Kontrola podatkowa i celno-skarbowa

Czynności sprawdzające, kontrola podatkowa: zawiadomienie, upoważnienie, czas trwania, protokół i zastrzeżenia, korekta deklaracji po kontroli. Kontrola celno-skarbowa: brak zawiadomienia, uprawnienia funkcjonariuszy, wynik kontroli, korekta w terminie 14 dni i przekształcenie w postępowanie podatkowe.

Dziedzina z art. 20 ust. 1 pkt 5, 9 ustawy o doradztwie podatkowym. W tej dziedzinie mamy 42 pytania.

Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej przeprowadzający kontrolę celno-skarbową zażądał od kontrolowanego udostępnienia dokumentów mających charakter poufny, związanych z przedmiotem kontroli. Czy kontrolowany jest obowiązany do ich udostępnienia?

a) Tak, jeśli dokumenty są objęte zakresem kontroli, należy umożliwić wgląd także w dokumenty poufne. poprawna
b) Tak, ale dopiero po zwolnieniu doradcy podatkowego z tajemnicy zawodowej w zakresie tych dokumentów.
c) Nie, dokumenty oznaczone jako tajemnica przedsiębiorstwa nie podlegają wglądowi nawet w zakresie kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kontrolowany, jego pracownik, osoba współdziałająca z kontrolowanym, podmiot prowadzący lub przechowujący księgi podatkowe lub dokumenty oraz osoba wykonująca czynności podlegające kontroli celno-skarbowej są obowiązani umożliwić wgląd w dokumenty i ewidencje objęte zakresem kontroli celno-skarbowej, w tym dokumenty handlowe, księgowe i finansowe, nawet jeżeli mają charakter poufny, w tym dokumenty elektroniczne. Nie ma ogólnego wyjątku dla tajemnicy przedsiębiorstwa ani dla tajemnicy zawodowej doradcy podatkowego, chyba że przepisy szczególne to przewidują. Obowiązek ten obejmuje dokumenty o charakterze poufnym, a odmowa ich udostępnienia może skutkować odpowiedzialnością karną skarbową.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 72 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Niektórzy kontrolowani błędnie uważają, że dokumenty poufne lub objęte tajemnicą przedsiębiorstwa są wyłączone spod obowiązku udostępnienia, co jest niezgodne z art. 72 ust. 1 pkt 1.

Jaki jest maksymalny łączny czas trwania kontroli organu kontroli u średniego przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym?

a) 12 dni roboczych.
b) 24 dni roboczych. poprawna
c) 18 dni roboczych.

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo przedsiębiorców określa limity czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. Dla średnich przedsiębiorców limit wynosi 24 dni robocze. Limity te nie mają zastosowania w przypadkach wskazanych w art. 55 ust. 2, np. gdy kontrola jest niezbędna dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Wartości 12 i 18 dni roboczych są błędne - 18 dni dotyczy małych przedsiębiorców, a 12 nie odpowiada żadnej kategorii.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 55 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Pomyłka między limitami dla małych i średnich przedsiębiorców - dla małych wynosi 18 dni, dla średnich 24 dni.

Kiedy, co do zasady, organ podatkowy może wszcząć kontrolę podatkową u przedsiębiorcy, jeżeli nie zachodzą wyjątki przewidziane w ustawie - Prawo przedsiębiorców?

a) Nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. poprawna
b) Natychmiast po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jeżeli kontrolowany wyrazi na to zgodę.
c) Po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, a w przypadkach określonych w ustawie - po upływie 14 dni.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz art. 282b § 2 Ordynacji podatkowej kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni, konieczne jest ponowne zawiadomienie. Wszczęcie przed upływem 7 dni jest możliwe tylko na wniosek albo za zgodą kontrolowanego (art. 282b § 3 Ordynacji), a nie z mocy samego doręczenia zawiadomienia. Ustawa nie przewiduje w tym kontekście terminu 14 dni.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 2; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 2 i § 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminów 3 i 7 dni z terminami dotyczącymi przedłużenia kontroli lub doręczenia upoważnienia - tu chodzi o karencję przed wszczęciem kontroli.

Kontrola celno-skarbowa, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kończy się wynikiem kontroli. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tego wyniku kontroli jest prawidłowe?

a) Wynik kontroli wymaga zatwierdzenia przez naczelnika urzędu celno-skarbowego i ma charakter ostatecznego rozstrzygnięcia, którego kontrolowany nie może kwestionować.
b) Wynik kontroli sporządza się jako protokół, a kontrolowany może wnieść zastrzeżenia w terminie 14 dni od doręczenia; następnie organ wydaje decyzję.
c) Wynik kontroli doręcza się kontrolowanemu i zawiera odpowiednio elementy z art. 82 ust. 2 ustawy o KAS, w tym zakres kontroli oraz informację o nieprawidłowościach lub ich braku. poprawna

Dlaczego tak: Art. 85 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej stanowi, że kontrola celno-skarbowa, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, czyli kontrola przestrzegania prawa dewizowego, kończy się wynikiem kontroli, a przepis art. 82 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 82 ust. 2 wymienia elementy wyniku kontroli: oznaczenie organu, wskazanie kontrolowanego, datę wydania, zakres kontroli, informację o stwierdzonych nieprawidłowościach lub ich braku, pouczenia oraz podpis naczelnika urzędu celno-skarbowego albo osoby upoważnionej. Art. 85 nie odsyła natomiast do art. 82 ust. 3, więc czternastodniowe uprawnienie do korekty deklaracji nie jest elementem tego trybu. Wariant o protokole z zastrzeżeniami opisuje kontrolę podatkową z Ordynacji, a wariant o zatwierdzaniu wyniku i zakazie jego kwestionowania nie ma podstawy w ustawie.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 85 w zw. z art. 82 ust. 2

Pułapka: Pomylenie wyniku kontroli celno-skarbowej z protokołem kontroli podatkowej i mylne przypisanie temu wynikowi cech protokołu.

Kontrola celno-skarbowa u podatnika nie została zakończona w terminie 3 miesięcy od dnia jej wszczęcia. Który z poniższych obowiązków ciąży na organie kontroli?

a) Organ kontroli jest obowiązany zawiadomić kontrolowanego ustnie o przedłużeniu, a nowy termin wskazać dopiero w doręczanym protokole kontroli.
b) Organ kontroli jest obowiązany wydać postanowienie o przedłużeniu terminu kontroli, zatwierdzane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.
c) Organ kontroli jest obowiązany zawiadomić kontrolowanego na piśmie o niezakończeniu kontroli w terminie, podać przyczyny przedłużenia i wskazać nowy termin zakończenia. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, o każdym przypadku niezakończenia kontroli celno-skarbowej we właściwym terminie zawiadamia się na piśmie kontrolowanego, podając przyczyny przedłużenia terminu zakończenia kontroli i wskazując nowy termin jej zakończenia. Ustawa nie przewiduje formy postanowienia ani zgody naczelnika, ani zawiadomienia ustnego.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 63 ust. 2

Pułapka: Często myli się wymóg pisemnego zawiadomienia z wymogiem wydania postanowienia, który występuje w innych instytucjach prawnych.

