Kontrola podatkowa i celno-skarbowa

Czynności sprawdzające, kontrola podatkowa: zawiadomienie, upoważnienie, czas trwania, protokół i zastrzeżenia, korekta deklaracji po kontroli. Kontrola celno-skarbowa: brak zawiadomienia, uprawnienia funkcjonariuszy, wynik kontroli, korekta w terminie 14 dni i przekształcenie w postępowanie podatkowe.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5, 9 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 59 pytań.

Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej przeprowadzający kontrolę celno-skarbową zażądał od kontrolowanego udostępnienia dokumentów mających charakter poufny, związanych z przedmiotem kontroli. Czy kontrolowany jest obowiązany do ich udostępnienia?

a) Tak, kontrolowany musi umożliwić wgląd w dokumenty i ewidencje objęte zakresem kontroli, także poufne, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. poprawna
b) Tak, ale tylko po zwolnieniu doradcy podatkowego z tajemnicy zawodowej, bo taka tajemnica zawsze wyłącza obowiązek wglądu wynikający z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS.
c) Nie, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS nie obejmuje dokumentów oznaczonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, nawet gdy mieszczą się w zakresie kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kontrolowany, jego pracownik, osoba współdziałająca z kontrolowanym, podmiot prowadzący lub przechowujący księgi podatkowe lub dokumenty oraz osoba wykonująca czynności podlegające kontroli celno-skarbowej są obowiązani umożliwić wgląd w dokumenty i ewidencje objęte zakresem kontroli celno-skarbowej, w tym dokumenty handlowe, księgowe i finansowe, nawet jeżeli mają charakter poufny, w tym dokumenty elektroniczne. Nie ma ogólnego wyjątku dla tajemnicy przedsiębiorstwa ani dla tajemnicy zawodowej doradcy podatkowego, chyba że przepisy szczególne to przewidują. Obowiązek ten obejmuje dokumenty o charakterze poufnym, a odmowa ich udostępnienia może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 72 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Niektórzy kontrolowani błędnie uważają, że dokumenty poufne lub objęte tajemnicą przedsiębiorstwa są wyłączone spod obowiązku udostępnienia, co jest niezgodne z art. 72 ust. 1 pkt 1.

Jaki jest maksymalny łączny czas trwania kontroli organu kontroli u średniego przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym?

a) 12 dni roboczych.
b) 24 dni roboczych. poprawna
c) 18 dni roboczych.

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo przedsiębiorców określa limity czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. Dla średnich przedsiębiorców limit wynosi 24 dni robocze. Limity te nie mają zastosowania w przypadkach wskazanych w art. 55 ust. 2, np. gdy kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Wartości 12 i 18 dni roboczych są błędne - 18 dni dotyczy małych przedsiębiorców, a 12 nie odpowiada żadnej kategorii.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 55 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Pomyłka między limitami dla małych i średnich przedsiębiorców - dla małych wynosi 18 dni, dla średnich 24 dni.

Kiedy, co do zasady, organ podatkowy może wszcząć kontrolę podatkową u przedsiębiorcy, jeżeli nie zachodzą wyjątki przewidziane w ustawie - Prawo przedsiębiorców?

a) Nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. poprawna
b) Natychmiast po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jeżeli kontrolowany wyrazi na to zgodę.
c) Po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, a w przypadkach określonych w ustawie - po upływie 14 dni.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz art. 282b § 2 Ordynacji podatkowej kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni, konieczne jest ponowne zawiadomienie. Wszczęcie przed upływem 7 dni jest możliwe tylko na wniosek albo za zgodą kontrolowanego (art. 282b § 3 Ordynacji), a nie z mocy samego doręczenia zawiadomienia. Ustawa nie przewiduje w tym kontekście terminu 14 dni.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 2; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 2 i § 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminów 3 i 7 dni z terminami dotyczącymi przedłużenia kontroli lub doręczenia upoważnienia - tu chodzi o karencję przed wszczęciem kontroli.

Kontrola celno-skarbowa, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kończy się wynikiem kontroli. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tego wyniku kontroli jest prawidłowe?

a) Wynik kontroli jest dokumentem, który wymaga zatwierdzenia przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, a jego treść nie może być kwestionowana przez kontrolowanego, gdyż stanowi ostateczne rozstrzygnięcie.
b) Wynik kontroli sporządza się w formie protokołu, do którego kontrolowanemu przysługuje prawo wniesienia zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, a następnie wydaje się decyzję.
c) Wynik kontroli doręcza się kontrolowanemu, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości kontrolowany może w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli złożyć korektę deklaracji. poprawna

Dlaczego tak: Przepis art. 85 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej stanowi, że kontrola celno-skarbowa, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, kończy się wynikiem kontroli, a przepis art. 82 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 82 ust. 2 przewiduje, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości kontrolowany może w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli złożyć korektę deklaracji. Wariant mówiący o protokole z prawem wniesienia zastrzeżeń dotyczy kontroli podatkowej, a nie wyniku kontroli celno-skarbowej. Wariant o zatwierdzeniu wyniku kontroli i braku możliwości kwestionowania jest nieprawdziwy, gdyż kontrolowany może składać korekty lub odwoływać się od ustaleń w toku postępowania.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 85 w zw. z art. 82 ust. 2

Pułapka: Pomylenie wyniku kontroli celno-skarbowej z protokołem kontroli podatkowej i mylne przypisanie temu wynikowi cech protokołu.

Kontrola celno-skarbowa u podatnika nie została zakończona w terminie 3 miesięcy od dnia jej wszczęcia. Który z poniższych obowiązków ciąży na organie kontroli?

a) Organ kontroli jest obowiązany do zawiadomienia kontrolowanego ustnie o przedłużeniu terminu kontroli, a nowy termin może być wskazany w protokole kontroli, który następnie doręcza się kontrolowanemu.
b) Organ kontroli jest obowiązany do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu kontroli, które wymaga zatwierdzenia przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, a następnie doręczenia go kontrolowanemu.
c) Organ kontroli jest obowiązany do zawiadomienia kontrolowanego na piśmie o niezakończeniu kontroli we właściwym terminie, podając przyczyny przedłużenia i wskazując nowy termin jej zakończenia. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, o każdym przypadku niezakończenia kontroli celno-skarbowej we właściwym terminie zawiadamia się na piśmie kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia. Ustawa nie przewiduje formy postanowienia ani zgody naczelnika, ani zawiadomienia ustnego.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 63 ust. 2

Pułapka: Często myli się wymóg pisemnego zawiadomienia z wymogiem wydania postanowienia, który występuje w innych instytucjach prawnych.

