Krajowa Administracja Skarbowa

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 49aa ust. 1 ustawy o KAS, to agent rozliczeniowy, w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych, jest podmiotem zobowiązanym do przekazania informacji o transakcjach płatniczych akceptanta na żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego. Bank prowadzący rachunek nie jest objęty tym obowiązkiem, a dostawca terminala nie jest stroną tych transakcji. Informacja ma być przekazana w terminie 7 dni od dnia otrzymania żądania.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 49aa ust. 1 i 3

Pułapka: Należy pamiętać, że obowiązek dotyczy agenta rozliczeniowego, a nie banku czy dostawcy terminala, co jest częstym mylnym skojarzeniem.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 257 ust. 2 ustawy o KAS, w stosunku do naczelnika urzędu skarbowego i naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz ich zastępców kary dyscyplinarne orzeka dyrektor izby administracji skarbowej lub upoważniony przez niego zastępca. Szef KAS orzeka kary dyscyplinarne wobec dyrektora izby i jego zastępcy oraz funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, ale nie wobec naczelnika urzędu skarbowego. Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie jest organem dyscyplinarnym w rozumieniu tego przepisu.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 257 ust. 2

Pułapka: Łatwo przypisać Szefowi KAS kompetencje dyscyplinarne wobec naczelników, podczas gdy ustawa wyraźnie wskazuje dyrektora izby.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS, do zadań dyrektora izby administracji skarbowej należy rozstrzyganie w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów skarbowych lub naczelników urzędów celno-skarbowych. Szef KAS nie jest organem odwoławczym od decyzji naczelników, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie pełni funkcji organu odwoławczego w tych sprawach.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 25 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Często mylnie wskazuje się Szefa KAS jako organ odwoławczy, podczas gdy ustawa przyznaje tę kompetencję dyrektorowi izby.

Dlaczego tak: Art. 149 ust. 2 ustawy o KAS wyłącza obowiązek składania oświadczeń o stanie majątkowym wobec osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych KAS na stanowiskach pomocniczych, robotniczych, obsługowych lub przy sporządzaniu i wydawaniu posiłków. Wyłączenie działa z mocy samego rodzaju stanowiska i ustawa nie uzależnia go od żadnych dodatkowych warunków. Dyrektor izby administracji skarbowej oraz naczelnik urzędu skarbowego składają oświadczenia o stanie majątkowym Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 149 ust. 5.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 149 ust. 2 i 5

Pułapka: Zwróć uwagę na wyjątek dotyczący stanowisk pomocniczych, robotniczych i obsługowych - te osoby nie składają oświadczeń.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS, do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego należy wykonywanie kontroli celno-skarbowej. Naczelnik urzędu skarbowego wykonuje kontrolę podatkową i czynności sprawdzające, ale nie kontrolę celno-skarbową. Dyrektor izby administracji skarbowej nie jest organem prowadzącym kontrolę celno-skarbową w pierwszej instancji; jego rola w tym zakresie jest ograniczona do spraw nadzorczych i odwoławczych.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 33 ust. 1 pkt 1

Pułapka: Kontrola celno-skarbowa jest domeną urzędów celno-skarbowych, a nie skarbowych - to częste źródło pomyłek.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o KAS, naczelnika urzędu celno-skarbowego powołuje Szef Krajowej Administracji Skarbowej na wniosek dyrektora izby administracji skarbowej. Odwołanie następuje również przez Szefa KAS (art. 32 ust. 2). Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie bierze udziału w powoływaniu naczelników urzędów celno-skarbowych, a wojewoda nie ma żadnych kompetencji w tym zakresie.

Podstawa prawna: ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 32 ust. 1 i 2

Pułapka: Analogicznie do naczelnika urzędu skarbowego, wniosek składa dyrektor izby administracji skarbowej, a nie minister.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS, jeżeli materiały uzyskane w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych zawierają dowody pozwalające na wszczęcie postępowania albo mają znaczenie dla postępowania w sprawie o przestępstwo inne niż wskazane w pkt 1, naczelnik urzędu celno-skarbowego przekazuje je Pierwszemu Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratorowi Krajowemu albo prokuratorowi okręgowemu właściwemu miejscowo ze względu na siedzibę tego naczelnika. Przekazanie właściwemu miejscowo organowi KAS dotyczy materiałów mających znaczenie dla kontroli celno-skarbowej, postępowania podatkowego lub postępowania w sprawach celnych (art. 122 ust. 1 pkt 1). Sąd nie jest adresatem takiego przekazania.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 122 ust. 1 pkt 2

Pułapka: Pomylenie trybu przekazania materiałów dotyczących przestępstw skarbowych (do organu KAS) z trybem dotyczącym innych przestępstw (do prokuratury).

