- a) Organ podatkowy oszacuje podstawę opodatkowania tylko wtedy, gdy dane z księgi nie pozwalają jej określić zgodnie z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej. poprawna
- b) Organ podatkowy oszacuje podstawę opodatkowania w każdym przypadku wadliwości księgi, także wtedy, gdy dane z księgi pozwalają ją określić.
- c) Organ podatkowy zawsze przyjmie dane z księgi za podstawę opodatkowania, ponieważ sama wadliwość nigdy nie uzasadnia oszacowania podstawy.
Fiskusjusz wyjaśnia: Dlaczego tak: Wadliwość ksiąg podatkowych, w przeciwieństwie do nierzetelności, nie powoduje automatycznej utraty mocy dowodowej. Organ podatkowy może jednak określić podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg nie pozwalają na jej ustalenie. Wynika to z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej. Wariant o zawsze obowiązkowym oszacowaniu jest zbyt kategoryczny, bo pomija możliwość ustalenia podstawy z danych księgi. Wariant o obowiązku przyjęcia danych z księgi jest błędny, bo wadliwość może mieć znaczenie, jeżeli uniemożliwia określenie podstawy opodatkowania.
Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 23 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 § 5
Pułapka: Należy odróżnić nierzetelność od wadliwości ksiąg - nierzetelność wyłącza moc dowodową, a wadliwość pozwala na oszacowanie tylko wtedy, gdy uniemożliwia ustalenie podstawy.