Kontrola celno-skarbowa u przedsiębiorcy została zakończona, a kontrolowanemu doręczono wynik kontroli. W jakim terminie kontrolowany może skorygować deklarację w zakresie objętym tą kontrolą, aby uniknąć wszczęcia postępowania podatkowego?

a) W terminie 30 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli.
b) W terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli. poprawna
c) W terminie 7 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli kontrolowany może skorygować w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową uprzednio złożoną deklarację. Korekta złożona po upływie tego terminu, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe, nie wywołuje skutków prawnych. Odrębny czternastodniowy termin liczony od doręczenia upoważnienia przewiduje art. 62 ust. 4, ale dotyczy on początku kontroli. Terminy 30 i 7 dni nie występują w tym kontekście.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu na korektę po kontroli celno-skarbowej (14 dni) z terminem na sporządzenie projektu informacji o wynikach kontroli (30 dni) w kontroli podatkowej.

Kontrola celno-skarbowa w zakresie, o którym mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kończy się doręczeniem wyniku kontroli. Który z poniższych elementów nie stanowi obowiązkowego elementu wyniku kontroli?

a) Informacja o stwierdzonych nieprawidłowościach albo ich braku.
b) Wskazanie kwoty uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami. poprawna
c) Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji.

Dlaczego tak: Wynik kontroli celno-skarbowej zawiera elementy wymienione w art. 82 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, takie jak oznaczenie organu, wskazanie kontrolowanego, datę wydania, zakres kontroli, informację o nieprawidłowościach lub ich braku, pouczenia oraz podpis. Wskazanie wysokości albo kwoty uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami nie jest wymienione jako element wyniku kontroli. Wynik kontroli nie określa wysokości zobowiązania podatkowego - służy do poinformowania o ustaleniach, a ewentualne określenie zobowiązania następuje w postępowaniu podatkowym. Pouczenie o prawie złożenia korekty deklaracji oraz informacja o stwierdzonych nieprawidłowościach lub ich braku są elementami obligatoryjnymi wyniku kontroli, natomiast wskazanie wysokości uszczuplenia podatkowego wraz z odsetkami nie należy do tych elementów.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 2

Pułapka: Wynik kontroli nie jest decyzją określającą zobowiązanie podatkowe, więc nie zawiera wyliczenia uszczuplenia, co bywa mylone z treścią decyzji podatkowej.

Kontrola celno-skarbowa została wszczęta u podatnika w dniu 10 marca 2026 r. W dniu 30 czerwca 2026 r. kontrola nie została zakończona, a kontrolowany nie otrzymał zawiadomienia o przedłużeniu terminu. Który z poniższych skutków prawnych wiąże się z upływem terminu do zakończenia kontroli celno-skarbowej?

a) Kontrola celno-skarbowa może być kontynuowana, lecz dokumenty zgromadzone po terminie, z zastrzeżeniem tych, o które wystąpiono wcześniej, nie stanowią dowodu. poprawna
b) Kontrola celno-skarbowa wygasa z mocy prawa z dniem upływu terminu, a organ traci możliwość dalszych czynności oraz wykorzystania dokumentów w postępowaniu podatkowym.
c) Kontrola celno-skarbowa ulega zawieszeniu do czasu doręczenia zawiadomienia o nowym terminie, a dokumenty zebrane w tym okresie zachowują pełną moc dowodową.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o KAS kontrola celno-skarbowa powinna być zakończona w terminie 3 miesięcy od wszczęcia, a o każdym przypadku niezakończenia w terminie zawiadamia się kontrolowanego, wskazując nowy termin. Sankcją za przekroczenie terminu nie jest wygaśnięcie ani zawieszenie kontroli, lecz ograniczenie dowodowe. Dokumenty zgromadzone po upływie terminów, z wyłączeniem dokumentów, o których udostępnienie wystąpiono przed upływem terminów, nie stanowią dowodu w kontroli celno-skarbowej, postępowaniu podatkowym, celnym lub karnym skarbowym. Wariant mówiący o wygaśnięciu kontroli jest błędny, gdyż ustawa nie przewiduje takiego skutku, a wariant przewidujący zawieszenie kontroli i pełną moc dowodową dokumentów zebranych po terminie jest sprzeczny z art. 63 ust. 4.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 63 ust. 1, 2 i 4

Pułapka: Łatwo pomylić skutek przekroczenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej z zasadami dotyczącymi kontroli podatkowej, gdzie przekroczenie terminu nie powoduje wygaśnięcia kontroli, ale ma inne konsekwencje.

Kontrola celno-skarbowa została wszczęta u przedsiębiorcy bez zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. Czy w takiej sytuacji kontrola jest dopuszczalna?

a) Nie, bo każda kontrola celno-skarbowa wymaga wcześniejszego zawiadomienia, a jego brak wyklucza jej wszczęcie.
b) Tak, ale tylko za zgodą kontrolowanego albo gdy czynności ograniczono do dokumentów podatkowych.
c) Tak, bo rozdział 5 Prawa przedsiębiorców nie ma zastosowania, a wszczęcie następuje przez doręczenie upoważnienia. poprawna

Dlaczego tak: Do kontroli celno-skarbowej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców (art. 93 ustawy o KAS), a więc również przepisów o zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli. Wszczęcie kontroli celno-skarbowej następuje z urzędu, na podstawie upoważnienia, a datą wszczęcia jest dzień doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o KAS). Brak zawiadomienia nie jest więc naruszeniem przepisów, a zgoda kontrolowanego ani zakres ograniczony do dokumentacji podatkowej nie stanowią warunków dopuszczalności takiej kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 93 oraz art. 62 ust. 1 i 2

Pułapka: Pomylenie zasad kontroli podatkowej (gdzie zawiadomienie jest co do zasady wymagane) z kontrolą celno-skarbową, gdzie wyjątek jest szerszy.