Kontrola celno-skarbowa u podatnika została wszczęta 1 marca 2026 r. W dniu 1 czerwca 2026 r. kontrola nie została zakończona. Która z poniższych sytuacji jest zgodna z przepisami ustawy o KAS?

a) Kontrola może trwać bezterminowo, jeżeli kontrolowany wyrazi na to zgodę, a organ kontroli nie ma obowiązku wskazywania nowego terminu jej zakończenia.
b) Kontrola musi zostać zakończona do 30 czerwca 2026 r., niezależnie od przyczyn niezakończenia, nawet jeżeli organ kontroli nie zdążył przeprowadzić wszystkich czynności.
c) Organ kontroli zawiadamia kontrolowanego na piśmie o niezakończeniu kontroli w terminie, podając przyczyny przedłużenia i wskazując nowy termin jej zakończenia. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o KAS kontrola celno-skarbowa powinna być zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej wszczęcia. Jeżeli kontrola nie zostanie zakończona w tym terminie, organ zawiadamia kontrolowanego na piśmie o przyczynach przedłużenia i wskazuje nowy termin (art. 63 ust. 2). Wariant zakładający bezterminowe trwanie za zgodą kontrolowanego jest błędny, gdyż ustawa przewiduje obowiązek wskazania nowego terminu, a nie pozostawienie kontroli bezterminowej. Wariant zakładający obligatoryjne zakończenie do 30 czerwca jest błędny, ponieważ ustawa dopuszcza przedłużenie terminu za zawiadomieniem, a także przewiduje wyjątki od terminu 3 miesięcy (np. kontrola stała).

Podstawa prawna: ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 63 ust. 1 i 2

Pułapka: Pominięcie możliwości przedłużenia terminu kontroli celno-skarbowej i mylenie go z terminem 30 dni lub 6 tygodni.

Kontrola celno-skarbowa u przedsiębiorcy została zakończona, a kontrolowanemu doręczono wynik kontroli. W jakim terminie kontrolowany może skorygować deklarację w zakresie objętym tą kontrolą, aby uniknąć wszczęcia postępowania podatkowego?

a) W terminie 30 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli.
b) W terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli. poprawna
c) W terminie 7 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli kontrolowany może skorygować w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową uprzednio złożoną deklarację. Korekta złożona po upływie tego terminu, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe, nie wywołuje skutków prawnych. Odrębny czternastodniowy termin liczony od doręczenia upoważnienia przewiduje art. 62 ust. 4, ale dotyczy on początku kontroli. Terminy 30 i 7 dni nie występują w tym kontekście.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu na korektę po kontroli celno-skarbowej (14 dni) z terminem na sporządzenie projektu informacji o wynikach kontroli (30 dni) w kontroli podatkowej.

Kontrola celno-skarbowa, w toku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie podatku od towarów i usług, została zakończona wynikiem kontroli. Kontrolowany w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli złożył korektę deklaracji, w której w części zgodził się z nieprawidłowościami, a w części się z nimi nie zgodził. Organ uwzględnił tę korektę. Jakie skutki prawne wywołuje takie uwzględnienie?

a) Kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe, a zakres tego postępowania obejmuje wyłącznie tę część nieprawidłowości, z którą kontrolowany nie zgodził się w złożonej korekcie deklaracji, natomiast w części, w której kontrolowany zgodził się z nieprawidłowościami, postępowanie nie jest prowadzone.
b) Kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe, jeżeli istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług lub do określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o VAT, co ma miejsce w sytuacji, gdy kontrolowany złożył korektę deklaracji i w części nie zgodził się z nieprawidłowościami, a organ uwzględnił tę korektę. poprawna
c) Kontrola celno-skarbowa nie przekształca się w postępowanie podatkowe, a postępowanie to może zostać wszczęte wyłącznie w razie ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów nieznanych organowi w chwili kontroli, przy czym uwzględnienie korekty deklaracji w części, w której kontrolowany nie zgodził się z nieprawidłowościami, nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania podatkowego.

Dlaczego tak: Uwzględnienie korekty deklaracji, w której kontrolowany zgodził się tylko w części z nieprawidłowościami, powoduje przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe, gdy zachodzą przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług lub do określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o VAT. Wariant mówiący o braku przekształcenia jest błędny, gdyż w tej sytuacji ustawa wprost przewiduje przekształcenie. Wariant ograniczający zakres postępowania wyłącznie do części nieprawidłowości, z którą kontrolowany się nie zgodził, również jest błędny, ponieważ przepis nie wprowadza takiego ograniczenia, a postępowanie toczy się w zakresie objętym kontrolą.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 2a i 3

Pułapka: Łatwo pomylić skutki złożenia korekty w całości akceptującej ustalenia z korektą częściową - tylko ta druga, przy spełnieniu dodatkowych przesłanek, prowadzi do przekształcenia w postępowanie podatkowe.

Kontrola celno-skarbowa w zakresie, o którym mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kończy się doręczeniem wyniku kontroli. Który z poniższych elementów nie stanowi obowiązkowego elementu wyniku kontroli?

a) Informacja o stwierdzonych nieprawidłowościach lub ich braku, wraz z omówieniem ustaleń faktycznych.
b) Wskazanie wysokości uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami. poprawna
c) Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji, wraz z terminem i trybem jej złożenia.

Dlaczego tak: Wynik kontroli celno-skarbowej zawiera elementy wymienione w art. 82 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, takie jak oznaczenie organu, wskazanie kontrolowanego, datę wydania, zakres kontroli, informację o nieprawidłowościach lub ich braku, pouczenia oraz podpis. Wskazanie wysokości uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami nie jest wymienione jako element wyniku kontroli. Wynik kontroli nie określa wysokości zobowiązania podatkowego - służy do poinformowania o ustaleniach, a ewentualne określenie zobowiązania następuje w postępowaniu podatkowym. Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji oraz informacja o stwierdzonych nieprawidłowościach lub ich braku są elementami obligatoryjnymi wyniku kontroli, natomiast wskazanie wysokości uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami nie należy do tych elementów.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 2

Pułapka: Wynik kontroli nie jest decyzją określającą zobowiązanie podatkowe, więc nie zawiera wyliczenia uszczuplenia, co bywa mylone z treścią decyzji podatkowej.

