego zamiast NSA jako sądu.

Który sąd jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję administracyjną wydaną przez organ administracji publicznej, jeżeli skarga została wniesiona do sądu właściwego według miejsca zamieszkania skarżącego, a nie według siedziby organu?

  1. a) Sąd właściwy według siedziby organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, na podstawie przepisów o właściwości miejscowej wojewódzkiego sądu administracyjnego. poprawna
  2. b) Sąd, do którego wniesiono skargę, jeżeli uzna, że przemawia za tym wzgląd na ekonomikę procesową, a skarżący nie ma miejsca zamieszkania na obszarze właściwości sądu, do którego skarga wpłynęła.
  3. c) Sąd właściwy według miejsca zamieszkania skarżącego, jeżeli skarżący jest osobą fizyczną, a organ administracji publicznej ma siedzibę poza obszarem właściwości tego sądu.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada właściwości miejscowej wojewódzkiego sądu administracyjnego jest uregulowana w ten sposób, że właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wyjątki przewidziane w ustawie nie obejmują miejsca zamieszkania skarżącego ani względów ekonomiki procesowej, zatem warianty te są błędne. Właściwość sądu nie zależy od miejsca zamieszkania skarżącego ani od oceny ekonomiki procesowej, lecz wyłącznie od siedziby organu, którego działalność jest przedmiotem skargi.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 13 § 2

Pułapka: Nie należy mylić właściwości miejscowej sądu administracyjnego z właściwością w postępowaniu administracyjnym, gdzie często liczy się miejsce zamieszkania strony.

Który sąd jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalające wniosek o wyłączenie sędziego?

  1. a) Naczelny Sąd Administracyjny. poprawna
  2. b) Inny wojewódzki sąd administracyjny wyznaczony przez Prezesa NSA.
  3. c) Ten sam wojewódzki sąd administracyjny w innym składzie.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy, w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 22 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 194 § 1 pkt 6). Zażalenia nie rozpoznaje ani ten sam sąd w innym składzie, ani inny sąd wyznaczony przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 194 § 1 pkt 6

Pułapka: Pomylenie właściwości do rozpoznania wniosku o wyłączenie (sąd, przed którym toczy się postępowanie) z właściwością do rozpoznania zażalenia na to postanowienie.

Który skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy?

  1. a) Skład trzech sędziów poprawna
  2. b) Skład pięciu sędziów
  3. c) Skład jednego sędziego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 182 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skład jednego sędziego jest przewidziany dla innych przypadków, gdy NSA orzeka na posiedzeniu niejawnym (np. w sprawach zażaleń). Skład pięciu sędziów nie jest przewidziany w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 182 § 2 i 3

Pułapka: Pomylenie składu trzyosobowego z jednoosobowym, który ma zastosowanie w innych sytuacjach.

Który z organów sądów administracyjnych rozpatruje sprawy przedstawiane Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego?

  1. a) Wydział Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego
  2. b) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
  3. c) Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatruje sprawy przedstawiane Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego ma inne kompetencje, jak zwierzchni nadzór. Wydział Orzecznictwa nie jest organem sądu administracyjnego w rozumieniu ustawy.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 47 § 1 pkt 4

Pułapka: Pomylenie kompetencji Kolegium z kompetencjami Prezesa NSA.

Który z organów sprawuje zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych?

  1. a) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, który sprawuje zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych. poprawna
  2. b) Minister Sprawiedliwości, który może delegować sędziów sądów powszechnych do sądów administracyjnych, ale nie sprawuje nadzoru nad ich działalnością administracyjną.
  3. c) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, który powołuje sędziów i może wyznaczyć Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, ale nie sprawuje nadzoru administracyjnego nad sądami administracyjnymi.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów administracyjnych sprawuje Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołuje sędziów i może wyznaczyć Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, ale nie sprawuje nadzoru administracyjnego. Minister Sprawiedliwości może delegować sędziów sądów powszechnych do sądów administracyjnych, ale nie sprawuje nadzoru nad działalnością administracyjną tych sądów.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 poz. 1267), art. 12

Pułapka: Pomylenie nadzoru administracyjnego z innymi kompetencjami Prezydenta lub Ministra Sprawiedliwości.

Który z podmiotów jest uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej obowiązków podatkowych?