Kontrola podatkowa u podatnika (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej) została wszczęta 15 stycznia 2026 r. i trwała do 15 maja 2026 r. Czy organ podatkowy naruszył przepisy dotyczące czasu trwania kontroli podatkowej?

a) Tak, ponieważ także u osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej kontrola podatkowa ma ustawowy limit 30 dni kalendarzowych, a okres od 15 stycznia do 15 maja go przekracza.
b) Tak, ponieważ wobec podatnika niebędącego przedsiębiorcą kontrola podatkowa ma ustawowy limit 2 miesięcy, a okres od 15 stycznia do 15 maja przekracza taki dopuszczalny czas.
c) Nie, ponieważ limity czasu kontroli podatkowej wynikające z Prawa przedsiębiorców dotyczą kontroli przedsiębiorców, a nie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. poprawna

Dlaczego tak: Limity czasu trwania kontroli w roku kalendarzowym (6, 18, 24 i 48 dni roboczych) określa art. 55 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców i dotyczą one wyłącznie przedsiębiorców; przepisy rozdziału 5 tej ustawy stosuje się do kontroli podatkowej tylko wtedy, gdy kontrolowany jest przedsiębiorcą (art. 291c Ordynacji podatkowej). Wobec podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej obowiązuje jedynie reguła z art. 284b § 1 Ordynacji, zgodnie z którą kontrolę kończy się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie wskazanym w upoważnieniu. Dla takiego podatnika nie ustanowiono ogólnego maksymalnego czasu trwania kontroli podatkowej. Terminy 30 dni kalendarzowych i 2 miesięcy nie wynikają z żadnego przepisu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 55 ust. 1; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 284b § 1 i art. 291c

Pułapka: Automatyczne stosowanie limitu 60 dni roboczych do wszystkich kontrolowanych, podczas gdy dotyczy on tylko przedsiębiorców.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Która z poniższych sytuacji nie stanowi wyjątku, w którym czynności kontrolne mogą być wykonywane przed upływem tego terminu?

a) Czynności kontrolne związane z analizą dokumentów finansowych przedsiębiorcy. poprawna
b) Czynności kontrolne związane z dokonywaniem pomiarów.
c) Czynności kontrolne związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin, w tym pojazdów.

Dlaczego tak: Ustawa - Prawo przedsiębiorców przewiduje, że przed upływem 7 dni od doręczenia zawiadomienia mogą być wykonywane wyłącznie czynności kontrolne związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin, w tym pojazdów, lub dokonywaniem pomiarów. Czynności te nie mogą obejmować analizy treści dokumentów, a oględziny nie mogą dotyczyć treści dokumentów. Zatem czynności kontrolne związane z analizą dokumentów finansowych nie mogą być wykonywane przed upływem 7-dniowego terminu, gdyż nie mieszczą się w katalogu wyjątków.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 4, 5 i 7

Pułapka: Łatwo pomylić wyjątek dotyczący oględzin z możliwością analizy dokumentów, która nie jest dozwolona przed upływem terminu.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy zakończyła się doręczeniem protokołu kontroli. W protokole stwierdzono nieprawidłowości w złożonej deklaracji VAT. Które z poniższych działań kontrolowanego jest dopuszczalne po zakończeniu kontroli?

a) Kontrolowany może po zakończeniu kontroli złożyć korektę deklaracji; organ może następnie wszcząć postępowanie podatkowe w sprawie objętej kontrolą. poprawna
b) Kontrolowany może po zakończeniu kontroli złożyć korektę deklaracji tylko wtedy, gdy kontrolujący w całości uwzględnił jego zastrzeżenia do protokołu.
c) Kontrolowany może złożyć korektę deklaracji wyłącznie przed doręczeniem protokołu kontroli; po doręczeniu protokołu korekta jest bezskuteczna.

Dlaczego tak: Uprawnienie do skorygowania deklaracji przysługuje nadal po zakończeniu kontroli podatkowej (art. 81b § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej), więc korekta złożona po doręczeniu protokołu jest skuteczna. Jeżeli jednak kontrola ujawniła nieprawidłowości, a podatnik nie złożył korekty w całości je uwzględniającej, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie objętej kontrolą, nie później niż w terminie 6 miesięcy od jej zakończenia (art. 165b § 1), i może określić zobowiązanie zgodnie z ustaleniami kontroli. Ograniczenie korekty do okresu przed doręczeniem protokołu nie wynika z żadnego przepisu, a uwzględnienie zastrzeżeń do protokołu nie jest warunkiem dopuszczalności korekty - wyłącza ono jedynie wszczęcie postępowania (art. 165b § 2).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 81b § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 165b § 1 i § 2

Pułapka: Należy odróżnić skutki korekty po kontroli podatkowej od skutków korekty po kontroli celno-skarbowej, gdzie obowiązują szczególne terminy i ograniczenia.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy została zakończona, a organ kontroli doręczył protokół kontroli. W jakim terminie przedsiębiorca może zgłosić zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole?

a) W terminie 7 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli.
b) W terminie 30 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli.
c) W terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli. poprawna

Dlaczego tak: Kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu kontroli podatkowej, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe (art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej). Kontrolujący rozpatruje je i w terminie 14 dni zawiadamia kontrolowanego o sposobie ich załatwienia (art. 291 § 2). Terminy 7 i 30 dni nie wynikają z przepisów.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 1

Pułapka: Często myli się termin 14 dni z terminem 7 dni, który dotyczy innych czynności, np. uzupełnienia protokołu.

Kontrola podatkowa u przedsiębiorcy została zakończona. W protokole kontroli zamieszczono ustalenia, z którymi kontrolowany nie zgadza się w części. Jakie uprawnienie przysługuje kontrolowanemu na podstawie Ordynacji podatkowej?

a) Kontrolowany może w terminie 14 dni od doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia wraz z wnioskami dowodowymi. poprawna
b) Kontrolowany może w terminie 7 dni od doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia wraz z wnioskami dowodowymi.
c) Kontrolowany może żądać, aby organ podatkowy uwzględnił wniesione zastrzeżenia w całości lub w części przed wydaniem decyzji.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej kontrolowany może w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia wraz z wnioskami dowodowymi. Kontrolujący ma obowiązek je rozpatrzyć i w terminie 14 dni zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione (art. 291 § 2). Nie ma więc obowiązku uwzględnienia zastrzeżeń, a termin siedmiodniowy nie występuje w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 1 i § 2

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie terminu na wniesienie zastrzeżeń z terminem przewidzianym dla innych czynności, np. w postępowaniu podatkowym.

Kontrolę podatkową u przedsiębiorcy wszczyna się przez okazanie legitymacji służbowej oraz doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Która z poniższych informacji jest prawidłowa w odniesieniu do tego upoważnienia?

a) Upoważnienie powinno określać zakres kontroli i co do zasady zostać doręczone przed rozpoczęciem czynności kontrolnych. poprawna
b) Upoważnienie powinno obejmować wyłącznie podstawę prawną kontroli, bez określania jej zakresu, i może być doręczone po rozpoczęciu czynności.
c) Upoważnienie powinno zastępować zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli i musi być doręczone co najmniej 7 dni przed jej rozpoczęciem.

Dlaczego tak: Zasada jest taka, że kontrolę wszczyna się przez okazanie legitymacji służbowej oraz doręczenie upoważnienia. Upoważnienie musi zawierać m.in. zakres kontroli, a doręczenie następuje przed rozpoczęciem czynności, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wariant mówiący o doręczeniu już po rozpoczęciu czynności jest błędny. Błędny jest także wariant wskazujący 7-dniowe wyprzedzenie, ponieważ ustawa nie przewiduje takiego terminu dla doręczenia upoważnienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 49 ust. 1; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 283 i art. 284 § 1

Pułapka: Najczęściej myli się moment doręczenia upoważnienia - nie jest to 7 dni przed kontrolą, lecz przed rozpoczęciem czynności.