Kontrola celno-skarbowa zakończyła się wynikiem kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku akcyzowego. Kontrolowany złożył korektę deklaracji w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli. Która z poniższych czynności może zostać podjęta przez naczelnika urzędu celno-skarbowego?

a) Naczelnik urzędu celno-skarbowego może wszcząć kontrolę celno-skarbową na nowo.
b) Naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę celno-skarbową. poprawna
c) Naczelnik urzędu celno-skarbowego może wydać postanowienie o podjęciu zawieszonej kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli kontrolowany po zakończonej kontroli celno-skarbowej złoży skorygowaną deklarację w zakresie objętym kontrolą, naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę. Wariant o wszczęciu nowej kontroli nie ma podstawy prawnej, a postanowienie o podjęciu zawieszonej kontroli dotyczy innej sytuacji - gdy kontrola była zawieszona na podstawie art. 119gb § 2 lub art. 119k § 1 Ordynacji podatkowej (art. 87 ust. 3).

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 1 i 3

Pułapka: Należy odróżnić podjęcie zakończonej kontroli od podjęcia zawieszonej kontroli - to dwie różne instytucje.

Kontrola celno-skarbowa została wszczęta u podatnika w dniu 10 marca 2026 r. W dniu 30 czerwca 2026 r. kontrola nie została zakończona, a kontrolowany nie otrzymał zawiadomienia o przedłużeniu terminu. Który z poniższych skutków prawnych wiąże się z upływem terminu do zakończenia kontroli celno-skarbowej?

a) Kontrola celno-skarbowa może być kontynuowana, lecz dokumenty zgromadzone po terminie, z zastrzeżeniem tych, o które wystąpiono wcześniej, nie stanowią dowodu. poprawna
b) Kontrola celno-skarbowa wygasa z mocy prawa z dniem upływu terminu, a organ traci możliwość dalszych czynności oraz wykorzystania dokumentów w postępowaniu podatkowym.
c) Kontrola celno-skarbowa ulega zawieszeniu do czasu doręczenia zawiadomienia o nowym terminie, a dokumenty zebrane w tym okresie zachowują pełną moc dowodową.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o KAS kontrola celno-skarbowa powinna być zakończona w terminie 3 miesięcy od wszczęcia, a o każdym przypadku niezakończenia w terminie zawiadamia się kontrolowanego, wskazując nowy termin. Sankcją za przekroczenie terminu nie jest wygaśnięcie ani zawieszenie kontroli, lecz ograniczenie dowodowe. Dokumenty zgromadzone po upływie terminów, z wyłączeniem dokumentów, o których udostępnienie wystąpiono przed upływem terminów, nie stanowią dowodu w kontroli celno-skarbowej, postępowaniu podatkowym, celnym lub karnym skarbowym. Wariant mówiący o wygaśnięciu kontroli jest błędny, gdyż ustawa nie przewiduje takiego skutku, a wariant przewidujący zawieszenie kontroli i pełną moc dowodową dokumentów zebranych po terminie jest sprzeczny z art. 63 ust. 4.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 63 ust. 1, 2 i 4

Pułapka: Łatwo pomylić skutek przekroczenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej z zasadami dotyczącymi kontroli podatkowej, gdzie przekroczenie terminu nie powoduje wygaśnięcia kontroli, ale ma inne konsekwencje.

Kontrola celno-skarbowa została wszczęta u przedsiębiorcy bez zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. Czy w takiej sytuacji kontrola jest dopuszczalna?

a) Nie, ponieważ każda kontrola celno-skarbowa musi być poprzedzona zawiadomieniem, a jego brak powoduje niedopuszczalność czynności kontrolnych.
b) Tak, ale tylko wtedy, gdy kontrolowany uprzednio zgodzi się na brak zawiadomienia albo gdy kontrola obejmuje wyłącznie dokumenty podatkowe.
c) Tak, ponieważ przepisy o zawiadomieniu z Prawa przedsiębiorców nie mają tu zastosowania, a kontrolę wszczyna doręczenie upoważnienia. poprawna

Dlaczego tak: Do kontroli celno-skarbowej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców (art. 93 ustawy o KAS), a więc również przepisów o zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli. Wszczęcie kontroli celno-skarbowej następuje z urzędu, na podstawie upoważnienia, a datą wszczęcia jest dzień doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o KAS). Brak zawiadomienia nie jest więc naruszeniem przepisów, a zgoda kontrolowanego ani zakres ograniczony do dokumentacji podatkowej nie stanowią warunków dopuszczalności takiej kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 93 oraz art. 62 ust. 1 i 2

Pułapka: Pomylenie zasad kontroli podatkowej (gdzie zawiadomienie jest co do zasady wymagane) z kontrolą celno-skarbową, gdzie wyjątek jest szerszy.

Kontrola podatkowa u podatnika (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej) została wszczęta 15 stycznia 2026 r. i trwała do 15 maja 2026 r. Czy organ podatkowy naruszył przepisy dotyczące czasu trwania kontroli podatkowej?

a) Tak, ponieważ także u osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej kontrola podatkowa ma ustawowy limit 30 dni kalendarzowych, a okres od 15 stycznia do 15 maja go przekracza.
b) Tak, ponieważ wobec podatnika niebędącego przedsiębiorcą kontrola podatkowa ma ustawowy limit 2 miesięcy, a okres od 15 stycznia do 15 maja przekracza taki dopuszczalny czas.
c) Nie, ponieważ limity czasu kontroli podatkowej wynikające z Prawa przedsiębiorców dotyczą kontroli przedsiębiorców, a nie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. poprawna

Dlaczego tak: Limity czasu trwania kontroli w roku kalendarzowym (6, 18, 24 i 48 dni roboczych) określa art. 55 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców i dotyczą one wyłącznie przedsiębiorców; przepisy rozdziału 5 tej ustawy stosuje się do kontroli podatkowej tylko wtedy, gdy kontrolowany jest przedsiębiorcą (art. 291c Ordynacji podatkowej). Wobec podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej obowiązuje jedynie reguła z art. 284b § 1 Ordynacji, zgodnie z którą kontrolę kończy się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie wskazanym w upoważnieniu. Dla takiego podatnika nie ustanowiono ogólnego maksymalnego czasu trwania kontroli podatkowej. Terminy 30 dni kalendarzowych i 2 miesięcy nie wynikają z żadnego przepisu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 55 ust. 1; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 284b § 1 i art. 291c

Pułapka: Automatyczne stosowanie limitu 60 dni roboczych do wszystkich kontrolowanych, podczas gdy dotyczy on tylko przedsiębiorców.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Która z poniższych sytuacji nie stanowi wyjątku, w którym czynności kontrolne mogą być wykonywane przed upływem tego terminu?

a) Czynności kontrolne związane z analizą dokumentów finansowych przedsiębiorcy. poprawna
b) Czynności kontrolne związane z dokonywaniem pomiarów.
c) Czynności kontrolne związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin, w tym pojazdów.

