Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie osiąga dochody z działalności gospodarczej prowadzonej również w Niemczech. W trakcie kontroli podatkowej organ podatkowy powziął wątpliwość, czy polska ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, która nie przewiduje metody wyłączenia z progresją dla dochodów zagranicznych, może być stosowana w sytuacji, gdy ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta między Polską a Niemcami przewiduje tę metodę. Która zasada konstytucyjna ma tutaj zastosowanie?

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji, ratyfikowana umowa międzynarodowa zawarta za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. W kazusie chodzi o konflikt między ustawą a umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, a nie o niezgodność z Konstytucją, która zawsze ma najwyższą moc. Wariant mówiący o pierwszeństwie umowy przed Konstytucją jest błędny, gdyż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 1), a umowy międzynarodowe nie mogą jej naruszać. Zasada lex posterior derogat legi priori nie ma zastosowania do kolizji ustawy z umową międzynarodową, gdyż pierwszeństwo umowy wynika wprost z Konstytucji, a nie z reguły temporalnej.

Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483), art. 91 ust. 2

Pułapka: Łatwo pomylić hierarchię: umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo przed ustawą, ale nie przed Konstytucją. W kazusie nie chodzi o zgodność z Konstytucją, lecz o kolizję ustawy z umową.