Kontrolowany, któremu doręczono wynik kontroli celno-skarbowej, w którym stwierdzono nieprawidłowości, może złożyć korektę deklaracji. Jaki jest skutek złożenia korekty deklaracji po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, ale przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego?

a) Korekta jest skuteczna, jeżeli uwzględni ją organ.
b) Korekta po upływie 14 dni nie wywołuje skutków prawnych. poprawna
c) Korekta jest skuteczna tylko w zakresie podatku VAT.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, korekta deklaracji złożona po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, a przed doręczeniem postanowienia, o którym mowa w art. 83 ust. 3, nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że taka korekta nie ma wpływu na ustalenia kontroli i nie może zapobiec przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe. Organ nie ma obowiązku jej uwzględnienia, a skuteczność korekty nie jest uzależniona od rodzaju podatku.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać, że 14-dniowy termin jest zawity - po jego upływie korekta jest bezskuteczna, chyba że zostanie złożona w trakcie postępowania podatkowego na zasadach ogólnych.

Kontrolowany po zakończeniu kontroli celno-skarbowej złożył korektę deklaracji, w której zgodził się z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli tylko w części. Organ uwzględnił tę korektę. Które z poniższych stwierdzeń jest prawidłowe?

a) Kontrola nie przekształca się w postępowanie podatkowe, ponieważ uwzględnienie częściowej korekty zamyka sprawę i wyłącza możliwość wszczęcia postępowania.
b) Kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe tylko wtedy, gdy obok uwzględnienia częściowej korekty istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
c) Kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe już z tego powodu, że kontrolowany zgodził się z nieprawidłowościami w części, a organ uwzględnił tę korektę deklaracji. poprawna

Dlaczego tak: Art. 83 ust. 1 pkt 2a ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, obowiązujący od 1 października 2025 r., przewiduje samodzielną podstawę przekształcenia: zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe, jeżeli kontrolowany złożył deklarację lub korektę deklaracji, w których zgodził się w części z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli, i organ uwzględnił tę deklarację lub korektę. Przepis nie stawia tu dodatkowego warunku, w szczególności nie wymaga przesłanek dotyczących dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług - należą one do odrębnej podstawy z art. 83 ust. 1 pkt 3. W przypadku z pkt 2a zawiadomienia o uwzględnieniu korekty dokonuje się w postanowieniu o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe (art. 83 ust. 3a).

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 2a i ust. 3a

Pułapka: Pominięcie warunku dotyczącego dodatkowego zobowiązania i uznanie, że częściowa korekta automatycznie prowadzi do przekształcenia.

Kontrolowany, po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, złożył korektę deklaracji w zakresie objętym tą kontrolą. Jaki skutek wywołuje taka korekta, jeżeli nie jest to korekta, o której mowa w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o KAS?

a) Korekta jest bezskuteczna; naczelnik urzędu celno-skarbowego nie podejmuje zakończonej kontroli, a kontrolowany musi zapłacić różnicę podatku bez jej podważania.
b) Korekta powoduje obligatoryjne umorzenie sprawy kontrolnej oraz przekazanie jej do postępowania podatkowego, w którym dowody zbiera się od początku.
c) Korekta wywołuje skutki prawne; naczelnik urzędu celno-skarbowego może jednak podjąć zakończoną kontrolę, a wcześniejsze czynności pozostają w mocy. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o KAS, złożenie przez kontrolowanego po zakończeniu kontroli celno-skarbowej korekty deklaracji, innej niż wskazana w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze, w zakresie objętym kontrolą uprawnia naczelnika urzędu celno-skarbowego do podjęcia zakończonej kontroli. Czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli pozostają w mocy. Pozostałe odpowiedzi błędnie wskazują, że korekta jest bezskuteczna albo że powoduje obligatoryjne umorzenie sprawy kontrolnej i przekazanie jej do postępowania podatkowego. Przepis nie przewiduje takich skutków.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 1 i 2

Pułapka: Łatwo pomylić skutki korekty złożonej po kontroli celno-skarbowej ze skutkami korekty złożonej w trakcie kontroli - ta pierwsza uprawnia do podjęcia kontroli, a nie powoduje jej umorzenia.

Kontrolowany po zakończonej kontroli celno-skarbowej złożył skorygowaną deklarację, a naczelnik urzędu celno-skarbowego podjął kontrolę w formie postanowienia. Czy na to postanowienie przysługuje zażalenie?

a) Tak, gdy kontrolowany nie zgadza się z treścią postanowienia.
b) Nie, na postanowienie o podjęciu kontroli nie służy zażalenie. poprawna
c) Tak, na zasadach ogólnych, jako postanowienie kończące sprawę.

Dlaczego tak: Art. 87 ust. 4 ustawy o KAS stanowi wprost, że kontrola celno-skarbowa podejmowana jest w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Wyłączenie zażalenia ma charakter bezwzględny i nie zależy od zgody kontrolowanego. Warianty dopuszczające zażalenie są zatem błędne. Podjęcie kontroli nie jest decyzją kończącą postępowanie, lecz czynnością procesową o charakterze technicznym, stąd ustawodawca wyłączył zażalenie.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 4

Pułapka: Należy pamiętać, że nie każde postanowienie w kontroli celno-skarbowej jest zaskarżalne - art. 87 ust. 4 wyraźnie wyłącza zażalenie.

Kontrolujący rozpatruje zastrzeżenia zgłoszone do protokołu kontroli podatkowej i zawiadamia kontrolowanego o sposobie ich załatwienia w terminie:

a) 7 dni od dnia ich zgłoszenia
b) 14 dni od dnia ich zgłoszenia poprawna
c) 30 dni od dnia ich zgłoszenia

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 291 § 2 Ordynacji podatkowej kontrolujący jest obowiązany rozpatrzyć zastrzeżenia i w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując w szczególności, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Ten sam czternastodniowy termin przysługuje kontrolowanemu na zgłoszenie zastrzeżeń (art. 291 § 1). Terminy 7 i 30 dni nie występują w tym przepisie.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 291 § 2

Pułapka: Pomylenie terminu na rozpatrzenie zastrzeżeń z terminem na sporządzenie informacji o wynikach kontroli.