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo przedsiębiorców przewiduje, że przed upływem 7 dni od doręczenia zawiadomienia mogą być wykonywane wyłącznie czynności kontrolne związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin, w tym pojazdów, lub dokonywaniem pomiarów. Czynności te nie mogą obejmować analizy treści dokumentów, a oględziny nie mogą dotyczyć treści dokumentów. Zatem czynności kontrolne związane z analizą dokumentów finansowych nie mogą być wykonywane przed upływem 7-dniowego terminu, gdyż nie mieszczą się w katalogu wyjątków.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 4, 5 i 7

Pułapka: Łatwo pomylić wyjątek dotyczący oględzin z możliwością analizy dokumentów, która nie jest dozwolona przed upływem terminu.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców może być wszczęta po upływie określonego czasu od doręczenia zawiadomienia. Jaki to termin?

a) 30 dni
b) 7 dni poprawna
c) 14 dni

Dlaczego tak: Zgodnie z ustawą - Prawo przedsiębiorców, kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy może być wszczęta po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Wyjątki dotyczą m.in. kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów o Krajowej Administracji Skarbowej, które mają własne zasady. Termin 14 dni dotyczy zgłaszania zastrzeżeń do protokołu kontroli podatkowej, a 30 dni - sporządzenia projektu informacji o wynikach kontroli celno-skarbowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 2

Pułapka: Należy odróżnić termin 7 dni na wszczęcie kontroli od innych terminów, np. 14 dni na zastrzeżenia do protokołu.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy zakończyła się doręczeniem protokołu kontroli. W protokole stwierdzono nieprawidłowości w złożonej deklaracji VAT. Które z poniższych działań kontrolowanego jest dopuszczalne po zakończeniu kontroli?

a) Kontrolowany może złożyć korektę deklaracji po zakończeniu kontroli, ale organ podatkowy może wszcząć postępowanie podatkowe i określić zobowiązanie podatkowe w wysokości wynikającej z tej korekty. poprawna
b) Kontrolowany może złożyć korektę deklaracji po zakończeniu kontroli, ale korekta ta jest bezskuteczna, jeżeli organ podatkowy wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych w protokole.
c) Kontrolowany może złożyć korektę deklaracji, ale tylko przed doręczeniem protokołu kontroli; po jego doręczeniu korekta nie wywołuje skutków prawnych.

Dlaczego tak: Po zakończeniu kontroli podatkowej kontrolowany może skorygować deklarację, ale organ podatkowy może wszcząć postępowanie podatkowe i określić zobowiązanie podatkowe w wysokości uwzględniającej ustalenia kontroli. Wariant mówiący o braku skuteczności korekty po doręczeniu protokołu jest błędny, gdyż korekta jest dopuszczalna, choć nie wiąże organu. Wariant dotyczący bezskuteczności korekty złożonej przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania jest błędny, gdyż Ordynacja podatkowa nie wprowadza takiego ograniczenia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 81 i art. 81b

Pułapka: Należy odróżnić skutki korekty po kontroli podatkowej od skutków korekty po kontroli celno-skarbowej, gdzie obowiązują szczególne terminy i ograniczenia.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy została zakończona, a organ kontroli doręczył protokół kontroli. W jakim terminie przedsiębiorca może zgłosić zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole?

a) W terminie 7 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli.
b) W terminie 30 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli.
c) W terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli. poprawna

Dlaczego tak: Kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu kontroli podatkowej, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe (art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej). Kontrolujący rozpatruje je i w terminie 14 dni zawiadamia kontrolowanego o sposobie ich załatwienia (art. 291 § 2). Terminy 7 i 30 dni nie wynikają z przepisów.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 1

Pułapka: Często myli się termin 14 dni z terminem 7 dni, który dotyczy innych czynności, np. uzupełnienia protokołu.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy została zakończona. W protokole kontroli zamieszczono ustalenia, z którymi kontrolowany nie zgadza się w części. Jakie uprawnienie przysługuje kontrolowanemu na podstawie Ordynacji podatkowej?

a) Kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, wskazując uchybienia i wnioski co do ustaleń kontroli. poprawna
b) Kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, a organ ma obowiązek ustosunkować się do nich w terminie 14 dni.
c) Kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, a organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić w całości lub w części te zastrzeżenia przed wydaniem decyzji.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej kontrolowany może w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia wraz z wnioskami dowodowymi. Kontrolujący ma obowiązek je rozpatrzyć i w terminie 14 dni zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione (art. 291 § 2). Nie ma więc obowiązku uwzględnienia zastrzeżeń, a termin siedmiodniowy nie występuje w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 1 i § 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu na wniesienie zastrzeżeń z terminem przewidzianym dla innych czynności, np. w postępowaniu podatkowym.

Kontrolę podatkową u przedsiębiorcy wszczyna się przez okazanie legitymacji służbowej oraz doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Która z poniższych informacji jest prawidłowa w odniesieniu do tego upoważnienia?

a) Upoważnienie powinno wskazywać zakres kontroli i zostać doręczone przed rozpoczęciem czynności kontrolnych, chyba że przepisy szczególne przewidują wyjątek. poprawna
b) Upoważnienie powinno opierać się tylko na podstawie prawnej kontroli i może zostać doręczone już po rozpoczęciu czynności, byle przed ich zakończeniem.
c) Upoważnienie powinno wskazywać daty rozpoczęcia i zakończenia kontroli oraz zostać doręczone co najmniej 7 dni przed jej planowanym wszczęciem.