  1. a) Adwokat, radca prawny oraz doradca podatkowy, jeżeli sprawa dotyczy obowiązków podatkowych. poprawna
  2. b) Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, a także rzecznik patentowy, jeżeli sprawa dotyczy obowiązków podatkowych.
  3. c) Wyłącznie adwokat lub radca prawny.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Od 1 marca 2026 r. art. 175 § 3 pkt 1 pozwala także doradcy podatkowemu sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc również w sprawach obowiązków podatkowych. Rzecznik patentowy jest uprawniony wyłącznie w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 pkt 2), więc wariant wymieniający go obok pozostałych jest błędny, podobnie jak wariant ograniczający krąg do adwokata i radcy prawnego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 1 i 3

Pułapka: Łatwo pomylić uprawnienia doradcy podatkowego z uprawnieniami rzecznika patentowego, który działa tylko w sprawach własności przemysłowej.

Który z podmiotów może wnieść zażalenie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawa tak stanowi, bez konieczności ustanowienia pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej?

  1. a) Rzecznik Praw Dziecka, który wziął udział w postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka. poprawna
  2. b) Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie, niezależnie od tego, czy brał udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
  3. c) Strona postępowania, która nie ma zdolności procesowej, działająca przez przedstawiciela ustawowego.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 175 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka, i w takim przypadku przysługują mu prawa strony. Strona postępowania, która nie ma zdolności procesowej, działa przez przedstawiciela ustawowego, ale nie jest zwolniona z przymusu adwokackiego. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może wnieść zażalenie, ale podlega przymusowi adwokackiemu, chyba że jest to organ, który może sam sporządzić środki zaskarżenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 2

Pułapka: Przymus adwokacki nie dotyczy Rzecznika Praw Dziecka, co łatwo przeoczyć, myśląc, że wszystkie podmioty działające jak strona muszą mieć pełnomocnika.

Który z poniższych podmiotów może wnieść zażalenie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka?

  1. a) Prokurator
  2. b) Rzecznik Praw Obywatelskich
  3. c) Rzecznik Praw Dziecka poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 8 § 2 p.p.s.a., Rzecznik Praw Dziecka może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka. W takim przypadku przysługują mu prawa strony. Rzecznik Praw Obywatelskich i prokurator nie mają takiego uprawnienia na podstawie tego przepisu, choć mogą działać w innych przypadkach przewidzianych ustawą.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 8 § 2

Pułapka: Należy pamiętać, że uprawnienie to przysługuje wyłącznie Rzecznikowi Praw Dziecka, a nie innym podmiotom.

Który z sądów administracyjnych jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji przez wójta gminy?

  1. a) Wojewódzki sąd administracyjny właściwy dla miejsca zamieszkania skarżącego.
  2. b) Naczelny Sąd Administracyjny.
  3. c) Wojewódzki sąd administracyjny właściwy dla siedziby wójta. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona (art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawie decyzji wójta właściwy jest więc sąd właściwy dla siedziby wójta. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka w pierwszej instancji, a miejsce zamieszkania skarżącego nie wpływa na właściwość sądu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 13 § 1 i § 2

Pułapka: Pomylenie właściwości miejscowej sądu z właściwością ogólną lub wskazanie NSA jako sądu pierwszej instancji dla decyzji organów gminy.

Który z wymienionych podmiotów może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję wydaną w sprawie podatkowej?

  1. a) Każdy, kto ma w tym interes prawny, jeżeli decyzja narusza jego prawa lub obowiązki poprawna
  2. b) Wyłącznie strona formalnie uczestnicząca w postępowaniu, z pominięciem innych podmiotów
  3. c) Organ podatkowy, który wydał decyzję, występujący jako skarżący dla obrony jej legalności
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka i organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności. Interes prawny może przysługiwać także podmiotowi, który nie brał udziału w postępowaniu podatkowym, jeżeli decyzja narusza jego prawa lub obowiązki. Krąg skarżących nie ogranicza się więc do stron postępowania podatkowego. Organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie ma legitymacji do jej zaskarżenia, bo jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym stroną przeciwną.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 50 § 1

Pułapka: Zawężenie legitymacji skargowej tylko do stron postępowania administracyjnego lub błędne przyznanie jej organowi wydającemu decyzję.

Który z wymienionych organów jest właściwy do stwierdzenia prawomocności orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego?

  1. a) Wojewódzki sąd administracyjny poprawna
  2. b) Naczelny Sąd Administracyjny
  3. c) Organ, który wydał zaskarżoną decyzję
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Prawomocność orzeczenia stwierdza wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, na wniosek strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w tym zakresie, a organ administracji nie ma kompetencji do stwierdzania prawomocności orzeczeń sądowych. Postanowienie w tej sprawie doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 169 § 1

Pułapka: Przypisanie tej kompetencji Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zamiast wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.