Która z poniższych czynności może być wykonana przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających?

a) Przesłuchanie świadków w celu ustalenia źródła pochodzenia majątku podatnika
b) Przeprowadzenie oględzin składników majątkowych podatnika w jego siedzibie
c) Zażądanie złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub jej skorygowania poprawna

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające mają na celu m.in. weryfikację formalną deklaracji, a w ich ramach organ może żądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub skorygowania deklaracji. Oględziny składników majątkowych są czynnością charakterystyczną dla kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a przesłuchanie świadków należy do postępowania podatkowego, nie zaś do czynności sprawdzających. Zatem tylko żądanie wyjaśnień mieści się w katalogu czynności sprawdzających.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272 i art. 274a § 1

Pułapka: Łatwo pomylić czynności sprawdzające z kontrolą podatkową lub postępowaniem podatkowym, ponieważ wszystkie wiążą się z weryfikacją rozliczeń.

Która z poniższych czynności może być wykonana przez organ podatkowy w ramach kontroli podatkowej u podatnika?

a) Zastosowanie środka przymusu bezpośredniego wobec kontrolowanego podczas oględzin.
b) Żądanie udostępnienia ksiąg podatkowych i sporządzenie z nich notatek, odpisów oraz kopii. poprawna
c) Przeszukanie lokalu mieszkalnego wyłącznie na podstawie upoważnienia do kontroli.

Dlaczego tak: W toku kontroli podatkowej kontrolujący są uprawnieni między innymi do żądania udostępniania akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek i wydruków (art. 286 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Przeszukanie lokalu mieszkalnego jest w kontroli podatkowej dopuszczalne, ale wyłącznie po uzyskaniu zgody prokuratora rejonowego, którego postanowienie okazuje się kontrolowanemu przed przystąpieniem do czynności (art. 288 § 1 pkt 2 i § 2) - samo upoważnienie do kontroli nie wystarcza. Stosowanie środków przymusu bezpośredniego nie jest przewidziane w przepisach o kontroli podatkowej; w razie oporu kontrolujący wzywa pomocy Policji, Straży Granicznej lub straży miejskiej (gminnej) na podstawie art. 286a § 1.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 286 § 1 pkt 4, art. 286a § 1 oraz art. 288 § 1 pkt 2 i § 2

Pułapka: Przenoszenie uprawnień z kontroli celno-skarbowej (np. przeszukanie) na kontrolę podatkową.

Która z poniższych czynności nie należy do czynności sprawdzających w rozumieniu Ordynacji podatkowej?

a) Sprawdzenie terminowości składania deklaracji oraz wnoszenia podatków, w tym pobieranych przez płatników i inkasentów.
b) Przeprowadzenie kontroli podatkowej u podatnika, który nie złożył deklaracji mimo takiego obowiązku. poprawna
c) Sprawdzenie zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające, zgodnie z art. 272 Ordynacji podatkowej, obejmują m.in. sprawdzanie terminowości składania deklaracji i wnoszenia podatków oraz zasadności zwrotów podatku - te czynności są wymienione w dwóch pierwszych odpowiedziach. Natomiast przeprowadzenie kontroli podatkowej u podatnika, który nie złożył deklaracji, nie jest czynnością sprawdzającą, lecz odrębną instytucją - kontrolą podatkową, która może być wszczęta w takich okolicznościach na podstawie art. 281 Ordynacji podatkowej.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272

Pułapka: Należy odróżnić czynności sprawdzające od kontroli podatkowej - te pierwsze mają charakter wstępny i ograniczony, kontrola podatkowa jest szersza i ma własne zasady wszczęcia.

Która z poniższych czynności nie należy do czynności sprawdzających, o których mowa w Ordynacji podatkowej?

a) Sprawdzenie, czy podatnik prawidłowo zastosował ulgę podatkową poprawna
b) Sprawdzenie, czy deklaracje zostały złożone w terminie
c) Sprawdzenie, czy składane deklaracje są prawidłowe pod względem rachunkowym

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające obejmują sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania podatków oraz formalną, w tym rachunkową, poprawność dokumentów (art. 272 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał z ulg, organ może w tym trybie jedynie zwrócić się o okazanie dokumentów, których posiadania wymaga przepis prawa (art. 275 § 1), ale nie może merytorycznie ocenić prawidłowości zastosowania ulgi - to należy do kontroli podatkowej albo postępowania podatkowego.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 272 i art. 275 § 1

Pułapka: Łatwo pomylić czynności sprawdzające z czynnościami kontrolnymi - te pierwsze nie obejmują oceny merytorycznej.

Która z poniższych informacji musi zostać zamieszczona w protokole kontroli podatkowej, zgodnie z art. 53 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz przepisami Ordynacji podatkowej?

a) Wskazanie, że kontrolowany odmówił złożenia wyjaśnień.
b) Pouczenie o prawie do złożenia korekty deklaracji w terminie 14 dni od zakończenia kontroli.
c) Opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalonych nieprawidłowości. poprawna

Dlaczego tak: Ustalenia kontroli zamieszcza się w protokole kontroli (art. 53 ustawy - Prawo przedsiębiorców), a szczegółowe elementy protokołu kontroli podatkowej wymienia art. 290 § 2 Ordynacji podatkowej; należy do nich opis dokonanych ustaleń faktycznych (pkt 5) oraz ocena prawna sprawy (pkt 6a). Protokół zawiera także pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz o prawie złożenia korekty deklaracji (pkt 7), ale przepis nie wiąże tego prawa z terminem 14 dni od zakończenia kontroli. Odnotowanie odmowy złożenia wyjaśnień nie jest obowiązkowym elementem protokołu.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 53; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 290 § 2 pkt 5

Pułapka: Należy odróżnić protokół kontroli podatkowej (Ordynacja podatkowa) od protokołu kontroli celno-skarbowej (ustawa o KAS) - choć są podobne, różnią się szczegółami.

Które z poniższych uprawnień przysługuje organowi podatkowemu w toku czynności sprawdzających?

a) Wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego
b) Wezwanie podatnika do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji poprawna
c) Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w celu ustalenia podstawy opodatkowania

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające obejmują m.in. żądanie złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwanie do jej złożenia. Nie obejmują one natomiast przeprowadzania postępowania dowodowego z udziałem świadków ani wszczynania postępowania podatkowego, które to czynności należą do odrębnych procedur. Zatem tylko wezwanie do wyjaśnień mieści się w zakresie czynności sprawdzających.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 274a § 1

Pułapka: Pytanie sprawdza rozgraniczenie między czynnościami sprawdzającymi a postępowaniem podatkowym - w czynnościach sprawdzających nie przeprowadza się dowodów w postaci przesłuchania świadków.