Dlaczego tak: Zasada jest taka, że kontrolę wszczyna się przez okazanie legitymacji służbowej oraz doręczenie upoważnienia. Upoważnienie musi zawierać m.in. zakres kontroli, a doręczenie następuje przed rozpoczęciem czynności, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wariant mówiący o doręczeniu już po rozpoczęciu czynności jest błędny. Błędny jest także wariant wskazujący 7-dniowe wyprzedzenie, ponieważ ustawa nie przewiduje takiego terminu dla doręczenia upoważnienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 49 ust. 1; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 283 i art. 284 § 1

Pułapka: Najczęściej myli się moment doręczenia upoważnienia - nie jest to 7 dni przed kontrolą, lecz przed rozpoczęciem czynności.

Kontrolowany, któremu doręczono wynik kontroli celno-skarbowej, w którym stwierdzono nieprawidłowości, może złożyć korektę deklaracji. Jaki jest skutek złożenia korekty deklaracji po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, ale przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego?

a) Korekta wywołuje skutki prawne, jeżeli organ ją uwzględni.
b) Korekta nie wywołuje skutków prawnych. poprawna
c) Korekta wywołuje skutki prawne, ale tylko w części dotyczącej podatku od towarów i usług.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, korekta deklaracji złożona po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, a przed doręczeniem postanowienia, o którym mowa w art. 83 ust. 3, nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że taka korekta nie ma wpływu na ustalenia kontroli i nie może zapobiec przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe. Organ nie ma obowiązku jej uwzględnienia, a skuteczność korekty nie jest uzależniona od rodzaju podatku.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać, że 14-dniowy termin jest zawity - po jego upływie korekta jest bezskuteczna, chyba że zostanie złożona w trakcie postępowania podatkowego na zasadach ogólnych.

Kontrolowany po zakończeniu kontroli celno-skarbowej złożył korektę deklaracji, w której zgodził się z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli, ale tylko w części. Organ uwzględnił tę korektę. Która z poniższych sytuacji spowoduje przekształcenie kontroli w postępowanie podatkowe?

a) Brak przekształcenia, jeżeli organ uwzględnił częściową korektę złożoną po zakończeniu kontroli, ponieważ taka korekta miałaby zamykać sprawę i wyłączać wszczęcie postępowania.
b) Przekształcenie, jeżeli przy uwzględnionej częściowej korekcie istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w VAT albo do określenia kwoty podatku z art. 108 ustawy o VAT. poprawna
c) Przekształcenie zawsze, gdy organ uwzględnił korektę obejmującą tylko część nieprawidłowości, ponieważ częściowa zgoda kontrolowanego miałaby sama wystarczać do wszczęcia postępowania.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2a ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe, jeżeli kontrolowany złożył deklarację lub korektę deklaracji, w których zgodził się w części z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli, i organ uwzględnił tę deklarację lub korektę. Warunkiem przekształcenia jest jednak istnienie przesłanek do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług lub do określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług. Wariant o braku przekształcenia jest błędny, gdyż uwzględniona częściowa korekta nie wyłącza zastosowania art. 83 ust. 1 pkt 2a ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Wariant o automatycznym przekształceniu jest błędny, ponieważ częściowa zgoda kontrolowanego i uwzględnienie korekty przez organ nie wystarczają bez spełnienia dodatkowych przesłanek dotyczących VAT.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 2a

Pułapka: Pominięcie warunku dotyczącego dodatkowego zobowiązania i uznanie, że częściowa korekta automatycznie prowadzi do przekształcenia.

Kontrolowany, po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, złożył korektę deklaracji w zakresie objętym tą kontrolą. Jaki skutek wywołuje taka korekta, jeżeli nie jest to korekta, o której mowa w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o KAS?

a) Korekta jest bezskuteczna; naczelnik urzędu celno-skarbowego nie podejmuje zakończonej kontroli, a kontrolowany musi zapłacić różnicę podatku bez jej podważania.
b) Korekta powoduje obligatoryjne umorzenie sprawy kontrolnej oraz przekazanie jej do postępowania podatkowego, w którym dowody zbiera się od początku.
c) Korekta wywołuje skutki prawne; naczelnik urzędu celno-skarbowego może jednak podjąć zakończoną kontrolę, a wcześniejsze czynności pozostają w mocy. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o KAS, złożenie przez kontrolowanego po zakończeniu kontroli celno-skarbowej korekty deklaracji, innej niż wskazana w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze, w zakresie objętym kontrolą uprawnia naczelnika urzędu celno-skarbowego do podjęcia zakończonej kontroli. Czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli pozostają w mocy. Pozostałe odpowiedzi błędnie wskazują, że korekta jest bezskuteczna albo że powoduje obligatoryjne umorzenie sprawy kontrolnej i przekazanie jej do postępowania podatkowego. Przepis nie przewiduje takich skutków.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 1 i 2

Pułapka: Łatwo pomylić skutki korekty złożonej po kontroli celno-skarbowej ze skutkami korekty złożonej w trakcie kontroli - ta pierwsza uprawnia do podjęcia kontroli, a nie powoduje jej umorzenia.

Kontrolowany po zakończonej kontroli celno-skarbowej złożył skorygowaną deklarację, a naczelnik urzędu celno-skarbowego podjął kontrolę w formie postanowienia. Czy na to postanowienie przysługuje zażalenie?

a) Zażalenie przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy kontrolowany nie zgodził się z treścią postanowienia.
b) Nie, na postanowienie o podjęciu kontroli nie służy zażalenie. poprawna
c) Tak, zażalenie przysługuje na zasadach ogólnych, ponieważ postanowienie kończy postępowanie w sprawie.

Dlaczego tak: Art. 87 ust. 4 ustawy o KAS stanowi wprost, że kontrola celno-skarbowa podejmowana jest w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Wyłączenie zażalenia ma charakter bezwzględny i nie zależy od zgody kontrolowanego. Warianty dopuszczające zażalenie są zatem błędne. Podjęcie kontroli nie jest decyzją kończącą postępowanie, lecz czynnością procesową o charakterze technicznym, stąd ustawodawca wyłączył zażalenie.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że nie każde postanowienie w kontroli celno-skarbowej jest zaskarżalne - art. 87 ust. 4 wyraźnie wyłącza zażalenie.

