- a) Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania, a organ podatkowy uzasadnia wybór metody oszacowania. poprawna
- b) Organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w wysokości wyższej niż rzeczywista, jeżeli przemawia za tym interes fiskalny, a wybrana metoda szacowania prowadzi do zawyżenia podstawy.
- c) Organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w wysokości niższej od rzeczywistej, jeżeli podatnik wykaże, że nie prowadził ewidencji z powodu siły wyższej, a okoliczności te potwierdzą, że zawyżenie byłoby nieuzasadnione.
Fiskusjusz wyjaśnia: Dlaczego tak: Zasada szacowania podstawy opodatkowania została wyrażona w art. 23 § 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania, a organ podatkowy uzasadnia wybór metody oszacowania. Wariant zakładający możliwość określenia podstawy w wysokości wyższej niż rzeczywista jest błędny, ponieważ szacowanie ma na celu przybliżenie wartości rzeczywistej, a nie fiskalnie zawyżonej. Wariant mówiący o możliwości określenia podstawy w wysokości niższej od rzeczywistej w przypadku siły wyższej jest również błędny, gdyż przepis nie przewiduje takiej podstawy do obniżenia szacunku. Organ podatkowy, dokonując oszacowania, powinien kierować się danymi i informacjami pozwalającymi na ustalenie podstawy w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistej, a wybór metody musi być uzasadniony w decyzji.
Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 23 § 5
Pułapka: Częstym błędem jest myślenie, że szacowanie może być dowolnie zawyżane lub obniżane, podczas gdy przepis wymaga dążenia do wartości zbliżonej do rzeczywistej.