Który z wymienionych podmiotów jest uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zobowiązań podatkowych, gdy stroną jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą?

  1. a) Każda osoba umocowana przez stronę pełnomocnictwem, jeżeli działa w jej imieniu w sprawie podatkowej przedsiębiorcy, nawet bez statusu profesjonalnego pełnomocnika.
  2. b) Rzecznik patentowy, jeżeli podatkowy spór przedsiębiorcy pozostaje w gospodarczym związku ze znakiem towarowym lub innym prawem własności przemysłowej.
  3. c) Doradca podatkowy, jeżeli sprawa dotyczy obowiązków z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, w tym zobowiązań podatkowych. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjątkiem jest doradca podatkowy, który od 1 marca 2026 r. może ją sporządzić w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc m.in. w sprawach zobowiązań podatkowych, także dotyczących osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Rzecznik patentowy jest uprawniony wyłącznie w sprawach własności przemysłowej, a sam gospodarczy związek sporu podatkowego z takim prawem nie wystarcza. Osoba niebędąca adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym w zakresie wskazanym w ustawie albo rzecznikiem patentowym w sprawach własności przemysłowej nie może skutecznie sporządzić skargi kasacyjnej, niezależnie od udzielonego pełnomocnictwa lub formy pisma.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 1 i § 3 pkt 1

Pułapka: Łatwo pomylić zakres uprawnień doradcy podatkowego z uprawnieniami rzecznika patentowego, który działa tylko w sprawach własności przemysłowej.

Który z wymienonych podmiotów nie jest uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawach obowiązków podatkowych?

  1. a) Rzecznik patentowy może sporządzić skargę kasacyjną w sprawach własności przemysłowej, lecz nie w sprawach obowiązków podatkowych. poprawna
  2. b) Adwokat może sporządzić skargę kasacyjną jako profesjonalny pełnomocnik także w sprawach obowiązków podatkowych.
  3. c) Radca prawny może sporządzić skargę kasacyjną jako profesjonalny pełnomocnik także w sprawach obowiązków podatkowych.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skarga kasacyjna co do zasady musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym, a więc także w sprawach obowiązków podatkowych, uprawniony jest również doradca podatkowy (art. 175 § 3 pkt 1). Rzecznik patentowy, niezależnie od posiadanych kwalifikacji zawodowych, może sporządzić skargę kasacyjną wyłącznie w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 pkt 2), więc to on nie jest uprawniony w sprawach obowiązków podatkowych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 175 § 1 i § 3

Pułapka: Przeoczenie, że doradca podatkowy jest uprawniony w sprawach podatkowych, a rzecznik patentowy tylko w sprawach własności przemysłowej.

Który z wymienionych elementów nie jest wymagany w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego?

  1. a) przytoczenie podstaw prawnych zaskarżenia poprawna
  2. b) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu
  3. c) wskazanie adresu skarżącego
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 57 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przytoczenie podstaw prawnych zaskarżenia nie jest wymogiem skargi; taki wymóg dotyczy skargi kasacyjnej (art. 176 § 1 pkt 2). Adres skarżącego jest wymagany, bo należy do wymagań pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 § 1 pkt 2).

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1

Pułapka: Pomylenie wymogów skargi z wymogami pisma procesowego - adres jest wymagany, ale nie jest to wymóg szczególny skargi.

Który z wymogów nie należy do elementów skargi kasacyjnej?

  1. a) Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
  2. b) Oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest zaskarżone w całości, czy w części.
  3. c) Wskazanie adresu strony wnoszącej skargę. poprawna
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto, na podstawie § 2, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony, co obejmuje m.in. wskazanie adresu. Zatem adres strony jest wymogiem pisma strony, ale nie jest wymogiem szczególnym skargi kasacyjnej. Pytanie dotyczy elementów skargi kasacyjnej, więc adres nie jest jednym z nich, ponieważ jest to wymóg ogólny dla każdego pisma. Warianty dotyczące oznaczenia orzeczenia i podstaw kasacyjnych są wymogami szczególnymi skargi kasacyjnej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 176 § 1 i 2

Pułapka: Należy odróżnić wymogi szczególne skargi kasacyjnej od wymogów ogólnych pisma strony, które również muszą być spełnione.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania, chociaż strona nie podniosła tego zarzutu. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

  1. a) Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, mimo że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. poprawna
  2. b) Naczelny Sąd Administracyjny może wziąć pod uwagę nieważność postępowania z urzędu, ale tylko wtedy, gdy strona powoła się na nią w skardze kasacyjnej.
  3. c) Naczelny Sąd Administracyjny nie może brać pod uwagę nieważności postępowania z urzędu, ponieważ związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Z art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że sąd ten ma obowiązek uwzględnić nieważność nawet bez zarzutu strony. Wariant o braku możliwości z urzędu jest sprzeczny z tym przepisem, a wariant o konieczności powołania się przez stronę również, bo przepis nie wymaga inicjatywy strony.