Kontrolujący rozpatruje zastrzeżenia zgłoszone do protokołu kontroli podatkowej i zawiadamia kontrolowanego o sposobie ich załatwienia w terminie:

a) 7 dni od dnia ich zgłoszenia
b) 14 dni od dnia ich zgłoszenia poprawna
c) 30 dni od dnia ich zgłoszenia

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 291 § 2 Ordynacji podatkowej kontrolujący jest obowiązany rozpatrzyć zastrzeżenia i w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując w szczególności, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Ten sam czternastodniowy termin przysługuje kontrolowanemu na zgłoszenie zastrzeżeń (art. 291 § 1). Terminy 7 i 30 dni nie występują w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 2

Pułapka: Pomylenie terminu na rozpatrzenie zastrzeżeń z terminem na sporządzenie informacji o wynikach kontroli.

Kontrolujący, w ramach czynności sprawdzających, może zbadać u podatnika, czy są należycie prowadzone księgi podatkowe, na podstawie:

a) art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, który nie wymaga zawiadomienia podatnika o zamiarze przeprowadzenia takiego badania poprawna
b) art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, który zezwala na to tylko w ramach kontroli podatkowej, a nie czynności sprawdzających
c) art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, który wymaga uprzedniego zawiadomienia podatnika o zamiarze przeprowadzenia takiego badania

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności złożonej deklaracji ze stanem faktycznym, organ podatkowy może badać, czy księgi podatkowe są prowadzone należycie. Czynność ta może być wykonywana bez zawiadomienia, gdyż przepis ten nie przewiduje obowiązku uprzedniego powiadomienia podatnika. Wariant pierwszy błędnie zakłada wymóg zawiadomienia, a trzeci niewłaściwie przenosi tę czynność do kontroli podatkowej, podczas gdy art. 281 § 2 wprost dotyczy czynności sprawdzających.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 281 § 2

Pułapka: Łatwo pomylić czynności sprawdzające z kontrolą podatkową, gdzie zawiadomienie co do zasady jest wymagane.

Która z poniższych czynności może być wykonana przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających?

a) Przesłuchanie świadków w celu ustalenia źródła pochodzenia majątku podatnika w toku postępowania wyjaśniającego
b) Przeprowadzenie oględzin składników majątkowych podatnika w jego siedzibie w celu weryfikacji danych zawartych w deklaracji
c) Zażądanie złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji podatkowej lub skorygowania deklaracji poprawna

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające mają na celu m.in. weryfikację formalną deklaracji, a w ich ramach organ może żądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub skorygowania deklaracji. Oględziny składników majątkowych są czynnością charakterystyczną dla kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a przesłuchanie świadków należy do postępowania podatkowego, nie zaś do czynności sprawdzających. Zatem tylko żądanie wyjaśnień mieści się w katalogu czynności sprawdzających.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272 i art. 274a § 1

Pułapka: Łatwo pomylić czynności sprawdzające z kontrolą podatkową lub postępowaniem podatkowym, ponieważ wszystkie wiążą się z weryfikacją rozliczeń.

Która z poniższych czynności może być wykonana przez organ podatkowy w ramach kontroli podatkowej u podatnika?

a) Zastosowanie środka przymusu bezpośredniego wobec kontrolowanego w celu umożliwienia przeprowadzenia oględzin.
b) Żądanie udostępnienia ksiąg podatkowych oraz sporządzenie z nich notatek, odpisów i kopii. poprawna
c) Przeszukanie lokalu mieszkalnego kontrolowanego bez jego zgody, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa ukrycia dokumentów.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 285 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, w toku kontroli podatkowej organ podatkowy ma prawo m.in. żądać udostępnienia ksiąg podatkowych oraz sporządzania z nich odpisów, kopii, notatek i wydruków. Przeszukanie lokalu mieszkalnego nie jest uprawnieniem organu kontroli podatkowej - takie czynności przysługują funkcjonariuszom celno-skarbowym na podstawie ustawy o KAS. Stosowanie przymusu bezpośredniego również nie jest przewidziane w przepisach o kontroli podatkowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 285 § 1

Pułapka: Przenoszenie uprawnień z kontroli celno-skarbowej (np. przeszukanie) na kontrolę podatkową.

Która z poniższych czynności nie należy do czynności sprawdzających w rozumieniu Ordynacji podatkowej?

a) Sprawdzenie terminowości składania deklaracji oraz wnoszenia podatków, w tym pobieranych przez płatników i inkasentów.
b) Przeprowadzenie kontroli podatkowej u podatnika, który nie złożył deklaracji mimo takiego obowiązku. poprawna
c) Sprawdzenie zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające, zgodnie z art. 272 Ordynacji podatkowej, obejmują m.in. sprawdzanie terminowości składania deklaracji i wnoszenia podatków oraz zasadności zwrotów podatku - te czynności są wymienione w dwóch pierwszych odpowiedziach. Natomiast przeprowadzenie kontroli podatkowej u podatnika, który nie złożył deklaracji, nie jest czynnością sprawdzającą, lecz odrębną instytucją - kontrolą podatkową, która może być wszczęta w takich okolicznościach na podstawie art. 281 Ordynacji podatkowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272

Pułapka: Należy odróżnić czynności sprawdzające od kontroli podatkowej - te pierwsze mają charakter wstępny i ograniczony, kontrola podatkowa jest szersza i ma własne zasady wszczęcia.

Która z poniższych czynności nie należy do czynności sprawdzających, o których mowa w Ordynacji podatkowej?

a) Sprawdzenie, czy podatnik prawidłowo zastosował ulgę podatkową poprawna
b) Sprawdzenie, czy deklaracje zostały złożone w terminie
c) Sprawdzenie, czy składane deklaracje są prawidłowe pod względem rachunkowym

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające obejmują sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania podatków oraz formalną, w tym rachunkową, poprawność dokumentów (art. 272 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał z ulg, organ może w tym trybie jedynie zwrócić się o okazanie dokumentów, których posiadania wymaga przepis prawa (art. 275 § 1), ale nie może merytorycznie ocenić prawidłowości zastosowania ulgi - to należy do kontroli podatkowej albo postępowania podatkowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272 i art. 275 § 1

Pułapka: Łatwo pomylić czynności sprawdzające z czynnościami kontrolnymi - te pierwsze nie obejmują oceny merytorycznej.