Który z wymienionych elementów jest obowiązkowym składnikiem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej u przedsiębiorcy?

a) Imienne wskazanie pracowników kontrolowanego przedsiębiorcy, którzy mają być obecni przy czynnościach oraz podpisywać protokoły.
b) Wyznaczenie proponowanego terminu kontroli jako daty uzgodnionej uprzednio z kontrolowanym przedsiębiorcą.
c) Informacja o kategorii ryzyka w rozumieniu art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, gdy chodzi o kontrolę planową. poprawna

Dlaczego tak: Z art. 282b § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa wynika, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej musi zawierać m.in. w przypadku kontroli planowej informację o kategorii ryzyka, o której mowa w art. 47 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Wariant dotyczący pracowników kontrolowanego nie wynika z przepisów - zawiadomienie nie wymaga wskazywania osób, które będą uczestniczyć w czynnościach ani podpisywać protokoły. Wariant dotyczący proponowanego lub uzgodnionego terminu dotyczy organizacji wszczęcia kontroli u przedsiębiorcy, ale nie jest obowiązkowym elementem samego zawiadomienia.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 4

Pułapka: Uznanie, że każda informacja o kontroli musi być w zawiadomieniu, podczas gdy niektóre elementy są wymagane tylko w określonych trybach.

Naczelnik urzędu skarbowego wszczął kontrolę podatkową u podatnika bez doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W którym z poniższych przypadków takie postępowanie organu jest dopuszczalne?

a) Gdy podatnik widnieje w CEIDG, kontrola ma charakter planowy, a w analizie ryzyka przypisano mu wysoką kategorię ryzyka.
b) Gdy organ przed wszczęciem kontroli sam uznał, że zawiadomienie utrudni ustalenie stanu faktycznego, i opisał to w aktach.
c) Gdy kontrola ma zweryfikować zasadność zwrotu różnicy podatku albo zwrotu podatku naliczonego na podstawie przepisów o VAT. poprawna

Dlaczego tak: Art. 282c § 1 Ordynacji podatkowej zawiera zamknięty katalog przypadków, w których nie zawiadamia się o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Pierwszy z nich (§ 1 pkt 1 lit. a) obejmuje kontrolę dotyczącą zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Ogólna ocena organu, że zawiadomienie utrudniłoby ustalenie stanu faktycznego, w katalogu tym nie występuje i z zawiadomienia nie zwalnia. Nie zwalnia z niego także zaliczenie przedsiębiorcy do wysokiej kategorii ryzyka - informację o tej kategorii zamieszcza się właśnie w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli planowej (art. 282b § 4 pkt 4b). Po wszczęciu kontroli bez zawiadomienia organ informuje kontrolowanego o przyczynie jego braku (art. 282c § 3).

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282c § 1 pkt 1 lit. a i § 3

Pułapka: Łączenie pojęcia kategorii ryzyka z trybem zawiadomienia, podczas gdy kategoria ryzyka nie wpływa na obowiązek zawiadomienia.

Naczelnik urzędu skarbowego zamierza przeprowadzić kontrolę podatkową u przedsiębiorcy. Kiedy, co do zasady, doręcza się zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej?

a) Na co najmniej 3 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców.
b) Na co najmniej 14 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców.
c) Na co najmniej 7 dni przed dniem wszczęcia kontroli, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - Prawo przedsiębiorców. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców i art. 282b § 2 Ordynacji podatkowej kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Zawiadomienie musi więc wyprzedzać wszczęcie o co najmniej 7 dni. Terminy 3 i 14 dni nie wynikają z przepisów; wszczęcie przed upływem 7 dni jest dopuszczalne wyłącznie na wniosek albo za zgodą kontrolowanego.

Podstawa prawna: Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 48 ust. 2; Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 282b § 2

Pułapka: Częstą pomyłką jest mylenie terminu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej (7 dni) z terminem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli celno-skarbowej (14 dni) lub z innymi terminami.

Po przeprowadzeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany nie skorygował deklaracji w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli. Jaki będzie dalszy tryb postępowania organu kontroli?

a) Organ kontroli zawiadamia o przekształceniu zakończonej kontroli w postępowanie podatkowe w zakresie objętym kontrolą, prowadzone dalej na zasadach Ordynacji podatkowej. poprawna
b) Organ kontroli sporządza skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego i przekazuje akta, aby sąd rozstrzygnął spór co do ustaleń kontroli przed wydaniem decyzji.
c) Organ kontroli, bez wszczynania postępowania podatkowego i bez dalszych czynności dowodowych, od razu wydaje decyzję określającą zobowiązanie wyłącznie na podstawie wyniku kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, a kontrolowany nie złożył korekty deklaracji, o której mowa w art. 82 ust. 3, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe. O przekształceniu organ zawiadamia postanowieniem na podstawie art. 83 ust. 3. Postępowanie toczy się następnie na zasadach Ordynacji podatkowej i może zakończyć się wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Organ nie może wydać decyzji bez przeprowadzenia właściwego postępowania podatkowego, a kierowanie sprawy do sądu administracyjnego nie jest trybem właściwym po bezskutecznym upływie terminu na korektę deklaracji.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Pułapka: Należy pamiętać, że kontrola celno-skarbowa jest odrębnym postępowaniem, a dopiero brak korekty w terminie 14 dni powoduje przekształcenie w postępowanie podatkowe.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany otrzymał wynik kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych. Kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami i rozważa złożenie korekty deklaracji. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących skutków złożenia korekty jest prawidłowe?

a) Korekta deklaracji złożona po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, ale przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe, wywołuje skutki prawne, jeżeli organ nie uwzględnił wcześniej złożonej korekty.
b) Korekta deklaracji złożona w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, uwzględniająca w całości stwierdzone nieprawidłowości i uwzględniona przez organ, powoduje, że kontrola nie przekształca się w postępowanie podatkowe. poprawna
c) Korekta deklaracji złożona w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli, która nie uwzględnia w całości nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli, nie wywołuje skutków prawnych.

Dlaczego tak: Zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe, jeżeli kontrolowany nie złożył korekty deklaracji z art. 82 ust. 3 albo organ jej nie uwzględnił (art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KAS). Gdy korekta złożona w terminie 14 dni uwzględnia w całości stwierdzone nieprawidłowości i organ ją uwzględni, do przekształcenia nie dochodzi, a kontrolowanemu doręcza się zawiadomienie o uwzględnieniu korekty (art. 83 ust. 2); wyjątkiem są przesłanki z art. 83 ust. 1 pkt 3, które dotyczą podatku od towarów i usług, a więc nie wystąpią przy podatku dochodowym od osób fizycznych. Korekta częściowa wywołuje skutki prawne, ale przy jej uwzględnieniu kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe (art. 83 ust. 1 pkt 2a). Korekta złożona po terminie, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu, skutków prawnych nie wywołuje.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 82 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 i ust. 2

Pułapka: Należy zwrócić uwagę na rodzaj podatku - w przypadku podatku dochodowego nie występują przesłanki dodatkowego zobowiązania VAT, co wpływa na ocenę skutków korekty.