Dlaczego tak: Czynności sprawdzające, o których mowa w art. 272 Ordynacji podatkowej, obejmują między innymi sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania podatków, a także wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji (art. 274a § 1 Ordynacji podatkowej). Kontrola podatkowa jest odrębną instytucją uregulowaną w dziale VI Ordynacji podatkowej i nie mieści się w czynnościach sprawdzających, chociaż oba zadania wykonuje naczelnik urzędu skarbowego (art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o KAS).

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 28 ust. 1 pkt 7, w związku z art. 272 i art. 274a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622)

Pułapka: Nabycie sprawdzające może być mylące, ale jest to odrębna czynność, która należy do czynności sprawdzających.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o KAS do zadań naczelnika urzędu skarbowego należy wykonywanie kontroli podatkowej oraz czynności sprawdzających, z wyjątkiem przeprowadzania kontroli podatkowej wobec podatnika, który zawarł umowę o współdziałanie, o której mowa w art. 20s Ordynacji podatkowej, w zakresie podatków objętych tą umową. Naczelnik urzędu skarbowego nie może więc prowadzić takiej kontroli. Nie przejmuje jej również naczelnik urzędu celno-skarbowego, ponieważ art. 33 ust. 1 pkt 1 wyłącza z jego zadań kontrolę, o której mowa w dziale IIB Ordynacji podatkowej; w zakresie objętym umową Szef KAS przeprowadza kontrolę celno-skarbową podatnika (art. 20v pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 28 ust. 1 pkt 7

Pułapka: Wyjątek dotyczy tylko podatków objętych umową o współdziałanie - w pozostałym zakresie naczelnik urzędu skarbowego zachowuje kompetencje.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 146 ust. 3 pkt 4 ustawy o KAS w sprawach z zakresu służby funkcjonariuszy realizujących w urzędach celno-skarbowych zadania z art. 33 ust. 1 wymagane jest uzyskanie stanowiska naczelnika urzędu celno-skarbowego, jeżeli chodzi o przeniesienie funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej KAS. Chodzi o naczelnika urzędu, w którym funkcjonariusz dotąd pełnił służbę, ponieważ to jemu funkcjonariusz podlega na podstawie art. 146 ust. 1. Dyrektor izby administracji skarbowej nie wydaje poleceń w tych indywidualnych sprawach (art. 146 ust. 2), a Szef Krajowej Administracji Skarbowej nie został w tym przepisie wymieniony.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 146 ust. 1-3

Pułapka: Należy pamiętać, że chodzi o stanowisko naczelnika urzędu, w którym funkcjonariusz aktualnie pełni służbę, a nie o decyzję dyrektora izby.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 51a ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej dane osobowe przetwarzane w związku z realizacją zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 16d i 16f są udostępniane nieodpłatnie podmiotom wyliczonym w tym przepisie, a są nimi między innymi Policja, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, prokurator, sądy oraz Główny Inspektor Transportu Drogowego. Katalog ten nie obejmuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 51a ust. 1

Pułapka: Wskazanie podmiotu spoza zamkniętego katalogu, który z racji swoich funkcji mógłby wydawać się uprawniony.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o KAS, naczelnik urzędu celno-skarbowego prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe ujawnione w związku z kontrolą celno-skarbową, nabyciem sprawdzającym lub innymi czynnościami wymienionymi w tym przepisie. Kontrola podatkowa prowadzona przez naczelnika urzędu skarbowego nie daje podstaw do właściwości naczelnika urzędu celno-skarbowego. Czynna skrucha nie przesądza o właściwości organu, a zgłoszenie przestępstwa nie jest czynnością, o której mowa w art. 33a ust. 1.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 33a ust. 1

Pułapka: Właściwość naczelnika urzędu celno-skarbowego jest uzależniona od charakteru czynności, w toku której ujawniono przestępstwo, a nie od rodzaju przestępstwa.

Dlaczego tak: Zgodnie z art. 257 ust. 4 pkt 1 ustawy o KAS, jeżeli postępowanie dyscyplinarne dotyczy funkcjonariusza pełniącego służbę w urzędzie skarbowym, naczelnik urzędu skarbowego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika tego urzędu. Dyrektor izby administracji skarbowej orzeka kary dyscyplinarne wobec naczelników i ich zastępców, a nie może być upoważniony przez naczelnika. Inny naczelnik urzędu skarbowego nie jest uprawniony do orzekania kar dyscyplinarnych w zastępstwie.

Podstawa prawna: Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2025 poz. 1131), art. 257 ust. 4 pkt 1

Pułapka: Upoważnienie może być udzielone wyłącznie zastępcy naczelnika, a nie innemu organowi.