Która z poniższych informacji musi zostać zamieszczona w protokole kontroli podatkowej, zgodnie z art. 53 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz przepisami Ordynacji podatkowej?

a) Wskazanie, że kontrolowany odmówił złożenia wyjaśnień.
b) Pouczenie o prawie do złożenia korekty deklaracji w terminie 14 dni od zakończenia kontroli.
c) Opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalonych nieprawidłowości. poprawna

Dlaczego tak: Ustalenia kontroli zamieszcza się w protokole kontroli (art. 53 ustawy - Prawo przedsiębiorców), a szczegółowe elementy protokołu kontroli podatkowej wymienia art. 290 § 2 Ordynacji podatkowej; należy do nich opis dokonanych ustaleń faktycznych (pkt 5) oraz ocena prawna sprawy (pkt 6a). Protokół zawiera także pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz o prawie złożenia korekty deklaracji (pkt 7), ale przepis nie wiąże tego prawa z terminem 14 dni od zakończenia kontroli. Odnotowanie odmowy złożenia wyjaśnień nie jest obowiązkowym elementem protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 53; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 290 § 2 pkt 5

Pułapka: Należy odróżnić protokół kontroli podatkowej (Ordynacja podatkowa) od protokołu kontroli celno-skarbowej (ustawa o KAS) - choć są podobne, różnią się szczegółami.

Które z poniższych uprawnień przysługuje organowi podatkowemu w toku czynności sprawdzających?

a) Wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, które to postępowanie jest prowadzone na podstawie odrębnych przepisów i wymaga wydania postanowienia o wszczęciu
b) Wezwanie podatnika do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji, co stanowi jedną z czynności sprawdzających przewidzianych w Ordynacji podatkowej poprawna
c) Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w celu ustalenia podstawy opodatkowania, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w ramach kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające obejmują m.in. żądanie złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwanie do jej złożenia. Nie obejmują one natomiast przeprowadzania postępowania dowodowego z udziałem świadków ani wszczynania postępowania podatkowego, które to czynności należą do odrębnych procedur. Zatem tylko wezwanie do wyjaśnień mieści się w zakresie czynności sprawdzających.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 274a § 1

Pułapka: Pytanie sprawdza rozgraniczenie między czynnościami sprawdzającymi a postępowaniem podatkowym - w czynnościach sprawdzających nie przeprowadza się dowodów w postaci przesłuchania świadków.

Który z wymienionych elementów jest obowiązkowym składnikiem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej u przedsiębiorcy?

a) Imienne wskazanie pracowników kontrolowanego przedsiębiorcy, którzy mają być obecni przy czynnościach oraz podpisywać protokoły.
b) Wyznaczenie proponowanego terminu kontroli jako daty uzgodnionej uprzednio z kontrolowanym przedsiębiorcą.
c) Informacja o kategorii ryzyka w rozumieniu art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, gdy chodzi o kontrolę planową. poprawna

Dlaczego tak: Z art. 282b § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa wynika, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej musi zawierać m.in. w przypadku kontroli planowej informację o kategorii ryzyka, o której mowa w art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Wariant dotyczący pracowników kontrolowanego nie wynika z przepisów - zawiadomienie nie wymaga wskazywania osób, które będą uczestniczyć w czynnościach ani podpisywać protokoły. Wariant dotyczący proponowanego lub uzgodnionego terminu dotyczy organizacji wszczęcia kontroli u przedsiębiorcy, ale nie jest obowiązkowym elementem samego zawiadomienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 4

Pułapka: Uznanie, że każda informacja o kontroli musi być w zawiadomieniu, podczas gdy niektóre elementy są wymagane tylko w określonych trybach.

Naczelnik urzędu celno-skarbowego przeprowadza kontrolę celno-skarbową u przedsiębiorcy. Która z poniższych sytuacji jest zgodna z przepisami ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej?

a) Kontrola celno-skarbowa wymaga uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego o zamiarze jej wszczęcia; pominięcie zawiadomienia co do zasady narusza ustawę o KAS.
b) Kontrola celno-skarbowa nie wymaga zawiadomienia o zamiarze wszczęcia; datą jej wszczęcia jest dzień doręczenia kontrolowanemu upoważnienia. poprawna
c) Kontrola celno-skarbowa bez zawiadomienia jest dopuszczalna wyłącznie przy wyrobach akcyzowych; w innych sprawach zawiadomienie jest konieczne.

Dlaczego tak: Do kontroli celno-skarbowej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców (art. 93 ustawy o KAS), a więc nie stosuje się także przepisów o zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli. Wszczęcie następuje z urzędu na podstawie upoważnienia, a datą wszczęcia jest dzień jego doręczenia kontrolowanemu (art. 62 ust. 1 i 2). Twierdzenie, że zawiadomienie jest zawsze wymagane, jest więc błędne, a ograniczenie braku zawiadomienia do wyrobów akcyzowych nie ma podstawy: art. 62 ust. 5 wymienia kontrole wszczynane na podstawie okazanej legitymacji służbowej, prowadzone m.in. na drogach publicznych i w portach.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 93 oraz art. 62 ust. 1 i 2

Pułapka: Należy pamiętać, że brak zawiadomienia nie jest wyjątkiem absolutnym, ale dotyczy enumeratywnie wskazanych sytuacji.

Naczelnik urzędu skarbowego wszczął kontrolę podatkową u podatnika bez doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W którym z poniższych przypadków takie postępowanie organu jest dopuszczalne?

a) Gdy podatnik jest wpisany do CEIDG i kontrola ma charakter planowy, a kategoria ryzyka została określona jako wysoka.
b) Gdy kontrola podatkowa jest niezbędna dla przeciwdziałania czynnościom zmierzającym do uniknięcia opodatkowania. poprawna
c) Gdy kontrola dotyczy zasadności zwrotu podatku od towarów i usług, a podatnik nie złożył deklaracji za okres objęty kontrolą.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 282c § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej nie doręcza się m.in. w przypadku, gdy kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania czynnościom zmierzającym do uniknięcia opodatkowania. Wariant dotyczący zwrotu podatku nie stanowi podstawy do odstąpienia od zawiadomienia. Wariant dotyczący wysokiej kategorii ryzyka dotyczy kontroli planowej, ale nie zwalnia z obowiązku zawiadomienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282c § 1

Pułapka: Łączenie pojęcia kategorii ryzyka z trybem zawiadomienia, podczas gdy kategoria ryzyka nie wpływa na obowiązek zawiadomienia.