Po zakończeniu kontroli celno-skarbowej kontrolowany złożył skorygowaną deklarację w zakresie objętym kontrolą, która to deklaracja nie jest deklaracją, o której mowa w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?

a) Podjęcie kontroli następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
b) Czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli, która jest podejmowana, pozostają w mocy. poprawna
c) Podjęcie kontroli wymaga uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego o zamiarze podjęcia kontroli z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli kontrolowany po zakończonej kontroli celno-skarbowej złoży skorygowaną deklarację, inną niż określona w art. 82 ust. 3 zdanie pierwsze, w zakresie objętym tą kontrolą, naczelnik urzędu celno-skarbowego może podjąć zakończoną kontrolę. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że czynności przeprowadzone w zakończonej kontroli, która jest podejmowana, pozostają w mocy. Podjęcie kontroli następuje w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie, co wynika z art. 87 ust. 4. Przepis nie przewiduje obowiązku wcześniejszego zawiadamiania o zamiarze podjęcia kontroli.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 87 ust. 1, 2 i 4

Pułapka: Pomylenie formy podjęcia kontroli z postanowieniem, na które służy zażalenie, oraz mylne dopatrywanie się obowiązku zawiadomienia.

Podatnik otrzymał zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. W dniu wyznaczonym na rozpoczęcie kontroli, przed doręczeniem upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, podatnik złożył korektę deklaracji podatkowej. Która z poniższych sytuacji ma miejsce?

a) Korekta deklaracji złożona przed doręczeniem upoważnienia powoduje, że kontrola podatkowa nie może być wszczęta, a organ podatkowy musi postępować w trybie czynności sprawdzających.
b) Korekta deklaracji złożona przed doręczeniem upoważnienia jest bezskuteczna, a organ podatkowy wszczyna kontrolę podatkową bez uwzględnienia korekty.
c) Korekta deklaracji złożona przed doręczeniem upoważnienia jest skuteczna, a organ podatkowy może wszcząć kontrolę podatkową, ale zakres kontroli obejmie również złożoną korektę. poprawna

Dlaczego tak: Uprawnienie do skorygowania deklaracji ulega zawieszeniu na czas trwania kontroli podatkowej w zakresie objętym kontrolą (art. 81b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), a kontrolę wszczyna się z chwilą doręczenia kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia (art. 284 § 1). Skoro korektę złożono przed doręczeniem upoważnienia, kontrola jeszcze się nie toczyła i korekta jest skuteczna. Organ może następnie wszcząć kontrolę, a jej zakresem obejmie także złożoną korektę.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 81b § 1 pkt 1 i art. 284 § 1

Pułapka: Należy zwrócić uwagę, że złożenie korekty deklaracji przed wszczęciem kontroli nie powoduje zakazu wszczęcia kontroli, a jedynie czasowo go wstrzymuje do czasu weryfikacji korekty.

Podczas kontroli celno-skarbowej funkcjonariusz Krajowej Administracji Skarbowej zamierza przesłuchać świadka. Która z poniższych czynności jest dozwolona na podstawie przepisów ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej?

a) Funkcjonariusz może przesłuchać świadka, który jest pracownikiem kontrolowanego, bez ograniczeń, ale tylko w obecności kontrolowanego lub jego pełnomocnika, a przesłuchanie odbywa się na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu podatkowym.
b) Funkcjonariusz może przesłuchać świadka wyłącznie za zgodą kontrolowanego, jeżeli świadek jest pracownikiem kontrolowanego, a przesłuchanie odbywa się na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu podatkowym.
c) Funkcjonariusz może przesłuchać świadka, który jest pracownikiem kontrolowanego, jeżeli jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, a przesłuchanie odbywa się na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu podatkowym. poprawna

Dlaczego tak: Funkcjonariusze celno-skarbowi mają szerokie uprawnienia w toku kontroli, w tym prawo przesłuchiwania świadków na zasadach przewidzianych w Ordynacji podatkowej, co obejmuje również pracowników kontrolowanego. Wariant uzależniający przesłuchanie od zgody kontrolowanego jest błędny, gdyż ustawa nie wymaga takiej zgody. Wariant ograniczający przesłuchanie do obecności kontrolowanego lub jego pełnomocnika również jest błędny, gdyż przepisy nie wprowadzają takiego wymogu, a obecność osób trzecich zależy od charakteru czynności. Przesłuchanie świadka, w tym pracownika kontrolowanego, jest dozwolone, jeżeli jest niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, i odbywa się na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu podatkowym.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 64 ust. 1 pkt 5

Pułapka: Częstym błędem jest mylenie uprawnień funkcjonariuszy podczas kontroli celno-skarbowej z ograniczeniami wynikającymi z kontroli podatkowej prowadzonej na podstawie Ordynacji podatkowej.

Podczas kontroli celno-skarbowej funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej dokonali przeszukania lokalu mieszkalnego kontrolowanego. Które z poniższych stwierdzeń dotyczących tej czynności jest prawidłowe?

a) Przeszukanie lokalu mieszkalnego jest dopuszczalne w celu znalezienia dowodów mających znaczenie dla kontroli, przy czym przed przystąpieniem do niego okazuje się kontrolowanemu postanowienie prokuratora o wyrażeniu zgody na przeszukanie. poprawna
b) Przeszukanie lokalu mieszkalnego w ramach kontroli celno-skarbowej może być dokonane tylko za zgodą kontrolowanego, a w przypadku braku takiej zgody czynność ta musi zostać zaniechana i wymaga odrębnego postępowania sądowego.
c) Przeszukanie lokalu mieszkalnego w ramach kontroli celno-skarbowej jest niedopuszczalne, gdyż wymaga uprzedniej zgody sądu, a funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie posiadają uprawnień do samodzielnego podejmowania takich czynności w toku postępowania kontrolnego.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej kontrolujący może dokonać przeszukania lokali mieszkalnych w celu znalezienia dowodów mających znaczenie dla kontroli, a przed przystąpieniem do przeszukania okazuje kontrolowanemu postanowienie prokuratora o wyrażeniu na nie zgody; przepisy Kodeksu postępowania karnego o przeszukaniu stosuje się odpowiednio. W przypadkach niecierpiących zwłoki przeszukanie może nastąpić bez uprzedniej zgody, ale wymaga późniejszego zatwierdzenia, a w razie odmowy zatwierdzenia zebrane materiały nie stanowią dowodu (art. 77 ust. 2 i 5). Zgoda kontrolowanego nie jest wymagana, a zgody udziela prokurator, nie sąd.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 77 ust. 1, 2 i 5

Pułapka: Łatwo pomylić uprawnienia kontrolne z uprawnieniami procesowymi w postępowaniu karnym skarbowym, gdzie przeszukanie wymaga zgody sądu.

