Przejdź do treści
Fiskusjusz.pl

Kazus: Spółka z o.o. wystąpiła o zwolnienie z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ podatkowy odmówił, powołując się na przepis, który jego zdaniem wyklucza takie zwolnienie. Spółka twierdzi, że przepis ten można zinterpretować na jej korzyść. W toku kontroli instancyjnej okazało się, że przepis jest niejednoznaczny, a jego wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna prowadzi do odmiennych rezultatów, a żadna z nich nie daje się jednoznacznie uznać za właściwą. Organ podatkowy wydał decyzję niekorzystną dla spółki. Czy działanie organu było zgodne z prawem?

  1. a) Tak, ponieważ po przeprowadzeniu wykładni organ może samodzielnie wybrać jeden z możliwych rezultatów, a art. 2a Ordynacji podatkowej nie nakazuje przyjęcia rozwiązania korzystnego dla podatnika, gdy organ uzna inną interpretację za lepiej uzasadnioną.
  2. b) Nie, ponieważ przy niedających się usunąć wątpliwościach co do treści przepisu prawa podatkowego organ powinien rozstrzygnąć je na korzyść podatnika. Wydanie decyzji niekorzystnej dla spółki w takiej sytuacji narusza wiążący art. 2a Ordynacji podatkowej. poprawna
  3. c) Tak, ale tylko wtedy, gdy organ wykaże w uzasadnieniu, że jego interpretacja najlepiej odpowiada celowi ustawy. Samo istnienie innych równorzędnych wykładni nie wymaga wtedy zastosowania art. 2a Ordynacji podatkowej ani rozstrzygnięcia sprawy na korzyść podatnika.
Fiskusjusz wyjaśnia:

Dlaczego tak: Zasada in dubio pro tributario wyrażona w art. 2a Ordynacji podatkowej ma charakter wiążący. Organ podatkowy nie może rozstrzygać niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisu prawa podatkowego na niekorzyść podatnika. W opisanym stanie faktycznym wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna prowadziły do odmiennych rezultatów, a żadnej z nich nie można było jednoznacznie uznać za właściwą. Oznacza to, że zachodziły niedające się usunąć wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść spółki. Wariant dopuszczający swobodny wybór wykładni jest nie do pogodzenia z art. 2a, a wariant uzależniający ocenę od uzasadnienia celu ustawy nie znajduje oparcia w treści tego przepisu. Organ podatkowy, wydając decyzję niekorzystną dla podatnika w sytuacji niejednoznaczności przepisu, naruszył zasadę in dubio pro tributario, która służy ochronie podatnika przed arbitralnością organów podatkowych.

Podstawa prawna: Ustawa - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622), art. 2a

Pułapka: Niektórzy zdający błędnie traktują art. 2a jako normę programową, podczas gdy jest to bezwzględnie obowiązująca zasada interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Chcesz przerobić całą dziedzinę?

Cała dziedzina jest w Źródła prawa i wykładnia prawa, a nowe pytania z tego samego zakresu w teście tematycznym i fiszkach. Omówienie dziedziny znajdziesz w poradniku, a wynik i postęp zapisują się na koncie.