Naczelnik urzędu skarbowego zamierza przeprowadzić kontrolę podatkową u przedsiębiorcy. Kiedy, co do zasady, doręcza się zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej?

a) Na co najmniej 3 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców.
b) Na co najmniej 14 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców.
c) Na co najmniej 7 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców i art. 282b § 2 Ordynacji podatkowej kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Zawiadomienie musi więc wyprzedzać wszczęcie o co najmniej 7 dni. Terminy 3 i 14 dni nie wynikają z przepisów; wszczęcie przed upływem 7 dni jest dopuszczalne wyłącznie na wniosek albo za zgodą kontrolowanego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 2; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 2

Pułapka: Częstą pomyłką jest mylenie terminu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej (7 dni) z terminem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli celno-skarbowej (14 dni) lub z innymi terminami.

Po przeprowadzeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany nie skorygował deklaracji w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli. Jaki będzie dalszy tryb postępowania organu kontroli?

a) Organ kontroli zawiadamia o przekształceniu zakończonej kontroli w postępowanie podatkowe w zakresie objętym kontrolą, prowadzone dalej na zasadach Ordynacji podatkowej. poprawna
b) Organ kontroli sporządza skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego i przekazuje akta, aby sąd rozstrzygnął spór co do ustaleń kontroli przed wydaniem decyzji.
c) Organ kontroli, bez wszczynania postępowania podatkowego i bez dalszych czynności dowodowych, od razu wydaje decyzję określającą zobowiązanie wyłącznie na podstawie wyniku kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, a kontrolowany nie złożył korekty deklaracji, o której mowa w art. 82 ust. 3, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe. O przekształceniu organ zawiadamia postanowieniem na podstawie art. 83 ust. 3. Postępowanie toczy się następnie na zasadach Ordynacji podatkowej i może zakończyć się wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Organ nie może wydać decyzji bez przeprowadzenia właściwego postępowania podatkowego, a kierowanie sprawy do sądu administracyjnego nie jest trybem właściwym po bezskutecznym upływie terminu na korektę deklaracji.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać, że kontrola celno-skarbowa jest odrębnym postępowaniem, a dopiero brak korekty w terminie 14 dni powoduje przekształcenie w postępowanie podatkowe.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany otrzymał wynik kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych. Kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami i rozważa złożenie korekty deklaracji. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących skutków złożenia korekty jest prawidłowe?

a) Korekta deklaracji złożona po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, ale przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe, wywołuje skutki prawne, jeżeli organ nie uwzględnił wcześniej złożonej korekty.
b) Korekta deklaracji złożona w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, która uwzględnia w całości nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli, powoduje, że kontrola nie przekształca się w postępowanie podatkowe. poprawna
c) Korekta deklaracji złożona w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, która nie uwzględnia w całości nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli, nie wywołuje skutków prawnych.

Dlaczego tak: Złożenie w terminie 14 dni korekty deklaracji w całości uwzględniającej nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli sprawia, że kontrola celno-skarbowa nie przekształca się w postępowanie podatkowe, chyba że zachodzą przesłanki wskazane w art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o KAS, czyli np. istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług - w przypadku podatku dochodowego taka sytuacja nie występuje. Wariant mówiący o braku skutków prawnych korekty częściowej jest błędny, gdyż korekta częściowa może być uwzględniona, ale prowadzi do przekształcenia w postępowanie podatkowe. Wariant dotyczący korekty złożonej po terminie jest błędny, gdyż taka korekta nie wywołuje skutków prawnych.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3 i art. 83 ust. 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na rodzaj podatku - w przypadku podatku dochodowego nie występują przesłanki dodatkowego zobowiązania VAT, co wpływa na ocenę skutków korekty.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany złożył skorygowaną deklarację w zakresie objętym kontrolą, która to deklaracja nie jest deklaracją, o której mowa w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?

a) Podjęcie kontroli następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
b) Czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli, która jest podejmowana, pozostają w mocy. poprawna
c) Podjęcie kontroli wymaga uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego o zamiarze podjęcia kontroli z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli kontrolowany po zakończonej kontroli celno-skarbowej złoży skorygowaną deklarację, inną niż określona w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze, w zakresie objętym tą kontrolą, naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli, która jest podejmowana, pozostają w mocy. Podjęcie kontroli następuje w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie, co wynika z art. 87 ust. 4. Przepis nie przewiduje obowiązku wcześniejszego zawiadamiania o zamiarze podjęcia kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 1, 2 i 4

Pułapka: Pomylenie formy podjęcia kontroli z postanowieniem, na które służy zażalenie, oraz mylne dopatrywanie się obowiązku zawiadomienia.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej stwierdzono nieprawidłowości, a kontrolowany nie złożył korekty deklaracji. Co następuje w tej sytuacji?

a) Kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe. poprawna
b) Kontrola zostaje wznowiona w celu ponownego przeprowadzenia czynności kontrolnych.
c) Kontrola pozostaje zakończona, a organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, jeżeli kontrolowany nie złożył korekty deklaracji, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe. Przekształcenie następuje z mocy prawa, bez odrębnej decyzji. Postępowanie podatkowe prowadzi się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Nie ma podstaw do odmowy wszczęcia postępowania ani do wznowienia kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1

Pułapka: Przekształcenie kontroli w postępowanie jest automatyczne, a nie wymaga wydania decyzji, co bywa mylnie interpretowane.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości, kontrolowany otrzymał wynik kontroli. W jakim terminie kontrolowany może skorygować uprzednio złożoną deklarację podatkową, aby korekta wywołała skutki prawne?

a) W terminie 30 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli
b) W terminie 7 dni od dnia zakończenia czynności kontrolnych
c) W terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli poprawna

Dlaczego tak: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej przyznaje kontrolowanemu prawo do skorygowania deklaracji w zakresie objętym kontrolą w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli. Korekta złożona po tym terminie, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe, nie wywołuje skutków prawnych. Terminy 30 dni i 7 dni nie są właściwe dla tego uprawnienia.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3

Pułapka: Należy odróżnić 14-dniowy termin na korektę od 7-dniowego terminu na wszczęcie kontroli podatkowej - łatwo je pomylić.