W toku czynności sprawdzających organ podatkowy stwierdził, że w złożonej deklaracji podatkowej wykazano zawyżone odliczenie. W związku z tym organ podatkowy, na podstawie art. 274 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, dokonał korekty deklaracji. Który z poniższych warunków musi zostać spełniony, aby korekta ta wywołała skutki prawne?

a) Korekta wywołuje skutki prawne, jeżeli po zakończeniu czynności sprawdzających organ wyda decyzję zatwierdzającą korektę i określającą wysokość zobowiązania.
b) Korekta wywołuje skutki prawne, jeżeli zostanie doręczona podatnikowi wraz z postanowieniem o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i pouczeniem o zażaleniu.
c) Korekta wywołuje skutki prawne, jeżeli podatnik, w terminie 14 dni od doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji, nie wniesie sprzeciwu. poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 274 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może dokonać korekty deklaracji, jeżeli stwierdzi, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe, oczywiste omyłki albo wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami. Z art. 274 § 4 wynika, że korekta ta wywołuje skutki prawne jak korekta złożona przez podatnika, jeżeli podatnik nie wniósł sprzeciwu w terminie 14 dni od doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Sprzeciw wniesiony w tym terminie powoduje uchylenie korekty w całości. Wariant mówiący o doręczeniu korekty wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności jest błędny, ponieważ przepisy art. 274 nie przewidują takiego warunku skuteczności korekty. Wariant uzależniający skuteczność od decyzji zatwierdzającej jest błędny, ponieważ korekta dokonywana w tym trybie nie wymaga wydania decyzji.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 274 § 1 pkt 1 i § 4

Pułapka: Należy odróżnić korektę deklaracji dokonaną przez organ podatkowy w trybie czynności sprawdzających od korekty deklaracji składanej przez podatnika - w tym pierwszym przypadku skuteczność zależy od braku sprzeciwu w terminie 14 dni.

W trakcie kontroli celno-skarbowej funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej przeprowadzają oględziny przedmiotu znajdującego się w posiadaniu podmiotu trzeciego, niebędącego kontrolowanym. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?

a) Oględziny mogą być przeprowadzone na podstawie samej zgody podmiotu trzeciego, bez okazywania mu upoważnienia do kontroli.
b) Po okazaniu upoważnienia do kontroli podmiot trzeci musi niezwłocznie okazać przedmiot oględzin i udzielić dotyczących go wyjaśnień. poprawna
c) Podmiot trzeci może odmówić okazania przedmiotu albo uzależnić oględziny od swojej zgody, mimo okazania mu upoważnienia do kontroli.

Dlaczego tak: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej przewiduje, że w zakresie objętym kontrolą celno-skarbową można przeprowadzić oględziny przedmiotu także wtedy, gdy znajduje się on w posiadaniu innego podmiotu niż kontrolowany. Podmiotowi temu okazywane jest upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Po okazaniu upoważnienia podmiot ten jest obowiązany do niezwłocznego okazania przedmiotu oględzin oraz udzielania wyjaśnień dotyczących tego przedmiotu. Obowiązek okazania i wyjaśnień istnieje niezależnie od zgody podmiotu trzeciego, a oględziny bez okazania upoważnienia są niedopuszczalne.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 73

Pułapka: Warto pamiętać, że oględziny u podmiotu trzeciego nie wymagają jego zgody, ale wymagają okazania upoważnienia - to częste źródło błędnych skojarzeń z zasadami kontroli podatkowej.

W trakcie kontroli celno-skarbowej kontrolowany złożył korektę deklaracji w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli, a organ uwzględnił tę korektę. Jednocześnie w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Kiedy kontrola celno-skarbowa przekształci się w postępowanie podatkowe?

a) Kontrola nie przekształci się w postępowanie podatkowe, jeżeli organ uwzględnił korektę złożoną w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli, także wtedy, gdy istnieją przesłanki dotyczące dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
b) Kontrola przekształci się w postępowanie podatkowe, jeżeli mimo uwzględnienia korekty istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług albo do określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług. poprawna
c) Kontrola przekształci się w postępowanie podatkowe zawsze po złożeniu korekty w terminie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli, bez badania, czy korekta została uwzględniona i czy występują przesłanki dotyczące dodatkowego zobowiązania lub art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, kontrola przekształca się w postępowanie podatkowe, gdy organ uwzględnił złożoną korektę deklaracji i istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług lub do określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług. Samo złożenie i uwzględnienie korekty nie wyklucza przekształcenia, jeśli zachodzą te przesłanki. Wariant mówiący, że kontrola nie przekształci się, jest błędny, bo pomija ustawowy przypadek przekształcenia mimo uwzględnienia korekty. Wariant mówiący, że przekształci się zawsze po złożeniu korekty, jest również błędny, ponieważ przekształcenie zależy od spełnienia przesłanek wskazanych w art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 83 ust. 1 pkt 3

Pułapka: Uznanie, że uwzględniona korekta zawsze kończy sprawę, podczas gdy ustawa przewiduje wyjątek dotyczący dodatkowego zobowiązania.

W trakcie kontroli celno-skarbowej u przedsiębiorcy kontrolujący stwierdził, że kontrolowany nie prowadzi książki kontroli wbrew obowiązkowi określonemu w ustawie - Prawo przedsiębiorców. Która z poniższych konsekwencji jest prawidłowa?

a) Brak książki kontroli stanowi wykroczenie przedsiębiorcy zagrożone karą grzywny.
b) Na podstawie art. 93 ustawy o KAS przepisy o książce kontroli nie mają zastosowania do kontroli celno-skarbowej. poprawna
c) Kontrolę celno-skarbową trzeba wstrzymać do czasu założenia przez przedsiębiorcę książki kontroli.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 93 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej do kontroli celno-skarbowej nie stosuje się przepisów rozdziału 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców, a więc również art. 57 o książce kontroli. W kontroli celno-skarbowej nie dokonuje się wpisów w książce kontroli, a jej brak nie ma wpływu na przebieg kontroli. Ustawa - Prawo przedsiębiorców nie przewiduje też kary grzywny za nieprowadzenie książki kontroli, a jej art. 59 dotyczy sprzeciwu przedsiębiorcy wobec czynności kontrolnych.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 93; Ustawa - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480), art. 57

Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że kontrola celno-skarbowa nie podlega przepisom o książce kontroli - ustawa o KAS odsyła do odpowiedniego stosowania tych przepisów.

W trakcie kontroli celno-skarbowej u przedsiębiorcy Alpha sp. z o.o. funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zażądał przeprowadzenia spisu z natury. Czy żądanie to jest zgodne z przepisami?

a) Nie, ponieważ spis z natury może być żądany wyłącznie w toku kontroli podatkowej prowadzonej przez organy podatkowe
b) Tak, ale wyłącznie po uprzednim uzyskaniu zgody naczelnika urzędu celno-skarbowego
c) Tak, ponieważ w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje uprawnienie do żądania przeprowadzenia spisu z natury poprawna

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 9 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje uprawnienie do żądania przeprowadzenia spisu z natury. Uprawnienie to nie jest ograniczone do kontroli podatkowych ani nie wymaga zgody naczelnika urzędu celno-skarbowego.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 64 ust. 1 pkt 9

Pułapka: Błędne przypisanie spisu z natury wyłącznie do kontroli podatkowej, podczas gdy przysługuje on również w kontroli celno-skarbowej.