Podstawa prawna: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 183 § 1

Pułapka: Przypisywanie sądowi kasacyjnemu pełnej związania granicami skargi, podczas gdy nieważność postępowania stanowi wyjątek.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, stwierdził, że zachodzi nieważność postępowania. Jaki jest zakres orzekania NSA w takim przypadku?

  1. a) Uchyla wyrok wyłącznie w zakresie zaskarżonym skargą kasacyjną, nawet gdy nieważność dotyczy całego postępowania.
  2. b) Uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. poprawna
  3. c) Uchyla wyrok w całości, jeżeli nieważność dotyczy całego postępowania, a w części, jeżeli dotyczy części zaskarżonej.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 186 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres zaskarżenia nie ogranicza NSA w przypadku stwierdzenia nieważności. Uchylenie wyłącznie w zakresie zaskarżonym byłoby nieprawidłowe, gdyż nieważność dotyka całego postępowania. Uchylenie w całości tylko wtedy, gdy nieważność dotyczy całości, jest zbędnym ograniczeniem, gdyż ustawodawca przewidział możliwość uchylenia w części niezaskarżonej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 186

Pułapka: Należy pamiętać, że związanie granicami skargi kasacyjnej nie ma zastosowania, gdy zachodzi nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. W toku rozpoznawania sprawy wyłania się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Który skład NSA może zostać powołany do rozstrzygnięcia tego zagadnienia?

  1. a) Skład siedmiu sędziów poprawna
  2. b) Skład trzech sędziów
  3. c) Skład całej Izby Finansowej
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 187 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Skład trzech sędziów to podstawowy skład do rozpoznania skargi kasacyjnej, ale nie do rozstrzygania zagadnień prawnych. Skład całej Izby Finansowej nie jest przewidziany w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 187 § 1

Pułapka: Pomylenie składu siedmiu sędziów ze składem trzyosobowym, który jest podstawowym składem do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Jakie znaczenie ma dla ponownie rozpoznającego sprawę sądu ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA?

  1. a) Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter wyłącznie poglądu, który nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a sąd ten może swobodnie ukształtować swoje stanowisko.
  2. b) Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca dla wojewódzkiego sądu administracyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co oznacza, że sąd ten nie może jej pominąć i musi się do niej zastosować w swoim orzeczeniu. poprawna
  3. c) Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy tylko wtedy, gdy sprawa dotyczy zobowiązań podatkowych, a w pozostałych sprawach ma charakter jedynie informacyjny.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zgodnie z kodeksową regulacją, ocena prawna wskazana w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego wiąże sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Nie jest to jedynie pogląd, który można zignorować, lecz wiążące wskazanie co do wykładni i stosowania prawa. Ograniczenie związania tylko do spraw podatkowych nie ma podstawy ustawowej, ponieważ zasada ta dotyczy wszystkich spraw administracyjnych.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 190

Pułapka: Trzeba pamiętać, że związanie oceną prawną dotyczy każdej sprawy, nie tylko podatkowych, i ma charakter bezwzględny.

Organ administracji publicznej, do którego wniesiono skargę, po stwierdzeniu, że skarga nie może być rozpatrzona w postępowaniu administracyjnym, powinien:

  1. a) przekazać skargę do sądu administracyjnego właściwego do jej rozpoznania poprawna
  2. b) odmówić przyjęcia skargi i poinformować o tym skarżącego
  3. c) zwrócić skargę skarżącemu z pouczeniem o konieczności wniesienia jej bezpośrednio do sądu
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2). Ustawa nie zna ani odmowy przyjęcia skargi, ani zwrotu skargi skarżącemu z pouczeniem o wniesieniu jej bezpośrednio do sądu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 poz. 143), art. 54 § 1 i § 2

Pułapka: Przyjęcie, że organ może zwrócić skargę lub odmówić jej przyjęcia, podczas gdy ustawa nakazuje przekazanie jej sądowi.